Aslinda bu konu da bri yazi yazmak uzun zamandir aklimdaydi, bazi arkadaslar da isteyince daha cabuk yazmaya karar verdim, bu konudaki yazi kac bolumden olusacak.
1. şehri ici:
a) Otobus
b) Metro
c) Taksi
d) Monorail
2. şehir disi:
a) Ucak (genel bilgielr – Iran Air)
b) Demir Yolu
c) Otobus
d) Deniz ulasimi
Iran`da ulasim diger ulkelere oranda ucuzdur, bunun da kac nedeni vardir:
1) Sehir ici sistemler ya devlete bagli yada devlet tarafindan himaye ediliyor
2) benzinin – Mazot ve CNG ucuz olmasi (ki yine devlet bu konuda himaye etmesi bu konuya sebep olmustur)
3) sehir disi seferlerde de ayni sekilde devletin himaye etmesi bu konuya sebep olmustur
Ama bu himayeler kac yil icinde (3-5 yil) azalarak tamamen kalkacaktir, mesela duydugoma gore Tren bileti en az 75% daha pahali satilacak.
Himayeden kastim ise Farsca da Yarane = Subvansiyon (subsidy)
Ilk Olarak Iran`daki mevcut Sehir ici tasima sistemlerine bir goz atacagim.
Aslinda bu konuda her sey Ok diyemeyiz, Nufusun fazla olmasi, Toplu tasima sistemindeki bazi yetersizlikler, Bu buyuk nufusa gore kismen arac azligi, onun icin Metro – Otobus Hep tiklim tiklim doludur (ozellikle pik saatlerinde), Buyuk sehirlerdeki agir trafik de toplu tasima sisteminin suratini azaltip ve programlarin karismasina sebep olabiliyor (Bu konu Otobus ve taksi icin gecerli)
şehir Ici:
Metro
Sehir ici ulasim yollarindan biri Metrodur, Iran`da simdilik sadece Tahran`da metro vardir, ama diger buyuk Metro projeleri Iran baska buyuk sehirlerinde mevcut:
Tabriz – Isfahan – Siraz – Mashhad – Ahvaz – Karaj
Tahran Metrosu:
Tahran da trenin ulasimda kullanilmasi 110 yil onceye dayaniyor, O zamanlarda yer ustunde demir yolu cekilerek ve bu treni atlarla hareket ettirerek O zamnki ulasim saglaniyordu.
Ama Metro calismalari 1970 lere dayaniyor, aslinda devrimden once ciddi bir is yapilmadi, Devrimden sonra da Iran – Irak Savasi nedeniyle hic calisma yapilmadi ama 1999 yilindan bu calismalar baslatildi.
Tahran Metrosunda 8 hattin yapimi tesvib edilmistir bunlardan 5 hat hizmete girmistir ve diger hatlarin da yapim calismalari devam ediyor.
Kisa ve ilginc notlar:
- Tahran Metrosu 2006 yilina kadar 90 Km aga sahipti, Simdi tam olarak ne bilmiyorum, ama son 3 ayda 1 yeni hat ve 3 yeni istasiyonun acildigini biliyorum. (4. hat ve 1. hatta 3 stasion)
- Tahran Metrosunun bir hatti Karaj sehrine hizmet veriyor (gunde cok sayida kisi karajden tahrana gelir)
- Tahran Metrosu gunde 1.7 Milyon kisi tasimaktadir.
- Tahran Metrosu 1367 semsi yilinda (2006/03/21 – 2007/03/21) 425 Milyon kis ive acilisindanitibaren O yila kadar 1 Milyard 689 Milyon kisi tasimistir.
- Tahran Metrosunun hatlari Otobuslerle tamamlanmaktadir.
- Tahran Metrosu degisik zamanlrda (Ramazan bayrami – devrim yildonumu ve Oss sinavlarinda ve…) ucretsiz hizmet verir ve buyuk olaylarda, Mesela Tahran kitap fuari sirasinda gunde 200.000 kisiyi Oraya tasimistir.
- Metronun Ilk ve Son Vagonlari sadece Kadinlara ozeldir, Erkeklerle Ayni vagonda Bulunmak istemeyen kadinlar O vagonlara gecerler, ama digger vagonlara girmelerinde bir kisitlama yok.
Resimler:
Tahran Metrosu hakikaten cok duzenli ve guzel bir Metro. Ozellike Stasiyonlara da ayri bir onem verilmistir ve bu stasiyonlarin duvarlarinda hakikaten guzel sanat esrleri vardir. Ilgilenen olursa stasiyonlarin ayrimina gore resimler:
Tabriz Metrosu (TURO):
Tabriz Metrosu Tahran`dan sonra Iranin En buyuk Metrosu, ayrica Tahrandan sonra en cok hatta sahip (5 hat).
Tabriz Metrosunun 1 hatt insaati suriyor (18.5 Km) ve 1. hattin ilk 6 Km isletilmeye hazir ( trenleri bekliyor), ayrica 2. hattin insaati da baslamis dorumda (22 Km). Bu proje diger sehirlerin Metro projelerine gore en onde gideni.
Benim yazilarim bilgilendirme amacli oldogundan alitnti almak serbesttir, Ama alinti alirken Lutfen yazinin tamamini aktarin ve kaynak gosterin Son zamanlarda diger sitelerde, yazilari genellikle eksik sekilde gormeye basladim, benim yazilarim simdilik:
Modifiyem
Reklam_link
Treconomy
Aracforum
Kanka
Gezenbilir
Geziyorumlari
Iran gezi
WowTurkey
Birliknet (askida)
Donanim haber (askida)
Sitelerinde, isteyen arkadaslar yeni siteleri ozel mesajla bana onerebilirler, uygun olmasi halinde O sitelere de eklerim.
En son Shahram tarafından Pzr 12 Tem 2009, 01:38 tarihinde değiştirildi, toplamda 1 kere değiştirildi
sharahm bey birde acaba iranda ki yahudilerden bahsedebilir misiniz. bu konuda çok fazla bilgi yok.tarihde aynı coğrafyada bir süre kalmış olmalarına rağmen günümüzde ve tarihsel süreçte yahudilerin iranda ki tarihi nasıldı acaba. birde anadoluda her zaman gündemde olan yahudi dönmelerin bir benzerinin de iranda olduğu söyleniyor. müslüman görünen yahudiler azda olsa iranda da varmış bu konularda bilginiz varsa paylaşırsınız sevinirim.
sharahm bey birde acaba iranda ki yahudilerden bahsedebilir misiniz. bu konuda çok fazla bilgi yok.tarihde aynı coğrafyada bir süre kalmış olmalarına rağmen günümüzde ve tarihsel süreçte yahudilerin iranda ki tarihi nasıldı acaba. birde anadoluda her zaman gündemde olan yahudi dönmelerin bir benzerinin de iranda olduğu söyleniyor. müslüman görünen yahudiler azda olsa iranda da varmış bu konularda bilginiz varsa paylaşırsınız sevinirim.
Detayli olarak izin veriseniz bir yazi olarak sonradan yazarim, ama kisaca soylemek isterserm, Iran Dini inanclar acisindan ozgur yerlerden ve hic bir baski yoktur, bunu sadece ben soylemiyorum, irana gelen gezginler - muhabirler ve... herkes teyid eder. You tube da yahodilerle yapilan degisik roportaj ve haberler de mevcut. aslinda bu inanclar allaha bagli olan inanclar (Musluman (sii - Sunni) - Hiristiyan - yahudi) ve Zertuşt Dinidir. Diger inanclar (mesela bahailik) cok sert sekilde tepkiyle karsilasirlar.
Simdi hatirladigim Iran tv`sinden yayinlanan bir haberde tahran`da 30 tir jaddesi vardir, Orada 4 dinin bir arada nasil guzel yasadigini gosteriyordu ki you tube da gine mevcut.
Iran`da yaklasik 125.000 kisi basina bir millet vekili vardir, ama yahodiler (25.000 kisiler) - hiristiyan ve zertustlarin heresinin mejliste bir millet vekili vardir.
Ayrica her turlu dini torenlerini yapmakta serbestler (zertustlerin olulerini kuslara birakmalari haric) ve mahkemelerde de onlarin kanununa gore hukum verilir.
Mesela hiristiyan (ermenliler)lar kendi evlerinde Icki uretip ve tukete biliyorlar.
bu fars news agency iran resmii haber ajansimi ? evet ise daha objektif resimler bekliyorum.
Iran medyasi bolumunde Iranin onemli haber ajanslarini tanitimi var, Fars ve Mehr haber ajansi Yari resmi haber ajansidirlar. Iranin resmi haber ajansi IRNA haber ajansidir.
Ne anlamda objektif resimler beklediginizi bilemedim?
Yani diyor ki şöyle kolu kesilen adamlar, taşlanan kadınlar falan görmek istiyor, "objektif" dediği o. Modern metro istasyonları, kitap fuarları, eğlenen gençler falan görmek istemiyor.
ben bilgi isterken şunu da belirteyim kesinlikle iranda yahudilere kötü muamale var gibi düşüncem yok.sadece merak ediyorum bu konuda çok fazla bilgi yok.yani yaşantı nasıl türkiyede yahudiler çok zengin ve toplumda önemli yerlerdeler. belirli yerlerede yaşarlar genelde..ayrıca gizli yahudiler konusu var türkiyede. amerikalı bir yazarın aynı şekilde ermeniler ve iranlıların arasında da gizli yahudiler olduğu iddiası olmuştu.bu tip konuları merak ediyorum yoksa soru sorarken yahudi iran çekişmesi gibi bir konuya atıfta bulunmadım.
daha objektif derken, resmii ve yarimi ajanslarin reklam kokan resimler degilde normal hayattan resimler olmasini isterdim. Discovery Channel iran'a da gitmislerdi, cektikleri program beni etkilemisti ben de gitmeliyim diye düsünmüstüm. Belli olmaz, birgün yolumuz iran'a da düser belki. Hep okudugumuz tv de gösterilmek istenen negatif iran dan farkli oldugunu tahmin ediyorum ama resimlerdeki gibi de degildir herhalde. Mesela istanbul türkiyededir evet ama bütün türkiye istanbul gibi degildir.
Edit: M Ali bey hakkimda yanlis düsünüyorsunuz, sizin dediginiz gibi bir beklentim yok.
daha objektif derken, resmii ve yarimi ajanslarin reklam kokan resimler degilde normal hayattan resimler olmasini isterdim. Discovery Channel iran'a da gitmislerdi, cektikleri program beni etkilemisti ben de gitmeliyim diye düsünmüstüm. Belli olmaz, birgün yolumuz iran'a da düser belki. Hep okudugumuz tv de gösterilmek istenen negatif iran dan farkli oldugunu tahmin ediyorum ama resimlerdeki gibi de degildir herhalde. Mesela istanbul türkiyededir evet ama bütün türkiye istanbul gibi degildir.
Edit: M Ali bey hakkimda yanlis düsünüyorsunuz, sizin dediginiz gibi bir beklentim yok.
tabiki Iranin her yeri boyle modern ve metro sahibi degil, koy koydur - sehir sehirdir - Buyuk sehir de buyuk sehirdir, ve her birinin sartlarina gore imkan ve teknolojiler dagitilmistir ama bu O anlama gelmiyor ki Iran koylerinde electrik - su yok, her kes 100 yil oncede yasiyorlar. zaten turkiyeden 2 kat buyuk bir topraga sahip bir ulkede her yer bu tur olamaz Tv - sitelerde de yeteri kadar Idam - carsafli - yikik yer (kasten ) gosteriyorlar. Ben bunlari vermemein kastim bunlarin da oldogu ve sartlarin dusunuldogu gibi olmamasi.
Ben bu resimleri farsca servisden aliyorum onun icin yabancilara da pek reklam oliyor diyemeyiz.
Resimlerin de hayata dayir oldogunu saniyorum ve cogu resim arasindan sectiklerimi daha objektiv olsun diye seciyorum. Fars haber ajansinin resim servisini beyenirim ve iranin en iyilerinden oldogu kanatindenim.
Alıntı:
ben bilgi isterken şunu da belirteyim kesinlikle iranda yahudilere kötü muamale var gibi düşüncem yok.sadece merak ediyorum bu konuda çok fazla bilgi yok.yani yaşantı nasıl türkiyede yahudiler çok zengin ve toplumda önemli yerlerdeler. belirli yerlerede yaşarlar genelde..ayrıca gizli yahudiler konusu var türkiyede. amerikalı bir yazarın aynı şekilde ermeniler ve iranlıların arasında da gizli yahudiler olduğu iddiası olmuştu.bu tip konuları merak ediyorum yoksa soru sorarken yahudi iran çekişmesi gibi bir konuya atıfta bulunmadım.
Bende sizin bu dusuncede oldogunuzu soylemedim ama Gizli yahudiler hakkinda, net bilgim yok, aslinda aklimada yatmiyor, bir ulkedeki baski olmasa - dini torenlerini raaht yapa biliyorsan - kendi kanunlarin gecerli oliyorsa, inancini gizletmek pek akla uyan degil. Zaten ad yada soy adlarindan ozellikle ermeniler hemen anlasilir.
malesef you tube kapali kac video linki verirdim.[/quote]
Modern metro istasyonları, kitap fuarları, eğlenen gençler falan görmek istemiyor. 
ama Gizli yahudiler hakkinda, net bilgim yok, aslinda aklimada yatmiyor, bir ulkedeki baski olmasa - dini torenlerini raaht yapa biliyorsan - kendi kanunlarin gecerli oliyorsa, inancini gizletmek pek akla uyan degil. Zaten ad yada soy adlarindan ozellikle ermeniler hemen anlasilir.