2008'in ilk dokuz ayında 65 ilin bütçesi açık verdi

[Ömer Humanızlı]

16 İl Aldığı Bütçe Harcamasından Fazla Bütçe Geliri Sağlayarak Toplamda 95.8 Milyar YTL Fazla Yaratırken, Sağladığı Gelir Aldığı Harcamayı Bile Karşılamayan 65 İl İse 16.4 Milyar YTL'lik Açık Verdi.


Yılın ilk dokuz aylık döneminde 81 ilden 16'sının bütçesi fazla, 65'inin bütçesi ise açık verdi.
ANKA'nın Maliye Bakanlığı verilerinden yaptığı belirlemeye göre, Ocak-Eylül döneminde bütçeye aldığından çok veren 16 il toplam 95 milyar 824 milyon YTL fazla sağlarken, sağladığı gelir bütçeden aldığı harcamayı bile karşılamayan 65 il ise toplamda 16 milyar 489 milyon YTL açık yarattı. Merkezden yapılan bütçe gelir tahsilat ve harcamaları da 84 milyar 151 milyon YTL açıkla sonuçlandı. Böylece ilk dokuz ayda merkezi yönetim bütçesi 4 milyar 816 milyon YTL açık verdi.

-İSTANBUL'DAN 51.6 MİLYAR YTL NET KATKI-

Yılın ilk dokuz ayında 160 milyar 661 milyon YTL olan toplam bütçe gelirlerinin 58 milyar 36 milyonla yüzde 36.1'i tek başına İstanbul'dan elde edildi. Aynı dönemde 165 milyar 477 milyon YTL olan toplam bütçe harcamalarından İstanbul'un aldığı pay ise yüzde 3.8 oranında 6 milyar 343 milyon YTL'de kaldı. Böylece İstanbul dokuz aylık dönemde bütçeye net olarak 51 milyar 693 milyon YTL aktarmış oldu.

Kocaeli dokuz ayda aldığı 1 milyar 271 milyon YTL'lik harcamaya karşılık bütçeye 19 milyar 579 milyon YTL aktararak net 18 milyar 308 milyon YTL fazla verdi. Aynı dönemde 14 milyar 20 milyon YTL bütçe geliri sağlayan İzmir, 3 milyar 125 milyon YTL bütçe harcaması alarak net bazda 9 milyar 827.9 milyon YTL'lik katkı yaptı. Dokuz ayda sağladığı 18 milyar 628 milyon YTL'lik bütçe gelirine karşılık, 10 milyar 147 milyon YTL bütçe harcaması yapan Ankara'nın bütçeye net katkısı 8 milyar 481 milyon YTL oldu.

Net katkı tutarında bu illeri 1 milyar 790 milyon YTL ile Bursa, 1 milyar 621 milyon YTL ile Mersin, 783 milyon YTL ile Tekirdağ, 733 milyon YTL ile Antalya, 527 milyon YTL ile Hatay, 519 milyon YTL ile Zonguldak, 198 milyon YTL ile Muğla izledi. Ayrıca Kırklareli, Kırıkkale, Karabük, Yalova ve Rize de aldığı bütçe harcamasından daha fazla bütçe geliri sağlayarak, net katkı yapan iller arasında yer aldı. 16 il toplam bütçe gelirlerinin yüzde 75'ini yaratırken, toplam bütçe harcamalarından yüzde 67.8 pay aldı.

/**

Bütçeyi sırtlayan illerin gelir-giderleri (Ocak-Eylül)

İller Gelir Pay(%) Harcama Pay(%) Fark

İstanbul 58.036 36,12 6.343 3,83 51.693

Kocaeli 19.579 12,19 1.271 0,77 18.308

İzmir 14.020 8,73 3.125 1,89 10.095

Ankara 18.628 11,59 10.147 6,13 8.481

Bursa 3.170 1,97 1.380 0,83 1.790

Mersin 2.756 1,72 1.134 0,69 1.621

Tekirdağ 1.208 0,75 424 0,26 783

Antalya 1.939 1,21 1.205 0,73 733

Hatay 1.343 0,84 815 0,49 527

Zonguldak 947 0,59 428 0,26 519

Muğla 809 0,50 611 0,37 198

Kırklareli 335 0,21 225 0,14 109

Kırıkkale 352 0,22 266 0,16 86

Karabük 209 0,13 173 0,10 35

Yalova 153 0,10 120 0,07 32

Rize 252 0,16 246 0,15 6

16 il 120.574 75,04 27.920 16,87 92.654

Diğer iller 18.804 11.71 32.123 19,42 -13.318

Merkez 21.281 13,25 105.433 63,71 -84.151

Toplam 160.661 100,00 165.477 100,00 -4.816

**/

Verdiğinden daha çok alan 65 ilden toplanan bütçe gelirlerinin dokuz aylık tutarı 18 milyar 804 milyon, bu illere aynı dönemde yapılan toplam harcama ise 32 milyar 123 milyon YTL oldu. Söz konusu 65 il net 13 milyar 318 milyon YTL bütçe açığı verdi. 65 ilin bütçe gelirlerindeki toplam payı yüzde 11.71, harcamalardan aldığı pay ise yüzde 19.42 düzeyinde gerçekleşti.

-DİYARBAKIR AÇIK ŞAMPİYONU-

Yarattığı gelirler bütçeden aldığı harcamayı karşılamayarak açık veren illerin başında 1 milyar 145 milyon YTL ile Diyarbakır geldi. Van net olarak 893 milyon, Erzurum 823 milyon, Şanlıurfa 540 milyon, Elazığ 538 milyon, Konya 476 milyon, Malatya 455 milyon, Hakkari 424 milyon, Trabzon 416, Şırnak 413, Mardin 403 milyon, Kahramanmaraş 403 milyon YTL açık verdi.

Dokuz aylık bütçe gelirlerinin 21 milyar 281 milyon YTL'si merkezden toplandı. Merkezden yapılan dokuz aylık harcama ise 105 milyar 433 milyon YTL oldu. Böylece merkezden yapılan tahsilat ve harcamalar 84 milyar 151 milyon YTL açıkla sonuçlandı.

/**

En çok bütçe açığı yaratan iller(Ocak-Eylül; milyon YTL)

Gelir Pay(%) Harcama Pay(%) Açık

Diyarbakır 409 0,25 1.554 0,94 -1.145

Van 193 0,12 1.087 0,66 -893

Erzurum 274 0,17 1.098 0,66 -823

Urfa 296 0,18 837 0,51 -540

Elazığ 218 0,14 756 0,46 -538

Konya 966 0,60 1.442 0,87 -476

Malatya 259 0,16 715 0,43 -455

Hakkari 20 0,01 444 0,27 -424

Trabzon 472 0,29 889 0,54 -416

Şırnak 61 0,04 475 0,29 -413

KAYNAK