Tank - Helikopter - İnsansız Keşif Üçlüsü

19 yıl önce - Çrş 19 May 2004, 22:43

Levent Ozgul, PhD' den guzel bir yorum. Kendisi ile tanismisligim var, cok farkli bir kisliliktir, tahmninimce kendisini takip eden cevreler goruslerini fazlasi ile degerlendirir. Yakin zamanda Turkish Defence dergisinde yazarlik yapmasi dilegiyle...

Tarihi Savunma Sanayii İcra Komitesi Kararları doğrultusunda; Bugüne kadar bu forumda Öngördüklerimiz ve “TSK AMT-F4/F16-ATAK döngüsünde doğru seçim yapmalıdır BÖLÜM-II” değerlendirmesi:

Bilindiği üzre Savunma Sanayi İcra Komitesi (SSİK) geçtiğimiz Cuma günü 1,5 yıl aradan sonra TARİHİ kararlar almıştır. Bu kararların ayrıntıları da yavaş yavaş medyaya yansımaktadır. Öyle bir tarihi karar ki Türkiye Cumhuriyeti tarihinde bu derece kapsamlı, olumlu, savunma sanayiini OPTIMUM destekleyen (abartıdan boğmadan, hedefleri doğru seçerek ancak özgün ve en yararlı şekilde), maliyet-etkin, dış politika ile örtüşen ve başarılı bir savunma sanayii kararı imzası atılmamıştır.

1) Ah Mazi....

Kıbrıs ambargosu belki bize yaş olarak uzak ancak Yakın tarihimizde bu kapsmada olmasa da buna benzer radikal kararlarr az da olsa yaşanmıştır:

ABD bolca hurda M-109 155mm Kundagi motorlu obus(SP) teklif etmiş ancak red edilerek Almanya ile M-44/52 modernizasyonuna gidilmiş ve 155mm/39cal namlu, atış kontrol sistemi ve entegrasyon-enstalasyon dahil çok önemli yerel kazanımlarla 164+362 sistem Türkiye’de modernize edilmişlerdir.

ABD MLRS ve ATACM ortak üretimine izin vermemiştir akabinde Çinden sırası ile WS-1A, WS-1B ve nihayetinde M-7 teknolojileri alınarak özgün ToRoS ve J-füze sistemlerine altlık oluşturulmuştur.

Zamanın meşhur Terminatör modernizasyonu kapsamında şu anda F-18’lerden sökülen APG-65G sentetik acilimli ucak radari çözümlü DASA (şimdiki EADS) engelini ihaleye bile gerek duymadan aşan ve tek yüklenici seçilen IAI’ye zamanın Türk hükümeti (ABD baskısı ile) yine zamanın ilk ve en kapsamlı (E-8 JSTARS’ın da kalbidirler) SAR/GMTI radarı olan AN/APG-76 şartı koşmuştur (1995). Ancak İsrail ısrarla hem yeni teknoloji olan ve hem de daha ucuz olan, ağırlığı düşük performansı yüksek Elta EL/M-2032 radarını geliştirmekte olduğunu ve kendilerine 2 yıl süre vermelerini teklif emiştir. Süre verilme cesareti gösterilmiş ve yapılan kapsmalı tetstlerde EL/M-2032 AN/APG-76’yı sürklase etmiştir. 1997’de de resmen Terminator kapsamında seçilmiştir. EL/M-2032 halen Israil tarafından APG-68[V]9’dan üstün tutulmaktadır. Türkiye de halen kendine önerilen kullanılmış ex-Israil F-4E Kurnass 2000’i spot radar görüntüleme ve eski jenerasyon aynı anda SAR/GMTI kabiliyeti nedeni ile APG-76 ile biraz “demode” bulmaktadır. Kurnass lar modernize edilirken tek alternatif APG-76 idi 1980’lerin sonunda. Demek ki doğru yapılmıştır.

Almanya PzH-2000 Kundagi motorlu obus lisansını vermeyi red etmiş akabinde Kore ile K-9 Thunder/T-155 Fırtına Kundagi motorlu obus anlaşması yapılarak tarihimizin en mükemmel özgün sistemi hayata geçirilmiştir. Hem de Alman orijinali 155/52cal namlunu, Türkiyede üretemesekde MTU/Renk ikilisini, etkin atış kontrol sistemini dolaylıca elde ederek.

O zamanların en popüler döner kanadı olan S-70 Sikorsky Blackhawk ortak üretim lisansı kozmik gizlilikte olunca aniden Cougar ortak üretim anlaşması yapılmış; kapsamı “ileri montaj” olsada offsetler dahilinde halen yeni Cougar MkII parça ve aksamı üretir olunmuştur. THvKK ve Polis ihtiyaçları belki de bu sayede rahatça karşılanacaktır. Ancak kör parmak göze misali tam 12 yıl sonra (KaraKuşlar NH-90/EH-101 karşısında ihale alamaz ve demodeye sürüklenirken) aynı kibirli ABD bize sınırsız ve tek S-70 üretim üssü teklifi getirmiş. TAI bu sefer burun kıvırarak okey derken eline yeni nesil AB-139 kartını da geçirmiştir. Halen anlaşma üzerine TÜRKİYE düşünmektedir.

Şımarık çocuk IAI öyle bir fiyat kırmıştır ki 25m$ tahmini bedelli C-130E Erciyes programı için (8,9m$). Devletten 40-45% fiyat kırarak “zararına” iş alan Laz müteahit misali bir bildiği vardı herhalde. İmzadan sonra önce 8,9m$’ı 13,4m$’a revise etmek istemiş, daha bu olmadan 15m$’a ek olur istemiş, alamayınca şımarmış (ne de olsa 648m$ terninator’e 130m$ F-5’e veren bu koca ülke 3-5 milyon hesabı yapmaz dı), iş aktini aksatmış, sonunda da o koca ülke tarihinde ilk defa “teminat” mektubunu yakmıştır. Demek ki olabiliyormuş bazı şeyler. Aklıma ihaleyi AIFV-B 265hp güç gapeti ile M-113A2T zirhli personel tasiyici şeklinde alan FNSS nasıl imzadan sonra onca GFE, ek zırh, 300hp, ileri süspansiyon parası koparıp ACV-300 zirhli personel tasiyici haline sokmuştu bizim zırhlı muharebe aracı ailesini... O zaman ihalede M-113A2T AIFV-B’yi yeterli bulanlar nasıl yetersiz görüp Tanrım beni baştan yarat demiştir... Şımarıklık sınırların çok da ötesinde değildir. Ancak bu şımarıklık bize 10 yıl sonra 4 birbirinden başarılı ihracat ile dönmüştür... Biliyorsunuz FNSS, zirhli personel tasiyici ihracatlari gerceklestirdi. Ulusal Savunma Sanayii uzun vadede kazanmıştır... Çocuklar da şımarık olurlar büyüme verelerinde. Hoş görmek lazım.

Vs...

Ancak çaresizlikler de yaşanmamışmıdır?

Mehmet' ten aciklama: Burada F16 lara takilacak elektronik harp sistemlerinden bahsediliyor
Yüksek teknoloji, hafif, ucuz ve internal Detenix (şimdi Thales) Fast-16 SPEWS sistemi yüksek teknoloji transferi garantisi ile seçilmiş ancak ABD öyle bastırmıştır ki (aynı şekilde Elisra SPEWS seçen Yunanistana da) sonunda SPEWS-I’den daha düşük (hatta yok denecek kadar az) teknoloji ile kaynak kodsuz AN/ALQ-178[V]5+ SPEWS-II olarak İMZALANMAK ZORUNDA KALINMIŞTIR. Amerikan F-16’sına Amerikan (pardon İngiliz BAES –ama ne farkederki-) SPEWS’u...

Nasıl da dışlamamıştık Leopard-IIA6’yı ihaleden. Almanya resmi ambargo ile hibe Leopard-IA5 vermemişken nasıl bunu yemiş ve Leopard-IIA6’yı teste yollaması için dualar etmiştik. Ne de olsa en önemli tank, KKK de istiyor, büyük abimiz bizi döverde severde... Hala yanarım Türk bayraklı karların içindeki Leopard-IIA5 resmine (daha sonra işi ciddiye alınca Almanya A6 yollamıştı)... Nasıl içime oturmuştu. Koca bir ulusla dalga geçer gibi “Hibe vermeyiz siz teröristsiniz ama teste göndeririz Abrams çiğnemek için. Testlere gönderkik ama lisans vermeyiz”. Heyhat adamların şimdi hibe Leopard-IIA4 vermeleri tuttu o da ayrı.

Terörist başını saklayanın Mangusta’sı ATAK’da kısa listede (amaç Bell’e fiyat kırdırmak, ne de güzel kırdırdık ya)... Türkiye’ye ambargo koyan Norveç’in Penguin 2 Mod 7’sini az beklemedik. En büyük müttefiğimiz ! 3 Perry sinifi firkateyn ve 8 S-70B Sea hawk helikopteri 2 yıl örtülü ambargo ile az bekletmedi limanlarında...

Dış Siyasette ne dost ne de düşman vardır... Çıkarlar vardır. Milli Gurur olmalımıdır ve her şeye değermi? Ülkeler her zaman derin bir uçumun üstünde gerili ince ip üstünde yürürler... Denge bozulduğunda gurur murur değil “hayatta kalabilme çabası” başlar... Sorun 1) ipi sallayan ve düşmeni isteyen; 2) Seni arkandan iterek ip üstüne yollayan ve 3) Seni düşmekten kurtaran aynı ülke/güç veya farklımıdır? Farklı ise hep ona buna muhtaç olursun aynı ise dünyanın en perişanı olursun...

2) SSİK kararları:

1) Tank:

a. Tank-2000 ATAM ortak üretim projesi iptal edildi
b. 1000 adet ihtiyaç rakamı revize edilecek (muhtemelen 500 civarlarına)
c. Kore, Pakistan ve Slovakya ile ortak tank geliştirme işbirliği şartları aranacak
d. BMC-Otokar-Nurol konsorsiyumu 2010’a kadar bir milli tank prototipi geliştirecek
e. 2010’a kadar ortak üretim yapılmayacak
f. 2010’a kadar Acil ihtiyaç (interim solution or gap filler) kapsamında Almanya veya Amerikadan 250 adet kullanılmış 2. el 3. nesil tank alınacak (medyaya göre halen teklif veren M-1A1 daha şanslı imiş)

Analiz:

“TSK AMT-F4/F16-ATAK döngüsünde doğru seçim yapmalıdır BÖLÜM-I” adlı AMT konulu yazımda açıkça aynen bu solüsyona (biraz daha kapsamlıca) işaret etmiştim. Ben şahsen bu yukarıdaki maddeleri kendimce sarfettiğim cümlelerle birleştirerek şöyle tercüme etmek isterim

a. Tank başına 14-18m$ civarına ve max. 10-15% teknoloji ile 250+750=1000 tank ortak üretmek ütopyadır, bu üretimi finanse etmek hayaldir. Hele biri(Leopard 2 A6) ambargo sorunlu, diğeri(M1A2 SEP Abrams) türbine dizel geçiş, taret koruma sorunlu, ana aksam dizayn hatalı ve DU’suz helva gibi olabilme sorunlu, diğeri(Leclerc) Fransız motoru, performans özürlü ve pahalı maliyetli ve sonuncusu(T84 Ukraynadan

) zaten olmayacak bir öneri iken. Hele değişen savaş taktiklerinde tanklara sadece çok önemli urban-warfare benzeri görevler yüklenirken. Tüm garanti lisansörden istenirken, ihale modeli ise dünyanın en karmakarışık şartnamesi iken. Bu rüyadan uyanmak 7 yıl sürdü. Bu saçmalığı göremediği için önceki SSM yönetimi adına Türkiyeden özür dileriz.
b. Herhalde... 3.5 nesil olarak zengin AB ülkeleri olan Almanya (ki en önemli tankçı ülkedir) sadece 225 A6, Hollanda 180 A6-150 A5, Yunanistan 170 A6HEL, İspanya 219 A6EX, İsveç 120+(90) A5, İsviçre 120 A5 Leopard-II alırken/modernize ederken; İngiltere 386 C-II, Fransa 402 LeClerc alırken, İsrail bile max. 400 Merkawa-IV taahüt etmişken 1000 adet 3.5 nesil AMT fakir Anadolu’ya biraz fazla değilmi idi?
c. Bu ülke Kore
d. BMC-Otokar-Nurol Kore den K-9 Thunder/K-2 Fırtına benzeri teknoloji ve alt sistem alımı ile K-2 temelli dizayn yapacaklar.
yukaridaki sIkta belirtilen K-9 Kore nin gelistirdigi kundagi motorlu obus, biz bunu baz alarak Firtina' yi gelistirmistik. Ayni sekilde simdi K2 baz alinarak galiba Kasirga' yi

gelistirecegiz.
e. Ama bolca modernizasyon yapılacak
f. Aklı mantığı olan tabii ki Leopard-IIA4 (hatta yanına bolca –IA5) alır. Hem de Avrupadan toparlayabildiği kadar. Aynı anda ABD’den de M-1A1’leri alır ve c), d) ve e) şıkları için en iyi altlık olan 3.nesili 3.5’a nesile geçirir.

Şimdi elimizde hangi teknolojiler var?

• VOLKAN DNTSS (Aselsan)
• Elektrikli taret stabilize sistemi (Aselsan)
• 120mm L42 kısa-yivsiz setsiz IMI namlusu (MKEK)
• 120mm IMI modern mühimmat (MKEK)
• limitli IMI Add-on Armor teknolojisi (MKEK)
• El-Op/Elbit Knight-III DNTSS (Aselsan)
• Tank içi haberleşme ve elektronik (Aselsan)
• IMI bazlı Komple Entegrasyon/Enstalasyon kabiliyeti (Arifiye)

Kore’den Fırtına benzeri K-2 bazlı teknoloji ile neler alınabilir?

• 120mm L55 uzun-yivsiz setsiz namlu
• MTU-1500hp Dizel Motor (Bu lisans hem Korede, hem ABD’de hem İsrailde var)
• MTU-1200hp Dizel Motor (Bu önemli)
• Renk Transmisyon
• Gövde ve taret alt sistemler lisansı
• Dizayna katılım
• Komple zırh teknolojisi
• Komple Entegrasyon/Enstalasyon kabiliyeti

BMC-Otokar-Nurol (BON) ne yapacak? (Dikkat: Tank-2000 ihalesinin diğer iki ana yüklenici adayı Asmaş ve Roketsan bu konsorsiyumda yoklar... ilginç değilmi?). Bilindiği gibi BMC-Nurol- GDLS ile M-1A2SEP konsorsiyumu Otokar ise KMW ile Leopard-IIA6EX konsorsiyumu idiler. Peki BMC-Nurol ve Otokar’ın bugüne kadar herhangi bir paletli zırhlı araç tecrübesi varmıdır? HAYIR. BMC AMV ile, Otokar Terrex ile ve Nurol Pandur-II TTZA’ya yine BMC kendi dizaynı kamyonlar ile, Otokar LR/Cobra çözümü ile ve Nurol Tatra ile TTA yarışmasına yani TEKERLEKLİ ZIRHLI araç ailesine çalışmakta olan güzide şirketlerimizdir.

Şimdi d) şıkkında söz edilen bu eski Leopard/Abrams yüklenicileri şimdinin “Milli Tank Konsorsiyumu” 2010 yılına kadar hangi tecrübe ve birikim ile tank dizayn edecek sizce? AutoCAD başına bir kaç ucuz maaş Hintli oturtup “çiz bakalım” diyerekmi? Tabii ki HAYIR... Peki nasıl?

1) Kore ile K-2 için “ortaklık anlaşması imzalanır”. Bu anlaşma yukarıda saydığım kalemleri kapsar. Bu kalemler BON grubu, MKEK, MTU-Türk, Renk-Türk ve Arifiye yetkililerine konularına göre dağıtılır (2004).
2) BON Kore ile ortak bir araştırma grubu kurar ve Kore ye yollar, Korede büro açar (2004)
3) ABD’den M-1A1’ler alınır (2004-05)
4) Almanya’dan Leopard-IIA4’ler alınır (2005)
5) Önce M-1A1’ler BMC-Nurol’a gider (2005)
6) Ömründe ilk defa paletli zırhlı araç gören bu BON konsorsiyumunun 2/3’ü şaşırır “Bu ne?” der (2005).
7) Arifiye ortak üs seçilir ve BON yanına MTU-Türk, Renk-Türk ve MKEK ile DNTSS-elektronik-haberleşme için Aselsan’ı alır. Kadrolarına on-on beş Samsung mühendisi katar (2005)
8 ) M-1A1 elden gelen tüm çaba ve Kore lisanslı malzeme ile 1500hp Dizelleştirilir, tareti güçlendirilir, atış-elektronik sistemi Aselsan-IMI Knight-III derivativi ile devşirilir, hatta namlu bile L55 haline getirilir. BMC-Nurol artık tecrübeli birer tank upgraderi olurlar. Yani bir tankı söküp takabilirler (2005-07).
9) Çok daha sonra Leopard-IIA4’ler Otokar’a gider (2007-08 )
10) Ömründe ilk defa paletli zırhlı araç gören bu BON konsorsiyumunun geri kalan 1/3’ü şaşırır “Bu ne?” der (2008 ).
11) Leopard-IIA4’ler Arifiye’ye gelir, L55 ve altzırh ve taret tadilatı, transmisyon iyileştirmesi ve yeni DNTSS ile IIA6EX benzeri bir çehre kazanır. Otokar’da tecrübelenir (2008-10).
12) Bu sırada motoru-transmisyonu İsrailden direkt gelen SABRA modernizasyonun ilk safhası tamamlanır ve 2. aşamasına geçilir. Bu sefer Samsung lisanslı MTU-Türk MTU-1200 ve Renk-Türk Renk sistemi ve artan IMI add-on armor ve teknolojik entegrasyon kabiliyeti ile en az 80% yerel katılım ile kalan 94 M-60A1 ve bir miktar M-60A3 modernize edilir. 1200hp motor-transmisyon aynı zamanda bu aşamada Fırtına için de kullanılır, Fırtına için motor-transmisyon Türkiyeden sağlanır (2008-10)
13) Samsung, BON Kore ve BON Türkiye dizayn çalışmasıiçin kick-off yapılır. Leopard-IA1, M-60, M-1, Leopard-II tecrübeleri ile MKEK, Arifiye, Aselsan, MTUT, RenkT bu konsorsiyuma katılımcı olur (2008 )
14) Türk tipi özgün 3.5/4. nesil K-2T prototipi basına tanıtılır (2011-12)
15) Seri üretim ilk özgün K-2T hizmete alınır (>2012). Özgün K-9T/T-155 Fırtına’dan sonra özgün K-2T/T-120 ? envantere girer
16) BON ve alt yüklenicileri T-140 için milli prototip dizaynına başlar (>2012).

Bu durumda öngördüğüm M-60’ların İsrail-dışı yerel çözüm M-1 kuleli alternatif modernizasyonu önerisi hariç“ TSK AMT-F4/F16-ATAK döngüsünde doğru seçim yapmalıdır BÖLÜM-I” adlı AMT konulu yazım ile SSİK kararı birebir örtüşmektedir. Tek klik cümle “Almanya ya da Amerikadan acil ikinci el tank alımı kararı”dır. Şahsen Otokar eğer BON konsorsiyumunda ise ve Tank-2000nin Leopard ve Abrams yüklenicileri bilinçli olarak oratk paydaya getirildilerse ben o cümleyi “Almanya ve/veya Amerikadan acil ikinci el tank alımı kararı” olarak deşifre ederim. Kaldı ki her iki tankda ayrı ayrı önemli yerel modernizasyon kabiliyeti demektir.

Ayrıntılar bir kenara, bu mükemmel karardan ötürü SSİK’ni bir vatandaş olarak kutlarım. Ayrıca SSİK AB kozunu Tank konusunda değil AH/RAH ve UAV konusunda oynamıştır bunu da belirtmek isterim

2) AH/RAH:

Bildik bir medya grubu çok üzülecek ancak “maalesef” !!! Bell-Textron AH-1Z için ne ortak üretim ne de direkt alım kararı çıktı. Yerine taş gibi bir İPTAL kararı.

• İhtiyaç miktarı 81+9=90 olacak
• Teklifler 2004 sonuna kadar alınacak
• Direkt alım + ELEKTRONİK-HABERLEŞME sistemleri yurt içi GFE ve entegre olacak.

3 yıldır her platformda aynı bildirmekteyim:Önce örnek olarak iki alıntı;

(11.04.2004)-----------------------------------------------------

Global piyasada bulabileceğin adaylar:

a) AH-64D (Toplam opsiyonlu dahil 373 adet dış satış anlaşması almıştır: 200 adet yeni platform + 84 adet opsiyon ve 83 adet eski platformun upgradei ve 6 adet opsiyon)
b) AH-1Z (Hiç bir dış satışı yok)
c) Ka-50-2T (Prototipi uçmadı)
d) Tigre HAC3G/HAP (46 adetlik HAP (RAH) ihracat başarısı var)
e) Mi-28N Havoc (Rusya 300 adet yeni ve dev sipariş verdi geçen hafta)

Not: A-129I ve AH-2R Rooivalk'ı değerlendirmeye bile almak yerinde olmaz.

Toplam (üretici devletlerin siparişleri dahil) satışı yapılan platform sayısı;

a) AH-64D (965 adet; 90'ı opsiyon... 358'si upgrade ve bunun 6'sı opsiyon)
b) AH-1Z (180 adet; tamamı eski platformu upgrade)
c) Ka-50-2T (0)
d) Tigre (206 kesin 175 opsiyon siparişi... opsiyonların kesinleşme şansı çok düşük... 206 kesin siparişten 10 adet Alman HAC tipi hariç 196'sı RAH konfigürasyonlu ve zırh gücü-donanımı düşültülmüş seviyede HAP/UHT tipi)
e) M-28N (300)

Öncel satışlardan birim bedel hesaplarını daha önce vurgulamıştım.

Süren ihalelerde durum:

İsveç (20-24 adet) (AH-64D ve Tigre en kuvvetli adaylar) (ASKIDA)
Polonya (60 adet) (AH-64D, AH-1Z, Tigre, A-129I, AH-2R RfP bekliyor)
Slovenya (12 adet) (İkinci el AH-1W ve A-129I için fiyat istedi)
Türkiye (145 adet ?) (Durum ortada) (ASKIDA ?)
S.Arabistan (60 adet) (AH-2R den fiyat istedi) (ASKIDA)
Hindistan (20 adet) (Tigre, AH-2R, Mi-28N ve Ka-50-2T ile eski ikinci el AH-64A için fiyat istedi, RfP yayınlayacak)
Malezya (12 adet) (AH-2R için fiyat istedi) (ASKIDA)
Güney Kore (iki pakette 36 adet) (2001'de AH-64D, AH-1Z ve Ka-50-2T kısa listeye kaldı) (ASKIDA)
Cezayir (30 adet) (AH-2R için fiyat istedi) (ASKIDA)

3) Türkiye eğer sanayileşme yolunda ısrar ederse (ki duyumlara göre etmiyor) ve ihale aynı model ile yenilenirse (ki duyumlara göre yenilemeyecek) en önemli aday en yeni ve dizayn/malzeme mühendisliği en yüksek olan Tigre olmalıdır. Daha önce yazdığım gibi bu teknolojinin verilmesi ise olanak dışıdır (tıpkı 2000 yılı gibi). Bu nedenle ihale yenilenmezse Ka-50-2T, yenilenirse Mi-28N Türkiye ye teknoloji sorunu olmadan kabiliyet aktarımında en önemli adaylar olmalıdır.

Eğer Türkiye direkt alıma giderse AH-1Z'yi (tek bir dış satımı olmayan ve Bell-Textron tesislerinde tek bir YENİ platfrom üretimi yapılmayan bir aday çok yüksek birim bedelle alınacak, muhtemelen AH-1Z'yi esas kılan üstün silah-aviyonik kısmından feragat edilecektir. Eğer direkt alım söz konusu ise Tigre almak da mantık dışıdır zira ne yaparsanız yapın ebat, performans ve boyut olarak A-129I ile RAH-66C benzeri bir platformdan KKK beklentilerini yaratmak zordur. Direkt alım olarak Rus helikopteri almak ise Mi-28N (Hindistana önerildiği gibi ve Ka-50-2T gibi İsrail-Fransız destekli) için isabetli olabilir, Ka-50-2T ise imkansızdır. AH-64D en önemli adaydır.

Eğer KKK-MSB-SSM ortak bir hedefleme yapabilirse en mükemmel çözüm ise üçünü de ORTAK ve OPTIMUM mutlu edebilmektir. Benim 2000 yılından veri nitelemeye çalıştığım da:

"Eğer Amaç Helikopter sanayii ise ve AH-1Z'yi en yüksek teknoloji ile ve tüm aviyonikleri ile ve uygun birim bedele Türkiyede üretemeyeceksen (ki öyle); Ka-50-2T'yi komple üretirsin. Amaç KKK ise AH-64D alırsın. Ama en optimum çözüm

Bir miktar AH-64D direkt alım
Bir miktar AH-64A kiralama
Bir miktar AH-64A hibe alırsın şart olarak da TAI-Aselsan liderliğinde Türkiyede AH-64D haline getirirsin (Tam bir mod + enstal + entegre + bakım kabiliyeti) (Tabii Longbow radarını da direkt almak durumundasın)

Bu şekilde maliyet daha düşük olur (MSB), Türkiye ilk defa bir KOMPLE helikopter entegrasyon kabiliyeti kazanır (tıpkı Tank-2000 yerine Tank upgradei gibi) (SSM) ve dünyanın en iyi tanksavar helikopterini hızlı bir şekilde envantere alırsın (KKK)... İleride de Tıpkı K-9/Fırtına ve belki K-2 gibi Kore'nin özgün saldırı helikopterini (KAH) geliştireceği 2008-15 arasında ortak katılımcı olup sıfırdan dizayner olursun.

Bu benim düşüncem..
.................................

(2003 ekim tarihli daha eski bir yazıdan maliyet analizi)---------------------------------------

2) MALİYET

Teal Group'un yaptığı araştırmaya göreAH-64D flyaway birim maliyet 21-22m+, Longbow radar ise 4.5m$. AH-64A dan D'ye upgrade birim maliyet 7m$ olarak öne sürülmekte. Doğrudur. Ancak bu kadar basitmi???

tasdan'ın da belirttiği gibi;

Tigre
İspanya da birim maliyet 1.5b$/24=62.5m$
Avustralya: 1.2b$/22=54.5m$

Her iki ülkede yüksek teknolojik katılım (özellikle İspanya motor dahil resmen ortak olmak üzere) maliyeti var.
Ancak bedele Avustralya için HellFire-II ve atış kontrol sistemi ile ispanyol Trigat-LR alımı dahil değil

AH-64D
örnekler;

İsrail 8 yeni AH-64D: 509m$ Birim:63.6m$

Singapur: 12 adet yeni AH-64D: 617m$ + 30m$ 10 adet Longbow radarı= 647m$. Birim:53.9m$

Tayvan: 30 yeni üretim: 1.29b$; birim: 43m$

Kuveyt: 16 yeni üretim: 802m$. birim; 50m$

Tüm bu maliyete belirli spare, motor aksam, HellFire, 3 yıl lojistik, eğitim dahildir (önemli bir kriter)

Hollanda ise Longbow'suz ve donanımsız ve silahsız flyaway 30 AH-64D'yi 900m$'a aldı (30m$ birim)

Upgrade ise;
Mısır: 35 adet. 400m$. Birim; 11.4m$
İsrail: 24 adet. 508m$. Birim: 21,5

Ancak AH-64D ortak üretim teklifi yüksek boyutta;

Kore'ye ihalede yapılan -ve askıya alınan- AH-64D teklifi;

Republic of Korea – Sale of AH-64D Apache Attack Helicopters and
Associated Equipment
On 26 June, the Defense Security Cooperation Agency notified Congress of a possible Foreign Military Sale of 36 Apache attack helicopters and associated equipment.The Republic of Korea Government (ROKG) has requested the possible sale of 36 AH-64D Apache attack helicopters; 14 spare T-700-GE -701C engines; 85 M299 HELLFIRE launchers; 410 AGM-114L1 and 576 AGM-114K1 HELLFIRE II laser guided missiles; 40 AGM-114 training and 40 AGM-114 dummy missiles; 310 STINGER Block 1 missiles; two spare Modernized Targeting Acquisition and Designation Systems; 16 AN/APG-78 Longbow Fire Control Radar; 39 AN/ARC-210 SINCGARS radios with HAVE QUICK; 23,904 2.75 rockets, M130 chaff dispensers; spare and repair parts, communications equipment, support equipment, simulators, quality assurance teams, tools and test sets, chaff dispensers, Integrated Helmet and Display Sight Systems, 30mm cartridges, electronic equipment, test facility spares, publications, personnel training and training equipment, U.S. Government and contractor technical support and other related elements of logistics support. The estimated cost is $2.4 billion.

Yani 2.4b$/36=66.6m$

İsrail'in birim fiyatının yüksekliği ise source code olmasada belirgin özgünleşmiş Apache isteği nedeni iledir (örneğin Elisra EW suit entegresi gibi. Yani İsrail dilediği aviyoniği takabilecek ancak Longbow radarının kodu ile oynayamayacak)

Türkiye'ye önerilen 50 adet AH-1Z birim bedeli 56m$ olup içerisinde Longbow, TSS, IHMDS, HEWS ve HellFire yoktur sadece teknoloji+ortak üretim bedelidir. Longbow+TSS+TopOwl fiyatı 63m$ idi ancak ortalık birbirine girdi hatırlanacağı üzre. Yani pazarlıklarla Türkiye tahminen 50m$ birim maliyetle dünyanın en pahalı ve en çıplak sistemini alacak hem de Tigre gibi daha yeni veya AH-64D gibi daha etkin çözümlere rağmen

Daha etkin zira burada ne atarsak tutalım bizden çok daha köklü ve yoğun AH-1 kullanıcısı olan Tayvan, eski AH-1 kullanıcıları olan Japonya, İspanya ve İsrail maalesef tüm maliyet avantajına rağmen AH-1Z'yi seçmemişlerdir. Kore ise AH-1Z'yi iptal edilen ihalesinin teknik değerlendirmesinde AH-64D'nin altına koymuştur. Bu kadar rastlantı olmaz.

Dönelim SSİK kararına

Hep demeye çalıştık ki ABD 1960’ların teknolojisini 60m$’a varan birim bedellerle üstelik bir çok üstün aviyonik sisteminden mahrum olarak Türkiye’ye “ortak montaj” adı altında pazarlamaya çalışıyor. Hem de Türkiye için helikopter teknolojisi bu derece önemli olup olmadığı bilinmezken, ihracat potansiyeline bakılmadan, Comanchelerin bile iptal edildiği günümüzde... Dayandığı iki nokta var; biri içerideki malum lobiler ikincisi ise malum mevcut AH-1 kabiliyetimiz. Bunun önemli olmadığı bir üst paragrafda açıktır. Bu “mevcut köklü M-48/M-60 altyapımız varken bunu terkedip Leopard-II almayıp M-60/2040 almalıyız” gibi birşey. Tartışmaya gerek bile yok.

Benim şahsi kanaatim Türkiye’nin hiç bir zaman 2. veya 3. nesil saldırı helikopteri teknolojisini kopyalamaya ve bu derece pahalı bedellere mal etmeye gereği yoktur. Türkiyenin ihtiyacı bir hava taaruz platformunu etkin ve özgün şekilde aviyoniklerle donatıp yazılımını elde tutmaya ve ileriye dönük entegre/modernizasyon kabiliyeti kazanmaya ihtiyacı vardır. Son iki-üç yıldır olması gerektiği gibi yükselen Askeri Elektronik Harp sanayii trendi ve upgrade modeli ile teknolojiyi özümseme seçeneği olması gereken en önemli maliyet-etkin sanayileşme modelidir. Yukarıdaki örnekler gibi bir AH-1Z’yi salt KKK’ne kazandırmakmıdır amaç yoksa bunu ihraç ederek büyümek Ar-Ge kaynağı yaratmakmıdır (FNSS gibi). 2000-2004 periyodunda tek bir satış yapamayan bir Ah-1Z seçilmişken ve dünyada gitgide azalan AH/RAH piyassına en az 20 yıl AH-64D ve Tigre ile damga vurulmuşken bu derece pahalı bir yatırım (50 helikopter için en az 2300-2500m$; füze-roket hariç; TSS-IHMDS-Cobra hariç) mantıklımıdır? 1960’ın teknolojisinin uzantısının neyini özümseyip özgüleştirip dünyaya pazarlayacağız? 2004’e talipsiz giren bir platformu anormal bedellere özgünleştirip 2010 yılında kime satacağız? Ka-50-2T zaten bir ezeli düşman Rus helikopteri idi, metal ağırlıklı ağır bir helikopterdi ve İsrailin aviyoniği füzesi de cazip kılamadı fiyatıda bu aviyoniklerle 2000m$’ın üzerine çıktı. Ucuzluk avantajını bile kullanamadı. Ve baştan sona hatalarla dolu 7 yıllık bir ihale süreci HAYIRLISI ile ve DOĞRU bir karar ile kapandı. Türkiye çok baştan Tigre konsorsiyumuna girebilirdi (A400M gibi) olmadı.

Ve sonunda Türkiye Kore gibi ihaleyi iptal etti. Kore kendi modelini geliştirme kararı aldı. Bizim için ise
Artık 81+9 adet için Hazır Alım + Yerli Elektronik Harp GFE entegrasyonu paketi içeren yeni bir ihale açılacak. Belki ileride Kore ile yada Polonya veya Hindistan ile de buluşulabilinir.

YENİ İHALE:

Çok enteresandır bu direkt alım ihale baştan bazı adayları eleyecektir:
Muhtemel Adayları ihracat durumu, üretilebilirlik, modernize edilebilirlik, kiralık ve en önemlisi aynı ürünün düşük jenerasyonunu hibelendirilebilirlik açısından yaklaşalım:

1) AH-64D: Pazarın hakimi, Üretimde, -A tipi –D tipine modernize edilebilir, acil kiralık alınabilir -A tipi hibe alınabilir
2) AH-1Z: Satışı yok, Üretim hattı yok, -W tipi –Z tipine modernize ediliyor, acil kiralık alınabilir, boşta –W tipi yok.
3) Battle Hawk: Geçelim
4) Tigre: Pazarda yükselen bir başarısı var, Üretimde, Yeni olduğundan mod. Yok, acil kiralık alınabilir, hibe imkansız
5) A-129I: Satışı yok, Üretim hattı kapalı, mod. Yok, acil kiralık alınabilir, hibe imkansız
6) Ka-50-2T: Satışı Yok, Prototipi yok, Üretimi yok, Mod yok, kiralık yok, hibe yok
7) Mi-28N: Satışı yok, Üretimde, fazla bilgi yok
ARH-2: Satışı yok, Üretim hattı kapalı, mod Yok, kiralık yok, hibe yok.

Fazla dolandırmadan belirtelim ki Türkiye için
AH-1Z artık imkansızdır zira sıfır km AH-1Z hattı ABD’de yoktur, açmak ise olağanüstü masraflar gerektirir, direkt alım için ise zaten artı bir üstünlüğü yoktur. AH-1W hibesi yoktur olsa da modernizasyonu çok kapsamlıdır ve direkt alıma ters düşer.
Ka-50-2T: Prototipi bile yoktur, ortak üretim için avantaj olan sınırsız teknoloji transferi şansı ve ucuz ! etiketi direkt alım için bir seçenek olamaz.
ARH-2: Teklif bile veremez
Battle Hawk: Geçelim

Bu şartlarda kısa listede muhtemelen ATAK’ın tersine bir piramid oluşacaktır:

1) AH-64D
2) Tigre
3) A-129I
4) Mi-28N

Ve Türkiye AB’den takvim için bekleyecektir. Siyasi etkenler (AB tarih alma vs...) rol oynamaz ise A-129I performans eksikliği (ki olmasa ATAK’da uygun maliyet ve sınırsız teknoloji şansı ile seçilirdi) ve Mi-28N ise Rus sistemi olduğu için şanssızlardır.

Geriye AH-64D ve Tigre kalmaktadır.

AH-64D’nin ortalama direkt satış birim bedeli 45-60m$, Tigre nin ise 55-65m$ civarındadır. Şimdi el insaf: bu iki model için iyi bir pazarlık ile 40m$ civarına bir direk alım bedeli öngörülürse en az 90 x 40 = 3600m$ bir maliyet ortaya çıkar? Bu gerçekci midir? Asla...

O zaman iki kriter ortaya çıkar: a) Sulandırma (AH-64 için) ve b) AB desteği (Tigre için)

a. Sulandırma:

81+9 AH-64D’yi örneğin;

9 acil alım kiralık AH-64D ( Bedelsiz)
33 AH-64A hibe (Bedelsiz) (Uzun vadede –D modernizasyonu)
24 AH-64A Türkiyede –D modernizasyonu şartı ile hibe (Ortalama 20m$ BB ile 480m$)
24 AH-64D Direkt alım (Ortalama 45m$ BB ile 1080m$)

Yaklaşık 1500-1600m$ lık bir bütçe ile 90 adet Apache filosu

AH-64D ye HEWS + Haberleşme + IFF + MFDS + IHMDS Türkiyeden, Longbow ise direk alım ile ancak tüm elektronik donanım TAI/Aselsan ile gerçekleşir.

b. AB motoru
81+9 Tigre yaklaşık 3600m$ bedel ile AB müzakere tarihi karşılığı alınır.

Tigre helikopter teknolojisi açısından en yeni ancak hafif ve keşif ağırlıklı bir versiyondur. AH-64D ise bilinen en etkin ağır tanksavar sistemidir. Bun ikisini zorlayabilecek tek akla gelen sistem Mi-28N olabilir. Geri kalan hiç bir ürün gerek performans gerek direkt alım modelinde Türkiye için uygun olmayacaklardır.

Ayrıntılar bir kenara, bu mükemmel karardan ötürü de SSİK’ni bir vatandaş olarak kutlarım.

3. Diğerleri

1) UAV/TİHA: TAI 2008’e kadar 3 adet sistem geliştirecek. Ancak tahminen görev yükü için ABD, İsrail veya sürpriz olarak Fransa’nın kapısını çalacaktır. Pakistan/Çin ile de birliktelik sürpriz olmaz. UAV iptali kanımca “maliyet yönünden doğru” ancak “zamanlama açısından 10 yıl geriye gidecek” bir karardır. Hayırlısı olsun. TAI’ye güvenmeliyiz. Nereden nereye 43 sistem 37 ye ordan 23 e ordan 13 e ordan 9 a ve yıllar sonra 3 yerli sistemin gelişimi kararı. Bulutlarda yüzerken iyiydi geçen yıllar..
2) MilGem: Zaten benim bildiğim gemi tasarımı için teklif alınmayacak ancak alt-sistemler için paketler halinde yerli-yabancı alt yükleniciler seçilecekti. Doğrusuda bu. Yalnız A-100/K-130 gibi bacasız (IR izini yokeden) bir Türk dizaynı çok önemli bir gelişme olur.
3) Yonca Onuk eğer iptal edilen Sahil Güvenkil Gemisi (1400t) ihalesini İtalyan ve İspanyol rakiplerine rağmen tek-yüklenici sıfatı ile aldıysa oldukça şaşırırım ve sevinirim. Yonca Onuk eğer yeni bir SG Botu ihalesi aldıysa benim böyle bir ihaleden haberim yok yorum yapamam.

Sonuç:

SSİK Türkiye’nin ayaklarını yere bastıran, gerçeklerle yüzleştiren, bunu yaparken Savunma Sanayiimizi Azami görevlendiren, aynı zamanda ülkemizin milyarlarca dolarını kasasında tutan, yanlış tedarik mekanizmalarını çöpe atan ve en önemlisi TSK’nin acil ve mantıklı ihtiyaçlarını en OPTIMUM şekilde gözeten: Tüm bu kriterleri tek bir potada özümseten kararı ile TARİH yazmıştır.

ABD’ye AB, AB’ye İsrail, İsrail’e Kore ve hepsine birden Yerli Savunma Sanayii kozu bundan daha öte gösterilemezdi.

Yıllardır eleştirdiğim SSM’nı ve SSİK’ni bu cesaretinden dolayı kutluyorum.

Her şey düzgün ve özenli hedefleri ile güçlü Savunma Sanayii ve modern Silahlı Kuvvetlerimiz için

Saygılarımla

Levent Özgül

Not:
Birbiri ardına patlayan EF-2000, F-4E-Kurnass, ikinci paket F-4E/2020T modernizasyonu, F-16-CCIP önerileri ile gitgide devinim kazanan F4/16 BÖLÜM-III bundan sonraki ve son bölüm olacak.

Aciklama: italik yazarak bazi paragraflari aciklamak istedim, sorusu olan lutfen cekinmesin.

Resim indexsi:

Kundagi motorlu obusleri:
Kore yapimi K-9

Alman yapimi PzH 2000

Turk yapimi T-155 Firtina, 155 namlunun capini milimetre olceginde temsil ediyor, 155 mm namlu

Ana Muharebe Tanklari
Kore de tasarim asamasindaki (X)K2 tanki, X experimental demek, tank cikinca adi X ortadan kalkacak:

Kore' de tasarlanmakta olan K2 tankinin bir alt modeli K1A1

Alman Leopard 2 A6 EX

Amerikan M1A2 SEP Abrams

Taarruz Helikopterleri
Tiger(Tahminen AB den muzakere tarihi karsiligiinda siparis verilmesi sarti konulacak)

Kral KObra

Gercek kral o, Apache

Zirhli Personel tasiyici, muharebe araclari
FNSS(Turk firmasi) ACV300 turevi yeni gelistirilmis zirhli muarebe araci

En son Mehmet CK tarafından Prş 20 May 2004, 02:55 tarihinde değiştirildi, toplamda 1 kere değiştirildi