İstanbul Metroya Neden Bu Kadar Geç Kavuşuyor?

[Ömer YILMAZ]

Tam 5 sayfa boyunca gereksiz bir tartışma olmuş. Tartışmaya girmeyeceğim.

Atatürk döneminde kentler birbirine demir yolu ile bağlanmaya çalışıldı. Çünkü ekonomiyi geliştirmek için ülkenin güçlü bir ulaşım ağına sahip olması gerekiyordu. Atatürk bunu gördü ve ülkenin en önemli hatlarının yapılmasını sağladı. Bu sayede sanayide ve ekonomide büyük gelişimin olması planlanıyordu. Atatürk'ün ömrü yetseydi, daha yapılmasını istediği birçok demir yolu hattı vardı.

Şehir içi raylı sistem konusuna gelecek olursak, Atatürk döneminde İstanbul en büyük şehirdi. O zamanlar İstanbul'da tramvaylar varmış. Fakat o zamanların İstanbul'un nüfusu bugünkü Samsun, Antalya, Konya kadar bile değilken Atatürk'ün ya da kentin yöneticilerinin metro yapmayı düşünmesi mümkün mü? Hem de metrolar o kadar da yaygın değilken... Eğer ki Atatürk daha uzun yaşasaydı, eminim ki İstanbul'un bu ihtiyacını anlayarak metro yapılmasına en azından vesile olurdu.

Burada metro yapılmamasında suçlu sayılacak kişi Atatürk değil, daha sonraki yöneticiler olmalı. Metronun İstanbul'a yapılmaya başlanması gereken tarih aralığı 1960-1970 olmalıydı. Bu tarihlerden itibaren aralıksız metro ve raylı sistem hatları yapılmalıydı.

[umut ileri]

[07onur]

Benim bu tartışmalardan çıkardığım sonuç Mehmet Kasım Bey'in İstanbul ve metro takıntısına sahip biri olduğudur. Bir şehrin toplu ulaşımıyla Atatürk'ün ilgileneceğini düşünecek kadar kafayı bozmuş.

Aslında kendisi çok haklı, Atatürk bile ''keşke ölmeden önce İstanbul'a metro yapabilseydim de ülkemiz hızla kalkınsaydı'' diyordur kesinlikle. Hayatımda duyduğum Atatürk'le ilgili en mantıksız cümle. Mehmet Beyi bu açıdan tebrik ediyorum, iki gündür gülümsetiyor beni.

Bunun dışında Osmanlı Padişahlarıyla ilgili tartışmalar yapılıyor, Atatürk ve metro ile ilgili olandan çok daha gereksiz bir tartışma. Osmanlı Padişahları (hangi dönemde yaşadıklarının bir önemi yok) muhakkak ülkelerinin iyiliğini istemişlerdir ancak kendi kabiliyetleri, dönemin koşulları vb. nedenler dolayısıyla başarılı ve başarısız oldukları konular vardır. Bazıları vatan haini de olabilir. Olmaz diye birşey yok. Bunlar çizgi film karakteri değiller, sadece iyi ya da sadece kötü değiller. Hepsi sizin gibi birer insan. Kendinize bakın, mükemmel misiniz?

Aynı şekilde ittihatçılar, Atatürk ve sonraki Cumhuriyet liderleri ülkelerinin iyiliğini isteyen, yanlış işlerde yapmış olabilecek insanlar. İttihatçılar başa gelmeseydi bugün nasıl bir durumda olacağımızı bilemeyiz, kesinlikle daha iyi olurduk diyen biri varsa lütfen olmasın.

Tarihi değişebilecek birşeymiş gibi tartışmak çok yanlış. Yok şu hain, yok bu metro yapmadı falan. Karşındakine kendi doğrunu kabul ettirince tarihin akışı değişecek mi? Hayır. Geçmişle ilgili acılarınızı bırakın, bugüne odaklanın. Atatürk metro yapmamış demek yerine bu metro niye açılmıyor onu sorgulayın, doğru olan budur. Aynı şekilde geçmişteki liderlerin hainliklerini tartışmak yerine bugünkilerin hainlik yapmadığından emin olun.

Mehmet Kasım Bey CHP-MHP karışımı diyerek tarafını belli etmiş ve yeni tartışmalara kapı açacak bir cümle kurmuş. Kendisi acaba belediye tarafından bizi oyalamak için mi gönderilmiş, şüphelenmeye başladım.

Son olarak 2012 yılında halen monarşilere sempati besleyen insanlar görmek beni üzüyor. Onlar da kendilerini biliyorlar.

[gürkan okat]

Karaköy tüneli, Galata bankerleri işlerine rahat gitsinler diye yapıldı, yerel halkın ulaşım problemini çözmek için değil. Ayrıca padişahın sadece onayı alındı ve yabancı bir şirket tarafından YİD modeliyle yapıldı. 42 yıl "The Metropolitan Railway Of Constantinople From Galata to Pera" isimli İngiliz şirketi tarafından işletildi.

Kaldı ki Düyun-ı Umumiye'nin devletin bütün gelirlerine el koyduğu yıllarda oturup ulaşım yatırımı yapacak değildir Abdülhamid. Diğer çoğu tren yolları da yine yabancılar (özellikle Almanlar) tarafından madenlerimizi ve diğer doğal kaynaklarımızı daha rahat sömürmek amaçlı yapılmıştır. 1924'te 4086 kilometre demiryolundan 1734 km.'si devlete, 2352 km.'si yabancılara aitti mesela. Bu arada Düyun-ı Umumiye babam zamanında mı getirildi? Osmanlı son 200 yıldır zaten çöküş sürecine girmiş bulunmaktaydı, değil Abdülhamid Süpermen gelse de engelleyemezdi zaten yıkılmasını. Ancak geciktirebilirdi. (ki bu gecikme de diğer emperyalist ülkelerin Osmanlı üzerindeki toprak paylaşımı kavgası nedeniyledir, dolayısıyla 1. dünya savaşı sonrası yıkılması bir tesadüf değildir)

Osmanlı hakkında son olarak da şunu söylemek istiyorum ki yönetici sınıfın kendi çıkarları haricinde Anadolu'ya tek bir çivi dahi çakmamışlardır. Han, hamam, cami ve köprü haricinde Anadolu'da doğru düzgün bir Osmanlı eseri bir elin parmaklarını geçmez. 600 senelik devlet Anadolu'yu sadece asker ve ucuz iş gücü olarak kullanmıştır. Ne varsa İstanbul'a ve daha çok kendi vatanı olarak gördüğü Rumeli ve Balkanlar'a yapmıştır.

Atatürk dönemi aslında liberal ekonomi hedefiyle başladı (İzmir İktisat Kongresi). Fakat 1929 dünya ekonomik krizinden sonra mecburen devletçi bir ekonomik model izlendi ve adam gibi bir sanayi yatırımı da ancak o zaman başladı. Burada da asıl amaç devleti bir an önce kalkındırmaktı ve gelir oldukça kısıtlıydı. Bu kısıtlı gelirle de metro yerine ağır sanayi hamlesine girişilmiş, demiryolu da buna paralel olarak hammadde sevkiyatını kolaylaştırmak için yapılmıştır.

Bütün bunları şu yüzden anlatıyorum, metropol ya da megakent kavramı sanayi toplumu sonrası oluşmuş bir kavramdır. Hiçbir tarım toplumunda bir şehrin nüfusu milyonu geçmez, insanlar daha çok köylerdedir. Köyden kente göç sanayi ve kapitalizmin gelişmesiyle başlar. Nitekim Türkiye için bu süreç 1950'li yıllardan sonra 2. dünya savaşının bitmesi ve Menderes dönemiyle olmuştur. (Atatürk dönemi atılan sanayi hamlelerinin meyvelerini vermesi ve 2. dünya savaşı sonra rahatlayan dış pazar). Ancak bu dönemde Amerika'dan -karayoluna yatırım yapmak şartıyla- alınan yardımlar bizleri bugünkü duruma getirmiştir. Elindeki motorlu taşıt sanayisini dış pazara satmak için bize kaşıkla Marshall yardımı vermiş; karşılığını otoyol, Ford, Chrysler, Chevrolet ve Amerikan üssü olarak kepçeyle almıştır.

İstanbul'un bugünkü içinden çıkılamaz hali bu göç sonrasında oluştuğu için de ondan önce İstanbul'a metro yapmak, sanayi atılımı yapan bir ülke için ilk öncelik değildi zira kısıtlı kaynak sanayiye harcanıyordu. (Paris, New York, Londra, Moskova bu sanayi hamlesini çok önceden yaptıkları için şehirleri büyüdü ve metro gereksinimi oluştu). İstanbul nispeten az nüfuslu olduğu için başka yöntemlerle de ulaşım rahatlatılabilirdi (1935 nüfusu : 750 bin) ancak 1 milyonu, 5 milyonu, 10 milyonu geçtikten sonra yapılması gereken tek şey metrodur ve evet o eşiği geçtikten sonra da metro yapmayan herkes suçludur.

[osmancık]

[Mehmet Kasım]

[gürkan okat]

[Mehmet Kasım]

sarayburnu'ndaki heykele gidip bi bak. ne halde. yok gibi.

[Uğuray]

[Mehmet Kasım]

kavşağa kurban gitmiştir.