Malatya'nın Turistik Değerleri

13 yıl önce - Cum 13 Ksm 2009, 16:52

MALATYA MERKEZ

Malatya Müzesi : Malatya Müzesi’nde, Aslantepe ile Karakaya Baraj Gölü altında kalmış ören yerlerinde yapılan kazılar sonucunda elde edilen eserlerin yanı sıra diğer eserler sergilenmektedir. Müzede, su dönemlere ait eserler mevcuttur: Neolitik Dönem, Tunç Çağı, Hitit, Asur, Urartu, Roma, Bizans, Selçuklu ve Osmanlı dönemlerine ait eserler bulunmaktadır. Önemli eserler arasında, M.Ö. 8000 yılında kireçtaşından yapıldıkları tahmin edilen Cafer höyük buluntusu heykelcikler; Aslantepe buluntusu Eski Tunç Dönemi’ne (M.Ö.3200) ait bronzdan yapılmış gümüş kakmalı kılıç ve mızrak uçları; Geç Kalkolitik Çağı’ndan kalma insan mezarları ve Eski Tunç Çağı’na ait bölgenin ticari merkez olduğunu gösteren mühürler bulunmaktadır. Neolitik heykelcikler (M.Ö. 8000); obsidiyen bıçak, orak, ok ucu, keski ve delgiler; kılıç ve mızrak uçları M.Ö. 3200-3000); insan mezarı (M.Ö. 4000); mühür baskılar (M.Ö. 3200-3000); ryton (M.Ö. 1200-1700), heykel ve kaya yazıtları.
Malatya Müzesinde Bulunan Eserler İstatistiği (Eylül 2009)
- Arkeolojik eser: 8316
- Etnografik: 1777
- Sikke: 5133
- Tablet: 4
- Mühür ve mühür baskısı: 820
- Arşiv vesikası: 1
- El yazma kitap: 14
-Toplam: 16065

Roma Su Kuyuları:Kara Mildan Tepesi’nin eteğinde belediyenin yaptığı çalışma nedeniyle oluşan çöküntüden sonra ortaya çıkan duvar izleri ve tepenin üzerindeki yapma derin kuyular, Malatya İl Kültür ve Turizm İl Müdürlüğü’nü harekete geçirdi. Malatya-Elazığ Karayolu 6. Kilometresinde belediye çöp döküm sahasının yanındaki kara Mildan Tepesi’ndeki Kuyuların Roma döneminden kalma su kuyuları oldukları tahmin ediliyor.

inderesi mağaraları: inderesi’nde askeri saha içerisinde bulunan mağaralar tahminen paleolitik devre hitap eder. Ancak, tahribat nedeniyle tarihi izler yok olmuştur.

Venk Kilise: Merkeze bağlı Çamurlu köyündedir. Tonoz kubbelidir. Buranın Hıristiyanlar nezdinde ki ilgi ve itibarı, halen kilise kısmı ayakta olan külliyenin, Ermenler Hıristiyanlığı kabul ettiren Kirkor Lusavoriç’e izafe edilmesindendir. Cercis Peygamber'in makamı olduğu inancında olan Müslüman halk da aynı saygınlığı göstermektedir. Kapısındaki kitabede, “Aziz Kirkor’un kapısı, 1670 yılının Mart ayının on sekizinde Simon Gabiskopos eliyle yapıldı” ibaresi yer almaktadır. Kilise, şehir merkezine 4 km. mesafededir. Malatya-Elazığ asfaltına hakim bir tepenin üzerinde bulunmaktadır.

Tashoron Kilise: Malatya merkezde Çavusoğlu mahallesinde bulunmaktadır. Yapı itibariyle 17. yy özelliğini gösterir. ahşap kubbesi çökmüştür; diğer mekanları önemli zararlar görmüştür.

(+)

Beş Konaklar: Saray Mahallesinin Sinema Caddesi üzerinde, tipik Malatya konaklarının yapım özelliklerini taşıyan, 13 konaktan oluşmaktadır. Aslında bu cadde üzerinde 13 konak bulunmaktadır. beş konak birbirine yapışık olduğu için bu ad verilmiştir. 1900lü yılların baslarından itibaren inşa edildikleri bilinmektedir.

Karakaş Konağı: Niyazi Mısri Mahallesi’nde bulunan 110 yıllık konak, Malatya eşrafından Karakaş ailesinin konağıdır.

Aslantepe: Malatya Orduzu semtinde yer alan tepe, şehre 4 km. uzaklıktadır. 1932 yılında bilimsel kazılara başlanmış günümüzde de devam etmektedir. O dönem Aslantepe kent girişi kapılarında bulunan iki aslan heykeli ile Kral Tarhunza heykeli ve Hitit efsanesi İlluyanka’yı anlatan tasvirlerin bulunduğu rölyefler Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi’ne götürülmüştür. Söz konusu eserler halen bu müzede sergilenmektedir. Aslantepe’de İtalya Roma La Sapienza Üniversitesi kazı heyeti her yıl 45 gün süreyle kazı çalışması yapmaktadır. Kazı sonuçlarına göre, Aslantepe son Kalkolitik çağdan (M.Ö. IV. Bin) Yeni Hitit Çağı’na (M.Ö. 1200-700) kesintisiz yerleşim görmüştür. Ayrıca höyüğün tepesinde Roma-Bizans ve İslam çağlarına ait kalıntılar ortaya çıkmıştır.

Samanköy Höyük: Samanköy’de bulunan sivri yapılı höyük, yüzey buluntularına göre, Kalkolitik ve Tunç Çağı yerleşimi barındırmaktadır. Herhangi bir bilimsel kazı yapılmamıştır.

Furuncu Höyük: Malatya-Elazığ karayolu üzerinde, Çiftlik ve Furuncu köyü kavşağındadır. Karayolu yapım yıllarında höyüğün yarısı tahrip olmuştur. Bilimsel kazı yapılmamıştır. Kalkolitik, Tunç ve Demir Çağı ile Roma dönemine ait yerleşim izleri höyük katlarından anlaşılmaktadır.

Maltepe Höyük: Malatya, Orduzu Pınarbaşı gölet kenarında yer alır. Bilimsel kazı yapılmamıştır.

Askeri Şehitlik: Merkez Pasa Köşkü semtinde bulunan ve önceleri şehir mezarlığı olarak kullanılan mezarlık içerisindedir. 1946 yılında Kıbrıs’ta şehit düsen Kemal Özalpler burada yatmaktadır.

(+)
Yeni Camii/Teze Cami/Tas Cami :Silme tastan yapılmış bir camidir. Hacı Yusuf Cami diyede bilinir. Cami, 1258 h. (1843 m.) tarihinde, Mustafa oğlu Yusuf Efendi tarafından yaptırılmıştır. Cami, 18 Şubat 1308 (2 Mart 1893 Perşembe) günü meydana gelen “Büyük Zelzele” de hasar görmüş yıktırılarak yerine bugünkü cami yaptırılmıştır. Çeşitli nedenlerle uzayan yapım isi, ancak 1913 senesinde bitirilebilmiştir. Halkın ve Sultan II. Abdülhamit’in şahsi yardımları ile yaptırılan caminin planı klasik Osmanlı Cami mimarisine uygundur. Ana mekan, beş kubbe ile kapatılmıştır. Dört fil ayağı üzerine oturtulan merkez kubbe, köselerdeki kubbelerden daha büyüktür. Son cemaat yerinin sağ ve solunda yer alan, her biri ikişer şerefeli olan iki minaresi vardır. Sol taraftaki minarenin yakınında yer alan, külah kısmı yıktırılmış minare, ilk camiye aittir.

Yusuf Ziya Pasa Camisi (Ayşe Hatun Camisi) : Mücelli Caddesinde bulunan cami, sonradan sadrazam da olan Diyarbekir Valisi ve Ma’deni Hümayun Emini Yusuf Ziya Pasa tarafından karısı Ayşe Hanım için yaptırılmıştır. inşa kitabesinin ebcetle düşürülmüş tarihi 1207 h(m.1791)dir. Orijinal ezanlığı, minare yaptırıldığında sökülerek kaldırılmıştır. Üstü kubbe ile örtülü haziresinde üç mezar vardır.

Çınarlı Cami/Çarsı Camisi: Tüccar Pazarı ile Yeni Cami arasında, şimdiki Vakıflar işhanı’nın bulunduğu yerde idi. Kerpiç ve tastan yapılmış, kubbesiz, son cemaat yeri kapalı, avlusunda havuzu olan güzel ve ferah bir cami olarak ün yapmıştı. Caminin banisi, Malatyalı Derviş İsmail Mehmet Ağa’dır. Babüsaade Ağası iken yaptırdığı için caminin resmi kayıtlardaki ismi “Babüsaade Camii” olarak geçer. Asıl Çınarlı Cami, 1040 h. (1631 m.) tarihinde yapılmıştır. Daha sonra, Eski Kasap Pazarı’ndaki kilise camiyi dönüştürülmüş, bu camiye de Çınarlı Cami ismi verilmiştir. Bu binanın üstü kaburgalı haç tonozlarla örtülüdür. 17’nci asırdan kalma bir bina olduğu zannedilmektedir.

Atatürk Evi ve Halk Eğitim Merkezi Binası: 1928’de temeli atılan bina ertesi yıl bitirilmiş, 1930 yılında “Türk Ocağı” binası olarak hizmete sokulmuştur. Türk Ocakları’nın kapatılması üzerine bina Cumhuriyet Halk Fırkası’na devredilmiş ve uzun müddet fırka/partinin hizmet binası ve Halkevi olarak kullanılmıştır. 1950’li yıllardan sonra statüsü değiştirilmiş, bazen Malatya Lisesi’nin ek binası olarak, bazen de Halk Eğitim Merkezi olarak kullanılmış, 1980’li yıllardan sonra Atatürk Evi ve Müzesi olarak kullanılıp bugünlere gelmiştir. Cumhuriyetin şehrimize kazandırdığı ilk binalardan birisidir.

Gazi _İlkokulu Binası: inşaatın devam ettiği sıralarda bazı münakasalara sebep olmuş, bu binanın okul binası olarak münasip görülmediği ilgili makamlara bildirilmiş, kabul görmeyen bu istekler inşaatın biraz gecikmesine sebep olmuş, Kesme tastan yapılan bina üç katlıdır.
1983’de esaslı bir restore görmüştür.
1909-1914 : Askeri Sevkiyat Koğuşu
1914-1920 :Mahalle Mektebi
1921 :Beş Yıllık İlk Okul
1937:İkinci katı bitirilmiş, Atatürk'ün Malatya'ya gelişiyle adı "GAZİ İLKOKULU" olarak eğitim öğretim hizmeti vermektedir. Şu anda 8 yıllık eğitim öğretim kurumu olarak hizmet vermektedir

Atatürk Anıtı: Anıt, 1946-1947 yıllarında yaptırılmıştır. iki bölümlü anıtın, birinci bölümü tas kaide, ikinci bölümü bronz Atatürk ve bayrak taşıyan çıplak genç figürüdür. Anıtın mimarı Nejat Sirel, heykeltıraşı Hakkı Bey’dir. Heykel, halktan toplanan 130 bin lirayla yaptırılmıştır.

(+)
İnönü Anıtı: Malatya Valiliği önündeki meydanda yer alan anıt, 1946-1947 yıllarında Nejat Sirel ve Hakkı Bey tarafından yapılmıştır. iki kademeli anıt, tas kaide ve bronz İnönü heykelinden oluşur. Taş kaide yüzeyinde kabartma kompozisyonlar vardır. Halktan toplanan 160 bin lirayla yaptırılmıştır.

Kütüphaneler: Merkez dahil 7 ilçesinde halk kütüphanesi ve çocuk kütüphanesi bulunmaktadır. Merkez Halk Kütüphanesi son yıllarda büyük gelişmeler göstermiştir.

(+)
Sabancı Kültür Sitesi: Özel sektör Sabancılar tarafından yaptırılıp 1989 yılında hizmete açılan Sabancı Kültür Sitesi ile kültürel çalışmalar yeni bir canlılık kazanmıştır.

İspendere İçmesi: Malatya- Elazığ yolu üzerinde Malatya’nın 28 km doğusunda İspendere köyündedir. İçme, ağaçlar arasında açık bir alanda olup, üç kaynaktan çıkan su hem içme hemde banyo yapma amaçlı kullanılmaktadır. Suyu; sindirim sistemi, idrar yolları ve karaciğer hastalıklarına iyi gelmektedir.

(+)

Köprüler:75 Metre yüksekliğindeki Kömürhan Köprüsü,Tohma köprüsü ile 2 Km. uzunluğundaki Türkiye’nin en uzun çelik demiryolu Karakaya Baraj Gölü üzerinden geçmektedir.

Horata Suyu: İl merkezine 5 km. mesafedeki Konak Mahallesinde(6 Ay önce Kasabaydı) Beydağı'nın eteklerinde çıkan Horata suyunun çevresinde bir mesire yeridir.

(+)

Orduzu Pınarbaşı:Malatya-Elazığ karayolu üzerinde, merkeze 5 km. mesafede Orduzu semtinde kaynak sularının önüne bir set yapılarak bir gölet oluşturulmuştur. Yamaçları çam ağaçlarıyla çevrilidir. Ayrıca Kayısı Fuarı alanı da bu alana yapılmıştır.

Eko Turizm:
- Ornitoloji(Kus gözetleme turizmi) Karakaya Baraj gölü
- Foto safari :Karakaya Baraj gölü
Sportif Amaçlı Turizm:
- Su altı dalış turizm:Karakaya Baraj gölü
- Rüzgar sörfü:Karakaya Baraj Gölü
- Rafting-Darende Tohma çayı