Ana Sayfa 1 milyon Türkiye fotoğrafı
sayfa 3
yasaruruk
7 yıl önce - Sal 20 Nis 2010, 23:48

Alıntı:
Eski Rum evleriymiş bu evler

Basmane'de hiçbir zaman Rum evi olmamıştır. XVI. Yüzyıl sonlarından itibaren tamamen Türk mahallesi olarak gelişmeye başlamış ve hep öyle kalmıştır. Basmane'nin günümüzdeki konut bölgesinde yaşamış tek azınlık ise Yahudi cemaatidir.


(+)

Anafartalar Caddesi üzerindeki Cihan Palas (Emniyet Oteli) avlusundaki fıskiye...



Hüdai

7 yıl önce - Çrş 28 Nis 2010, 18:32



(+)

Basmane'de, Oteller Sokağı'nın karşısında, Fevzi Paşa Bulvarı ile Gazi Bulvarı arasındaki, 1369 numaralı sokaktan bir görüntü.


OrhunAlac
7 yıl önce - Prş 29 Nis 2010, 18:02

Yasar bey,

Basmane icin internetten aradim ve levantine heritage adli bir site buldum:


Aya vukla'ya Hayhurum (Rum ortodoks mezhebine ait and lisanlari Ermenice) kilisesi diyor, ve mahallenin basta Ermeni, 1922 yaklasiktikca daha cok Rum oldugunu soyluyor.

Alıntı:
Also the fact that the inscription is in Greek rather than Armenian script could point to change of control through the life of this church, possibly reflecting the gradual shift in the local composition of the pre-1922 population


http://www.levantineheritage.com/ayavukla.htm

Gorunen kilise Aya Vukla olabilir mi?

Haritada Basmane tam Ermeni mahallesine karsilik gozukuyor.

Lutfen bizi biraz aydinlatir misiniz? Elinizde ev ev ya da en azinda sokak sokak tapu, nufus bilgisi, harita varsa, paylasirsaniz hepimiz ogrenmis oluruz. Eski haritada Ermeni mahallesinin hemen yaninda beyaz birakilmis bir bolum var, bugun ayaktakaki binalar bu beyaz bolumde mi? Burasi mi Turk mahallesiydi?

  (+)



yasaruruk
7 yıl önce - Cum 30 Nis 2010, 01:06

Her şeyden önce mesajınızda yer alan büyük kartpostal 1922 öncesi Ermeni Mahallesi görüntüsüdür... Ancak o görüntüdeki Ermeni Mahallesi'nin günümüzdeki Basmane ile bir ilgisi bulunmamaktadır. Bu fotoğraftaki kilise de Aya Vukla değildir. Açıklama aşağıda...

Alıntı:
Aya vukla'ya Hayhurum (Rum ortodoks mezhebine ait and lisanlari Ermenice) kilisesi diyor, ve mahallenin basta Ermeni, 1922 yaklasiktikca daha cok Rum oldugunu soyluyor.

Aya Vukla ile ilgili bir sorunumuz zaten yok. 1922 öncesi Rum Ortodoks Kilisesidir. Kurtuluştan sonra da, yıktırılmayıp Mustafa Kemal'in onayı ile önce Asarı Atika (Eski Eserler) Müzesi daha sonra da İzmir Arkeoloji Müzesi olarak kullanılmıştır.

Alıntı:
http://www.levantineheritage.com/ayavukla.htm

Bu sitedeki kilise Aya Vukla'dır. Ancak artık böyle bakımsız ve harap değil... Bir yıldan fazla bir zamandır İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından restorasyondaydı ve hemen hemen bitmek üzere. Mayıs sonuna doğru tamamlanacak gibi görünüyor...

Alıntı:
Haritada Basmane tam Ermeni mahallesine karsilik gozukuyor.

Yorumunuz yanlış. Zaten ben mesajınızda harita göremedim... Ama plandan söz ediyor iseniz, planda Basmane tam Ermeni Mahallesi'ne karşılık gözükmüyor. Şöyle anlatmaya çalışayım. Aşağıda yanyana eklediğiniz iki plandan sağda yer alan günümüz planına gerek yok. Solda beyaz olan önemli. Her ne kadar üzerinde Smyrna: 1922 yazıyor ise de o plan 1922'den biraz daha önceye aittir ama sonuç değişmez, biz gene onu esas alalım...

Orada "Basmane" dediğimiz semti belirleyen ana yapı ya da temel nokta, planda siyah renkle gösterilmiş ve Cassaba Station olarak belirtilmiş günümüzdeki Basmane Garı'dır. Bu garın hemen 100 m. yakınında 9 Eylül Meydanı vardır ve bu meydandan Fevzi Paşa Bulvarı'na paralel olarak uzanan Gazi Bulvarı'nın Çankaya Kavşağı yakınlarına kadar olan bölümü Basmane semtinin Kuzey sınırıdır. Batı yönü sınırı Tilkilik semti iken Doğu yönü sınırı Kervan Köprüsü ve Yeşildere'dir. Güney cephesi ise Kadifekale'ye doğru yükselen sırtlardır ve bu bölüm de çok net bir biçimde Hacı Ali Efendi Caddesi ile kesilir. Üstelik konut yerleşim yeri Fevzi Paşa Bulvarının da güney yönündedir. Şimdi bu sınırlarını belirttiğim Basmane ile planda görülen Armenian Quarter'in yani Ermeni Mahallesi'nin asla bir ilgisi yoktur. Ermeni Mahallesi yazılı bölge günümüzde Kültürpark alanı ile Hilton Oteli ile Montrö Meydanı arasında kalan bölümü kapsar. Hatta Türk Mahalleleri ile arasında küçükçe bir Arap Mahallesi yerleşimi de vardır. Rum Mahallesi ise biraz daha Kuzey/Kuzeydoğu yönünde yer alır. Planda Jewish Quarter olarak belirtilmiş Yahudi yerleşimleri bölümü yaklaşık Tilkilik civarıdır. (Hurşidiye Mahallesi merkezli) Plana göre de Türk Mahalleleri, Yahudi Mahallesinden de güneybatıdadır. Yani Damlacık semti merkezli bir bölüm. Ama işte burada yanılgı var. Çünkü Yahudi mahalllerini oluşturan Yahudihaneler ya da Kortejolar Türk mahallelerinin göbeğindedir. Çünkü Yahudiler o dönemde Türklerle iç içe yaşamaya en yakın azınlıktır. Nitekim (Daha dün bir grup gezgine aynı bölgede rehberlik yaptım) bu bölgedeki tarihi yahudihaneler ile (cevahirci Hanı ya da karşısındaki harap havralı kortejo) Türk evleri yanyana hatta iç içedir. O dönemde Türk evlerinin birçoğunun giriş kapısı üzerinde ya da alınlıklarında günümüze kadar ulaşmış orijinal ay yıldızlı kabartmalar vardır. Zaten o konak ve evlerin neredeyse tamamına yakınının da hangi ailelerin evleri olduğunu biliyoruz.


(+)

Yukarıdaki plan 1892 yılına aittir. Ve dünyadaki en önemli kent planları arşivinin bulunduğu basımlarının yapıldığı Leipzig baskısıdır. Görüldüğü gibi Türk mahalleleri Basmane Garı'nın kuzeyine bile taşmaktadır.
Şimdi sorulabilecek en mantıklı soru şudur? Madem çevresinde Türk ve Yahudi yerleşimleri vardı, Aya Vukla Kilisesinin bu bölgede işi nedir?
Bu soru sadece Aya Vukla için değil bir başka kilise için de geçerlidir: Aya Yani (St. Jean Theologos) Kilisesi.
Aya Vukla Kilisesi 1274, 1257 ve 1281 numaralı sokaklar arasında kalır. Bu sokaklarda kiliseyi çevreleyen yapıların hemen tamamı Türk konutlarıdır. Çoğunun da aile adları ve bilgileri günümüze kadar tapu kayıtlarında ulaşmıştır. Hatta daha ilginci, kilisenin çok yakınında, günümüzde üç okul ile Şehit Polisler abidesinin yer aldığı çok büyük bir de Müslüman Mezarlığı vardır. Bu bölge konut yerleşiminin İzmir merkez sınırındadır. Heritage sitesinde kilise 1866 yılına tarihlenir. Ancak elimizde çok sayıda bulunan XIX. Yüzyıl kent planlarının XX. Yüzyıl öncesi tarihlilerinde, şehirdeki tüm kiliseler çizili iken bu kilise çizilmiş olarak görülmez. Leipzig baskılı olanlarda da böyledir. O bölgeler "Bedava Bahçe" denilen boş arazidir. Anlaşılmaktadır ki, kiliseyi yaptırtan cemaat şehrin bitimindeki o arsayı boş iken satın almış ve yapıma başlamış, ancak kilisenin tamamlanması uzun yıllar almıştır. Bu arada da Kumrulu Mescit ve Abdullah Efendi Camii yönünden gelişen ve yıllar öncesinden var olan hemen üstündeki Selvili Mescit'ten sarkan Türk mahalleleri de o arsayı çevrelemiştir.
Diğer kilise de tam İkiçeşmelik'in göbeğindedir. Sakarya Mahallesi'nde 824. ve 826. sokaklar arasındadır. Çok ilginçtir ki bu kilisenin de çevresi sıkı sıkıya Yahudi ve Türk konutlarıyla çevrilidir. Ama Rumlar bu kiliseyi Kız Okulu olarak da kullanmışlardır. Günümüze alt kısmı ve giriş kapısı ulaşan çan kulesi ise düzlükte yer alan tüm azınlık mahalllerinden görülmektedir. Belki de Aya Vukla gibi "sırtlarda" yer alarak görünür yapılar olmak bir prestij göstergesiydi. O nedenle böyle bir politika izlediler. Çünkü hemen Yeşildere'nin öte yanında ve Aya Vukla'ya çok yakın bir yerde Aya Constantinos (Tepecik) kilisesi de bulunmaktaydı.
Alıntı:
Lutfen bizi biraz aydinlatir misiniz? Elinizde ev ev ya da en azinda sokak sokak tapu, nufus bilgisi, harita varsa, paylasirsaniz hepimiz ogrenmis oluruz. Eski haritada Ermeni mahallesinin hemen yaninda beyaz birakilmis bir bolum var, bugun ayaktakaki binalar bu beyaz bolumde mi? Burasi mi Turk mahallesiydi?

Sağ tarafta boydan boya beyaz bırakılmış bölüm elbette "boş alan"lar değildir. "Konut olmayan" alanlardır. O alanlar tamamen iş yeri ve büyük depoların bulunduğu bölgelerdir. Fabrikalar ve atelyelerle doludur. "Taralı" alanlar ise elbette konut alanlarıdır. Sözgelimi "Point Station" olarak belirtilmiş Alsancak Gar'ı sağ yönündeki boşluk da (Darağacı semti) çoğunlukla Rum bölgesidir. Orada bulunan büyük mezarlıkları üzerinde günümüzde Alsancak Stadı ile eski Tekstil ve Güzel Sanatlar Fakülteleri binaları vardır. Oradan günümüzdeki Ege Mahallesine kadar olan bölümde ise İzmir'deki ikinci Rum Hastanesi vb. bulunmaktaydı.
Bu gün çok yoğun bir gündü. Wowturkey üyelerini bekletmemek için bu kadar yazabiliyorum. (Rastlantıya bakın ki az önce APİKAM Müdürü Sayın Oktay Gökdemir ile birlikte katıldığım "İzmir Yangını ve Ardındaki Gerçekler" adında bir konferanstan geldim ) Ancak kısa zamanda her iki kilisenin ve o bölgenin fotoğraflarını da ekleyeceğim.


yasaruruk
7 yıl önce - Çrş 12 May 2010, 00:07



(+)


http://wowturkey.com/forum/viewtopic.php?p=1710857#1710857



sayfa 3
cevap yaz
(üye olmadan da mesaj yazabilirsiniz)
ANA SAYFA -> İZMİR