Türkiyede Metro Çalışmaları

18 yıl önce - Sal 23 Ksm 2004, 19:30

Metroda yeni hedef: 2010

Metroda yeni hedef: 2010
20 milyon dolara mal olan 500 metrelik metro tüneli, boşu boşuna kazılmış oldu.

1998'de temeli atılan, ancak tarihi eserlere rastlanınca dört yıldır duran Taksim-Yenikapı metro inşaatında güzergâh değişiyor. Her şey yolunda giderse metro 2010 yılında hizmette.

2000 yılında tamamlanması hedefiyle temeli atılan, ancak dört yıldır duran Taksim-Yenikapı Metrosu, eğer her şey yolunda giderse ancak 2010 yılında hizmete girebilecek.

İstasyon tünelleri tarihi eserlere takılan ve Haliç geçişinde yeni köprü yapımına izin alınamadığı için güzergâhı değiştirilen metroda, yeniden kamulaştırmalar yapılacak, yeni tüneller açılacak. Tüm bu faaliyetler sırasında eğer yine herhangi bir tarihi esere rastlanılmazsa, yeni hedef metronun 2009 yılında tamamlanarak, 2010 yılında hizmete sokulması.

30 ayda bitecekti
İstanbul Metrosu'nun ikinci aşaması olan 5.2 kilometrelik Taksim-Yenikapı hattının inşaatına, 30 ayda bitirilmesi hedefiyle Ekim 1998'de başlandı. Böylece 4. Levent'ten metroya binen bir İstanbullu, 19 dakika sonra Yenikapı'da olabilecek, Otogar'dan 4. Levent'e kadar kesintisiz bir metro ağı kurulacaktı.

Ancak metro çalışmaları, dört yıl önce Aksaray, Şehzadebaşı, Azapkapı ve Unkapanı istasyonlarında tarihi esere rastlanılması ve Haliç geçişinde yeni bir köprüye izin alınamaması nedeniyle durdu. Yeni Galata Köprüsü ve Unkapanı Köprüsü arasında, 900 metrelik yeni bir Haliç Köprüsü'nün üzerinden geçirilmesi planlanarak açılan tünellerin bir kısmı güzergâh dışında kalırken, İstanbul trafiği için çok daha önemli olan yıllar kaybedildi.

Yeni güzergâh Unkapanı
Dört yıldır bekleyen Taksim-Yenikapı Metrosu'nu beş yıllık yatırım planına alan İstanbul Büyükşehir Belediyesi, metronun 600 milyon dolarlık dış kaynaklı kredi ve yap-işlet-devret modeliyle ihale edilmesi, 2009'da tamamlandıktan sonra deneme seferlerinin ardından 2010'da hizmete girmesi hedefleniyor.

Bunun için güzergâh değişikliğine gidilerek yeni tüneller açılacak, İMÇ çevresinde yeni kamulaştırmalar yapılacak, Unkapanı Köprüsü yerine, Haliç'te, üzerinden motorlu araçlar ve metronun geçeceği yeni bir köprü yapılacak. Eğer istimlaklar mahkemeye takılmaz, güzergâhta yeni bir tarihi esere rastlanılmaz ve yeni köprü projesine koruma kurulundan onay alınıp zamanında tamamlanırsa, metro hedeflendikten 10 yıl sonra hizmete girebilecek.

Başkan Topbaş: İstanbullular için gecikmenin maliyeti çok ağır
Dört yıldır durdurulan metrodaki gecikmenin, işgücü kaybı ve yakıt sarfiyatından dolayı İstanbullulara maliyetinin çok daha ağır olduğunu belirten İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Kadir Topbaş, hazırladıkları yeni projenin tüm sorunları çözeceğini savundu.

Tüneller, tren garajı olacak
Atıl kalacak tünelleri önce çarşı yapmayı düşündüklerini, daha sonra tren garajı yapmaya karar verdiklerini belirten Topbaş, şunları söyledi: "Atıl metro tünellerini triyaj alanı yapacağız, metro vagonlarının pik saati dışındaki atıl zamanlarını bekleyecek alanlar olarak kullanacağız. Triyaj alanları için bir türlü yer bulamıyorduk. Şehitliğin arkasından bir yer söylediler, oraya viyadüklerle gitmeniz gerekiyordu. Bu çok ciddi bir sıkıntı getiriyor. Eğim çok fazla olduğu için normal meyille gidemiyorsunuz. Süleymaniye'deki yeri şimdi triyaj alanı olarak kullanacacğız, iyi ki yapmışlar."

Topbaş, metronun güzergâh değişikliğine ilişkin de şu bilgileri verdi: "Bedrettin Dalan'ın döneminde başlayan metro inşaatı, o sırada Ulaştırma Bakanlığı'na bağlı olan Demiryollar, Limanlar ve Hava Meydanları (DLH) Genel Müdürlüğü'nün inisiyatifindeydi.

Tayyip Erdoğan'ın belediye başkanlığı döneminde metronun güzergâhını farklı yere alalım diye itiraz edilmiş, DLH ise öğrencilerin bulunduğu Vezneciler'den geçecek olan bu hattın doğruluğunda ısrar etmiş. Kurul da, prensipte hattı onaylamış, ama yeni köprüye kesinlikle izin vermeyince, 'Biz bu güzergâhta çalışma yaptık, açılmış tüneller var' denilerek bugünkü konuma gelinmiş. Belediye, 'Buna niye başladınız, niye bu hale geldi?' diye sorabilirdi, ancak sormamış.

'DLH güzergâhta ısrar etmiş'
Yüzyıllara mal olacak bir iş yapıyorsunuz, bir daha da onu düzeltme şansınız yok. Bu güzergâhta, yeni bir köprü onaylansaydı bile, sonrasında karada 20'ye yakın tescilli tarihi eserin istimlak edilmesine takılacaktı. Bu yüzden belkide beş sene, on sene onlar beklenecekti.

Hazırladığımız proje bunlara çözüm getiriyor. Bunu yaptığınızda da, önceden yapılmış tüneller gibi birtakım şeylerden vazgeçiyorsunuz. Zamanında Unkapanı Köprüsü'nden geçilseydi, üniversitenin yine 500 metre ilerisinde inilecekti. Ama DLH güzergâhta ısrar etmiş.

Hazine garantisi bekleniyor
Dünyanın ikinci metrosunu Tünel olarak yapmışız, ama devamını getirememişiz. Şimdi de yönetimlerin farklı birtakım kararlarıyla Taksim-Yenikapı metrosunda bir türlü adım atamamışız.

Metro kaç yıldır duruyor, bekliyor. Bunun maliyeti nedir? Tünellerin maliyetinin yanı sıra, raylı sistem devreye girmediği için her yıl iş kaybı ve yaktığınız yakıt kaybından doğan maliyetten dolayı kaç tane öyle tünel maliyeti gidiyor. Ancak bu görülmüyor.

Biz, İMÇ'ye yakın geçirilecek şekilde bir çözüm bulduk. Bu tüneller, metro trenlerinin garajı, triyaj alanı olarak kullanılacak. Bu trenleri zaten yerin altında gizlemek gerekiyordu. Hazine garanti verdikten sonra projeyi yap-işlet-devret modeliyle ihale edip, Taksim-Yenikapı metro inşaatını devreye sokacağız."
Radikal - Selim Efe Erdem