Ana Sayfa 915 bin Türkiye Fotoğrafı
Akın Kurtoğlu

4 yıl önce - Cmt 19 Hzr 2010, 19:54
İST » Saraçhanebaşı (Haşim İşcan) Geçidi



İstanbul'un merkezi kabul edilen "Saraçhanebaşı (Haşim İşcan) Geçidi"yle ilgili bir başlığımız sitede bugüne kadar yokmuş meğerse. Artık var. Geçitle ilgili güncel ve nostaljik fotoğrafları burada biriktireceğiz.




(+)

Haşim İşcan Geçidi'nin henüz inşaına başlanılan yıllar... Pertevniyal'den Saraçhanebaşı'na doğru olan bayır tarafından çekilmiş. Önce Aksaray-Zeyrek istikametli bir oluk açılacak. Ardından yanları güçlü istinat duvarlarıyla desteklenecek, en sonunda da Fatih-Şehzadebaşı geçişini sağlayacak olan üst köprü ve altındaki simetrik çarşı inşa olunacak. Şu anda henüz oluğun açılma aşamasındalar.

İtfaiye tarafından bize doğru gelmekte olan troleybüs; ya Fatih'ten çıkıp Vezneciler yönüne gidecek olan bir 34 veya 86 ya da Unkapanı taraflarından gelerek Aksaray-Yenikapı'ya doğru inecek olan bir Şişli-Yenikapı arabası. Bir diğer ihtimal de Yenikapı'dan sonra sağa dönerek Topkapı'ya gidecek olan bir 83 veyahut da sola dönerek Lâleli-Bayazıd-Çarşıkapı'ya doğru devam edecek olan bir ring hat... İhtimaller oldukça çok...

Şayet Fatih Fevzipaşa'nın arabasıysa Aksaray'daki göbekten U dönüşü yaparak yeniden bu bayırı tırmanacak ve Belediye sarayı önünden asıl yoluna katılarak Vezneciler'e doğru devam edecek. Sağda, ileride yukarıya doğru tırmanan ve sırtı bize dönük olan minibüs ise bir Renault-Goelette...
O da muhtemelen Fatih tarafının bir aracı olup, mecburen Aksaray'dan dönüş yapmış.

Kazılar sırasında daha evvel Belediye Sarayı inşaatı sırasında bölük-pörçük rastlanan Aya Poliektus kilisesinin daha kapsamlı kalıntılarına, kolonlarına rastgelinecek ve zaman içinde biraraya getirilerek ilginç bir açıkhava müzesi şeklinde sergilenecekler.

Akın KURTOĞLU


mehmet tevdik
4 yıl önce - Cmt 19 Hzr 2010, 22:29

akın abi buranın inşaatı hangi yılda yapılmıştı...

Akın Kurtoğlu

4 yıl önce - Pzr 20 Hzr 2010, 03:06

Geçitle ilgili ("İstanbul Kronolojisi"nden) birkaç kısa bilgi:

* 31 Temmuz 1964: Saraçhanebaşı Yeraltı Geçidi
Geçidin kaba inşaatı 3 aydan beri (Nisan 1964’den beri) Belediye tarafından yürütülmektedir. Kaba inşaatı bittikten sonra, yakında beton dökme faaliyetine girişilecektir.

* 5 Ağustos 1964: Saraçhane’de Romalılar’a ait bir mezar bulundu
Saraçhanebaşı’nda yeraltı geçidinde dün yapılan (4 Ağustos 1964) kazıda, Roma devrine ait bir mezar bulundu. Burada daha önce de, mimari bakımdan değeri çok yüksek olan Poliektus Kilisesi de bulunmuştu. İlgililer, bu civarda kıymetli eserlerin meydana çıkmaya devam edeceğini ifade ettiler.

* 2 Eylül 1964: “Saraçhanebaşı Haşim İşcan Geçiti” araç alt geçitinin temeli törenle atıldı.

* 25 Kasım 1964: Saraçhane alt ve üst geçidi için yapılan toplantıda (Haşim İşcan Geçidi) geçidin içinin ve kolon başlarının milli sanatımızla teçhiz edilmesi ve civardaki eski eserlere uydurulması üzerinde durulmaktadır. Geçit üzerine yapılacak olan tek gözle, köprünün kesim projeleri Teknik Üniversite tarafından değerlendirilecektir.

* 26 Temmuz 1965: 1441 yıllık Bizans kilisesi bulundu
Saraçhane’deki yeraltı geçidi inşaatı sırasında çıkan kilisenin bir kısım eserleri müzeye konulacaktır.
M.S. 524 yılında Bizanslılar tarafından yapılan “Ayapoliektut Kilisesi” Saraçhane Geçidi”nin toprak kazısı yapılırken ortaya çıktı. Kilisenin bulunduğu yer, Arkeoloji Müzesi tarafından “Arkeolojik Kazı Sahası” haline getirildi. Temeli bulunan kilise, arkeolojik eserler yönünden çok değerli görülmektedir.
Saraçhane alt-Üst Trafik Geçidi’nin Fatih tarafında, eski park içinde kalan sahada 2 aydan beri (Mayıs 1965’ten beri) yapılan arkeolojik kazı, “Amerika Bizans Etüdleri Enstitüsü” ile “Arkeoloji Müzesi” tarafından ortaklaşa yürütülmektedir. Müze, Amerikan Enstitüsü ile bir anlaşma yaparak, buna göre kazı masrafı olarak Enstitü 10.000 dolar verdi ve kazılarda biri Doçent olmak üzere 3İngiliz arkeoloğunu görevlendirdi.
Arkeoloji Müzesi’nden bazı elemanların da nezaret ettiği kazıda, topraktan çıkan en ufak “taş” veya “keramikler” dahi silinmekte ve monte edilmektedir.
Arkeoloji Müzesi Müdürü Necati Dolunay, yapılan hafriyat ve temeli bulunan kilise hakkında şu bilgiyi verdi: “Temeli bulunan kilise 524 yılında yapılmış olan ‘Ayapoliektut Kilisesi’dir. Bizans İmparatorları yurt dışına çıkarken de bayram günlerinde dini ayin içinde bu kiliseyi kullanmışlardır. Yapılan hafriyata göre, kilisenin sadece temeli kalmış bulunmaktadır. Bu arada toprak içinden kilisenin üst kısmına ait kitabeler, keramikler ve sütun başları ile iç tiplemesi ile ilgili muhtelif taş kabartmalar da çıkarılmıştır. Arkeologlar tarafından mevcut olduğu fakat yerinin nerede olduğu bilinmeyen bu kilisenin iç tiplemesine ait eserlerle birlikte temellerinin de aynı yerde bulunuşu, arkeolojik yönden çok önemlidir” dedi.
Arkeolojik kazı bittikten sonra ortaya çıkan bir kısım eserler, burada yapılacak olan park içinde bırakılacak ve sergilenecek, bir kısmı ise müzeye götürülecektir.

* 16 Temmuz 1966: Saraçhanebaşı yer altı geçidi hazır.
Geçit birkaç güne kadar açılıyor.
Saraçhane geçidi birkaç gün sonra tamamen trafiğe açılacaktır. İnşası bir yılı aşan bir süreden beri devam etmekte olan geçit, trafiğe açıldıktan sonra, Saraçhane’de eskiden görülen trafik tıkanıklığı giderilmiş olacaktır. Unkapanı ve Aksaray yönlerinden gelen vasıtaların altından, Bayazıd ve Fatih yönlerinden gelenlerin de üstüden geçeceği geçidin kaba inşaatına 4,5 milyon lira, çevre yolları, asfalt ve ışıklandırılmasına da 4 milyon lira sarfedildi. Aynı zamanda bir yaya alt geçidi de olan “Saraçhane” geçidinde, yayaların büyük bir emniyet içinde karşıdan karşıya geçişleri sağlandı. Yaya geçitleri, troleybüs durağı ile 40 dükkanın bulunduğu geçidin merkezi alt kısmındaki asma katta 4 yöne açılmaktadır. Geçidin çevresinde bulunan ve hale kazı yapılan “Arkeolojik saha” ve itfaiye önündeki boş arsa ile Belediye Sarayı karşısındaki alan da, çok kısa bir süre sonra yeşil saha olarak düzenlenecektir.

* 26 Temmuz 1966: Saraçhane Geçidi Perşembe günü açılıyor.
Törende Cumhurbaşkanı Sunay da bulunacaktır.
Saraçhane ve Unkapanı geçitleri, yılda 1.200.000 liralık akaryakıt tasarrufu sağlayacaktır.
Saraçhane ile Unkapanı yer altı ve yer üstü geçitleri 28 Temmuz 1966 Perşembe günü törenle hizmete açılacaktır. Açılış töreninde Cumhurbaşkanı Sunay da hazır bulunacaktır.
Yapılan etüdlere göre hergün Aksaray-Unkapanı yönünde 32.000, Hürriyet Meydanı-Edirnekapı yönünde de 18.000 taşıt bu kavşaktan geçmektedir. Eski ışıklı sisteme göre kavşaktaki duraklamalar yüzünden, yılda 1.200.000 lirayı bulan akaryakıt kaybı, bu geçit sayesinde önlenmiş olacaktır.
İnşaatı için müteahhide 8.400.000 lira ödenen Saraçhane geçidinde, otobüs ve taksi durak yerlerinin arakasında toplam 44 dükkan bulunmaktadır. Yayaların geçide giriş çıkışları için 8 giriş yeri mevcuttur.
Müteahhidine 3.155.000 lira ödenen “Unkapanı Yonca Yaprağı”nın 500 metrekarelik kısmı, toplam 24 kolon üzerine oturtulmuş bir betonarme köprüdür. Bu köprünün yükü, deniz seviyesinden 40 metre derinlikteki bir kayaya 198 beton kazıkla yükletilmiştir. yonca yaprağında, 4 yönden gelen taşıtlar birbirleri ile karşılaşmadan yollarına devam edebilmektedir.

* 28 Temmuz 1966: “Saraçhanebaşı (Haşim İşcan Geçidi)” ve “Unkapanı” geçitleri, Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay tarafından, törenle hizmete açıldı.

Akın KURTOĞLU


Doğukan Kahraman
4 yıl önce - Pts 21 Hzr 2010, 01:47

Geçit olmadan önce bu bölgede kavşak mı vardı?

Akın Kurtoğlu

4 yıl önce - Pts 21 Hzr 2010, 01:51

Evet, Aksaray meydanındakine benzer, ama daha küçük ölçekli bir dairesel kavşak var. Sonradan daire iptal edilip, 1959-60 geçişinde Fatih Fevzipaşa Caddesi yenilenirken, artı işaretine benzer bir formda karşılıklı kesişmeli bir kavşak şekline getiriliyor. Trafik yoğun olmadığı için ilk başlarda trafik lambası dahi konulmuyor, polis noktasıyla idare ediliyor. 60'larda araç sayısının artışıyla birlikte, hem buradaki kesişmeleri bir düzene koymak, hem de çiçeği burnundaki Belediye Sarayı'nın hemen dibine, binaya yakışır bir çarşılı altgeçit inşa etmek fikri pratiğe aktarılıyor ve Atatürk Bulvarı boyunca; Saraçhanebaşı (Haşim İşcan), Unkapanı yonca yaprağı ve Azabkapı 3 katlı araç geçitleri hizmet açılıyorlar. Bu aksın son halkası ise birkaç sene sonra Aksaray'daki viyadükle tamamlanıyor.

Akın KURTOĞLU


emrullah

4 yıl önce - Pts 21 Hzr 2010, 02:44

Mecdiyeköyden 77A ya binip veznecilere okula giderken uyandığım kavşak burası.

Yanlız otobüsün alttan çıkıp ters istikameti gidip tekrar dönmesine gıcık olurdum.Birde köprü üzerine çıkıp belediye binasından veznecilere doğru gidilirken çok ışık var,hep geç kalırdım o yüzden


ahmetkaya2
4 yıl önce - Pts 21 Hzr 2010, 09:20

Haşim İşcan Geçidi benim için araç gürültüsü+lastik kokusu(bisikletçiler sağolsun)+sıcak+toz+pislik demek günümüzde. Ne akla hizmet hava akımı olmayan bu yerde onlarca mağaza açılmasına izin verilir anlamıyorum. Bisiklet gibi temizliğin ve çevreciliğin sembolü olan araçlar havasız,pis,dar yerlerde satılıyor.

deniztümer

4 yıl önce - Pts 21 Hzr 2010, 11:34

Fotoğrafın devamı niteliğinde olanı da eklemek gerekir..



(+)


Akın Kurtoğlu

4 yıl önce - Sal 22 Hzr 2010, 01:28

"Haşim İşcan Geçidi"ni gösteren kartpostallardan, fotokartlardan ve güncel fotoğraflardan birkaç örnek (Sitede daha evvel yayınlananların içinden):



1951 (veya 1952) model bir Büssing-5500-6000 model İETT otobüsü, Fatih-İtfaiye yönünden gelip Vezneciler'e doğru ilerliyor. Yer, Saraçhanebaşı'nda Belediye Sarayı'nın önü. Fotoğraf da büyük bir ihtimalle sarayın üst katlarından bir açıdan çekilmiş. Haşim İşcan Geçidi hizmete girmiş durumda. İtfaiye parkı henüz tanzim edilmemiş, boş arsa. Burada akşamları, civarın gençleri futbol karşılaşmaları yaparlardı. Renault minibüslerin son durağı Vezneciler. Çok gerilerden Kaptanpaşa sırtları seçilebiliyor. Hukukçular Sitesi, o civarın en yüksek binaları... Daha o yıllarda henüz Vezneciler İETT başdurakları hizmete girmediği için, fotoğraftaki Büssing, muhtemelen Büyükreşitpaşa Caddesi'nden Lâleli'ye dönerek Eminönü'ne gidecek. 34 veya 86 numaralar için küçük gelir. Herhalde 37A veya 38 numaralı hatta...


Geçit yapılmadan evvel:


(+)


Güncel görünümü:


(+)


2 adet eski kartpostaldan:





(+)


Akın KURTOĞLU


Akın Kurtoğlu

4 yıl önce - Sal 22 Hzr 2010, 01:41

...Ve Haşim İşcan'ın kısa biyografisi:

HAŞİM İŞCAN
(10 Aralık 1963 - 11 Mart 1968)
1898’de Edirne’de doğan Haşim İşcan, 1922’de Mülkiye Mektebi’ni bitirerek bir süre Edirne Kız Öğretmen Okulu’nda ve Edirne Lisesi’nde öğretmenlik yaptıktan sonra özel kalem müdürlüğü, müfettişlik gibi görevlerde bulundu, 1933’te kaymakamlıkla başlayan yöneticilik yaşamını çeşitli illerde valilik yaparak sürdürdü. Emekli olduğu 1953 yılına doğru Toprak ve İskân müdürlüğüne atandı; bu görevi sırasında Romanya, Bulgaristan ve Yugoslavya’dan gelen göçmenlerin yerleştirilmesinde örnek bir başarı sergiledi. 1963’te CHP’den aday gösterildiği seçimde, İstanbul’un tek dereceli seçimle iş başına gelen ilk belediye başkanı oldu.
Valilik yaptığı illerde yürüttüğü bayındırlık çalışmalarını İstanbul’da da sürdüren İşcan, geçitler açılmasını, yolların genişletilmesini, birçok yapının restore edilmesini sağladığı gibi, belediyeye bağlı kültür ve sanat kurumlarının gelişmesine de önemli katkılarda bulundu. Ölümünden sonra Saraçhanebaşı’ndaki araç altgeçidine; “Haşim İşcan” adı konuldu.

Halk arasında “Haşim Baba” diye anılan İstanbul Belediye Başkanı Haşim İşcan, geçirdiği beyin kanaması sonucu girdiği komadan kurtulamayarak 11 Mart 1968’de yaşamını yitirdi.

Akın KURTOĞLU


cevap yaz
(üye olmadan da mesaj yazabilirsiniz)
Ana Sayfa -> ULAŞIM