Denizli - Kayhan Beldesi

15 yıl önce - Pzr 23 Mar 2008, 15:45

Kayhan Beldesi, 1994 yılında yapılan referandumla köy statüsünden belediye statüsüne dönüştürülmüştür. Bütünşehir Yasası çerçevesinde, 2009 yerel seçimlerinden itibaren Denizli Belediyesi'ne var olan iki mahallesiyle bağlanacaktır. Mahalleleri; Hürriyet ve Merkez'dir.
Belde, kentsel gelişimini devam ettirmektedir.

Alıntı:

Kayhan Tarihçesi:
Kayhan’ın tarihi üzerine yazılmış bir metin olmamasına karşın eldeki bazı belgeler ve bu belgeleri doğrular ya da tamamlar nitelikteki rivayetler/anılar, Kayhan’ın Denizli’nin ilk yerleşim birimlerinden biri olduğunu göstermektedir.

ROMA DÖNEMİ
Merkez Mahalle 5. Cadde çevresinde bulunan tarihi mezarlar, Kayhan’ın yerleşim yeri olarak çok eski tarihlerde de var olduğunun bir kanıtıdır. İzmir 2 Numaralı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu’nca 3. derece arkeolojik sit alanı olarak koruma altına alınan bu bölgedeki mezarlar için arkeologlarca tutulan raporda; mezarların Roma Dönemi’nde çevrede yaşamış halka ait olduğu belirtilmiştir.

SELÇUKLU DÖNEMİ
Beldeye Türklerin ilk yerleşiminin 13. yüzyılın başlarında Selçuklu Sultanı Gıyaseddin Keyhüsrev’in Bizans ordusuyla yaptığı ve kazandığı savaş sonrası olduğu rivayet edilmektedir. Bu savaşta yer alan komutanlardan birinin Kayahan Bey olduğu, her zaman için sulak ve yemyeşil olan Kayhan’ı çok sevdiği ve memleketi olan Karaman’dan kendisine bağlı Sarıkeçililer aşiretini buraya getirdiği ve yerleştiği belirtilmektedir. Kayhan adının da Kayahan Bey’in adından kaldığı söylenmektedir.

Kayahan Bey’in yazılı kayıtlarda adları geçen; şu anda türbesi Servergazi Beldesi’nde bulunan Servergazi ile Yatağan’da türbesi bulunan Osman Bey (Yatağanbaba) ve Abdi Bey ile aynı dönemde bağlantılı olarak Denizli’ye geldiği ifade edilmektedir. Denizli merkezinde ilk Müslüman yerleşiminin de biri Yeşilköy biri Kayhan olmak üzere iki yerde gerçekleştiği belirtilmektedir.

Beldemizin Halkalıkavak mevkiinde bulunan 2 mezarın da Kayahan Bey ve Selçuklu varlığına işaret ettiği söylenebilir. Bu mevkideki asırlık uluçınar da bir tür tarihe şahitlik eder konumdadır.

OSMANLI DÖNEMİ
Yine Araştırmacı-Yazar Şükrü Tekin KAPTAN’ın Osmanlı Arşivi Tahrir Defterleri ile Denizli Arşivi kayıtlarına dayalı olarak verdiği bilgilerden Kayhan’ın Osmanlı Dönemi tarihi de az da olsa aydınlığa kavuşmaktadır;

Buna göre 17. yüzyıl başlarında Bağbaşı Cedit (Yeni Bağbaşı) olarak anılan köyün bugünkü Kayhan olduğu kesin gibidir. 1622 ve 1650 yıllarında köy nüfusunun 20 hanede 55 kişi olarak tespit edildiği, halkının tarımla uğraştığı; arpa, buğday, darı, bakla, susam, pamuk yetiştirdiği, bağ, bahçe, kavun, karpuz tarımı yanında ağırlıkla koyun olmak üzere keçi, sığır, deve besiciliği ve arıcılık yapıldığı kayıtlar da mevcuttur. Üç Oluk adındaki yaylada 3 adet de değirmenin olduğu kayıtlarda görünmektedir.

CUMHURİYET DÖNEMİ
Kayhan ve çevresi Cumhuriyet Döneminde değirmenleri ile anılır duruma gelmiştir. Yukarıda bahsedilen değirmenlerin Kayhan’da yerleri belli olduğu gibi kalıntıları da vardır.
Kayhan’ın yaşlıları da suyun bol olduğu beldemizin değirmenleri ile adeta bir değirmenler ülkesi şeklinde tüm bölgeye nam saldığını, Tavas’tan, Acıpayam’dan ve çevre köylerden dahi Kayhan’daki değirmenlere un öğütmek için gelindiğini belirtmektedirler.

Hatta bu noktada bir de dillerde dolaşan bir “değirmenci öyküsü” anlatalım: Kayhan’da yaşayan değirmencilerden biri toprak ve para yönünden çok zenginmiş. Ancak hiç evladı yokmuş. Biriktirdiği tüm altınları bir küpe doldurup, sadece kendisinin bildiği bir yere gömmüş. Yaşlanıp da ölüm döşeğine düşünce hanımı altınların yerini sormuş. Değirmenci “Hanım ben toprak, param toprak” demiş. Hanımı kızmış ve “eğer söylemezsen mezarına kazık çakarım, haberin olsun” demiş ama değirmenci yine de ağzını açmamış. Değirmenci son nefesinde “koca zeytin… bulana helal olsun” şeklinde bir şeyler fısıldamış. Ancak ne hanımı ne de başkaları bir şey bulamamış. Değirmencinin mezarında ise bir kazığın çakılı olduğu görülmüş.

Beldenin yerlileri bu öyküye dayalı olarak bir çok yerin ve ağaç dibinin hazine avcıları tarafından kazıldığını, asırlık ağaçların mahvedildiğini söylerler.

Bu arada Acıpayam-Tavas ile Denizli’nin ilk bağlantı yolunun da eskiden değişik hat üzerinde olduğunu bu hat üzerinde de Kayhan’ın önemli yer aldığını belirtmek gerekir. Eski yol hattının; Honaz Dağı Yamacı, Mürtet, Karateke Köyü, Kayhan Arpa Deresi, Haşşam yolu, Kemer Köprü, Bozyaka Yolu, Halkalı Kavak ve şimdiki Dimbilli yolu üzerinden Denizli olduğu belirtilmektedir.

Kayhan’ın köy statüsüne kavuşması 1940’lı yılların başlarına rastlar. Bu yıllarda nüfus oldukça azdır. Halk tarımla geçinmektedir.O zamanlardaki; köyün yerlileri olarak kabul edilebilecek ve şimdi hatırlarda kalan başlıca lakap ve isimler şunlardır: Sinanoğlu, Dumanlar, Şeboğlu, Nevruz Mehmet, Kuru Ali, Kırıklar, Hacıeller, Hacıesoğlu, Sicimoğlu, Kamberler, Hamza Alisi, Topallar, İsmeller, Sivişgenler, Sarı Alioğlu, Köseler, Kuzular, Budaklar, Hocalar…

1957 yılından sonra özellikle Çameli ilçesinden olmak üzere çevre ilçelerden Kayhan’a bir göç yaşandığı ve nüfusta belirli bir artışın olduğu belirtilmektedir. O zaman diliminde gelen ailelerden ilk akla gelen aileler; Doğanlar, Günerler, Sökeller, Özcanlar, Öğmenler, Çobanlar…dır.

Nüfus Gelişimi:
2007 > 8.168
2000 > 5.716
1997 > 4.197
1990 > 2.898
1985 > 2.210
1980 > 1.013
1975 > 854
1970 > 503
1965 > 432

Kaynak: Kayhan Belediyesi | www.kayhan.bel.tr

Kayhan Beldesi'ne ulaşmak için:
ÖHO:
14 - 19 - 22/1 - 22/2
Minibüs:
İstiklal - YSE - Eskiyol

BU BAŞLIĞIN İÇERDİĞİ YERLER:
* Hürriyet Mahallesi
* Merkez Mahallesi
* Eski Acıpayam Yolu Caddesi
* Fevzi Çakmak Caddesi
* Yunus Emre Caddesi
* Keskin Caddesi
* Atatürk Caddesi
* Dereyatağı Caddesi
* Mimar Sinan Caddesi
* Değirmenönü Caddesi
* Yusufbağı Caddesi
* Menderes Caddesi
* Hacı Kundak Caddesi
* Pınarbaşı Caddesi
* Oymak Caddesi
* 1. Cadde
* 2. Cadde
* 3. Cadde
* 4. Cadde
* 5. Cadde
* 6. Cadde
* 7. Cadde
* 8. Cadde
* 9. Cadde
* 10. Cadde
* 11. Cadde
* 12. Cadde
* 13. Cadde
* 14. Cadde
* DEBA Denizli Basma Sanayi ve Deri A.Ş. Tesisleri
* Kayhan Belediye Binası

Eski Acıpayam Yolu Caddesi

DEBA A.Ş. Tesisleri

Eski Acıpayam Yolu Caddesi

Yunus Emre Caddesi