Zazalar

[Misafir 50e]

Bende Elazığ Zazasiyim biz Türk yada kürt değiliz kürt milliyetçileri zazacanin Lehçe olduğunu savunuyor Zazaca kürtçe ile asla ayrı değildir birçok ortak kelimeler kalıplar var ama bu Zazacanın Lehçe olduğunu göstermez Üniversite de bizle okuyan Afgan arkadaşlar vardi onlar bizi kürtler den iyi anlıyorlardi arada binlerce km var ama anlaşıyorduk Dilimizde türkçe kelimeler de var bunun nedeni geçmişte Zazalarin yaşadığı coğrafya da hüküm süren türk hanedanliklaridir mesela bu nedenle dilimize çok sayıda türkçe kelime girmiştir katliama,soykırıma, fakirliğe,esarete maruz kalmış bir halktır Zazalar.

[Misafir a4d]

Zazalarin dili daha irani saf oldugu icin afganlari anlarlar. Kürtcede ise ermenice ve arapca kelimeler daha fazla. Bunun nedeni kürtlerin yasadigi bölgede sözdeki kürdistanin aslen ermenilerin ve sami kavimlerin ( süryani-arap) ana yurdu oldugu icin...

[Misafir 0d2]

Üniversite de bizle okuyan Afgan arkadaşlar vardi onlar bizi kürtler den iyi anlıyorlardi arada binlerce km var
----------------------------------------------------
Zazalar İranın kuzeydoğusunda Afganistanın Herat eyaleti ile sınır kuzey doğusundan, Kürtler İranın Güneybatısında Zagroslar dan bugün Kürdistan eyaleti olarak adlandırılan bölgesinden gelmiş, Zazaların İranda n geldiği bölge Afganistana daha yakın, ayrıca Türkmenistana ve Türkmenlerinde yoğun yaşadığı İranın Horasan Eyaleti ile içiçe , Türkiye ye göçle gelen Zazalar Kürtlerin yerleştiği bölgelerin daha batısına yerleşmiş, Örneğin Şırnak,Hakkari,Ağrı, Siirt,Mardin illerinde yerleşik zaza yoktur.

[Misafir eec]

bende bingöllü bir zazayım.ben farsçanın çoğu kelimesini anlıyorum.ama kürtçedede zazacayla aynı kelimeler var.çünkü ikiside irani dil

[Misafir eec]

zaza nüfusunun yoğunlukta olduğu yerler,bingöl merkez,solhan,genç,elazığ merkez,maden,palu,kovancılar,karakoçan,tunceli geneli,hani,hazro,siverek,gerger
din olarak zazalar genelde sünnilerdir,tuncelideki zazalar alevidir,fenotip olarak çok karmadırlar
sarışı,esmer,kumral her türlü insan vardır

[Misafir 33c]

Zaza’lar Tanıyın Arkadaşlar.. Bahsedilen TÜRKLÜKLE Alakası olmayan zazalar TUncelilerdir. Biz Bingöl zazasıyız. Soyumuz osmanlı deriz.. Biz TÜRKOĞLU TÜRKÜZ deriz. Aşağıdaki yazıyı okyun.. Gazioğlu..
Yrd. Doç. Dr. Melek ALPAR
“Zaza” isminin nereden geldiği hakkında çeşitli söylemler bulunmaktadır. Bir söyleme göre, Oğuzhan’ın torunlarından birisinin ismi “Za” olarak kayıtlıdır. Bazı kavimlerde anlamı kuvvetlendirmek için tek heceli isim tekrar edildiği bilinmekte olup, Hitit isminin Hi-Hit söyleminden oluşması gibi Za’ya ait boy anlamında Zaza denildiği tahmin edilmektedir (Türkdoğan 2008:193). Çinliler Göktürkleri “Su”ların torunları olarak bilirler. İranlılar ise “Su”lara Saka derler. Türkdoğan, Zazaların Proto Türklerinin Su kavmine mensup olduklarını ileri sürer. Bingölde Suvaran isimli iki köy bulunmaktadır. Birçok başka araştırmacı da, Zazaların Orta Asya’dan gelmiş Türk kökenli bir topluluk olduğu üzerinde görüş birliğine varır (Rışvanoğlu 1994: 195- 213). Gerçekten de Zazaların inançlarında eski Türk kavimlerinin ve Orta Asya Türklerinin adet ve inançlarına ait birçok benzerlik bulunur (Akbulut 1995: 84-174 ve Özdemir, 2010: 215232). Oğuz teşkilatlanmasında “Üçok-Bozok” ayrımında, önce 2’li, daha sonra da bunlara bağlı 12’şerli 24 aşiretten oluşan bir yapı vardır. Bu teşkilat yapısı gibi, Zaza teşkilatı da 2’li ve 24’lü bir özellik taşımaktadır (Rişvanoğlu 1978: 95,123,137-152). Bunun yanında erkek çocuk anlamına gelen “uşak” terimi, Türklerde mevcut sosyal yapılanmanın bir görünümüdür ve öz akrabalardan bir veya iki nesil uzak olan akrabalar için kullanılmaktadır. Mesela öz-babanın kardeşinin oğluna “emmioğlu” denilirken, dedenin erkek kardeşinin oğluna çoğunlukla emmi uşağı denilmektedir. Aşiretsel yapıda da ana aşiretten ayrılan amca çocukları için uşak deyimi kullanılmaktadır.
Tarihte Zaza'lar
Diğer taraftan, birçok yazar ve dil bilimci Zazaca’nın Türkçenin bir lehçesi olduğunu varsaymakta ve Zaza’ların Horasan’dan gelen bir Türk boyu olduğunu iddia etmektedir. Bu görüş sahiplerine göre; gerek töre, gerek gelenek ve görenek bakımından, hiçbir yönden Zaza’lar Türklerden farklı değillerdir. Zaza ve Kurmanc dillerinin Şimdiki durumunu araştırırken, bu dillerin kökünden Türkçe oldukları ve bazen bir kelimenin ilk hecesinin Türkçe ve son hecesinin Acemce veya Arapça olduğu görülür. Mesela: Türkçede yiğit, Kumancca’da ağit, Zazacada igit olmaktadır. Türkçede eski bir hastalığın adı Kurudert, Kurmancca’da kurredert, Zazacada kurrederttir (Fırat 1983: 15). Zazaca ve Kurmancca’da sık sık konuşulan kuru-iftira, gülü-çimen, sorgu-sual gibi kelimeler Türkçe kelimelerle bağlanan Arabî ve Farisi hecelerdir. Eski Türkçede sonu “r, t, p, k” gibi sert ve “na” gibi yükseğe kaldırılmış harflerle biten “çor, kor, Şor, tor, bor, çir, çeper, çığır, aygır, zincir, çadır, bakır, nahır, ahır ve sepet, şerbet, merek, tezek, kepek, petek, kelek, gerek, ördek, emek, inan, derman, duman, yaman, tufan, aslan, ceylan, can” gibi kelimeler hem Kurmancca’da hem de Zazaca’da değişmemiştir. Bu lehçelerdeki Türkçe kelime örnekleri artırılabilir. Diğer taraftan bu dillerde ev ve aile eşyası, çift koşumu, hayvanların ve eski hastalık ve ilaçların, ayrıca otların yüzde doksan adları Türkçedir. Yine Bingöl’de örf ve adet bakımından eski Türk kavimleri ile birçok benzerlikler görünür. Örneğin: Orta Asya’da çocuğuna kızan bir anne, “Tanrı seni geri alsın” manasında “Umay seni alsın” der, bölgedeki kadınlar da aynı durumda “Uma tu bigu” sözünü kullanır (Akbulut 1995: 82-174).
Çuvaşça Karadeniz’in kuzeydoğusunda, bugünkü Çuvaşistan sınırları içinde konuşulan bir Türk lehçesidir. Yakut Türkçesi gibi zaman içinde ana Türkçeden ayrılarak ayrı bir dil olmuştur (Türkdoğan 1995: 43). Çuvaşdili üzerine yapılan araştırmalar bu dilin “Altay Dilleri” ya da “Türk Moğol Dilleri” arasında yer alan bağımsız bir dil olmadığını, fonetik, gramer ve sözlük bakımlarından birçok ayrılma göstermekle birlikte; diğer Türk Şivelerinde kaybolan birçok eski özellikleri koruyan tam manası ile bir Türk şivesi olduğunu ortaya çıkarmaktadır (Arat 1953: 107). Volga bölgesinde 1.3 milyon kadar bir nüfus tarafından konuşulan Çuvaşça, 1875’ten bu yana yazılı bir dildir (Benzing ve Menges 1978: 3). Zazacanın ihtiva ettiği Altay dil varlığı en çok Türkçe ve Çuvaş diline yakın olup, Türkçenin diğer lehçe ve şivelerine uzaktır. Zazaca diğer lehçe ve şivelerden çok daha erken ayrılmıştır. Zazaca’nın Türkçenin Çuvaş lehçesinden ayrılmış bir dalı olduğu kabul edilmektedir. Zazaca daha sonraki dönemlerde kuvvetli bir Farsça etkisine maruz kalmıştır. Zazaca’da olan Farsça kelimelerin çoğu Türkçe kelimeler ile karışıktır (Fırat 2007: 1-20).

[Misafir ba7]

Zazalarin sürekli bir dilin lehçesi sayılmasını anlamıyorum Zaza türkü,Zaza kürdü gibi tabirler aslını inkar eden kendini olmadığı gibi göstermeye çalışan insanların uydurdukları şeyler.Oğuzlarin Za boyundan gelme falan filan bırakın arkadaşım bunları yıllarca bu saçmalıklar yüzünden binlerce Zaza asimile edildi şimdi kalanlarda soyunu aslını bilmeyenler yüzünden yok oluyor

[Misafir 3df]

Ben siverek zazasıyım
Zazaların yaşadığı coğrafya siverek hilvan ve gergerden başlar, Elazığ ,Diyarbakırın kuzeyi Tunceli Bingöl ve Erzurum Aşkaleye kadar kesintisiz bir sırt şeklinde uzanır, bildiğiniz üzere bu coğrafyada zaza unsur yoğundur,kürt unsur çok azdır, bulunulan bölge yüksek rakımlı ve su kaynaklarının çıkış bölgesidir,pkk ile bölgenin sıkıntısı tam da bu yüzden başlıyor,Kürt siyasi hareketi su kaynaklarının çıkış noktasını kontrol etmek için bölgede kendinden olmayan tüm unsurları göç ettirmeye çalışmıştır,bunun için bölgede pkk çok sayıda zaza köyü basmıştır,pkklılar urfa siverekteki faaliyetleri medyada kürdistan işçi partisi ve feodal ağalarla mücadele gibi gösterilmiştir ama bunun bilinmeyen bir yönü vardır,pkk siverek ve hilvanda zaza aşiretleri ile yoğun şekilde çatışırken suruç ve viranşehirdeki kürt aşiretlerine dokunmamıştır,kürt siyasi hareketi göründüğü kadar masum değildir,Pkk ya ve kürtlere salça olan zazalar kendini ateşin içine atıyor,benim söylediklerim kışkırtma değil bugüne kadar olanlardır,siverekli olanlar bilir ,kırvar ve bucak aşiretleri pkk tarafından tehtidler almıştır ve bölgeden göç etmesi istenmiştir...

[Misafir 3df]

pkknın zazaların yoğun olduğu coğrafyada izlediği terör faaliyetleri:

22 Mart 1990 - Elâzığ'da PKK'lılar tarafından kaçırılan 9 mühendis öldürüldü
16 Nisan 1990 - Elâzığ’da 4'ü öğretmen, 5 kişi PKK militanları tarafından öldürüldü
11 Haziran 1992 - PKK militanları Bitlis’in Tatvan ilçesinde, durdurdukları bir minibüsteki 13 kişiyi kurşuna dizerek öldürdü
5 Eylül 1992 - Bir grup PKK'lı Bingöl-Genç karayolunu kesip, çeşitli araçlardan indirdikleri 7 kişiyi kurşuna dizdi.
20 Ekim 1992 - Bingöl’ün Solhan ilçesine bağlı Hazarşah köyü yakınlarında, bir otobüs PKK'lılar tarafından duruduruldu. 19 yolcuyu kurşuna dizilerek öldürdü, 6 kişi yaraladı
10 Kasım 1992 - Diyarbakır’ın Hani ilçesine PKK militanları tarafından baskın düzenlendi. Saldırıda, 1 yerel muhabir, 3 güvenlik görevlisi ve 9 vatandaş öldü.
4 Ağustos 1993 - Bir grup PKK'lı Bitlis’in Mutki ilçesine bağlı Yenidoğan ve Kavakbaşı köyleri arasında yol kesti. Durdurdukları iki yolcu minibüsünde bulunan toplam 15 kişiyi kurşuna dizerek öldürdüler. Saldırıda 13 kişi yaralandı
10 Ağustos 1993 - PKK militanları Bingöl’ün Genç ilçesi yakınlarında bir yolcu minibüsünü pusuya düşürdü. Saldırıda 8 yolcu öldürüldü, 10 yolcu yaralandı
Erzurum'daki Çat ilçesine bağlı Yavi beldesine baskın yapıldı. PKK'lıların köy halkını bir kahvehaneye toplayarak PKK lehinde propaganda yaptıkları ardından otomatik silahlar ile tarandıkları öğrenildi. Saldırıda 35 kişi öldü, 50 kadar kişi de yaralandı
1 Ocak 1995 - PKK militanlarının Diyarbakır'ın Kulp ilçesine bağlı Hamzalı köyüne düzenlediği silahlı saldırıda 18 kişi öldürüldü, 9 kişi yaralandı
22 Eylül 1996 - PKK militanlarının Elazığ’ın Alacakay ilçesi yakınlarındaki Etibank Şark Krom İşletmesi Müessese Müdürlüğüne silahlı saldırıda bulunması sonucu 4'ü özel güvenlik görevlisi 5 kişi hayatını kaybetti. Ayrıca aynı gün içerisinde PKK, Tatvan'da yol kesip iki kişiyi öldürdü
1 Temmuz 1999 - PKK militanları Elazığ'daki Poyraz kıraathanesine, silahlı saldırı düzenledi. Olayda 4 kişi öldürüldü 5 kişi yaralandı. 2 saldırgan ölü olarak ele geçirilirken, olayda yaralanan bir polis memuru altı gün sonra hayatını kaybetti

[yusufyuşa]