ÇANDARLI/PİTANE'de Nekropolde (eskiçağ mezarlığı)1960 yılında Arkeoloji Profesörü SN. Ekrem AKURGAL bir kazı yaptı.
Aşağıda Eskiçağda EGE ve İZMİR adlı Yaşar Vakfı Yayınlarından çıkan kitabında Sn.AKURGAL'ın buluntularla ilgili yazdıkları:
Pitane'de (Çandarlı)1960 tarihinde ortaya çıkan bir arkaik heykel nedeni ile gittiğimde kentin berzahında güzel oryantalizan vazolar içeren birantik mezarlığın bulunduğunu görerek hemen kazı yapmaya karar verdim.1965 yılına değin süren bu kazıyı o sırada asistan olan Cevdet BAYBURTLUOĞLU ve Ümit SERDAROĞLU ile yürüttüm.Çalışmalara arkeoloji öğrencileri olan Güven BAKIR,Tomris BAKIR ve Brigitte Schauenberg-Frier de başarı ile katıldılar.
Hergün bir kaç düzine vazo ve birçok küçük buluntu veren bu nekropolis şimdiye değin Anadolu'da ortaya çıkarılmış en zengin Eskiçağ mezarlığıdır.İstanbul Arkeoloji Müzesinde büyük salonda ,birkaç odada Çandarlı eserleri sergilendiği gibi,depolar da yine bizim kazıdan gelme eserlerle doludur.İzmir Arkeoloji müzesinde de Çandarlı eserleri sayı bakımından ön sırada yer alır.Bir vitrin dolusu Çandarlı eseri de Bergama müzesinde sergilenmektedir.
Pitane'de gün ışığına çıkan eserler genellikle MÖ.(625,500)tarihlerinde üretilmişlerdir.Chios türü Oryantalizan vazolarla taşra ürünü eserler büyük önem taşırlar.Ayrıca bir Myken vazosu da Osman Hamdi Bey tarafından ele geçirilmiştir.
İşte PİTANE NEKROPOLÜ'nde 60lı yıllarda çekilmiş fotoğraflar...
Not:Bugün bu nekropol alanını bulmak kolay değildir.Üzeri kapatılmış haldedir,ilgisizlik bir tarafa vatandaşların bir çoğunun burada böyle bir nekropol olduğundan bile haberi yoktur.
Bu örneklerle ne yazık ki gittiğimiz birçok antik yerleşimde karşılaşmakta,kelimenin tam anlamıyla kendi kültürel değerlerimize olan bu ilgisizlik yüzünden kahrolmaktayız........
Kaynak:Eskiçağda EGE ve İZMİR-Ord.Prof.Dr.Ekrem AKURGAL-Yaşar Eğitim ve Kültür Vakfı yayınları-1993
Yineİ sviçre Basel müzesine kaçırılan yukarıdaki Dinos'un cepheden görünüşü,Ord.Prof.Dr. Ekrem AKURGAL Eskiçağda Ege ve İzmir kitabında diyor ki;Çandarlı'da gün ışığına çıkardığımız Dinos'un yakın benzerleri olup her üçü de Çandarlı ya da Aiolia'da başka bir kentte çalışmış olan ustaların ürünüdür....
(+)
Kaynaklar:Eskiçağda EGE ve İZMİR-Ord.Prof.Dr.Ekrem AKURGAL -Yaşar Eğitim ve Kültür vakfı yay.1993
En son erkmen se tarafından Pts 29 Oca 2007, 04:01 tarihinde değiştirildi, toplamda 2 kere değiştirildi
Pitane/Çandarlı'da ilk yüzeysel arkeolojik araştırmaları 1910-1911 yıllarında Bergama kazılarında görevli olan A.CONZE ve W.DORPFELD yapmışlardır.Adal mahallesi dediğimiz yarımadanın dil kesiminde bir bağda portakal renkli,perdahlı,mühürlü Sicilya keramiği (Terra Sigilate)türüne rastlamışlardır.
Ayrıca İstanbul müzeler müdürü,Ressam ,arkeolog Osman Hamdi Bey tarafından yapılan kazılarda birçok arkaik monokrom(Tek renkli,çok tonlu) keramiklere,çanak çömleklere ve yortan tipi kaplara rastlanmıştır.Bu buluntularla burada m.ö 2.binde burada bir yerleşme olduğu kanıtlanmıştır.
Bu araştırmalar sonucunda Pitane'nin yapılan planından anlaşıldığı üzere bugün Adal mahallesi diye anılan yarımadanın etrafı surlarla çevrili olup içinde Tiyatro,Stadium,Hamam,dehliz gibi antik yapı kalıntıları saptanmıştır.
Ancak bu antik yapılar yerleşmenin altında kalmış,kıyı kenti olduğu için de varolan işlenmiş taşlar denizden başka yapılara malzeme olması için taşınmıştır.
1958 kışında Çandarlı'da bir arkaik KUROS heykeli bulunmuştur.Prof.Dr.Ekrem AKURGAL'da 1959'da kazılara başlamıştır.
KUROS heykeli köylüler tarafından küpler arasında yere yatık olarak bulunmuştur.Bu ilginç heykel bugün Bergama müzesindedir....
Pitane/Çandarlı Buluntusu Kuros Heykeli(Bergama Müzesindedir)
(+)
Çandarlı ve çevresinin ilkçağ ve sonrası evreleri:
Haritalardan görüldüğü üzere Çandarlı ve çevresindeki Ağılkale olarak gösterilen Atarna/Atarneus antik kenti ve çevresi ile Teuthrania-Bergama ovası bir denizmiş.Ancak sonra Kaikos-Bakırçay'ın taşımaları ile bugünkü alüvyon yapısı ortaya çıkmış görülüyor.
Kaynak:Çandarlı'nın öyküsü-Eyüp Eriş-Çandarlı Belediyesi Yayınları...
