Tum Dunya’da hatta Iran’da bile tatil olan, ulkemizde de 1935-81 yillari arasi resmi tatil olan 1 Mayis neden yeniden Isci Bayrami olarak kutlanmiyor?
Sunu soyliyebilirim ki 1 Mayis tatili Dunya’daki her emekcinin-calisanin hakki olan bir tatil. Turkiye’de de bayram havasinda kutlanmasi, hem ulkede olan 1 Mayis olaylarinin onune gececektir hem de tum insanlarimizin hakki olan Isci haklarinin vurgulanmasina yardimci olacaktir.
Turk Tarihindeki onemli 1 Mayis olaylarindan bir derleme yaptim:
Alıntı:
Osmanlı döneminde işçi örgütlenmesinin en gelişmiş olduğu yer Selanikti.
• 1911 yılında Selanik’te, tütün, liman ve pamuk işçileri, 1 Mayıs gösterisi düzenleyerek bu günü kutladılar.
• 1912 yılında İstanbul`da ilk defa 1 Mayıs kutlaması gerçekleşti.
• 1923 yılında 1 Mayıs günü yasal olarak "İşçi Bayramı" ilan edildi.
• 1924`te hükümet kitlesel 1 Mayıs kutlamalarını yasakladı.
• 1925`te çıkan Takrir-i Sükun Yasası, İşçi bayramını kutlamayı yasakladı ve uzun yıllar bu yasak geçerliliğini korudu.
• 1935 yılında 1 Mayıs`a "Bahar ve Çiçek Bayramı" adı verildi ve ücretsiz tatil günü ilan edildi.
• 1976 yılında uzun yıllar sonra ilk defa geniş katılımlı 1 Mayıs kutlaması Taksim`de DİSK`in organizasyonu altında gerçekleşti.
• 1977 yılında İstanbul Taksim Meydanı'nda en geniş katılımlı 1 Mayıs toplantısı düzenlendi. Ancak, bilinmeyen silahlı güçler, göstericilerin üzerine ateş açtı ve göstericilerden 34'ü, yaralanarak ve üstlerine ateş açılması sonucu çıkan izdihamda ezilerek öldü. Dolayısıyla, 1977 tarihli 1 Mayıs, tarihe Kanlı 1 Mayıs olarak geçti
• 1979`da Sıkıyönetim Komutanlığı İstanbul`da miting yapılmasına izin vermedi, sokağa çıkma yasağı ilan etti. Buna rağmen istanbul sokaklarında yüzbinlere ulaşan rakamlarla korsan 1 Mayıs kutlandı.
• 1981`de Milli Güvenlik Konseyi 1 Mayıs`ı resmi tatil günü olmaktan çıkardı.
• 2006 yılında en geniş katılımın yaşandığı ilçe Kadıköy oldu. Çeşitli sendikalar ve gruplar saat 12.00 sularında Rıhtım Caddesi`ne yürüdü. Düzenlenen miting sonrası saat 16.00 sularında gruplar tamamen dağıldı.
Son olarak DİSK Genel Başkanı Çelebi, Cumhurbaskani ile yaptigi gorusmede bu konuyu belirtti. Cumhurbaskani Gül’de bu tatilin olabilecegi yonunde gorus belirtti.
Alıntı:
Gül, 1 Mayıs tatiline sıcak
Gül’le görüşen DİSK Genel Başkanı Çelebi, yaptığı açıklamada “Sayın Cumhurbaşkanı 1 Mayıs’ın tatil yapılmasından yana” diye konuştu
Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, dün Türkiye Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (Dİ-SK) Genel Başkanı Süleyman Çelebi’yi kabul etti. Çelebi, görüşmede kapatılma davasına karşı yapılması düşünülen anayasa değişikliğinin gündeme geldiğini belirterek, “Sayın Cumhurbaşkanı’na, anayasanın bütününü kapsayan değişikliklerin yapılması gerektiğini ifade ettik” dedi. Çelebi, görüşmede 1 Mayıs’ın tatil edilmesi konusunun da gündeme geldiğini belirtti.
Gül, yaşanan gerilimin azaltılması amacıyla yaptığı görüşmeler çerçevesinde dün kaldığı İstanbul Conrad Otel’de Çelebi’yi kabul etti.
Türkiye’de soğukkanlı bir duruşa ihtiyaç duyulduğunu ve bu konuda da başta iktidara görev düştüğünü anlatan Çelebi, öncelikle hükümetin bu konuda duyarlı olması gerektiğini kaydetti.
Görüşmede ayrıca 1 Mayıs’ın tatil ilan edilmesi konusunun da gündeme geldiğini belirten Çelebi, “Sayın Cumhurbaşkanı da 1 Mayıs’ın tatil olmasından yana. Konuyu birkaç kez Başbakan ile görüştüğünü, bu aşamada bir kez daha görüşeceğini belirtti” dedi.
Eski siyasi gerginlikleri ve yanlis tecrübeleri bir yana birakmak gerek.
Eger dünyada 1 Mayis Isci Bayrami ise bizde de olmali.
Akli selim bir Isci Bayrami kutlamasina Türk Milletinin hemen hemen tamaminin itirazi olamaz, fakat bayrami savas alanlarina döndürmemek, kavgadan uzak durmak gerek.
Bayramlar sevinç ve neşe günleridir. Kim istemez bayramı. Ancak biz Türkler her şeyde olduğu gibi bu 1 Mayıs İşçi bayramında da olayı biraz abarttık ve İşçi Bayramıyla Kurban Bayramını bir birine karıştırmış olacağız ki adını Kanlı 1 Mayıs yaptığımız için büyüklerimiz elimizden aldı bu bayramımızı. (Haksız da değillerdi hani. Neydi o? Türk Bayrağından çok başka ulusların simgeleri olurdu)
İşçi Bayramı kutlaması Britanya Kolumbiyası, Kanada. 1870.
1 MAYIS'IN TARİHÇESİ
1880'li yıllar, ağırlıklı olarak kol emeğinin kullanıldığı ve çalışma şartlarının çok kötü olduğu yıllardı. Küçük çocukların karın tokluğuna çalıştırılması ve 14-15 saate kadar varan iş günleri söz konusuydu.
Şirketler eşi görülmemiş bir hızla büyürken, işçiler, işyeri güvenliği, sağlık koşulları, örgütlenme ve grev gibi en temel haklarını dahi tanımayan bir siyasi ve hukuki sistem ile karşı karşıyaydılar.
1881 yılında yarım milyon işçiyi temsilen kurulan Örgütlü Meslek ve Emek Birlikleri Federasyonu "8 saatlik iş günü" mücadelesini ülke geneline yaymak ve işçilerin kararlılıklarını göstermek amacıyla mücadeleyi yükseltti.
TÜRKİYE'DE 1 MAYIS
Anadolu'da 1 Mayıs ilk kez Osmanlı döneminde, 1905 yılında İzmir'de kutlandı. Bunu 1909 Üsküp kutlaması izledi.
İstanbul'da ilk kez 1 Mayıs kutlaması 1910'da yapıldı.
1920 1 Mayısı'nda ışgal idaresinin ve Osmanlı hükümetinin yoğun baskılarına karşın 1 Mayıs İşçi Bayramı olarak kutlandı. İşçiler Haliçten başlayarak Karaköy üzerinden Beyoğlu'na kadar bir yürüyüş yaptılar ve "Bağımsız Türkiye" yazılı bir pankart taşıdılar.
1921'in 1 Mayısı'nda İstanbul'un hemen tüm işçileri, özellikle şirket-i Hayriye, Seyrü Sefain, Haliç ıdaresi ve Tramvay şirketi çalışanları 1 Mayıs'ı kutladılar.
... VE BUGÜN
130 yıl sonra günümüz Türkiye'sinde özel sektörde günlük kaç saat çalışıldığını bilen varsa bu bayramı hak ediyor demektir.
Öte yandan ben şahsen bayram lafı duyunca şu türküyü söyler söyler dururum
Geceler Yarim Oldu (Aman Aman Garibem)
Ağlamak Karim Oldu (Anam Anam Garibem)
Her Dertten Yıkılmazdım (Aman Aman Garibem)
Sebebim Zalim Oldu (Anam Anam Garibem)
Bayram Gelmiş Neyime (Aman Aman Garibem)
Kan Damlar Yüreğime (Anam Anam Garibem)
Yaralarım Sızlıyor (Aman Aman Garibem)
Doktor Benim Neyime (Anam Anam Garibem)
Dünyanın her yerinde 1 Mayıs İşçi Bayramı olarak kutlanıyor ve resmi tatil oluyor. Bizler işçilerden korkan bir milletiz Çünkü iş verenlerin egemen olduğu yasalarla yönetiliyoruz ve patronlar istemediği için bu evrensel gün ülkemizde kutlanamıyor. 12 Eylül 1980 öncesinde 1 Mayıs ülkemizde Bahar bayramı diye yutturuldu. Amaç evrenselliğe ayak uydurmaktı Ama biz patronların korkusundan işçi bayramı yerine bahar bayramı diyerek idare ediyorduk Sonra bizim ressamcı paşa geldi ve bahar bayramınıda aldı. O gün bu gündür çağ atlayan ülkemiz uluslararsı arenada parça kırmaya devam etti. Şimdide bizi Ab almıyorlar alacaklarsada kenarında tutacaklar diye feryat ediyoruz. Ayrıca uluslarası AF örgütüne insan hakları konusunda en çok şikayet, maalesef ülkemizden gitmekte ve sınıfta kalmaya devam etmekteyiz. Bum ülke kendi vatandaşlarına güvenmeyi ne zaman öğrenecek merakla bekliyoruz
olabilir, 1 mayisi bende kutlarim, ben bu sene 2 mayista isvicreli ögretmenleri protesto edecegim ve bu günüde 2 mayis ögrenci günü ilan edecegim, cok ciddiyim...
İşçiler Bayramını kutlasa sonuna kadar tatil fikrine varım ama ülkemizde meydanlarda işçilerden çok provakatörler olduğu için onların ekmeğine yağ çalmış oluruz.Yarında nevruzcular tatil olsun der daha sonrada başkaları çıkar...En iyisi böyle kalsın