Tarihte Bugün

[G_ünsal]

ÖZEL GÜNLER:

Zafer Günü (Sovyetler Birliği)
Avrupa Günü (5 Mayıs - 9 Mayıs)
Dünya İstatistik Günü.

OLAYLAR:

1485 - Davutpaşa Lisesi, dönemin sadrazamı Davut Paşa tarafından 'Mekteb-i Sübyan' adıyla kuruldu. Okul 1874'te Rüştiye Mektebi'ne dönüştü.
1868 - Nevada Eyaleti'nde bulunan Reno şehri kuruldu.
1926 - ABD'li kaşif Amiral Byrd, Kuzey Kutbu'na doğru ilk uçuşunu yaptı.
1935 - Cumhuriyet Halk Fırkası Dördüncü Büyük Kurultayı toplandı. Kurultayda fırka yerine parti sözcüğü benimsendi. Altı ok daha ayrıntılı şekilde ele alındı. "Partinin güttüğü bütün bu esaslar Kemalizm prensipleridir" denilerek, Kemalizm ilk kez resmi olarak zikredildi.
1936 - Benito Mussolini, İtalya Faşist İmparatorluğu'nu ilan etti.
1936 - İtalya resmen Etiyopya'yı ilhak etti.
1945 - Nazi gizli servisi Gestapo'nun şefi, Reichstag ve Hava Kuvvetleri Komutanı Herman Goering, ABD 7. Ordusu'na esir düştü.
1950 - Avrupa Günü, 1950'de Robert Schumann, Avrupa'nın güvenliği için kaçınılmaz olan birleşik bir Avrupa fikrini ortaya çıkardı. Schumann Deklerasyonu olarak bilinen bu sunuş, Avrupa Birliği'nin temellerini attı.
1955 - Anneler Günü, Türkiye'de ilk kez kutlandı.
1955 - Batı Almanya NATO'ya katıldı.
1958 - 'Yeni Gün' gazetesi ve 'Akis' dergisi birer ay kapatıldı. Yazı işleri müdürleri Mehmet Altan Öymen 10 ay, Tarık Holulu 16 ay hapis cezasına çarptırıldı.
1960 - ABD Gıda ve İlaç İdaresi (FDA) ilk doğum kontrol hapının piyasaya sürülmesini onayladı.
1970 - Çoğu üniversite öğrencisi 75.000 - 100.000 dolayında savaş karşıtı; Washington D.C.'de, ABD'nin Vietnam Savaşı'na son vermesi için gösteri yaptı.
1971 - Darüşşafaka Lisesi'ne kız öğrenci alınması kararlaştırıldı.
1975 - Ankara ve Mersin Öğretmen Okulları'nda çıkan öğrenci çatışmalarında 13 öğrenci yaralandı. Gazi Eğitim Enstitüsü 10 gün kapatıldı.
1978 - İtalya'da Kızıl Tugaylar örgütünün 16 Mart'ta kaçırdığı eski başbakan Aldo Moro'nun cesedi Roma'da bir arabanın bagajında bulundu.
1978 - Bir grup , Yıldız Teknik Üniversitesi'nde dersten çıkan öğrencilerin üzerine ateş açtı: 3 kişi öldü, 12 kişi yaralandı.
1979 - İstanbul'da tüm sarraf ve kuyumcular, hükümetin altın piyasasını kontrol altına almayı amaçlayan kararını protesto için kepenk indirdiler.
1984 - Yaşar Kemal'e Fransız devlet nişanı "Legion d'Honneur" verildi.
1987 - Polonya havayollarına ait bir yolcu uçağı Varşova'dan New York'a gitmek üzere havalandıktan hemen sonra düştü: 183 kişi öldü.
1988 - Mardin’in Nusaybin ilçesi Taşköyü’nün "Behmenin" mezrasını basan PKK'lı teröristler, bir aileden 8’i çocuk, 2’si kadın 11 kişiyi katlettiler, 2 çocuk ağır yaralandı. PKK'lı teröristlerin Şırnak baskınında kaçırdıkları 3 kişi de ölü bulundu.
2000 - Aralarında Uğur Mumcu suikasti faillerinin de bulunduğu 9 kişinin sorgusu sürüyor. Ankara DGM Savcısı Hamza Keleş; sorguda, faili meçhullerle ilgili önemli bilgilere ulaşıldığını belirtti.
2000 - İstanbul DGM'de, Susurluk sanıkları ve Çakıcı aynı gün yargılandı.
2000 - Çankaya Köşkü'nü terk etmeden önce 80'e yakın devlet başkanına veda mektubu yazan Demirel; Esad, Kaddafi, Saddam, Miloseviç ve Müşerref'i listesine dahil etmedi.
2000 - Devlet Bakanı Recep Önal, Türkiye - Suriye arasındaki ticaret hacmini 1 milyar doların üzerine çıkarmayı hedeflediklerini açıkladı.
2000 - Macaristan'da düzenlenen ve olimpiyat elemelerine hazırlık niteliği taşıyan 17. Uluslararası Szeged Kürek Şampiyonası'nda Türk sporcuları iki altın, dört gümüş ve üç bronz madalya kazandı. Kürekçilerimiz, Türk Kürek tarihinde en fazla madalya kazanan sporcular oldu.
2000 - Schuman Bildirgesi'nin 50. yıldönümü, AB kurumlarınca kutlandı.
2001 - Gana'nın başkenti Akra'da futbol maçında izdihamda 130 kişi öldü.
2002 - Taburcu olduktan sonra çalışmalarını evinde sürdüren Başbakan Bülent Ecevit, 'görevini bırakmayacağını' söyledi.

DOĞUMLAR:

1800 - John Brown, ABD'li kölecilik karşıtı, isyancı (ö. 1859)
1814 - John Brougham, İrlanda asıllı ABD'li oyuncu ve oyun yazarı (ö. 1880)
1860 - James Matthew Barrie, ABD'li yazarı.
1909 - Gordon Bunshaft, ABD’li bir mimar.
1936 - Albert Finney, İngiliz oyuncu.
1937 - Rafael Moneo, İspanyol mimar.
1940 - James L. Brooks, Amerikalı yapımcı, senarist ve yönetmen.
1962 - David Gahan, Depeche Mode solisti.
1993 - Ryosuke Yamada, Japon sanatçı.

ÖLÜMLER:

1805 - Friedrich Schiller, Alman şair ve düşünür.
1931 - Albert Abraham Michelson, ABD'li Nobel Ödülü sahibi fizikçi (d. 1852)
1942 - Vedat Tek, Türk mimar (d. 1873)
1977 - James Jones, ABD'li yazar (d. 1921)
1978 - Aldo Moro, İtalya Başbakanı (d. 1916)
1985 - Edmond O'Brien, ABD'li aktör (d. 1915)
1998 - Haşim Nezihi Okay, Türk şair (d. 1904)
2001 - Nikos Sampson, EOKA-B isimli örgütün lideridir.
2011 - Wouter Weylandt, Belçikalı sporcu.
2015 - Kenan Evren, Türk asker ve devlet adamı 7. Türkiye Cumhurbaşkanı (d. 1917)

[G_ünsal]

1717 - Voltaire adıyla bilinen yazar François-Marie Arouet, din ve krallık karşıtı yazılarından ötürü Bastille Hapishanesi'ne gönderildi.
1770 - Versailles Sarayı'ında XVI. Louis ile Marie Antoinette evlendi.
1836 - Şair, yazar Edgar Allan Poe, 13 yaşındaki kuzeni Virginia ile evlendi.
1888 - Gramofonun mucidi Emile Berliner, Philadelphia'da geliştirdiği bu aletin tanıtımını yaptı.
1919 - Mustafa Kemal Paşa Türk Kurtuluş Savaşı'nı başlatmak üzere İstanbul'dan Samsun'a doğru yola çıktı.
1926 - Vahidettin (VI.Mehmet) İtalya'nın San Remo kentinde kalp yetmezliği sebebi ile öldü.
1929 - Akademi Ödülleri ilk olarak Hollywood, Kaliforniya'da verilmeye başlandı.
1943 - Varşova gettosundaki Yahudi topluluğunun Nazi işgaline karşı direnişi kırıldı. Hayatta kalanlar Treblinka toplama ve yok etme kampına gönderilmeye başladı. Alman kayıtlarına göre 56 bin kişi öldürüldü.
1952 - Birleşik Krallık'ta kadınlara eşit ücret yasalaştı.
1957 - IBM'in, yeni geliştirdiği bilgisayarın ağırlığı 21 tondu.
1960 – Sovyet lider Nikita Khrushchev, Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği toprakları üzerinde uçurulan Amerikan U-2 casus uçakları için, ABD başkanı Dwight D. Eisenhower'dan özür dilemesini istedi.
1961 - Tiyatro sanatçısı Cüneyt Gökçer, Kral Lear'ı oynamak üzere Moskova'ya gitti.
1969 - Sovyet uzay aracı Venera 5, Venüs gezegenine iniş yaptı.
1974 - Josip Broz Tito, Yugoslavya Sosyalist Federal Cumhuriyeti başkanlığına yeniden seçildi. Bu defa ömür boyu devlet başkanı olarak seçilmiştir.
1975 - Japon dağcı Junko Tabei, Everest'in zirvesine tırmanan ilk kadın dağcı olma ünvanını kazandı.
1984 - Yayımcı İlhan Erdost'un Mamak Cezaevi'nde dövülerek öldürülmesinden hükümlü astsubay Şükrü Bağ'ın 10 yıl 8 aylık mahkûmiyet kararı kesinleşti.
1988 - ABD Federal sağlık yetkilisi, nikotinin bağımlılık yapıcı özelliklerinin eroin ve kokaininkine çok benzediğini bildirdi.
1992 - Tarihi Galata Köprüsü, köprü altındaki bir lokantada çıkan yangın sonucunda çökerek kullanılamaz hale geldi. Köprü 1875'te İngilizler tarafından 105 bin altın karşılığı yapılmıştı.
1993 - DYP Genel Başkanı ve Başbakan Süleyman Demirel, 244 oyla Türkiye'nin dokuzuncu Cumhurbaşkanı oldu.
1996 - DYP Genel Başkanı Tansu Çiller, örtülü ödenekle ilgili açıklamada bulunamayacağını, devlet sırrı olduğunu söyledi.
2000 - Süleyman Demirel'in cumhurbaşkanlığı süresinin bitmesi, Ahmet Necdet Sezer'in cumhurbaşkanlığı görevine başlaması.
2010 - İran ile Batılı ülkeler arasında uranyum takasını öngören, Türkiye, Brezilya ve İran'ın ortak formülü üzerinde mutabakat, 18 saatlik görüşmeler sonunda sağlandı. Mutabakatın sağlanması sonucu başbakan Erdoğan Tahran'a gitti.
2010 - Bursaspor, Süper Lig'de, 4 büyüklerden sonra şampiyon olan ilk takım oldu.

DOĞUMLAR:

1821 - Pafnuty Lvovich Chebyshev, Rus matematikçi (ö. 1894)
1883 - Celâl Bayar, Türk Siyasetçi (ö. 1986)
1905 - Henry Fonda, ABD'li Oscar ödüllü sinema oyuncusu (ö. 1982)
1923 - Merton Miller, ABD'li ekonomist, Nobel Ödülü sahibi (ö. 2000)
1950 - J. Georg Bednorz, Alman fizikçi, Nobel Ödülü sahibi.
1965 - Vincent Regan, Galli sinema oyuncusu.
1965 - Mehmet Murat İldan, Çağdaş Türk romancısı ve tiyatro yazarı.
1966 - Metin Şentürk, Türk şarkıcı.
1966 - Janet Jackson, Amerikalı şarkıcı.
1969 - David Boreanaz, ABD'li oyuncu.
1981 - Sergei Novitski, Rus buz patenci.
1981 - Jim Sturgess, İngiliz oyuncu.
1986 - Megan Fox, ABD'li oyuncu.
1987 - Can Bonomo, Türk şarkıcı, besteci, söz yazarı.
1990 - Thomas Brodie-Sangster, İngiliz oyuncu.

ÖLÜMLER:

1703 - Charles Perrault, Fransız yazar (d. 1628)
1782 - Daniel Solander, İsveçli botanikçi (d. 1736)
1830 - Joseph Fourier, Fransız bilimci (d. 1768)
1926 - VI. Mehmet (Vahidettin), son Osmanlı Padişahı (San Remo'da) (d. 1861)
1953 - Django Reinhardt, Belçikalı caz gitaristi, besteci (d. 1910)
1952 - Memduh Şevket Esendal, Yazar (d. 1883)
1957 - Eliot Ness, ABD'li federal ajan (d. 1903)
1984 - Ercüment Behzat Lav, Türk şair, oyuncu, radyocu (d. 1903)
1984 - Andy Kaufman, ABD'li komedyen, oyuncu (d. 1949)
1984 - Irwin Shaw, ABD'li yazar (d. 1913)
1985 - Margaret Hamilton, ABD'li sinema ve tiyatro oyuncusu (d. 1902)
1989 - Seyyan Hanım (Seyyan Oskay), Türk tango şarkıcısı (d. 1913)
1990 - Sammy Davis, Jr., ABD'li siyahi dansçı, şarkıcı, müzisyen, komedyen ve oyuncu (d. 1925)
1997 - Önder Somer, Sinema oyuncusu (d. 1937)
1998 - Sevim Tanürek, Türk Müziği sanatçısı (d. 1934)
2010 - Ronnie James Dio, Heavy metal vokalisti (d. 1942)
2016 - Oya Aydoğan, Sinema oyuncusu, şarkıcı, sunucu, 1976 Ses Dergisi Güzeli (d.1957)

[cCcenk1453]

[G_ünsal]

ÖZEL GÜNLER:

Dünya Telekomünikasyon ve Bilgi Toplumu Günü.
Uluslararası Homofobi ve Transfobi Karşıtlığı Günü.
Fırtına : Filizkıran Fırtınası.

OLAYLAR:

1792 - New York Borsası kuruldu.
1874 - Norveç, İsveç'ten ayrılarak bağımsızlığını ilan etti.
1902 - Yunan arkeologlar, Antik Çağ'ın mekanik analog bir bilgisayarı olarak kabul edilebilecek Antikythera düzeneği toprak altından çıkardılar.
1928 - Türkiye Cumhuriyeti Hıfzısıhha Müessesesi kuruldu.
1940 - II. Dünya Savaşı: Alman Orduları Belçika'yı işgal ederek Brüksel'e girdi.
1954 - ABD'de siyah çocukların beyaz çocuklarla aynı okula gitmelerini önleyen yasa yürürlükten kaldırıldı.
1967 - İmam hatip okulu mezunlarına üniversitelere girme hakkı tanındı.
1970 - Norveç'li antropolog kâşif Thor Heyerdahl, papirüsten yapılmış Ra II teknesiyle Fas'tan Atlantik Okyanusu'na açıldı.
1971 - THKP-C üyesi dört kişi İsrail'in İstanbul Başkonsolosu Ephraim Elrom'u kaçırdı. Eylemciler, 20 mayısa kadar cezaevlerindeki bütün devrimcilerin serbest bırakılmasını istedi. Hükümet pazarlık yapmayacağını açıkladı.
1972 - Demiryollarının 991 milyon lirayla zarar rekoru kırdığı açıklandı.
1983 - Ankara Bahçelievler'de 8 Ekim 1978'de TİP üyesi 7 kişiyi öldürmekten yargılanan Haluk Kırcı ve Ahmet Ercüment Gedikli ölüm cezasına çaptırıldı.
1983 - İsrail, Lübnan ve ABD arasında 17 Mayıs Antlaşması imzalandı.
1989 - Çin Halk Cumhuriyeti'nde 1 milyondan fazla gösterici başkent Pekin'deki Tiananmen Meydanı'nda siyasal özgürlüklerin genişletilmesi için açlık grevi yapan öğrencileri desteklemek amacıyla yürüyüş yaptı.
1989 - Çekoslovakya'da dört aydır hapiste olan yazar Vaclav Havel serbest bırakıldı.
1992 - Dünya Sağlık Örgütü WHO, eşcinselliği akıl hastalıkları listesinden çıkardı.
1994 - Türkiye ekonomisi, 14 yıl aradan sonra yeniden IMF denetimine girdi.
1995 - Nasuh Mahruki, Everest'in zirvesine çıkan ilk Türk oldu. (Bazı kaynaklar 25 Mayıs olarak yazsa da bu tarih, Nasuh Mahruki tarafından teyit edilmiştir.)
2000 - Galatasaray UEFA Kupasını kazanarak Avrupa'da kupa kazanan ilk Türk futbol takımı unvanını aldı.
2006 - Danıştay'a avukat Alparslan Arslan tarafından düzenlenen silahlı saldırıda Danıştay İkinci Dairesi üyesi Mustafa Yücel Özbilgin yaşamını yitirdi ve 4 üye yaralandı.
2010 - CHP genel başkanı Deniz Baykal istifa etmesinden sonra CHP Grup Başkanvekili Kemal Kılıçdaroğlu görevinden istifa edip Genel Başkanlık için aday olacağını açıkladı.
2010 - İran'ın uranyum takasına ilişkin ortak formülle ilgili anlaşma, Türkiye, Brezilya ve İran dışişleri bakanları tarafından imzalandı. Uranyum takasının Türkiye'de yapılacağı da bu imza ile resmileşmiş oldu.
2010 - Zonguldak'taki Türkiye Taşkömürü Kurumu Karadon Müessese Müdürlüğü maden ocağında patlama meydana geldi. 30 işçi göçük altında kaldı. 20 Mayıs 2010 tarihinde 28 işçinin cesedine ulaşıldı.

DOĞUMLAR:

1749 - Edward Jenner, İngiliz hekim (ö. 1823)
1866 - Erik Satie, Fransız besteci (ö. 1925)
1868 - Horace Elgin Dodge, ABD'li otomobil üreticisi (ö. 1920)
1873 - Henri Barbusse, Fransız romancı ve gazeteci (ö. 1935)
1886 - XIII. Alfonso, (1886 - 1931) döneminde İspanya kralı (ö. 1941)
1897 - Odd Hassel, Norveçli kimyacı, Nobel Ödülü sahibi (ö. 1981)
1904 - Jean Gabin, Fransız oyuncu (ö. 1976)
1935 - Dennis Potter, İngiliz yazar (ö. 1994)
1936 - Dennis Hopper, ABD'li oyuncu ve yönetmen (ö. 2010)
1945 - Esin Engin, Türk besteci, müzisyen (ö. 1997)
1956 - Bob Saget, ABD'li oyuncu ve komedyen.
1961 - Enya, İrlandalı şarkıcı.
1974 - Sendhil Ramamurthy, ABD'li oyuncu.
1975 - Laura Voutilainen, Fin şarkıcı.
1982 - Tony Parker, Fransız basketbol oyuncusu.
1989 - Tessa Virtue, Kanadalı buz patenci.

ÖLÜMLER:

1510 - Sandro Botticelli, İtalyan ressam (d. 1445)
1727 - I. Katerina, Rus Çariçesi (d. 1684)
1880 - Ziya Paşa, şair ve siyaset adamı (d. 1826)
1886 - John Deere, ABD'li tarım makineleri üreticisi (d. 1804)
1944 - Milena Jesenska, Çek asıllı yazar (d. 1896)
1957 - Nurullah Ataç, Türk yazar ve eleştirmen (d. 1898)
1980 - Gündüz Kılıç, Galatasaray'lı futbolcu ve teknik yönetmen. (d. 1918)
1993 - Handan Adalı, sinema sanatçısı (d. 1922)
1999 - João Carlos de Oliveira, Brezilyalı atlet (d. 1954)
2002 - Âşık Mahzuni Şerif, büyük Türk halk ozanı (d. 1938)
2002 - Dave Berg, ABD'li karikatürist (Mad Dergisi) (d. 1920)
2004 - Tony Randall, ABD'li aktör (d. 1920)
2005 - Melahat Pars, Türk bestekâr (d. 1918)
2009 - Daniel Carasso, Fransız iş adamı (d. 1905)
2012 - Donna Summer, ABD'li şarkıcı (d. 1948)

[26METİN]

[cCcenk1453]

TARİHTE BUGÜN
PTT 1. Lig’in şampiyonu Kayserispor, 2-1’lik Karşıyaka galibiyetinin ardından kupasını aldı. Maçın son düdüğü çaldıktan sonra Kayserisporlu futblocu Cem Can, sahanın ortasına Kayserispor bayrağı dikti.

[G_ünsal]

ÖZEL GÜNLER:

Haiti - Bayrak Günü.
Dünya AIDS Aşısı Günü.
Uluslararası Müze Günü.

OLAYLAR:

1284 - Jönköping, resmen İsveç kenti oldu.
1804 - Napolyon Bonapart, Fransa İmparatoru ilan edildi.
1871 - Paris Komünü, "eşit işe - eşit ücret" verilmesini kabul etti.
1897 - İrlandalı yazar Bram Stoker'ın "Dracula" adlı romanı yayımlandı.
1910 - Çıplak gözle görülebilen tek kuyrukluyıldız olan Halley, Dünya'nın çok yakınından geçti.
1929 - Suşehri'nde 6,1 büyüklüğünde bir deprem meydana geldi, 64 kişi öldü.
1941 - Alman zırhlısı Bismark ve ağır kruvazör Prinz Eugen, Ren Egzersizi Harekatı için denize açıldılar.
1943 - Adolf Hitler, müttefiki İtalya'nın teslim olmaya yönelmesi üzerine, Alaric Operasyonu'nu başlatarak, İtalya'nın Alman ordularınca istilası emrini verdi.
1944 - Josef Stalin, Kırım Tatarlarını Kırım Yarımadasından sürgün etti. Sürgün edilen 193.865 Kırım Tatarının %45'i sürgünde hayatını kaybetti.
1968 - Fransa'da "Mayıs Ayaklanması" sürüyor. Devlet Başkanı Charles de Gaulle, Romanya'daki ziyaretini beklenenden 12 saat önce bitirerek ülkesine döndü. Sinemacılar Cannes Film Festivali'ni işgal etti.
1969 - Apollo Projesi: Apollo 10 fırlatıldı.
1973 - Türkiye Komünist Partisi / Marksist - Leninist (TKP-ML) ve Türkiye İşçi Köylü Kurtuluş Ordusu'nun (TİKKO) kurucusu İbrahim Kaypakkaya, sıkıyönetimde gözaltında bulunduğu sırada gördüğü işkenceler sonucunda öldü.
1974 - Hindistan, Pokhran eyaletindeki Racastan Çölü'nde, ilk nükleer silah denemesini başarıyla gerçekleştirdi. Gülümseyen Buda adını verdikleri bu proje, Hindistanı nükleer silah sahibi olan 6. ülke yaptı.
1980 - ABD'nin Washington eyaletinde bulunan, St. Helens Dağı'nda meydana gelen volkanik patlama, 57 kişinin ölümüne ve 3 milyar dolar da maddi zarara yol açtı.
1986 - Çernobil Nükleer Santrali'ndeki patlamanın ardından, Atom Enerjisi Komisyonu Başkanı Prof. Ahmet Yüksel Özemre, "radyasyonda endişe edilecek bir şey yok" dedi.
1987 - İstanbul'da ilk deniz otobüsleri işlemeye başladı. İlk seferler Bostancı-Kabataş arasında yapıldı.
1990 - Fransa'da, üzerinde değişiklik yapılmış bir TGV treni, saatte 515.3 km sürate erişerek, yeni bir demiryolu hız rekoru kırdı.
1995 - Gazi Mahallesi olaylarını protesto gösterisi sırasında gözaltına alınan ve bir daha haber alınamayan Hasan Ocak'ın, Altınşehir Mezarlığı kimsesizler bölümüne gömüldüğü ortaya çıktı.
1996 - Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel'e, İzmit'te İbrahim Gümrükçüoğlu tarafından suikast girişiminde bulunuldu. Demirel, olaydan yara almadan kurtuldu. Koruma Müdürü Şükrü Çukurlu kolundan, bir gazeteci ise ayağından yaralandı.
1997 - MHP kurultayında kavga çıktı. Kurultay, hakim kararıyla bir ay ertelendi.
2000 - Doç. Dr. Bahriye Üçok'un katledilmesinde kullanılan pakette tespit edilen parmak izinin, Umut Operasyonu çerçevesinde yakalanan Ferhan Özmen'e ait olduğu belirlendi.
2003 - Türkiye'nin ilk özel rakı fabrikasının temeli, İzmir'in Menderes ilçesi Tekeli beldesinde atıldı.

DOĞUMLAR:

1048 - Ömer Hayyam, Filozof, Matematikçi, Şair. Binom açılımının ilk kullanıcısı (ö. 1131)
1872 - Bertrand Russell, İngiliz filozof ve matematikçi, Nobel Edebiyat Ödülü sahibi, barış hareketi lideri (ö. 1970)
1883 - Walter Gropius, Bauhaus akımının kurucularından Alman mimar (ö. 1969)
1897 - Frank Capra, ABD'li film yönetmeni (ö. 1991)
1898 - Faruk Nafiz Çamlıbel, Türk şair (ö. 1973)
1919 - Margot Fonteyn, İngiliz dansçı, Türkiye balesinin kurucusu (ö. 1991)
1920 - Papa II. John Paul (ö. 2005)
1936 - Türker İnanoğlu, Türk yönetmen, yapımcı.
1939 - Peter Grünberg Nobel Fizik Ödülü sahibi Alman fizikçi.
1955 - Çov Yun Fat, Çinli oyuncu.
1970 - Tina Fey, ABD'li yazar ve komedyen.
1978 - Ricardo Carvalho, Portekizli futbolcu.
1981 - Edu Dracena, Brezilyalı futbolcu.
1984 - Eren Bakıcı, R&B Sanatçısı.
1987 - Luisana Lopilato, Arjantinli oyuncu.

ÖLÜMLER:

1564 - Jean Calvin, Fransız din reformcusu,Kalvenizmin kurucusu.(d.1509)
1909 - Isaac Albéniz, İspanyol besteci, piyanist. (d. 1860)
1911 - Gustav Mahler, Avusturyalı besteci (d. 1860)
1941 - Werner Sombart, Alman iktisatçı ve sosyolog (d. 1863)
1973 - İbrahim Kaypakkaya, TKP/ML'nin kurucusu (d. 1949)
1973 - Jeannette Rankin, ABD'li feminist siyasetçi (d. 1880)
1976 - Zafer Cilasun, TRT'nin ilk spikerlerinden (d. 1939)
1981 - Fuat Sirmen, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) eski başkanlarından (d. 1899)
1981 - William Saroyan, ABD'li yazar (d. 1908)
1982 - Hamid Aytaç, hattat (d. 1891)
1990 - Jill Ireland, İngiliz aktris (d. 1936)
1995 - Elizabeth Montgomery, ABD'li film ve televizyon oyuncusu (d. 1933)
2004 - Çetin Alp, Türk pop müziği sanatçısı (d. 1947)
2009 - Prof. Dr. Türkan Saylan (d. 1935)

[G_ünsal]

ÖZEL GÜNLER:

19 Mayıs Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı.
19 Mayıs Cebel Günü (Bulgaristan)
Rum Kırımı Anma Günü (Yunanistan)
Fırtına : Kokulya Fırtınası (2 Gün)

OLAYAR:

639 - Chieh-she-shuai ve yandaşları Tang imparatoru Tai Tsung'un yaz sarayı Chiucheng Sarayını bastılar.
1884 - Ringling Kardeşler ABD Baraboo'da ilk sirklerini açtılar. 1919'da Barnum şirketiyle birleştiler.Olay 1897 - Oscar Wilde, 1895'ten beri "ahlak dışı yaşam" suçlamasıyla kürek cezası çekmekte olduğu Reading Zindanı'ndan çıktı.
1910 - Halley kuyruklu yıldızı Dünya'ya yaklaştı.
1919 - Mustafa Kemal Paşa'nın, 9. Ordu müfettişi olarak Anadolu'ya Samsun'dan ayak basması ve Milli Mücadele'yi başlatması.
1924 - Musul sorunuyla ilgili Türk-İngiliz heyetleri arasında, Haliç Konferansı diye adlandırılan görüşmeler başladı. 9 Haziran'a kadar sürecek görüşmelerden sonuç alınamayınca, konu Milletler Cemiyetine götürüldü.
1934 - Bulgaristan'da faşistler darbeyle iktidarı ele geçirdi.
1935 - Frankfurt am Main - Darmstadt arasında ilk Autobahn açıldı.
1938 - Atatürk, son defa Gençlik ve Spor Bayramı gösterilerini izledi ve Hatay sorunu ile ilgili olarak -rahatsızlığına rağmen- Güney gezisine çıktı.
1940 - İstanbul’da Dolmabahçe Stadı’nın temeli atıldı.
1943 - Ankara'da Gençlik Parkı törenle açıldı.
1968 - Türkiye İşçi Partisi'nin Kayseri'deki toplantısına saldırıldı, konuşmacılar yaralandı, bayrak ve flamalar yırtıldı.
1975 - ABD Senatosu, Türkiye'ye silah ambargosunun kaldırılmasını kararlaştırdı.
1979 - 1 Mayıs günü sokağa çıktıkları için tutuklanan Türkiye İşçi Partisi Genel Başkanı Behice Boran ve 330 partili serbest bırakıldı.
1981 - Atatürk'ün Selanik'te doğduğu ev, yeniden düzenlenerek Devlet Bakanı İlhan Öztrak tarafından hizmete açıldı. Atatürk'ün AOÇ'deki evinin benzerinin temeli, Başbakan Bülend Ulusu tarafından atıldı.
1982 - Türkiye, Fransa'dan Yılmaz Güney'in iadesini istedi.
1989 - Kadın Kurultayı toplandı. İlk kez kapalı bir salonda yapılan kadın toplantısına yaklaşık 2 bin 500 kadın katıldı.
1990 - Polis Kadıköy'de bir eve baskın düzenledi. Çıkan çatışmada Hatice Dilek Aslan ve İsmail Oral öldü.
1991 - Hırvatistan'da referandum yapıldı. Halkın % 94’ü bağımsızlık için oy kullandı. Referanduma katılım oranı % 86 oldu.
1993 - Atatürkçü Düşünce Derneği resmen kuruldu.
2000 - Fiji’de, silahlı bir grup parlamento binasını basıp Başbakan Mahendra Chaudry ile 7 bakanı rehin alarak darbe yaptı.
2006 - Türkiye Gençlik Birliği kuruldu.
2003 - Yazar Orhan Pamuk, “Benim Adım Kırmızı” adlı romanıyla IMPAC Dublin Edebiyat Ödülü’nü kazandı.
2004 - ABD işgal güçleri, Irak’ın batısındaki Ramadi kentinde bir eve düzenlediği bombalı saldırıda 45 kişiyi öldürdü.
2011 - Kütahya Simav'da 5.9 şiddetin de deprem oldu. 3 kişi hayatını kaybetti, 120 kişi yaralandı.

DOĞUMLAR:

1584 - Miyamoto Musaşi, Japon kılıç üstadı (ö. 1645)
1762 - Johann Gottlieb Fichte, Alman filozof (ö. 1814)
1881 - Mustafa Kemal Atatürk, Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucusu (ö. 1938)
1890 - Ho Şi Mingh, Vietnam bağımsızlık hareketinin lideri (ö. 1969)
1910 - Burhan Arpad, Türk gazeteci yazar (ö. 1994)
1914 - Max Perutz, Avusturyalı-İngiliz moleküler biyolog (ö. 2002)
1925 - Malcolm X, ABD'li siyahi lider (ö. 1965)
1925 - Pol Pot, Kamboçyalı komünist lider (ö. 1998)
1947 - David Helfgott, Avustralyalı piyanist.
1954 - Nükhet Duru, Pop Şarkıcısı.
1966 - Polly Walker, İngiliz oyuncu.
1972 - Özcan Deniz, Türk şarkıcı, besteci, oyuncu ve yönetmen.
1975 - Jonas Renkse, Katatonia Grubu'nda Solist.
1976 - Kevin Garnett, ABD'li basketbolcu.
1977 - Natalia Oreiro, Arjantinli şarkıcı ve oyuncu.
1979 - Andrea Pirlo, İtalyan futbolcu.
1983 - Yağmur Atacan, Türk oyuncu.

ÖLÜMLER:

1536 - Anne Boleyn , VIII. Henry'nin 2. karısı, I. Elizabeth'in annesi (d. 1501)
1795 - James Boswell, Dr. Samuel Johnson'ın ("Sözlük Johnson") biyografi yazarı
1895 - Jose Julian Marti, Kübalı şair (d. 1853)
1898 - William Ewart Gladstone, İngiliz politikacı, Birleşik Krallık Başbakanı (d. 1809)
1927 - Ahmet Hikmet Müftüoğlu, Türk yazar ve diplomat (d. 1870)
1935 - T. E. Lawrence (Arabistanlı Lawrence), İngiliz arkeolog, asker, casus ve yazar (d. 1888)
1939 - Ahmet Ağaoğlu, Türk siyaset adamı, hukukçu, yazar, gazeteci (d. 1869)
1945 - Philipp Bouhler, Alman Nazi lideri (d. 1889)
1958 - Ronald Colman, İngiliz aktör (d. 1891)
1986 - Behçet Uz, Türk doktor (d. 1893)
1994 - Jacqueline Kennedy Onassis, 35. ABD Başkanı John F. Kennedy'nin dul eşi (d. 1929)
2002 - Leyla Yeniay Köseoğlu, Anavatan Partisi kurucu üyesi ve eski milletvekili (d. 1926)
2013 - Hiroshi Yamauchi, Japon iş adamı (d. 1927)

[G_ünsal]

ÖZEL GÜNLER:

Dünya Metroloji Günü.

OLAYLAR:

325 - Roma imparatoru Konstantin,
ilk Ekümenik Konsilin, İznik'te düzenlenmesini sağladı.

1481 - II. Beyazıt, Osmanlı padişahı oldu.

1622 - Osmanlı İmparatorluğu'nda isyancılar,
"ordu ve yönetimde yenilik taraftarı"
Padişah II. Osman'ı tahttan indirip öldürdü.
Öldürülen ilk padişah olan Genç Osman'ın yerine
I. Mustafa, ikinci kez tahta çıkarıldı.

1795 - Fransa'da kadın kulüpleri kurulması yasaklandı.

1861 - Amerikan İç Savaşı:
Kentucky eyaleti iç savaşta tarafsız olduğunu ilan etti.
Bu tarafsızlığı 3 Eylülde Güney orduları eyalete girince sona erdi
ve Kentucky Kuzey'e katıldı.

1873 - ABD'de Levi Strauss ve Jacob Davis,
bakır perçinlerin kullanıldığı ilk blue jean'in patentini aldılar.

1878 - II. Abdülhamit'i devirmek,
Çırağan Sarayı'nda tutulan V. Murat'ı tahta çıkarmak amacıyla
Çırağan baskınını düzenleyen gazeteci Ali Suavi öldürüldü.

1883 - Endonezya'daki Krakatoa yanardağı faaliyete geçti.
Volkanın son ve en büyük püskürmesi 26 Ağustos'ta gerçekleşecekti.

1891 - Sinema tarihi:
Thomas Edison'un kinetoscope adlı
film gösterme cihazının bir prototipinin tanıtımı yapıldı.

1896 - Paris Operası'nın (Palais Garnier)
6 ton ağırlığındaki avizesi seyirci kalabalığının üzerinde düştü,
bir kişi öldü. Yazar Gaston Leroux ünlü gotik romanı
"Operadaki Hayalet"i 1909 yılında bu olaydan esinlenerek yazdı.

1902 - Küba, ABD'den bağımsızlığını kazandı,
Tomás Estrada Palma ülkenin ilk başkanı oldu.

1919 - İngiliz Muhipleri Cemiyeti kuruldu.

1920 - İlk hemşire okulu,
Amiral Bristol Hemşire Mektebi hizmete girdi.

1928 - Türkiye'de uluslararası rakamlar kabul edildi.

1928 - Afganistan Kralı Emanullah Han
ve Kraliçe Süreyya Türkiye'ye geldi.
Bu ziyaret bir hükümdarın ilk resmî Türkiye ziyaretiydi
ve benzeri görülmeyen törenlerle karşılama yapıldı.

1932 - Amelia Earhart, Atlantik Okyanusu'nu uçakla tek başına
ve hiç durmadan geçeceği yolculuğuna Newfoundland'dan başladı.
Ertesi gün İrlanda'ya iniş yaptığında
bunu başaran ilk kadın pilot unvanını almış oldu.

1932 - Avusturya şansölyeliğine,
Hıristiyan Sosyalist lider Engelbert Dollfuß seçildi.

1933 - Türk Hava Yolları kuruldu.

1941 - II. Dünya Savaşı:
Alman paraşütçüleri Girit Adası'nı işgal etti.

1946 - Türkiye, UNESCO Antlaşması'nı onayladı.

1948 - Cumhuriyet Halk Partisi Meclis Grubu,
Milli Eğitim Bakanlığı denetiminde,
imam hatip kursları açılmasına karar verdi.

1953 - Amerikalı bayan Jacqueline Cockrane,
North American F-86 Sabre ile uçarak
dünyada süper sonik hızla uçan ilk bayan oldu.

1955 - Akis dergisi Yazı İşleri Müdürü Cüneyt Arcayürek tutuklandı.

1955 - Karadeniz Teknik Üniversitesi,
Trabzon'da, 6594 sayılı kanunla kuruldu.
KTÜ, Türkiye'nin İstanbul ve Ankara illeri dışında kurulan ilk üniversitesidir.

1956 - ABD, uçaktan atılarak yapılan
ilk hidrojen bombası denemesini
Pasifik Okyanusu'nda bulunan Bikini Atolünde yaptı.

1963 - Bazı ordu birlikleri,
Ankara'da Talat Aydemir'in yönetiminde yeniden ayaklandı.
Olayların ardından üç büyük ilde sıkıyönetim ilan edildi.

1964 - İstanbul Teknik Üniversitesi
ve Orta Doğu Teknik Üniversitesi dışında,
üniversite ve yüksek okullara girişte merkezi sınav sistemi getirildi.

1971 - Anayasa Mahkemesi,
Milli Nizam Partisi'nin kapatılmasına karar verdi.

1971 - Kısa adı TÜSİAD olan
Türk Sanayicileri ve İşadamları Derneği kuruldu.

1974 - THKP-C davasından yargılanan
ve iki yıldır tutuklu olan sinema sanatçısı Yılmaz Güney
genel aftan yararlanarak tahliye oldu.

1980 - Québec'te yapılan halk oylamasında,
halkın %60'ı eyaletin Kanada'dan ayrılması
ve bağımsız kalması yönünde meclise verilen teklifi reddetti.

1983 - AIDS'e yol açan HIV Virüsünün
keşfedilmesiyle ilgili ilk makaleler, Science dergisinde
Luc Montagnier ve Robert Gallo tarafından ayrı ayrı yayımlandı.

1983 - Anavatan Partisi (ANAP) Turgut Özal başkanlığında kuruldu.

1983 - Büyük Türkiye Partisi (BTP)
Emekli Orgeneral Ali Fethi Esener başkanlığında kuruldu.

1983 - Halkçı Parti, Necdet Calp başkanlığında
sosyal demokratlar tarafından kuruldu.

1990 - Milli Savunma Bakanı Safa Giray,
Hava Kuvvetleri'nden, 17'si subay, 97'si astsubay olmak üzere
114 kişinin irticai örgütlerle ilişkileri olduğu için ordudan atıldığını açıkladı.

1990 - Romanya'da İon İliescu cumhurbaşkanı seçildi.

2000 - Trabzon'un Beşikdüzü ilçesinde
geleneksel mayıs şenlikleri dolayısıyla
denize açılan iki teknenin alabora olması sonucu
38 kişi boğuldu, 15 kişi yaralandı.

2003 - Yazar Orhan Pamuk,
“Benim Adım Kırmızı” adlı romanıyla
dünyanın en büyük edebiyat ödüllerinden “İmpac-Dublin”e layık görüldü.

2013 - The Doors grubunun klavyecisi ve kurucusu Ray Manzarek,
safra kanalı kanseri nedeniyle hayatını kaybetti.

DOĞUMLAR:

1664 - Andreas Schlüter, Alman mimar ve heykeltraşcı (ö. 1714)
1799 - Honore de Balzac, Fransız romancı (ö. 1850)
1806 - John Stuart Mill, İngiliz düşünür, filozof, politik ekonomist (ö. 1873)
1882 - Sigrid Undset, Norveçli romancı (1928 Nobel Edebiyat Ödülü sahibi) (ö. 1949)
1886 - Ali Sami Yen, Türk spor adamı (ö. 1951)
1887 - Sermet Muhtar Alus, gazeteci ve yazar (ö. 1952)
1908 - James Stewart, ABD'li aktör (ö. 1997)
1921 - Wolfgang Borchert, Alman yazar (ö. 1947)
1924 - Cavid Erginsoy, Türk fizikçi ve bilim adamı. (ö. 1967)
1938 - Sabih Kanadoğlu, Türk hukukçu.
1946 - Cher, Amerikalı şarkıcı.
1966 - Mirkelam, Türk şarkıcı.
1980 - Juliana Pasha, Arnavut şarkıcı.
1981 - Iker Casillas, İspanyol futbolcu.
1982 - Petr Čech, Çek Futbolcu.
1983 - Oscar Cardozo, Paraguay'lı futbolcu.
1991 - Emre Çolak, Türk Futbolcu.
1992 - Enes Kanter, Türk basketbolcu.

ÖLÜMLER:

1506 - Kristof Kolomb, Cenovalı denizci ve kaşif (d. 1451)
1622 - II. Osman, Osmanlı Padişahı (d. 1604)
1878 - Ali Suavi, "Sarıklı İhtilalci", gazeteci (d. 1839)
1896 - Clara Schumann, Alman piyanist ve besteci (d. 1819)
2000 - Malik Sealy, NBA oyuncusu (d.1970)
2000 - Jean Pierre Rampal, Fransız flüt virtüözü (d. 1922)
2013 - Ray Manzarek, müzisyen (d. 1939)

[G_ünsal]

ÖZEL GÜNLER:

Dünya Süt Günü.
Diyalog ve Kalkınma için Dünya Kültürel Çeşitlilik Günü.
Fırtına : Ülker Fırtınası.

996 - III. Otto, Kutsal Roma Germen İmparatorluğu tacını giydi.
16 yaşındaki Otto, 3 yaşından beri Almanya kralıydı.
İmparatorluğu 6 sene sürdü.

1847 - Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü
(Defterhane-iş Amire Kalemi) kuruldu.

1864 - Kuzey Kafkasyalılar - Çerkesler'in anavatanları olan
Kuzey Kafkasya'dan, Ruslar tarafından Osmanlı topraklarına sürgün edildi.

1881 - Amerikan Kızılhaçı Clara Barton tarafından kuruldu.

1900 - Rusya, Çin'deki Boxer ayaklanmasını bahane ederek
Mançurya'yı işgale başladı.

1904 - FIFA (Uluslararası Futbol Federasyonları Birliği) Paris'te kuruldu.

1927 - ABD'li havacı Charles Lindbergh,
'Sprit of St. Louis' adlı uçağıyla New York'tan Paris'e uçarak,
Atlas Okyanusu'nu geçen ilk pilot oldu.

1950 - Demokrat Parti'nin 14 Mayıs'taki seçimlerden
galibiyetle çıkmasıyla, Adnan Menderes Başbakan,
Celâl Bayar Cumhurbaşkanı oldu.

1960 - Harp Okulu öğrencileri, Hükumet aleyhine sessiz yürüyüş yaptı.

1963 - Harp Okulu Komutanı Talat Aydemir
Anayasa'nın önerdiği bazı reformların gerçekleştirilmediği gerekçesiyle
ikinci bir darbe girişiminde bulundu, fakat başarılı olamadı.

1979 - San Francisco, California'da
Dan White'ın Harvey Milk ve George Moscone cinayetlerinden
minimum cezayı almasına karşı
'White Night Riots'(Beyaz Gece Ayaklanması) yaşandı.

1981 - Atatürk'ün 100'üncü doğum yıl dönümü törenlerle kutlandı.

1983 - Avrupa Konseyi'nin,
Avrupa medeniyetinin zenginliğini oluşturan kültürleri
tanıtmak amacıyla düzenlediği sergilerden 18'incisi
İstanbul'da Anadolu Medeniyetleri Sergisi adıyla açıldı.

1991 - Hindistan Başbakanı Rajiv Gandhi öldürüldü.

1994 - Hacda şeytan taşlama sırasında izdiham çıktı:
7'si Türk olmak üzere, 185 hacı öldü.

1996 - Örtülü ödenekten 5.5 milyar lira ile
bazı kişi ve kuruluşları dolandırdığı öne sürülen Selçuk Parsadan,
Balıkesir'in Altınoluk beldesinde yakalandı.

1997 - Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı Vural Savaş,
Refah Partisi'nin Anayasa'nın laiklik ilkesine
aykırı eylemlerin odağı haline geldiği gerekçesiyle
sürekli kapatılması istemiyle Anayasa Mahkemesi'ne dava açtı.

2004 - Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer,
Anayasa değişikliğini onayladı ve
Devlet Güvenlik Mahkemeleri (DGM) kaldırıldı.

DOĞUMLAR:

1471 - Albrecht Dürer, Alman ressam, matematikçi (ö. 1528)
1688 - Alexander Pope, İngiliz şair.
1855 - Émile Verhaeren, Belçikalı şair (ö. 1916)
1902 - Marcel Breuer, ABD'li mimar ve tasarımcı (ö. 1981)
1947 - İlber Ortaylı, Tarih Profesörü-Akademisyen.
1980 - Aydın Çetin, Türk futbolcu.
1982 - Saygın Soysal, Türk sinema ve dizi oyuncusu.
1987 - Mateus de Souza, Brezilyalı Futbolcu.
1994 - Tom Daley, İngiliz dalgıç.

ÖLÜMLER:

1895 - Franz von Suppé, Avusturyalı besteci (d. 1819)
1935 - Jane Addams, ABD'li toplumsal reformcu,
Nobel Barış Ödülü sahibi (d. 1860)
1952 - John Garfield, ABD'li aktör (d. 1913)
1965 - Geoffrey de Havilland, İngiliz uçak tasarımcısı (d. 1882)
1971 - Avni Dilligil, Türk tiyatro sanatçısı (d. 1908)
1983 - Eric Hoffer, ABD'li yazar (d. 1902)
1991 - Rajiv Gandhi, Hindistan başbakanı (d. 1944)
1997 - Mustafa Ekmekçi, Türk gazeteci ve yazar (d. 1924)
2000 - John Gielgud, İngiliz oyuncu (d. 1904)
2000 - Barbara Cartland, İngiliz yazar (d. 1901)
2005 - Şevki Şenlen, Türk eski milli futbolcu ve spor yazarı (d. 1949)
2008 - Cengiz Keskinkılıç, Türk tiyatro ve dizi oyuncusu,
seslendirme sanatçısı, yönetmen (d. 1938)