discussion Zonguldak - Devrek Bastonu

[Emir]

Devrek Bastonu: Tarihi, Yapım Süreci ve Özellikleri​

Devrek bastonu, Türkiye’nin Zonguldak iline bağlı Devrek ilçesinde üretilen ve dünyaca tanınan el sanatlarından biridir. Bu baston, hem işlevsel bir aksesuar hem de sanatsal bir obje olarak dikkat çeker. Google aramalarında öne çıkması için “Devrek bastonu”, “baston yapımı”, “Türk el sanatları” ve “Zonguldak Devrek bastonu” gibi anahtar kelimeler içerikte doğal bir şekilde kullanılmalıdır.

Devrek Bastonunun Tarihçesi​

1892 tarihli Kastamonu Salnamesi’nde Devrek’te ceviz ağacından yapılan sandık, masa, konsol, sigara ağızlığı ve bastonların övgüyle bahsedildiği görülmektedir. Cumhuriyetin ilk yıllarında ise özellikle kızılcık, şimşir ve ceviz ağaçlarından yapılan bastonların Türk ustaları tarafından sanatkârane bir şekilde üretildiği kaydedilmiştir.

Kullanılan Ağaç Türleri​

Devrek bastonlarının yapımında çoğunlukla şu ağaçlar tercih edilir:
• Kızılcık

• Akçaağaç

• Akgürgen

• Ceviz

• Çam

• Gül ağacı

• Döngel (muşmula)

• Çınar

• Kayın

• Fındık

• Meşe

• Kiraz

• Porsuk

Bu ağaçlar en az bir yıl boyunca kurutulur. Kuruyan ağaçlar ısı ile tavlanarak şekil verilmeye uygun hale getirilir.

Devrek Bastonunda Motif ve Figürler​

En bilinen motif burma formu ve yılan figürüdür. Bunun yanında gül kabartma, sedef süslemeler, hayvan başlı saplar (at, kartal, ördek, kurt) ve geometrik desenler de sıklıkla kullanılır.

Çoban Çentiği Tekniği​

Bölgeye özgü bir yöntem olan bu teknikte, kızılcık dalları kesilmeden önce bıçakla belirli aralıklarla çizilir ve doğal çıkıntılar oluşturulur. Bu yöntem bastona özgün bir görünüm kazandırır.

Baston Yapım Süreci (9 Aşama)​

1. Fırınlama – Ağaç 180-240 derecede yumuşatılır.

2. Tornalama – Sap ve gövde işlenir.

3. Gövde Hazırlığı

4. Sap Kesimi – Gövdeye en uygun sap seçilir.

5. Uç Takma – Boynuz ucu polyemit ile monte edilir.

6. Sistre ve Zımpara – Pürüzler giderilir.

7. Renklendirme – Çini mürekkebi veya nitrik asit ile yapılır.

8. Süsleme ve İşleme – Usta imzası niteliğinde motifler işlenir.

9. Vernikleme – Daldırma yöntemiyle 7-8 kez uygulanır.

DEVREK BASTONU | Kültür Portalı

Devrek tarihi araştırmacıların sıklıkla başvurdukları H.1310 (M.1892) tarihli Kastamonu Salnamesi’nin “Masnuat/El Sanatları” bölümünde, “Devrek kasabasında ceviz ağacından yapılan sandık, masa, konsol, sigara ağızlığı ve baston gibi şeyler memnuniyet veri

kulturportali.gov.tr