2,5 Milyar Dolarlık Tren Pazarı

[Mehmet CK]

TAI' nin 2 parti(180 kusur+80) F16 uretimini incelerseniz ne demek istedigimi anlarsiniz.

F16 larin uretimi bitince , ortak Lockheed F16 uretim tezgahini soktu gerisin geri goturdu, koca uretim fabrikasi bombos kaldi.

BU da aynisi olur, hic heveslenmeyin. Ayrica bu isi TUVASAS ile TULOMSAS alacakti bildigim kadariyla, yeni fabrika kurulsa bile bu sirketlere verilir, yeni fabrika tahminimce kurulacaktir cunku yeni uretim hatklari lazim. Pekiyi sonra ne olur? Ne mi olur? Uretim bitince, uretim hatlarini soker, alir gotururler.

Bence ucuz cozum iyidir, fakir ulkeyiz, belli basli alanlara kanalize olmaliyiz, mesela uydu teknolojileri, yazilim, donanim. TV, beyaz esya ve benzeri islerde birseyler yapmaya basladik.

Yalniz guzel bir konu, halkimizi kandiriyorlar, F16 uretiyoruz, tren uretiyoruz diye gozlerini boyuyorlar.

Montaj ve lisans altinda uretim cok marifet bir olay degildir.

[Gürkan Kos]

Üretim %100 yerli olmali!

Ithalat bizi kisa bir dönem icin (cok pahaliya mâl olsa da) gereksinimleri karsilama acisindan rahatlatir. Politikacilar da halkin gözünü boyamis olur ama sonra da "nereden geldi bu krizler" diye sorulur.

Bir belediye baskaninin (basharfi Tayyip) zamaninda 10 milyonluk agac ithal edip Istanbul'a diktirmesi gibi.

Dedigim gibi, gecmiste kurulu KENDI vagaon fabrikamiz kapatildi; ihtiyac yok diye...

Yine bir yerden baslamak gerekiyor cünki yarinin uzay araclarini yapacak olanlar bugünün tren üretenleri olacaktir.

Selamlar

GK

[Orhan]

Mehmet Ck bence olaya yanlis bakiyorsun. Olaya biraz ekonomik acidan bakarsan yerli uretimin tornavida sikmaktan fazla oldugunu gorursun.

senin 180 F16yi alalim. Oncelikle her ne kadar uretim tezgahlari gitmis olsada orada kac yuz kisi senelerce o tezgahlarda calisti. Bir jet ucaginin uretim tezgahi nasil olur onu gordu. O tezgahin iyi ve kotu yanlarini gordu. Ileride para olup kendi projemizi gelistirecegimiz zaman o bilgiler cok ise yarayacak cunku 0 dan baslamayacagiz.

Gelelim ekonomik sebelere. Bir F16 ne kadar diyelim 20 milyon. Eger bu 180 F16direk Amerikadan alinsaydi Turkiye 3.6 milyar dolar harcayacakti. Bu paraninda 100% yurt disina gidecekti. Yani yine krediler, borclar bilindik muhabbetler. Ama biz bu F16lari turkiyede ureterek hem maliyetlerini dusurduk ucuz is gucuyle, hemde 3.6 milyar dolarin bir kismi Turkiyede kaldi. 100lerce kisiye is yaratildi. Bunlar az buz masraf degil, Turkiye gibi borc bataginda bir ulke icin tasarruf edilen her dolarin kiymeti var.

Ayni sey trenler icinde gecerli. 100% yerli uretim utopik bir hedef, ayrica rantable olmayan bir hedef. Hizli tren oyle yolcu vagonu yapmaya benzeme, o trenlerde bircok ozel malzeme kullaniliyor. O malzemelerin hepsini Turkiye'de uretmek ekonomik bir cozum degil. Onemli olan 2.5 buyuk bolumunun Turkiye'de kalmasi.

[Mehmet CK]

Aslan, olaya yanlis bakmiyorum. Yalniz yerli uretimin bir adini koyalim, biz F16 uretiminde ne yaptik, sadece montaj mi yaptik(yani ucuz iscilikten para kazanmak), yoksa teknoloji trasferi icin dunya kadar para mi bayildik? Ayrica devami gelecekse, ben her turlu teknoloji transferini desteklerim, problem devamsizliktir, daldan dala atlama, arastirmaya yeterli parayi ayirmama huyudur. Sonra Ar-Ge ye para ayirmayacaksan, Israil ve ABD ye ucak modernize ettirmeye devam ettireceksen, abi direk al su platformu, bosuna para, umut ve en onemlisi zaman harcama.

Sana maliyetin bir kismini Turkiye' de birakmakildigi konusunda katiliyorum, ama teknoloji transferi icin daha cok para verdik. ciplak fiyati 25 milyonluk ucaga 35-40 verdik. Helikopter ihalesi iptal oldu, eger olmasaydi, 50 milyon dolar da King Cobra lara (1 tanesi evet 1 tanesi) verecektik. Yani direkt alsak daha ucuza olacakti. Nasil olsa devam etmeyeceksek, bence teknoloji transferi anlamsizdir.

Hersey rantabl olabilir, rantbl, yapabilecegin seye denir. BUnca kisitli Ar-Ge yatirimi ile de Turkiye ancak 2-3 konuda kendini gelistirir.

Bak bu konuda eski bir TAI calisaninin yazdiklarindan alintilar yollayayim sana.

Bahsedilen projelerden (F-16, CN-235 vs.), teknolojik birikim olarak, buyuk oranda uretim ve bir miktarda tasarim tecrubesi kazanilmis. Ucak yapilari yapisal tasarim ya da yuk konusunda, kimse kusura bakmasin, o yillarda ben danisacagim birini bulamadim.

Peki boyle bir ise kim karar verecek bizde?
Cumhurbaskani? genelkurmay baskani? Basbakan?
Demek istedigim boyle bir teknoloji ve sanayi gelenegimiz var mi?

Bu karar verildikten sonra finansman nasil yapilacak?
yari yolden donulmemesini kim garanti edecek?
her sey tamam, peki kimlerin yonetiminde yapilacak?

Zirai ilaclama ucaginin ucabilmesinin tek sebebi cumhurbaskanina verilen bir sozdu. Disaridaki kimse bilmez projenin nerelerden dondugunu.
Sonra ne oldu. Bir yetkili kalkti, tasarim ve gelistirme de calisan 90 kisiyi topladi,fircaladi. 8 milyon dolar (bu da yanlis toplam harcama herseyi ile 4m olmali)harcadiniz diye. "Ulan amerika size bunu yaptirirmi " bile dedi. O gun orada 90 kisi vardi, 90 sahit...
siz simdi kalkacaksiniz, boyle adamlarin altinda bu islere gireceksiniz

Turk havacilik sanayinin tarihi boyle insanlarla dolu.

[kafkasali]