TRT Kürtçe yayına başlıyor

[KenanO]

Birde ben düsündüklerimi yazayim:

Almanya`da dogup büyümüs Türkceyi söyle böyle sonradan ögrenmis gibi duran bir insan olarak,

...neden ARD`de Avrupa`nin haber durumu verilirken bayanin Türkiye`nin önünde
durdugunu anlamamisimdir.

...Pazar günü yayinlanan Avrupa programinin neden sadece bir saat sürdügüne kizmisimdir.

...Istanbul belgesellerinde neden sadece (olsun ama dahasi var) büyük camileri
gösterdiklerine anlam verememisimdir. Göster ama bir iki saniyede olsa Etiler`i,
Ortaköy`ü veya Levent`i al kareye.

...Almanya`daki entegrasyon konu oldugunda (assimilizasyon demiyorum, dikkatinize)
neden Türk probleminden bahsediliyor diye düsünmüsümdür.

...Solingen`de Genc ailesi yandiktan sonra Kohl`ün ilk sözleri bassagligi degilde "Dis
ülkeler bizim icin ne düsünüyor simdi. Imajimiz bozuldu" oldugundan kizmisimdir.

Fakat,

...Schröder ve Rau Ramazan`da bizim bayramimizi televizyon kanallarinda kutlamistir.

...ARD`nin web sayfasinda türkce tusunu basip bilgileri, haberleri türkce alabiliyorsunuz.

...arkadaslarim (Alman, Ispanyol...) Türkce kurslarina katilmakta.

...ögretmen olan arkadaslarim Üniversite`de Türkce dersi görme zorunda, cocuklarla iyi
iliskiler kurmak ve velilerle anlasmak icin.

...bir dil ögrenmek icin ilk basta anadilini mükemmel ögrenmek gerekiyor. Buda bazen
kürtce oluyor.

...Eurovision yarismasina almancanin yaninda türkce sarki söyleyen (berbat da olsa) bir
grup sürpriz Almanya icin yarisiyor.

...özel kanallarin birisinde "Bosporus Life" (RTL, Sat1 olabilir) diye Türk gencligine hitap
eden bir program yayinlaniyor. Hatirladigim kadariyla bir saat süper eglence.

Bu nedenlerden dolayi Kürt, Türk veya diger Türkiye vatandaslarina kendilerini üzmemelerini, kücük kücük adimlarla yetinmelerini, bir devrimden gectigimizi ve Türkiye`nin geleceginin cümlemiz icin cok parlak olacagindan eminim.
Sizlere, orada yasayan insanlara güveniyorum.
Önyargilardan kurtulmanizi, cesitlilikten korkmamanizi, kendinize özgün olmayan dilleri ögrenmenizi rica ediyorum.

Not: TRT`nin cok hantal ve dinamizimden uzak olan bir kurum olarak kürtce yayin yapmasina karsiyim. Özel kanallarin bu konuya el atmalarini daha mantikli buluyorum.
Yayinlarin icerigine yönelik kaygisi olanlara sadece bunu söylemek istiyorum "Big brother is watching you,...greetigs to RTÜK "

[sipahi]

[Kerem K]

Kürtçe eğitim verilsin, ama yanında Türkçe de zorunlu olsun. Kürtçe yayın, yayım yapılsın ama Türkçe bilmeyenlere ücretsiz Türkçe kursları da verilsin.

[tolgababacan]

ya niye sadece kürtçe anadil ya.lazca çerkezce arapça rumca ermenice.bu dilleri konuşan vatandaşlarımız yokmu sadece.çok sesli koro olurken ahenk elden her türlü gidiyor.insanlar türkçeyi konuşamaz ve biz var olan imkanlarla onları eğitemezken ne ala.esasen karşı değilim ama daha önemli olan fiziği kimyayı ve diğerlerini iki gün sonra okullarda okutulsun diye bastırırlarsa nasıl öğretecekler.türkçe olunca bile sorun.tabi bu arada ben yabancı dilde eğite karşıyım.bu tam bir kültür erezyonudur.ingiltere ve fransa kendi topraklarında yaşıyan araplara aynı yumuşaklığı gösteriyorlarmı?yani bir yayınlamı çözülecek sorunlar yumağı.bence bu düğümü çözecek uç bu değil...

[Tacettin]

Bir Kürt ama bir Türk kadar ay yildizli bayragi, Anadolu'yu ve Atatürk'ü seven biri olarak
benim de bu konuda yorum yapma hakkim var diye düsünüyorum.

- Kürtler özel bir TV acamaz, cünkü böyle bir hukuksal haklari yok. Anadilde yayinlar
TV'de haftada toplam iki saat radyolarda ise 4 saat yapilabilir.
- Yapilacak olan yayinlarda dil egitimi verilemez ve Türkce alt yazi ile programlar desteklenir.
Bu alt yazi sayesinde Kürtlerin Türkcelerini ilerleteceklerine inaniyorum.
- Türkiye'de yasayan Kürtler ve diger etnik gruplar Türkceyi ögrenmek zorundalar.
- AB devlet televizyonlarinin neden Türkce yayin yapmasi gerektigini anliyamiyorum.
Türkiye vatandasi insanlar oraya sonradan yerlesmis, tarihi 40 yil öncesine dayanan bir
topluluk. Türkiye'de ki Kürtler ile Almanya'da ki Türkler arasinda bir benzerlik kurulmasi
bana göre yanlis.
- AB neden Türkiye'ye ana dilde yayin hakkinda baski yapiyora gelince. AB'ye iltica eden
bircok Kürt kökenli TC vatandasi, kökenlerinden dolayi baskiya ugradiklarini iddia ediyor ve
bu dogrultuda iltica ediyor. Bu ilticalarin sonu gelmeyince AB Türkiye'ye böyle bir dayatmada
bulunuyor ve Türkiye'nin bu dayatmayi gerceklestirmesi durumunda AB'ye iltica
etmek isteyen bircok Kürdün iltica talepleri red ediliyor. PKK terörünün cikmasinin nedenide
bu degil mi?
Kendilerini hakli cikarmak icin olmiyacak bahaneler ileri sürmüyorlar mi? Türkiye bunlarin
ileri sürdükleri bahaneleri bir bir engellerse - ki bu ana dilde yayin ile cok büyük bir engel
asilmis oluyor bence - uluslar arasi toplumda taraf topliyamiyacaklardir.

Bir Kürt ve Türkiye vatandasi, Atatürk'ü, ay yildizli bayragi ve Anadolu'yu seven birisi
olarak Türkceyi ögrenmek zorundayim ama bir o kadarda ana dilimi bilmek ve konusmak
benim en büyük hakkim olsa gerek diye düsünüyorum...

[Misafir 0aa]

Arkadaslar, Ispanya'da, tabi farkli bir politik sistem var, otonom bölge sistemi. Her bölgenin kendi parlementosu, sonra da ülke genelinde genel (Ispanya) parlementosu var. Ülkede, otonom bölgelerde ispanyolcadan baska 3 resmi dil daha konusulur. Baskça, Katalanca, Galce. Her bölgenin de kendi dillerinde (veya kendi ispanyolca aksaninda, çünkü toplam 19 otonom bölge var) yayin yapan gazeteleri, televizyonlari (ikiser, üçer kanal), yazili yayinlari vardir. O bölgelerdeki okullarda ispanyolcanin yaninda yerel diller de mecburidir. Ama buralardaki herkes der ki ben önce ispanyolum sonra da katalanim, baskliyim...Çünkü olay sadece kültürel, egitimle ilgili bir durum. Bu gün bütün dünya birlesiyor. AT ye ayak uydurabilmeleri için birlikte kalmalari gerekli. Ekonomik olarak tek basina ayakta kalmalari zor. Ilerde bir referandum, bir oylama olursa ve halk bagimsizligini seçerse bagimsiz olabilirler, ama anayasayi degistirmeleri gerekir. Fakat bunlarin hepsi legal, demokratik, politik konular. Önemli olan insanlarin konusma, düsündügünü söyleme, yayin yapma haklarinin olmasi. Tabi bütün bu söylediklerim tarihsel konular, o bölgelerdeki insanlar yüzyillardan beri kiralliktan otonom bölgelere gelmisler. Birbirleriyle dirsek dirsege yasamislar, yasiyorlar. Sorunlar olsa bile, teröristler yikmaya çalissa bile çogunluktaki halklar beraber yasamayi tercih ediyorlar.

[Esra]

TRT de kurtce yayina karsi degilim.Turkce hic bilmeyen bir vatandasimizin,Turkiye mizde ne olup,bittigini bilmeye hakki var eger turkce bilmiyorsa tabii ki anadilini anlayabilir.


Bunun yanisira, ucretsiz turkce kurslarinin acilmasida ,kurt vatandaslarimizin lehine olur..yaniliyor muyum?

p.s.:Turkiye nin resmii dili : Turkcedir.

[Ümit.]

Bu olay sadece Turkiye'ye has kilinmamali. Cin'de ne kadar Turk var biliyor musunuz? Rusya'da da vardi bol miktarda; ama bu ulkelerde boyle birsey soz konusu olmamistir hic. Kurt, Iran'da, Irak'ta yok mu? Amerika'da Afrikali yok mu? Irak'in basi bos su an; fakat kimse cikip da oradaki Kurtlerin (veya Turklerin) yogunlukta bulundugu bolgelerin dilini bu azinliklarin dili ile sabitleyelim diyen var mi? Ustelik orada atlarini serbestce kosturabiliyorlar!
Garezleri Turkceye ise, kimse korkmasin, biz zaten ona gereken eziyeti yapiyoruz, bu kafayla ustundeki dillerin onune gecemez; hayir, asil hedef Turkiye ise, iste orta parmagim!

[Ufuk]

Arkadaşlar küçücük bir ayrıntıyı gözden kaçırıyorsunuz.

Meseleey azınlık hakları olarak bakıldığında, yapılanlar çok doğru. Ama ülkeyi bölmeye çalışan dünyanın en büyük ayrılıkçı gerilla terör örgütünün diliyse söz konusu olan, biraz daha düşünmek gerek. Bunuda dikkate almak gerekiyor diye düşünüyorum. Lazca, çerkezce veya başka bir dille bir tutulamaz kürtçe.

Ama kürtçe yayın yapılmasın demiyorum. Yapılsın. Ama PKK'yı kötüleyen, birlik ve beraberlik aşılayan yayınlar yapılsın.

Birde şöyle bir durum var. Bu kürtçe yayın konusunu, PKK ve apo kendine mal edip, kendi uğraşları sonucu bu neticeye varıldığının propagandasını yapabilirler. Buda halkın PKKya sempatisini arttırır. Yine kendi düşüncem, PKK olayı tam bitirilmeden, apo nun dışarıyla ilişkisi kesilmeden kürtlere verilen haklar PKK'ya puan kazandıracaktır.

[Eylem]

Biz anadilde yayın serbestisini çekinerek getirdik, sadece TRT'nin bu dillerde yayın yapabileceğini belirttik. Fakat sonra, bu da bize tuhaf geldi. Özel radyo ve tv'lere de bu serbestiyi tanıdık. Ama yasal engeller kalkmış olmasına rağmen ne TRT ne de özel kanallar başka dillerde yayın yaptı. Bunun üzerine TRT'nin buna öncülük etmesi gerektiği kabul edildi. Şimdi TRT'nin bu yönde çalışmaları var. Yani Yasin'in belirttiği gibi, AB TRT'nin yayın yapması için baskı yapmadı.

Alimemo diğer Avrupa ülkelerinde farklı dillerde yayın yapılıp yapılmadığına değinmiş. Bu konularda en çok eleştirilen devletlerden biri Fransa'dır. Ama Fransa'da bile Katalan, Oksitan, Bask, Breton dillerinde radyo ve tv yayınları vardır. Orada hem devlet tv ve radyoları hem özel tv ve radyolar bu dillerde yayın yapar. İngiltere'de BBC İrlanda dilinde yayın yapar mı, bilmem. Ama zaten İrlanda'dan yapılan yayınlar oradan da izleniyor. Birçok Avrupa ülkesi farklı dillerde yayın gibi konuları ayrılıkçılıkla mücadelenin bir parçası olarak görüyor. Bir de bazı arkadaşlar Alman tv'sinin neden Türkçe yayın yapmadığını sormuş. Almanya'daki, Yunanistan'daki, Bulgaristan'daki ya da Avrupa'nın herhangi bir ülkesindeki Türkler Türkiye'den yayın yapan tv'leri rahatlıkla izler. Alman tv'sinin Türkçe yayın yapmasına gerek yok. Orada böyle bir ihtiyaç yok. Kürtlerin durumu farklı.

Bir arkadaş Kürtçe yayının faydası olmayacağını söylemiş. Bence faydası olacak. Devlet diyebilecek ki: "Siz beni Kürtçe'nin düşmanı sanıyordunuz, değil mi? Hayır, ben demokratik bir devletim. Vatandaşlarımın kendi anadillerinde iletişim kurmalarını yasaklamam. Ben güçlü bir devletim. Böyle girişimlerle dağılacak kadar zayıf olmadığımın farkındayım. Ben terörün bahanelerinden biri olarak kullanılan anti-demokratik uygulamaları yok etmeye kararlıyım." Belki de Türkçe bilmeyen-başka bir deyişle Türkçe'yi öğretemediğimiz- vatandaşlarımıza kendi anadillerinde seslenerek eğitim verebileceğiz. Belki de Kürtçe yayınlarla bu insanlara sağlık, sosyal etkinlikler vb. konularda bilgi veririz.

TRT veya özel tv'ler Kürtçe yayınları istedikleri gibi yapamayacaklar. Yasal sınırlamalar var. Bu yayınlar devletin ülkesi ve milletiyle bölünmez bütünlüğüne aykırı olmayacak. Radyo programından sonra program metninin Türkçe çevirisi yayımlanacak. Televizyonda metnin Türkçe çevirisi altyazı olarak verilecek. Televizyonda programlara çıkanlar modern giysiler giyecek. Programlar küçüklere değil, yetişkinlere yönelik olacak. Elbette bunların denetlenmesi de önemli bir konu. Fakat şimdiye kadar Kürtlerle ilgili konularda RTÜK'ün çok hassas olduğu görüldü. Kürtçe yayınlara RTÜK çok dikkat edecektir.