hangi iller daha önce bir şehrin ilçesi konumundaydı ?

[Ahmet 2585]

Forumun son mesajının üzerinden oldukça zaman geçmiş ancak bir kaç bilgi de ben ekleyeyim.

YALOVA: Önce Kocaeli'ne bağlıydı. Sonra Bursa'ya bağlanma tartışmaları esnasında Yalova'lıların kendi isteği ve Atatürk'ün özel kararı ile İstanbul'a bağlandı. Sonra il oldu.
SAKARYA : Kocaeli'ye bağlıydı.
DÜZCE : Bolu'ya bağlıydı.
KARABÜK - BARTIN : Zonguldak'a bağlıydı.
ARDAHAN : Kars'a bağlıydı.
IĞDIR : Önce Ağrı'ya ( o zamanki adı Bayazıt iline = Doğubeyazıt, il hemen hemen aynı kalıp il merkezi ve ismi Ağrı olarak sonradan değiştirildi ), sonra da Kars'a bağlıydı.
MUŞ : Bitlis'e bağlıydı
BİNGÖL : Elazığ'a bağlıydı, ama topraklarının ve ilçelerinin bir kısmı Erzincan'a bağlıydı ( Kiğı ). Bingöl yöresi, eskiden, bugün ilçesi olan Genç adı ile anılırdı. Bingöl tarihi süreç içinde sonradan merkez olmuştur.
TUNCELİ : Topraklarının büyük kısmı Elazığ'a bağlıydı, bir kısmı Erzincan'daydı, il merkezi, Dersim olaylarından sonra Tunceli kanunu ile sonradan kuruldu ( Mamiki ve Siğenk köyleri birleştirilerek ). Eski adı Kalan'dı.
ADIYAMAN : Malatya'ya bağlıydı
BATMAN - ŞİRNAK : Siirt'e bağlıydı. Batman'ın da bir kısım toprağı Mardin'den, Şirnak'ın da hem Mardin hem de Hakkari'den alındı.
KİLİS : Gaziantep'e bağlıydı.
OSMANİYE : Adana'ya bağlıydı, ancak Cumhuriyet kurulduğunda Cebelibereket adı ile ildi, sonradan ilçeye dönüştü.
İÇEL : Silifke merkezli Batı Mersin diye tabir edebileceğimiz bir ildi, sonra İçel adı altında Mersin ve İçel, Mersin il merkezli olarak birleşti. Büyükşehir yasası ile de ilin adı da Mersin'e dönüştürüldü.
KARAMAN : Konya'ya bağlıydı
NEVŞEHİR : Niğde'ye bağlıydı
AKSARAY : Niğde'ye bağlıydı, Cumhuriyet'in ilk yıllarında il idi, sonradan ilçeye dönüştürülüp Niğde'ye bağlanmıştı.
KIRŞEHİR : Nevşehir'e bağlıydı, Cumhuriyet'in ilk yıllarında il idi, sonradan ilçeye dönüştürülüp 3 yıl kadar Nevşehir'e bağlanmıştı. Bu sebeple il olan ilçe kavramına pek girmiyor. Siyasi sebepler.
UŞAK : Kütahya'ya bağlıydı
KIRIKKALE : Ankara'ya bağlıydı
BAYBURT : Gümüşhane'ye bağlıydı

Konu başlığı "il olmak" ile ilgili olduğu için, il bazında yönetim de Cumhuriyetin kuruluşu ile başlayan bir uygulama olduğu için, beylik-eyalet-liva-sancak-kaza anlamında bir yere bağlanma konularına girilmemiş, sadece Cumhuriyetin kuruluşundan sonraki il olma süreçlerinden bahsedilmiştir.

Bugün il olmadığı için Şebinkarahisar ilçesinin, Cumhuriyet'in ilk yıllarında Sivas'ın bir kaç kuzey ilçesi, Giresun ve Ordunun bir kaç dağ yöresi güney ilçesini de kapsayacak şekilde il olduğu, sonradan ilçeye dönüştürüldüğü şeklindeki detaylara girmeye gerek yok. Yine de Cumhuriyet ilk kurulduğu yıllarda Kuşadası'nın İzmir'e, Uşak'ın Eşme ilçesinin Manisa'ya, Kütahya Domaniç'in Bursa'ya, Ank-Şereflikoçhisar'ın Aksaray'a, Hopa'nın Rize'ye, Tercan'ın Erzurum'a, G.Antep - İslahiye'nin ve Hatay - Dörtyol'un Cebelibereket'e ( Osmaniye ), Malatya-Darende'nin Sivas'a, Divriği'nin Erzincan'a bağlı olduğu, Adıyaman-Besni'nin Antep ile Malatya arasında bir kaç kere gidip geldiğini belirtmek ilgi çekici olabilir. Örnekler çoğaltılabilir.

[Patron]

Hatay, Halep'e bağlı idi.

[osman yörükoğlu]

Eskişehir de Cumhuriyet'in ilk yıllarında Kütahya'ya bağlıydı.1926'da il oldu.

[emrenmert]

http://wowturkey.com/forum/viewtopic.php?t=146525

burada çoğunu yazdım.

[nefer_oguz]

Sivasın koyulhisar ilçesi Giresunun şebinkarahisar ilçesi 1923-33 yılları arasinda il iken bu ilin ilçesi konumunda idi

[Misafir 1fc]

Bu ayrilan illerin cogu birlestirilmeli ve dogru duzgun yatirim almali.

[emrenmert]

1930'lara kadar da İstanbul'un vaziyeti şöyle:

Bugünkü Silivri, Çatalca, Büyükçekmece, Beylikdüzü ve Arnavutköy ilçeleri birlikte "Çatalca Vilayeti" imiş.
Bugünkü Avcıılar, Başakşehir, Küçükçekmece, Bakırköy, Zeytinburnu, Bağcılar, Güngören, Bahçelievler, Esenler, Bayrampaşa ve Fatih ilçeleri birlikte "İstanbul Vilayeti" imiş.
Bugünkü Eyüp, Sultangazi, Gaziosmanpaşa, Beyoğlu, Kağıthane, Şişli, Beşiktaş ve Sarıyer ilçeleri birlikte "Beyoğlu Vilayeti" imiş.
Bugün Anadolu Yakası'nda kalan ilçelerin tamamı ise (Tuzla hariç) "Üsküdar Vilayeti" imiş.

önce 1926'da Üsküdar ve Çatalca vilayetleri İstanbul'a bağlanmış, 1930'da ise Beyoğlu Vilayeti İstanbul'a katılmış. Son olarak da 1950'lerde Tuzla, Kocaeli'nden alınıp İstanbul'a bağlanmış.

[KEMALİYE 23]

Tunceli(Dersim) 1936 da Elazığ (Elaziz) dan ayrılarak il olmuştur.

[Ahmed Akay]

1953 de Uşak Kütahyadan ayrılarak il oldu.

[Misafir ccb]

Tokat daha eski tarihlerde Sivas'a bağlı iken sonra il yapılmış dogrumu