Ana Sayfa 1 milyon Türkiye fotoğrafı
Çetin KOŞAR

10 yıl önce - Çrş 28 Ekm 2009, 14:25
Samsun - Vezirköprü Taş Medrese


Fazıl Ahmet Paşa Medresesi (Taş Medrese)
(Vezirköprü - Diğer Samsun Başlıkları)



(+)Fotoğraf: yavuzhan55


Samsun Vezirköprü ilçesi, Yenimahalle’de bulunan medreseyi Fazıl Ahmet Paşa 1661–1662 yıllarında yaptırmıştır. Medrese 1964 yılına kadar çeşitli amaçlarla kullanılmış, yapılan tadilatlarla özgünlüğünü kısmen yitirmiş ve sonra da Halk Kütüphanesi olmuştur. Kütüphane yörenin en zengin eserlerini bir araya getirmiştir. İçerisinde 378 Arapça ve Farsça el yazması, 509 çeşitli el yazmaları bulunuyordu. Günümüzde kütüphanede 13649 Türkçe kitap bulunmaktadır.



(+)

Medrese yöreye özgü Karacaviran taşından yapılmıştır. Dikdörtgen medresenin giriş ekseninde, dışarıya çıkıntı yapan dershane bölümü bulunmaktadır. Medrese iki sıra halinde altta iki, üstte de birer pencere ile aydınlatılmıştır. Avluyu çevreleyen medrese hücre ve revakları küçük kubbelerle örtülmüştür. Kare planlı medrese odalarının içerisine ocak ve dolaplar yerleştirilmiştir.



(+)

Dershane kare planlı olup, üzeri kasnaklı merkezi bir kubbe ile örtülmüştür. Dershanenin girişi dört sütunla üç bölüme ayrılmıştır. Bu sütunlar birbirlerine yuvarlak kemerlerle bağlanmıştır. Bunlardan ortadaki ana giriş diğer iki kemerden daha küçük ölçüde yapılmıştır. Aynı şekilde üzerlerini örten üç kubbeden ortadaki daha küçük ve daha basıktır. İlk yapılışında üzeri kurşun kaplı olan üst örtü, Osmanlı- Rus Savaşı sırasında üzerideki kurşunları alınmış ve kiremit kaplanmıştır. Medrese 1943 depreminde büyük hasar görmüşse de sonradan onarılmıştır. (KAYNAK: Kenthaber.com)



(+)


FAZIL AHMET PAŞA KÜTÜPHANESİ TARİHÇESİ
Vezirköprü'de bilinen ilk Kütüphane, Fazıl Ahmet Paşa tarafından 1662 yılında yaptırılan Taşmedrese'nin bir odasında hizmet vermeye başlamıştır. Fazıl Ahmet paşa ve medresedeki zamanın müderrisleri kendi kitaplarını kütüphaneye vakfederek medresede öğrenim gören öğrencilerin istifadesine sunmuşlardır. 1992 yılında Ankara Milli Kütüphaneye, Kültür bakanlığının genelgeleri doğrultusunda kütüphanemizden aktarılan bazı eski harfli el yazması kitapların ilk ve son sayfalarında, kütüphaneye vakfedildiklerine dair yazı ve mühürleri görmek mümkündür. Vakfadilen bu kitapların miktarı kesin belli olmayıp, ekserisi el yazmasıdır.



(+)

Birinci Dünya savaşının başladığı yıllara kadar, medrese ve kütüphane müderrisler tarafından idare edilmiştir. Savaş yıllarında ihtiyaca binaen “Taşmedrese” binası silah ve erzak deposu olarak kullanıldığından kitapların bir kısmı Samsun' a nakledilirken bir kısmı da zamanın Vezirköprü müftüsü Hacı Haşim Işık tarafından Orta Camii nin karşısında hizmet veren müftülük hizmet binasının bir bölümünde hizmete açılan Orta Camii Kütüphanesinde muhafaza altına alınmıştır.



(+)

Muhafaza altındaki kitapları Müftü Hacı Haşim Işık ın 1938 yılında vefatından sonra oğulları Enver, Eser ve Eper kardeşler, zamanın Gazi İlkokulu Başöğretmeni Fuat Pınardağ ' a teslim etmişlerdir Ayrıca 1796 yılında Şehit Müftü Hacı Mustafa tarafından Ganioğlu Medresesi'nin bir odasında ikinci bir Kütüphane açılmıştır. Burada 1913 yılına kadar hizmet verilmiş, daha sonra zamanın müftüsü Nuri Cömert tarafından kitaplar teslim alınmış ve 1940 yılına kadar evinde muhafaza etmiştir.



(+)

Cumhuriyetimizin kurucusu Gazi Mustafa Kemal”in önderliğinde örgün ve yaygın eğitim kurumlarının müesseseleşmesi neticesinde İlçemizde kütüphane resmî olarak 1935 yılında Vezirköprü Kaymakamı olan Celal TAYYAR Bey tarafından hizmete açılmıştır. İlçe halkı ve memurların bağışladıkları kitaplarla zengin bir kütüphane oluşturulmuştur. Gerek Taşmedrese ye ve gerekse Ganioğlu medresesine ait kitaplar resmi kütüphaneye devredilerek bütünlük sağlanmış ve 1965 yılının Ağustos ayında kütüphane Taşmedrese ye taşınmıştır.



(+)


Günümüzde Fazıl Ahmet Paşa Halk Kütüphanesi mülkiyeti vakıflar Genel müdürlüğüne ait “Taşmedrese” binasında hizmetini sürdürmektedir. Binanın kütüphane hizmet binası standartlarına uygun hale getirilebilmesi için 2001 yılında başlatılan röleve çalışmaları kısa sürede bitirilmiş, 2002 yılında “Taşmedrese” nin tarihi dokusuna yakışan, kütüphane kullanım alanlarını rahatlatacak ve binanın iç avlusunu fiziki etkilerden koruyacak bir kullanım projesi hazırlanmıştır. Proje Kültür Varlıklarını Koruma Kurulunun onayından geçtikten sonra 2002 yılının Eylül ayında uygulanmaya başlanmıştır. Projeye göre kütüphane hizmet binası olan tarihi Taşmedrese’nin iç avlusundaki revakların arası ahşap çerçeve ve ısıcamla kapatılmış, boyası yapılmış, elektrik tesisatı yenilenmiş, zeminlere laminat parke döşenmiş, kaloriferli hale getirilmiş ve ayrıca mefruşat binanın durumuna uygun olarak yenilenmiştir. Böylece binanın kullanım alanı 460 metrekareye çıkarılmıştır Kütüphane Hizmet binasının( Taşmedrese) röleve, restorasyon ve onarım giderlerinin büyük bir kısmı zamanın Vezirköprü kaymakamı Şevket CİNBİR tarafından Köylere Hizmet Götürme Birliği bütçesinden karşılanmıştır. Mahalli imkanlar kullanılarak Halk Kütüphanesi gerçekten ilgi ve bilgi merkezi haline getirilmiştir. Kütüphane 2003 yılının Şubat ayı içerisinde yeni durumuyla hizmet vermeye başlamıştır.




(+)


Fazıl Ahmet Paşa ilçe Halk Kütüphanesi koleksiyonlarında bulunan yaklaşık 20 bin adet kitaptan 2004 yılı içerisinde 52.471 okuyucu ve araştırmacı faydalanmıştır. Kütüphane hizmet binasının, kitap deposu, akademik çalışma odaları, arşiv ve idareci odası olarak kullanılan 16 şar metrekarelik 12 odası, 44 metrekarelik önceki okuyucu salonu ve onarım neticesinde yeni kazanılan yaklaşık 300 metrekarelik okuyucu salonları ve çok amaçlı salonları bulunmaktadır. Mülkiyeti Vakıflar Genel müdürlüğüne ait olan bina taşınmaz kültür varlıkları niteliğindedir. (Necdet İĞCİ - Kütüphane müdürü) KAYNAK

.


Çetin KOŞAR

10 yıl önce - Cmt 09 Oca 2010, 01:27



(+)





(+)





(+)


Çetin KOŞAR

9 yıl önce - Pts 27 Eyl 2010, 00:16



(+)Taş Medrese, Doğu Cephesi




ANA SAYFA -> Diğer Şehirler