Ana Sayfa 882 bin Türkiye Fotoğrafı
Arap Harflerinden Latin Harflerine Geçiş Dönemi Hakkında...
sayfa: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13  Sonraki
Ana Sayfa -> HABERLER ve SOHBET
cevap yaz
(üye olmadan da mesaj yazabilirsiniz)
Akın Kurtoğlu

6 yıl önce - Cmt 26 Oca 2008, 00:37
Arap Harflerinden Latin Harflerine Geçiş Dönemi Hakkında...


Arkadaşlar, üzerinde uğraşmakta olduğumuz bir çalışmada bir konuda muallâkta kaldık... 1 Kasım 1928'den itibaren Latin harflerine geçiş başladı. Gazeteler bir süreliğine karşılıklı iki sütun eski ve yeniyi verir şekilde neşrolundu, zanedersem bu süre Atatürk tarafından 2 ay olarak belirlenmişti.

Bu konuda detaylı bir araştırması olan var mı? Tam olarak Arap harflerinin ve rakamlarının neşriyattan kalkması hangi tarihte oldu? Sokak tabelâları ve diğer basın-yayın organlarında kesin yasaklamanın (ulaşım araçlarındaki numaralar ve araç plakaları dahil) tam bir tarihi mevcut mu?

Akın KURTOĞLU


Burç

6 yıl önce - Cmt 26 Oca 2008, 00:46

Gazeteleri bilemiyorum ama 1937 yılına kadar Türk parası bile Arap harfleri ile basılıyordu.
(Harf devriminden 10 sene sonra)


http://www.aksam.com.tr/arsiv/aksam/2003/09/11/ekonomi/ekonomi4.html


Akın Kurtoğlu

6 yıl önce - Cmt 26 Oca 2008, 00:48

Bu durumda, harflerin ve rakamların yasaklanma tarihleri farklı mı acaba? Ekonomik ve diğer hesaplama ağırlıklı konularda herhangi bir yanlışlığa mahal vermemek için, rakamların değişmesi için daha mı esnek davranıldı?

Akın KURTOĞLU


KültiginK
6 yıl önce - Cmt 26 Oca 2008, 00:51

Önce kanunu sayfaya bir yazalım detayla arkadan gelir.

1 Kasım 1928'de 1353 sayılı "Yeni Türk Harflerinin Kabul ve Tatbiki Hakkında Kanun

Madde 1 - Şimdiye kadar Türkçeyi yazmak için kullanılan Arap harfleri yerine Latin esasından alınan ve merbut [ekli] cetvelde şekilleri gösterilen harfler (Türk harfleri) unvan ve hukuku ile kabul edilmiştir.
Madde 2 - Bu Kanunun neşri tarihinden itibaren Devletin bütün daire ve müesseselerinde ve bilcümle şirket, cemiyet ve hususi müesseselerde Türk harfleriyle yazılmış olan yazıların kabulü ve muameleye konulması mecburidir.
Madde 3 - Devlet dairelerinin her birinde Türk harflerinin Devlet muametına tatbiki tarihi 1929 Kanunusanisinin [Ocak ayı] birinci gününü geçemez. Şu kadarki evrakı tahkikiye ve fezlekelerinin ve ilamların ve matbu muamelat cetvel ve defterlerinin 1929 Haziran iptidasına [başına] kadar eski usulde yazılması caizdir. Verilecek tapu kayıtları ve senetleri ve nüfus ve evlenme cüzdanları ve kayıtları ve askeri hüviyet ve terhis cüzdanları 1929 Haziranı iptidasından itibaren Türk harfleriyle yazılacaktır.
Madde 4 - Halk tarafından vakı müracaatlardan eski Arap harfleriyle yazılı olanlarının kabulü 1929 Haziranının birinci gününe kadar caizdir. 1928 senesi Kanunuevvelinin iptidasından itibaren Türkçe hususi veya resmi levha, tabela, ilan, reklam ve sinema yazıları ile kezalik Türkçe hususi, resmi bilcümle mevkut, gayrı mevkut [süreli, süresiz] gazete, risale ve mecmuaların Türk harfleriyle basılması ve yazılması mecburidir.
Madde 5 - 1929 Kanunusanisi iptidasından itibaren Türkçe basılacak kitapların Türk harfleriyle basılması mecburidir.
Madde 6 - Resmi ve hususi bütün zabıtlarda 1930 Haziranı iptidasına kadar eski Arap harflerinin stenografi makamında istimali caizdir. Devletin bütün daire müesseselerinde kullanılan kitap, kanun, talimatname, defter, cetvel kayıt ve sicil gibi matbuaların 1930 Haziranı iptidasına kadar kullanılması caizdir.
Madde 7 - Para ve hisse senetleri ve bonolar ve esham ve tahvilat ve pul ve sair kıymetli evrak ile hukuki mahiyeti haiz bilcümle eski vesikalar değiştirilmedikleri müddetçe muteberdirler.
Madde 8 - Bilümum bankalar, imtiyazlı ve imtiyazsız şirketler, cemiyetler ve müesseselerin bütün Türkçe muamelatına Türk harflerinin tatbikı 1929 Kanunusanisinin birinci gününü geçemez. Şukadar ki halk tarafından mezkür müesseselere 1929 Haziranı iptidasına kadar eski Arap harfleriyle müracaat vakı olduğu takdirde kabul olunur. Bu müesseselerin ellerinde mevcut eski Arap harfleriyle basılmış defter, cetvel, kataloğ, nizamname ve talimatname gibi matbuaların 1930 Haziranı iptidasına kadar kullanılması caizdir.
Madde 9 - Bütün mekteplerin Türkçe yapılan tedrisatında Türk harfleri kullanılır. Eski harflerle matbu [basılı] kitaplarla tedrisat [öğretim] icrası memnudur [yasaktır].


Burç

6 yıl önce - Cmt 26 Oca 2008, 00:53

Alıntı:
Bu durumda, harflerin ve rakamların yasaklanma tarihleri farklı mı acaba?


Yok sadece rakamlar değil, yazıları da Arap alfabesi :



Bu para 1949 yılına kadar kullanılmış.
(Harf devriminden 21 sene sonra bile kullanılıyormuş)

http://www.turkofamerica.com/article.php?module=magazines&action=showarticle&language=tr&id=413&template=magazines_showarticle


KültiginK
6 yıl önce - Cmt 26 Oca 2008, 01:03

Para değiştirilmedği müddetce muteberdir diyor 7.madde de.Tedavülden ne zaman kalktığını merkez bankası kaynklarına bakmak lazım.

Akın Kurtoğlu

6 yıl önce - Cmt 26 Oca 2008, 01:03

İstanbul'a ilk 4 belediye otobüsünün 3 Nisan 1931'de alındığı, günümüzde çeşitli kaynaklarda kabul edilmektedir (Aslında ismi; İETT olarak değil de Tramvay Şirketi olarak geçer o senelerde). Fakat, altta tabelâsından parça çıkarttığım adıgeçen Renault-Scémia marka belediye otobüslerinden bir tanesinde; üstte Osmanlıca olarak "Karaköy", altta ise Osmanlıca-Fransızca karması bir geçiş diliyle "Kara-keuy" (Karaköy) yazmakta... (Sağ bölümünü ise okuyamadım).



Akın KURTOĞLU


KültiginK
6 yıl önce - Cmt 26 Oca 2008, 01:18

Alıntı:
İstanbul'a ilk 4 belediye otobüsünün 3 Nisan 1931'de alındığı, günümüzde çeşitli kaynaklarda kabul edilmektedir (Aslında ismi; İETT olarak değil de Tramvay Şirketi olarak geçer o senelerde).
Zaruretten dolayı Arap alfabesi ile yazmak zorunda kalmış olabilirler.Halk yolunu şaaşrımasın diye.:)Geçiş süreci çok kısa tutulmuş.Bir gecede kitapsız kaldık diyenler pekte haksız sayılmaz yani.

35kaan
6 yıl önce - Cmt 26 Oca 2008, 01:23

Cumhuriyet sonrası Arap harf ve rakamlarıyla basılan paralar.

100 Para 1924- 1939



5 Kuruş 1924 -1939



10 Kuruş 1920-1938



25 Kuruş 1924-1938



KültiginK
6 yıl önce - Cmt 26 Oca 2008, 01:28

1 Kasım 1928 1353 sayılı yasanın 6.madedesi çok ilginç.1930 yılına kadar Arap alfabeli yazılı kitapların kullanılmasına izin verilmiş.Sonrası yasak diyor.Büyüklerimiz hep anlatırdı kitapları topladılar yaktılar diye.Yasada, yakın demiyor ama demek ki zamanın yöneticileri el altından halkın elindeki kitapları toplamışlar.Bu dönemi yaşayan canlı tanıklar var hala.


En son KültiginK tarafından Cmt 26 Oca 2008, 01:32 tarihinde değiştirildi, toplamda 1 kere değiştirildi


cevap yaz
(üye olmadan da mesaj yazabilirsiniz)
Ana Sayfa -> HABERLER ve SOHBET