Tarihte Bugün

[sipahi]

29 AĞUSTOS
-1521. Türk orduları Belgrad'ı zaptetti.
-1526. Kanuni Sultan Süleyman komutasındaki Osmanlı orduları,
Mohaç Meydan Savaşı'nı kazandı.
-1855. Osmanlı'da ilk telgraf görüşmesi yapıldı. İstanbul -
Edirne, İstanbul-Şumnu hattının tamamlanmasıyla ilk telgraf
Şumnu'dan İstanbul'a gönderildi. Kırım Savaşı'ndan bilgi veren
telgrafta, ''Müttefik askerleri Sivastopol'a girmişlerdir.''
yazılıydı. Türk birlikleri de müttefikler arasındaydı.
-1924. Almanya, savaş tazminatının ödenmesine ilişkin,
müttefiklerce hazırlanan Dawes Planı'nı onayladı.
-1929. Graff Zeppelin hava gemisi, 21 gün süren dünya turunu
tamamlayarak Lakehurst'a döndü.
-1933. Naziler tarafından tutuklanan Yahudiler toplama
kamplarına gönderilmeye başlandı.
-1936. İstanbul'da Atatürk Köprüsü'nün temeli atıldı (Eskiden
yerinde Unkapanı Köprüsü vardı.)
-1936. Balkan Festivali İstanbul'da başladı. Balkan ülkelerinden
gelen halkoyunları ekiplerinin gösteriler sunduğu festivale, 2-3
Eylül gecesi Atatürk de katıldı. Atatürk, Rumen halkoyunları
ekibi ve Türk zeybek ekibiyle oyunlara katıldı.
-1938. Nazım Hikmet, Harp Okulu ve Donanma davalarından toplam
28 yıl 4 ay hapse mahkum edildi.
-1945. Sultan II. Abdülhamid'in 400 milyon dolarlık miras
davasını varisleri kazandı.
-1947. ABD'li bilim adamları, nükleer güç için plutonyumu
parçalamayı başardılar.
-1955. Kıbrıs Konferansı Londra'da toplandı.
-1964. Ankara, İstanbul ve İzmir'de Kıbrıs konusunda büyük
yürüyüşler ve mitingler düzenlendi.
-1982. İsveçli sinema oyuncusu Ingrid Bergman öldü.
-1986. Üçüncü Cumhurbaşkanı Celal Bayar'ın cenazesi, doğum yeri
Umurbey'de törenle toprağa verildi.

30 AĞUSTOS
M.Ö 30- Eski Mısır'da Kraliçe Kleopatra intihar etti.
1908- Hicaz Demiryolu açıldı.
1922- Büyük Taarruz zaferle sonuçlandı.
1924- Gazi Mustafa Kemal Paşa, Başkomutanlık Meydan Savaşı'nın
ikinci yıldönümünde, Dumlupınar'da ''Meçhul Asker Anıtı''nın
temelini attı.
1924- Türkiye İş Bankası, ilk işlemini yaparak faaliyetlerine
başladı. Bankanın kuruluş sermayesi 1 milyon liraydı.
1930- Ankara-Sivas demiryolu hattı ve Sivas İstasyonu Başbakan
İsmet Paşa'nın konuşmasıyla hizmete açıldı.
1937- Van Gölü'nde ilk vapur seferi yapıldı.
1937- Atatürk'ün manevi kızı Sabiha Gökçen'e, 1935'te girdiği
Eskişehir Hava Mektebi'nde, ''tayyareci diploması'' verildi.
1952- Erzurum'da Aziziye Anıtı açıldı.
1974- BM Güvenlik Konseyi, Kıbrıs'taki çarpışmalar yüzünden
evlerini terk edenlerin güven içinde geri dönmelerine izin
verilmesini öngören Fransa, İngiltere, Avusturya ortak karar
tasarısını oybirliğiyle kabul etti.
1977- Orgeneral Kenan Evren, Kara Kuvvetleri Komutanlığı'na
atandı.
1992- İran sınırından sızarak Alan Karakolu'na saldıran
teröristlerden 43'ü öldürüldü.
1993- Ses sanatçısı Taner Şener, Kuşadası'nda öldü.
2000- Tiyatro sanatçısı Gürdal Tosun, tedavi gördüğü İzmir SSK
Bozyaka Hastanesi'nde öldü.

31 AĞUSTOS
869- İslam bilgini Buhari öldü.
1867- Fransız şair Charles Baudlaire öldü.
1876- V. Murat tahttan indirildi; yerine kardeşi II. Abdülhamit
padişah oldu.
1890- Brüksel Genel Senedi ile köle ticareti yasaklandı.
1928- Bertolt Brecht'in ''Üç Kuruşluk Opera'' adlı oyununun ilk
gösterimi, Berlin'de yapıldı.
1930- Vilayet ve şehremanetinin birleştirilmesine karar verildi.
Valiler, aynı zamanda belediye başkanı oldu.
1970- İzmir'de Akdeniz Olimpiyatları'nın yapılacağı
''Halkapınar'' spor tesisleri inşaat sırasında yandı.
1971- Heykeltıraş Ali Hadi Bara, 65 yaşında öldü.
1988- Sarp Sınır Kapısı açıldı.
1988- Kuzey Irak'tan kaçan Iraklılar, Türk sınırlarından
geçmeye başladılar.
1997- Galler Prensi ve İngiliz Veliahdı Prens Charles'ın eski
eşi Prenses Diana, Paris'te geçirdiği trafik kazasında yaşamını
yitirdi. Kazada, Diana'nın sevgilisi Dodi El Fayed ve şoförü de
öldü.

[Aydinsert]

1 EYLÜL
1481- Galatasaray Lisesi, devlet adamı yetiştirilmesi amacıyla Sultan II. Bayezid tarafından kuruldu. Okulda 1868'de Fransızca eğitime geçildi.
1715- 5 yaşında tahta geçen, 72 yıl Fransa'yı yöneten, Fransızlar'ın ''Güneş Kral''ı XIV. Louis öldü.
1920- Fransızlar, başkenti Beyrut olan Lübnan devletini kurdu.
1922- Mustafa Kemal Paşa, Başkomutanlık Meydan Savaşı'nın kazanılması üzerine emrini verdi: ''Ordular! İlk Hedefiniz Akdeniz'dir. İleri!''
1923- Japonya'nın Tokyo ve Yokohama kentlerinde deprem: 300 bin kişi öldü.
1924- Ankara Devlet Konservatuarı'nın temelini oluşturan ''Musiki Muallim Mektebi'', Ankara'da açıldı.
1925- Birinci Tıp Kongresi, Ankara'da toplandı.
1925- Mustafa Kemal Paşa'yı Kastamonu dönüşünde Ankara'da karşılayanların ellerinde, şapkaları vardı.
1929- Arapça ve Farsça dersleri okullardan kaldırıldı.
1933- Denizyolları İşletmeleri, devlet tekeline alındı.
1939- Almanya'nın Polonya'ya saldırması üzerine, II. Dünya Savaşı başladı. Milyonlarca kişinin öldüğü savaşın başlamasının 50. yılında, ''Dünya Barış Günü'' ilan edildi.
1947- Amerikan Yardım Antlaşması imzalandı.
1949- İstanbul Radyosu, deneme yayınına başladı.
1951- Ruh ve Sinir Hastalıkları Uzmanı Ordinaryüs Profesör Doktor Mazhar Osman Usman, 67 yaşında İstanbul'da öldü.
1967- Türkiye'deki Kıbrıslı mücahitler ve öğrenciler, hükümeti protesto etti. İçişleri Bakanı Faruk Sükan, protestocuların sınır dışı edilebileceğini açıkladı.
1969- Muammer Kaddafi, Libya'da askeri bir darbeyle Kral İdris'i devirdi.
1974- Magosa'ya bağlı Muratağa ve Sandallar köylerinden 88 Türk'ün, öldürülüp yakılarak çukura gömüldükleri anlaşıldı.
1976- Yüzücü Erdal Acet, Manş Denizi'ni 9 saat 2 dakikada geçerek Dünya rekoru kırdı.
1980- Türkiye'nin çeşitli yerlerinde, aralarında CHP Zile ilçe başkanının da bulunduğu 19 kişi öldürüldü.
1982- Türkiye'de ilk ve orta öğretimde din dersi zorunlu kılındı.
1985- Kuşadası Davutlar yöresinde çıkan orman yangınında, bir orman bekçisi ile 14 er şehit oldu.
1993- Savaş Karşıtları Derneği kuruldu.
1998- Türk Sineması'na 46 yıldır hizmet veren yönetmen Osman F. Seden, vefat etti.

[Aydinsert]

2 EYLÜL
1633- İstanbul Cibali'de çıkan büyük yangında, 20 binden fazla bina kül oldu. Katip Çelebi'ye göre, kentin beşte biri yandı.
1651- Mahpeyker Kösem Sultan, boğdurularak öldürüldü.
1898- Makineli tüfek, bir savaşta ilk kez kullanıldı.
1900- Almanya ile ABD arasında telgraf kullanımı başladı.
1922- Kurtuluş Savaşı'nda, Yunan Orduları Başkomutanı General Trikopis, esir edildi.
1925- Tekke ve zaviyelerin kapatılması ve memurların şapka giymesine karar verildi.
1929- Cumhuriyet gazetesinin düzenlediği ilk güzellik yarışmasında, Feriha Tevfik Hanım Türkiye Güzeli seçildi. Feriha Tevfik, sinema ve tiyatro oyuncusu oldu.
1930- Mustafa Kemal Paşa, Sadri Maksudi (Arsal) Beyin ''Türk Dili İçin'' adlı kitabında şunları yazdı: ''...Ülkesini, yüksek istiklalini korumasını bilen Türk Milleti, dilini de
yabancı diller boyunduruğundan kurtarmalıdır.''
1938- Hatay Devleti'nin kuruluşu ilan edildi. Hatay Millet Meclisi ilk toplantısını yaptı ve Cumhurbaşkanlığı'na, Tayfur Sökmen'i seçti.
1945- Başbakan Suziki, Tokyo Körfezi'nde, Missouri Zırhlısı'nda Japonya'nın yönetiminin General Mac Arthur'a devrini öngören anlaşmayı imzaladı. ABD Başkanı Truman,
zaferi ilan etti ve İkinci Dünya Savaşı sona erdi.
1954- Ho Chi Minh yeni kurulan Kuzey Vietnam Cumhuriyeti'nin başkanlığına seçildi.
1968- İran'da deprem: 11.000 kişi öldü.
1968- Gazeteciliği meslek edinmiş ilk kadın yazarlardan Sabiha Sertel, 73 yaşında Bakü'de öldü.
1973- İngiliz yazar Tolkien, 81 yaşında ülserden öldü.
1974- Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) Bilim Ödülleri verildi. Cahit Arf ve Orhan İçen, Matematik; Erdal İnönü, Fizik; Kazım Türker, Tıp dallarında ödül aldılar.
1983- Sinema oyuncusu Feri Cansel öldü.
1985- Kaş limanı açıklarında 3400 yıl önce batan, fildişi eşya ve bakır, kalay parçalarıyla yüklü bir gemi enkazı bulundu.
1994- Halterci Naim Süleymanoğlu'na, Uluslararası Olimpiyat Komitesi'nce ''Yüzyılın En Güçlü Sporcusu Ödülü'' verildi.
1995- Eski bakan ve gazeteci Hıfzı Oğuz Bekata öldü.
1997- Tiyatro sanatçısı Alev Sezer vefat etti.
2001- İlk kalp naklini gerçekleştiren Güney Afrikalı kalp cerrahı Christian Barnard, Kıbrıs'ta öldü.

[Aydinsert]

3 EYLÜL

1683-Viyana Kuşatması, başarısızlıkla sonuçlandı.
1783-İngiltere, Paris'te imzalanan anlaşmayla ABD'nin bağımsızlığını tanıdı.
1869- İstanbul'da ''Atlı Tramvay'', Konstantin Karopana tarafından çalıştırıldı.
1883- Rus yazar İvan Turgenyev, Paris yakınlarında öldü.
1895- İlk profesyonel futbol maçı yapıldı. Latrobe, Jeanette'i 12-0 yendi.
1908- Türkiye'deki ilk haftalık mizah dergisi ''Kalem'' yayımlanmaya başlandı.
1912- Deniz kuvvetlerine yiyecek sağlamak için, dünyanın ilk konserve fabrikası İngiltere'de açıldı.
1933- Kayseri-Ulukışla hattının tamamlanmasıyla, Karadeniz ile Akdeniz'i birbirine bağlayan demiryolu tamamlandı.
1939- Ankara Radyo Gazetesi'nin ilk sayısı çıktı.
1939- Almanya'nın Polonya'yı işgalinden iki gün sonra, İngiltere ve Fransa, Almanya'ya savaş ilan etti.
1952- Ağrı Dağı zirvesine Türk Bayrağı dikildi.
1983- Nail Çakırhan, Ağa Han Mimarlık Ödülü'nü aldı.
1988- Türkiye'ye sığınan Kürtler'in sayısı 100 bini aştı.
1988- Eski başbakanlardan Ferit Melen öldü.
1999- İstanbul Radyosu'nun ilk spikerlerinden Tarık Gürcan, İstanbul'da 71 yaşında öldü.

[sipahi]

4 EYLÜL
1063- Büyük Selçuklu Devleti'nin kurucusu Tuğrul Bey öldü.
1682- İngiliz astronom Edmund Halley, daha sonra kendi adı
verilen kuyruklu yıldızı gördü.
1886- Apaçi yerlilerinin şefi Geronimo, ABD birliklerine
teslim oldu. Son büyük Amerikalı-Yerli savaşı sona erdi.
1919- Sivas Kongresi, Mustafa Kemal Paşa'nın konuşmasıyla
açıldı.
1932- Dünya Barış Konferansı, Viyana'da toplandı.
1935- İstanbul telefon şirketi, hükümet adına işletilmeye
başlandı.
1936- İngiltere Kralı VIII. Edward, İstanbul'da Atatürk'ü
ziyaret etti.
1970- Şili'de, sosyalist lider Salvador Allende başkan
seçildi.
1970- Prof. Dr. Erdal İnönü, Orta Doğu Teknik Üniversitesi
(ODTÜ) rektörü oldu.
1975- Bülent Ecevit'in seçim otobüsü Elazığ'da taşlandı: 50
kişi yaralandı, 57 kişi gözaltına alındı.
1990- Gazeteci yazar Turan Dursun, İstanbul'da uğradığı silahlı
saldırıda öldü.
1994- Grafiker Erim Gözen, 55 yaşında öldü.
1994- Ressam Gül Derman, 52 yaşında öldü.
1996- Abdi İpekçi cinayetinin sanıklarından Oral Çelik, İsviçre
tarafından Türkiye'ye iade edildi. Çelik, 16 Eylül'de 17 yıl
aradan sonra çıkarıldığı mahkemece tutuklandı.


5 EYLÜL
1669- Girit, Osmanlı İmparatorluğu'na ilhak edildi.
1901- National Association of Professional Baseball Leagues
(NBA) kuruldu.
1930- Serbest Cumhuriyet Fırkası Lideri Fethi Bey'in 4 Eylül'de
İzmir'e gelişinden sonra, bazı kişiler gösteri yaparak
Cumhuriyet Halk Fırkası binasını ve Anadolu gazetesi
idarehanesini taşladılar.
1938- Atatürk, vasiyetnamesini yazdırdı. Vasiyet, 28 Kasım
1938 tarihinde açıldı.
1939- İstanbul müzeleri, II. Dünya Savaşı nedeniyle
kapatıldı.
1945- Çok partili düzene geçişin ilk partisi olan Milli Kalkınma
Partisi kuruldu.
1950- Başvuru fazlalılığı yüzünden, üniversite giriş sınavı
uygulaması başlatıldı.
1955- İstanbul Sultanahmet'te yeni Adliye Sarayı hizmete
açıldı.
1960- Muhammed Ali (Cassius Clay), olimpiyat madalyasını aldı.
1963- 20-21 Mayıs'ta askeri darbe girişiminde bulunan Albay
Talat Aydemir, Ankara 1 Numaralı Sıkıyönetim Mahkemesi'nce
idama mahkum edildi.
1972- ''Filistinli Kara Eylül Hareketi'' militanları,
Olimpiyat Oyunları için Münih'e gelen İsrailli sporculara ateş
açtı; bir sporcu öldü, biri ağır yaraladı, 9 kişi rehin
alındı.
1973- Devlet Film Arşivi'nde yangın çıktı; Atatürk'ün tek
kopyalı filmleri yandı.
1973- Dünyanın en uzun karayolu tüneli, İsviçre'nin St.
Gotthard yöresinde açıldı.
1990- Hükümete, yurtdışına asker gönderme ve Türkiye'de yabancı
asker bulundurma yetkisi veren teklif, TBMM'de kabul edildi.
1991- Nelson Mandela, Güney Afrika'da Başkan seçildi.
1993- Yazar Samim Kocagöz, 77 yaşında öldü


6 EYLÜL
1422- II. Murat, İstanbul kuşatmasını sona erdirdi.
1566- Kanuni Sultan Süleyman, Zigetvar yakınlarında öldü.
1938- Başbakanlık Yüksek Denetleme Kurulu kuruldu.
1955- Atatürk'ün Selanik'te doğduğu evin bombalandığı
yolundaki haber gerekçe gösterilerek başlatılan ve iki gün
süren İstanbul ve İzmir'deki gösteriler, Rumlar'a yönelik bir
tahrip ve yağma hareketine dönüştü. İstanbul ve İzmir'de
sıkıyönetim ilan edildi.
1960- Türk Milli Güreş Takımı, Roma Olimpiyatları'nda serbest
güreşte 4 altın, 2 gümüş madalya aldı.
1962- Iğdır'da deprem: 5 bin ev yıkıldı, 25 bin kişi evsiz
kaldı.
1966- Yıldız Savaşları dizisi, NBC'de gösterilmeye başlandı.
1975- Diyarbakır, Lice'de deprem: 2 bin 385 kişi öldü.
1977- Yumurtalık'tan dış ülkelere ilk petrol sevkıyatı başladı.
1980- Sovyetler Birliği, Güney Kore Havayolları'na ait Boeing
747 uçağını düşürdü, 249 kişi öldü.
1980- Spor spikeri ve yazarı Eşref Şefik öldü.
1982- Yazar Azra Erhat 67 yaşında öldü.
1986- İstanbul'daki Neva Şalom Sinagogu'na düzenlenen terörist
saldırıda 21 Musevi öldü, 4 kişi yaralandı.
1987- Cumhuriyet tarihinin 3. referandumunda, 1982 Anayasası'na
eski politikacılar için konulan yasağın kaldırılıp,
kaldırılmaması oylandı. YSK, kesin sonuçları yüzde 50.16
''evet'', yüzde 49.84 ''hayır'' olarak açıkladı.
1991- Ressam Fahrünnisa Zeyd Amman'da öldü.
1992- Sinema sanatçısı Cevat Kurtuluş öldü.
1998- Japon sinemasının büyük ustası Akira Kurosawa, 88 yaşında
Tokyo'da öldü

[sipahi]

7 EYLÜL
1533- İngiltere Kraliçesi I. Elizabeth, Greenwich'te doğdu.
1822- Portekiz sömürgesi Brezilya bağımsızlığına kavuştu.
1909- Amerikalı yönetmen Elia Kazan İstanbul'da doğdu.
1923- İkdam, Akşam, İleri, Tercümanı Hakikat, Tevhidi Efkar,
Tanin, Vatan ve Vakit gazeteleri, dizgici grevi nedeniyle
çıkamayınca, ortaklaşa ''Müşterek'' gazetesini yayımlamaya
başladılar. ''Müşterek'' gazete iki hafta çıktı.
1936- İstanbul ve Ankara radyo şirketleri, satın alınarak
devletleştirildi.
1936- Harb Okulu, İstanbul'dan Ankara'ya taşındı.
1938- Hatay Devleti Anayasası kabul edildi.
1946- Türkiye'de ilk büyük devalüasyon yapıldı. 1.83 TL olan ABD
Doları'nın fiyatı, yüzde 54 artırılarak 2.83 TL'ye çıkarıldı.
1956- BM, Köleliğin, Köle Ticaretinin ve Köleliğe Benzer
Kurum ve Uygulamaların Kaldırılması Ek Sözleşmesi kabul edildi.
1974- Şair Celal Sılay 60 yaşında öldü.
1977- İstanbul'da tüp gaz kuyrukları oluştu.
1982- Esenboğa katliamı sanığı Levon Ekmekçiyan ilk celsede
ölüm cezasına çarptırıldı.
1986- Şili'de Pinochet suikasta uğradı, 5 koruması öldü.
1988- Mimar Sedad Hakkı Eldem 80 yaşında öldü.


8 EYLÜL
1529- Kanuni Sultan Süleyman Budapeşte'yi fethetti.
1609- Mimar Sedefkar Mehmed Ağa, I. Ahmed'in isteği üzerine,
Sultanahmed Külliyesi'nin inşasına başladı. Külliye, 8 yıl
sonra tamamlandı ve kullanıma sunuldu.
1862- Osmanlı Devleti ile Büyük Avrupa devletleri arasında
İstanbul Protokolü imzalandı.
1931- Bulgaristan'da yayımlanan ''Yüzellilikler''in gazetesi
Açık Söz kapatıldı.
1946- Bulgaristan'da referandum sonucu monarşi sona erdi.
1951- 48 BM üyesi ve Japonya arasında resmi barış anlaşması
imzalandı.
1952- Ernest Hemingway'in ''İhtiyar Adam ve Deniz'' adlı
romanı basıldı.
1954- SEATO (Güney Asya Paktı) kuruldu.
1968- Balkan Atletizm Yarışmaları'nda maraton dalında İsmail
Akçay birinci, Hüseyin Aktaş ikinci oldu.
1977- İkinci Milliyetçi Cephe hükümeti ''Ekonomik İstikrar
Önlemleri Paketi''ni açıkladı.
1978- Tiyatro yönetmeni ve sahne tasarımcısı Tarık Levendoğlu
İstanbul'da öldü.
1982- Ressam Arif Kaptan İstanbul'da öldü.

[sipahi]

9 EYLÜL
1886- Bern uluslararası kopya hakları (Copyrights)
konvansiyonu toplandı.
1921- Sakarya Savaşı'nda; Mustafa Kemal Paşa, bazı komutanlarla
''düşmanın mukavemetinin kırıldığı Polatlı'nın kuzeyindeki
Zafertepe'ye gelerek, Yunanlıların durumunu inceledi.
1922- 30 Ağustos Zaferi'nin kazanılmasının ardından Yunan
ordularını önüne katan Türk orduları, İzmir'e girdi.
1923- ''Halk Fırkası'' Tüzüğü onaylandı. Böylece CHP'nin
kuruluşu gerçekleştirildi.
1933- İzmir Enternasyonal Fuarı'nın çekirdeğini oluşturan
''9 Eylül Panayırı''nın ilki, Genelkurmay Başkanı Mareşal Fevzi
Çakmak tarafından açıldı.
1971- Boğaziçi Üniversitesi kurulmasına ilişkin kanun kabul
edildi.
1974- Keban Baraj ve Hidroelektrik Santralı açıldı.
1974- 11. Antalya Film Şenliği'nde, Altın Portakal Ödülü'nü
Lütfü Ömer Akat'ın ''Düğün'' filmi aldı.
1976- Çin Halk Cumhuriyeti lideri Mao Zedung öldü.
1982- Türkiye'nin Burgaz Konsolosluğu İdari Ataşesi Bora
Süelkan, Ermeni teröristlerce öldürüldü.
1984- Sinema yönetmeni ve oyuncusu Yılmaz Güney 47 yaşında
Paris'te öldü.
1985- Tiyatro ve sinema oyuncusu Erkan Yücel trafik kazasında
öldü.
1991- Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu yeniden
faaliyete geçti.
1993- ATV yayın hayatına başladı.
1993- İsrail ve Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) birbirlerini
tanımayı kabul etti.
1993- Türkiye Bilimler Akademisi (TÜBA) kuruldu.
1995- Türkiye Güzeli Yeşim Palandüz, Dünya Güzeli seçildi.
Palandüz'den önce, Keriman Halis 1932'de Dünya Güzeli
seçilmişti.


10 EYLÜL
1623- Sultan Mustafa'nın halledilmesiyle IV. Murat tahta çıktı.
1920- Türkiye Komünist Partisi (TKP) Bakü'de kuruldu.
1921- Sakarya Savaşı'nda Türk karşı taarruzu başlatıldı ve
Duatepe alındı.
1943- İstanbul Kapalıçarşı'da çıkan yangında 200'den fazla
dükkan yandı.
1970- ABD'nin Türkiye'de haşhaş ekimini yasaklama önerisi
Meclis'te reddedildi.
1974- İstanbul'da Haliç Köprüsü hizmete girdi.
1976- İstanbul'a gelmekte olan İngiliz Havayolları'na ait yolcu
uçağı ile Yugoslav yolcu uçağı Zagreb yakınlarında çarpıştı.
25'i Türk 176 kişi öldü.
1979- Şair Ceyhun Can 39 yaşında öldü.
1981- Picasso'nun Guernica tablosu 40 yıl sonra ABD'den
İspanya'ya döndü.
1990- Ebru sanatçısı Mustafa Esat Düzgünman 70 yaşında öldü.
1998- Yardımlarıyla tanınan Semiha Şakir 93 yaşında
İstanbul'da öldü

[sipahi]

11 EYLÜL
1526- Macaristan'da Budin fethedildi.
1853- Elektrikli telgraf ilk kez kullanıldı.
1855- Osmanlı orduları, müttefikleriyle beraber Sivastopol'a girdi.
1919- CHP'nin temelini oluşturan Anadolu ve Rumeli Müdafaai
Hukuk Cemiyeti, Sivas Kongresi'nin son günü kuruldu.
1923- Mustafa Kemal, Halk Fırkası Başkanlığı'na seçildi.
1926- Ankara otomatik telefon işletmesine açıldı.
1944- Türkiye, Mihver devletlerinden gelebilecek
sığınmacılara karşı sınırlarını kapattı.
1948- Pakistan Devlet Başkanı Muhammed Ali Cinnah öldü.
1954- Ankara'da ''Kıbrıs Türktür Komitesi'' kuruldu.
1957- Ankara'da sağanak yağış sele yol açtı; 133 kişi öldü.
1970- Sovyetler Birliği liderlerinden Nikita Kruşçev öldü.
1973- Şili'nin sosyalist Başkanı Salvador Allende, Augusto
Pinochet önderliğindeki ordu tarafından devrildi. Yönetimi terk
etmeyeceğini bildiren Allende, ordu güçlerince öldürüldü.
1980- Şili'de yapılan referandumda, General Augusto
Pinochet'nin görev süresi 8 yıl uzatıldı.
1996- Türkiye İnternet omurgası Turnet açıldı.
2000- Gazeteci ve sanatçı Ergun Köknar İstanbul'da öldü.
2001- New York'un ''İkiz Kule'' gökdelenlerine yolcu
uçaklarıyla terörist saldırı düzenlendi. Savunma Bakanlığı'na
ait Pentagon'un da terör saldırısına uğradığı facia yaşandı.


12 EYLÜL
1624- Dünyanın ilk denizaltısı Londra'da test edildi.
1937- Dersim isyanının elebaşı Seyit Rıza teslim oldu.
Yargılama sonucu 15 Kasım'da idam edildi.
1959- Sovyetler Birliği Luna II roketini aya fırlattı.
1963- Türkiye ile Avrupa Ekonomik Topluluğu arasında Ortaklık Antlaşması imzalandı.
1980- Ordu yönetime el koydu. Parlamento feshedildi, siyasi
faaliyetler durduruldu, tüm yurtta sıkıyönetim ve sokağa çıkma
yasağı ilan edildi.
1996- Türkiye, 2 bin 500 Iraklı Kürt'ün ülkeye girmesine izin verdi.
2001- Gazeteci Abbas Parmaksızoğlu, İstanbul'da öldü.
Parmaksızoğlu Türkiye Gazeteciler Cemiyeti'nin ilk üyelerindendi.


13 EYLÜL
490- Yunanlılar Marathon savaşında Darius komutasındaki Persler'i yendiler.
1871- Gazeteci, yazar, şair Şinasi, 45 yaşında öldü.
1919- Sivas'ta İradei Milliye gazetesi yayınlanmaya başlandı.
1920- Mustafa Kemal'in ''Halkçılık Programı'' TBMM'ye sunuldu.
1921- Sakarya Meydan Savaşı kazanıldı.
1925- Şark İstiklal Mahkemesi'nde yargılanan gazeteciler,
Mustafa Kemal Paşa'nın mektubu üzerine beraat ettiler.
1968- Arnavutluk, Varşova Paktı'ndan ayrıldı.
1965- Beatles ''Yesterday''i yayınladı. Beatles ilk Grammy
ödülünü 1964 yılında en iyi grup dalında aldı.
1967- Besteci Şerif Muhittin Targan 75 yaşında İstanbul'da öldü.
1970- Yazar, araştırmacı Refik Ahmet Sevengil, 67 yaşında öldü.
1980- Milli Güvenlik Konseyi Başkanı Kenan Evren, Devlet
Başkanlığı'nı üstlendi.
1987- Demokratik Sol Parti Genel Başkanı Rahşan Ecevit
görevinden ayrıldı. Yerine, oy birliğiyle Bülent Ecevit seçildi.
1991- Futbolun ''Taçsız Kralı'' Metin Oktay, trafik kazasında öldü.
1997- Polonya'da yapılan Dünya Grekoromen Güreş Şampiyonası'nda
Şeref Eroğlu ile Ercan Yıldız altın madalya kazandı.
1998- Halkçı Parti'nin Kurucu Genel Başkanı Necdet Calp Ankara'da öldü.
2000- Milli Gençlik Vakfı şubeleri yurt genelinde kapatılmaya başlandı.

[sipahi]

14 EYLÜL
1829- Ruslarla Edirne Antlaşması imzalandı.
1867- Karl Marx'ın yazdığı Kapital'in ilk cildi yayımlandı.
1960- Irak, İran, Kuveyt, Suudi Arabistan ve Venezüella,
OPEC'i kurdu.
1966- Dördüncü Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel öldü.
1969- Balkan Boks Şampiyonası'nda Seyfi Tatar ile Celal
Sandal şampiyon oldu.
1974- Sinema oyuncusu ve yönetmeni Yılmaz Güney 1974'te
Adana'nın Yumurtalık İlçesi yargıcı Sefa Mutlu'yu öldürdü.
1981- Amerikan asıllı aktris ve Monaco Prensesi Grace Kelly,
trafik kazasında öldü.
1982- Lübnan Devlet Başkanı Beşir Cemayel bombalı saldırıda
öldürüldü.
1997- Van'da gerilim hattına takılan askeri helikopterin
düşmesi sonucu 10 asker öldü.
1998- Gazeteci, yazar, şair Mehmed Kemal İstanbul'da öldü.
1999- YÖK Rektörler Komitesi, üniversite yerleşkelerinde,
açık ya da kapalı alanlarda türbanı yasaklayan ortak karar aldı.
Kimlik kartındaki fotoğraf, derslikler, laboratuvarlar, sosyal
tesis ve spor alanlarında da türban yasağı konuldu.


15 EYLÜL
1890- Ünlü polisiye yazarı, dedektif ''Hercul Poirot''nun
yaratıcısı Agatha Christie doğdu.
1910- Osmanlı Sosyalist Fırkası kuruldu.
1916- Savaşta ilk tank, İngiliz birlikleri tarafından, Birinci
Dünya Savaşı sırasında, Fransa'nın Somme yöresinde kullanıldı.
1923- Lozan Antlaşması uyarınca Edirne'ye bağlı Karaağaç
istasyonu Yunanlılar'dan teslim alındı.
1923- Türkiye'de ilk yüzme yarışı, Galatasaray Kulübü'nce
İstanbul-Büyükada'da düzenlendi.
1928- İskoç bakteriyolojist Alexander Fleming, pek çok zararlı
bakteriyi yok edebilen ''küf''ü bularak, ''penicillium
notatum'' adını verdi.
1929- Müstakil Ressamlar ve Heykeltıraşlar Birliği'nin ilk
sergisi Ankara'da açıldı.
1949- Seçimleri kazanan Konrad Adenauer, Federal Almanya'nın
ilk şansölyesi oldu.
1955- Türk Parasının Kıymetini Koruma hakkındaki kararname
yürürlüğe girdi.
1961- Yassıada Mahkemesi, kapatılan DP'nin 15 üyesi hakkında
ölüm, 32 üyesi hakkında müebbet hapis cezası verildiğini
açıkladı.
1971- Greenpeace (Yeşilbarış) çevre örgütü kuruldu.
1972- Besteci Ulvi Cemal Erkin, 66 yaşında Ankara'da öldü.
1972- Şair, yazar Baki Süha Ediboğlu, 57 yaşında öldü.
1982- İsrail, Beyrut'u işgal etti.
1983- Yazar, öğretim üyesi Murat Sarıca, 57 yaşında öldü.
2002- Manisa Etnografya ve Arkeoloji Müzesi soyuldu. Soygunda,
Helenistik döneme ait ''Marsyas'' ve Roma dönemine ait ''Eros''
heykelleri çalındı.
2002- Tiyatro ve sinema sanatçısı Şükran Güngör, tedavi gördüğü
Vehbi Koç Vakfı Amerikan Hastanesi'nde vefat etti.

[sipahi]

16 EYLÜL
1889- II. Abdülhamid'in dostluk amacıyla Japonya'ya
gönderdiği Ertuğrul Firkateyni, dönüş yolunda, Funakora
kıyılarında fırtınaya tutuldu; gemi kayalara çarparak
parçalandı. 540 denizci öldü, 6 subay ve 63 er kurtuldu.
1909- Türkiye'deki ilk dişçilik okulu, Kadırga'daki Menemenli
Mustafa Paşa Konağı'nda, ''Darülfünun-ı Osmanlı Tıp Fakültesi
Aczacı ve Dişçi Kabile ve Hastabakıcı Mektebi'' adıyla açıldı.
1924- Gürcistan Sovyet Cumhuriyeti'ndeki ayaklanma sert biçimde
bastırıldı.
1935- Türk Milli Güreş Takımı Balkan Şampiyonu oldu.
1935- Kayseri Bez Fabrikası, Başbakan İsmet İnönü tarafından
açıldı.
1938- Bulgaristan'daki Türk okullarında öğretimin Türk
harfleriyle yapılmasına karar verildi.
1949- Yunanistan'da içsavaş sona erdi.
1950- Türkiye'nin, Kuzey Atlantik Antlaşması Teşkilatı'na
(NATO) girme başvurusu reddedildi.
1953- İlk sinemaskop film gösterimi New York'ta yapıldı.
1961- Menderes Hükümeti Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu ve
Maliye Bakanı Hasan Polatkan, İmralı Adası'nda idam edildiler.
1963- Ahmet Bin Bella, Cezayir'in ilk devlet başkanı oldu.
1969- THY'ye ait ''Seç'' uçağı, akıl hastası Sadi Toker
tarafından oyuncak tabancayla Sofya'ya kaçırıldı. Türkiye'ye
iade edilen Toker, tedavi gördüğü Bakırköy Akıl Hastanesi'ne
kaldırıldı.
1977- Yunan asıllı soprano Maria Callas 54 yaşında Paris'te
öldü.
1978- İran'da bir dakika süren depremde 20 bin kişi öldü.
1992- Erdal İnönü Sosyalist Enternasyonal'in başkan
yardımcılığına seçildi.
2000- Ressam Şükriye Dikmen İstanbul'da öldü.
2002- Bakü-Ceyhan boru hattının temeli Cumhurbaşkanı Sezer,
Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev ve Gürcistan Devlet Başkanı
Şevardnadze tarafından atıldı.