Ana Sayfa 1 milyon Türkiye fotoğrafı
sayfa 1
Serhat Küçüközler
11 yıl önce - Pzr 16 Arl 2007, 01:22
[İST-B1.138] - Tarihten Esintiler: Şirket-i Hayriye Belgeleri



Bu başlık altında 1851/1945 yılları arasında İstanbul'a hizmet vermiş ve İstanbul'un simgelerinden biri olmuş Şirket-i Hayriye'ye ait bilgi ve belgeler toplanacaktır.



"13 Ocak 1851"
Sultan Abdülmecid Şirket-i Hayriye’nin kurulmasına ve gerekli iskelelerin inşa edilmesini onayladığına dair Sadrazam Mustafa Reşit Paşa’ya emir göndermiştir.
Emirde:
-Şirket-i Hayriye’nin halkın Boğaziçi’nde rahat ve emniyetli bir şekilde seyahat etmesini sağlayacağı
-Şirket talep ettiği takdirde imtiyaz süresinin uzatılabileceği
-Şimdilik 25 senelik imtiyaz süresi verileceği

Bildirilmiştir…

"13 Mart 1851"
Şirket-i Hayriye’nin vapurları Londra’dan gelene kadar, Boğaziçi’nin Arnavutköy, Kandilli, Kayalar, Emirgan güzergahında işletmek üzere Tersane-i Amire vapurlarından biri tahsis edilmiştir.

"16 Şubat 1852"
Şirket-i Hayriye tarafından ilk kez satın alınıp, getirtilen “Rumeli” adlı vapurun, işletilmek üzere ihaleye verilmesi kararlaştırılmıştır.

"30 Temmuz 1852"
Şirket-i Hayriye vapurlarından biri, Ramazan ayı boyunca memurlara tahsis edilmiş..Buna göre vapur, memurların çalışma saatlerine uygun olarak İstinye, Kanlıca, Baltalimanı ve Bebek güzergahında çalışmış, memurların dışında halktan kimsenin binmemesi için direğinde “özel görevli” yazılı ve yeşil renkli bir sancak bulundurulmuş.


En son Serhat Küçüközler tarafından Pzr 16 Arl 2007, 16:10 tarihinde değiştirildi, toplamda 1 kere değiştirildi


Serhat Küçüközler
11 yıl önce - Pts 17 Arl 2007, 01:48

19 Kasım 1852

Üsküdar kayıkçılar esnafı tarafından, Üsküdar’da daha önce işletilen vapura ek olarak bir vapur daha konulmasının kendilerini perişan edeceğini bildiren bir dilekçe yazılmış, bunun üzerine konu görüşülmek üzere Meclis-i Vâlâ’ ya gönderilmiştir

20 Eylül 1853

Şirket-i Hayriye’ye ait vapurların ihalesinin feshedilerek, yeniden ihale edilmesine dair verilen padişah emrinde;

-Şirketin sermayesinin masraflara yetmediği
-Şirketin bir hayli bütçe açığı bulunduğu
-Durumun düzeltilmesi için komisyon kararıyla vapurların götürü olarak ihale edildiği
-Bu ihaleden beklenen faydanın sağlanamadığı
-Yeni ihalenin, kararlaştırılacak bedel ve yapılacak kontrat şartlarının eksiksiz yerine getirilmesi şartıyla, ilk mültezimlerine teklif edileceği
-Eğer mültezimler teklifi kabul etmezler ise açık artırma ile isteyenlere ihale edileceği

bildirilmiştir.

12 Ocak 1854

Şirket-i Hayriye vapurlarında istihdam olunacak kaptanların imtihanlarının, Meclis-i Bahriye (Bahriye Nezareti tarafından oluşturulacak geçici komisyon) tarafından yapılması kararı alınmıştır


Serhat Küçüközler
11 yıl önce - Pts 24 Arl 2007, 00:07

"27 Nisan 1855"
Şirket-i Hayriye tarafından memurlara tahsis edilip daha sonra işletme usulü bozulan "özel görevli" vapurların ne şekilde işletileceğine dair verilen padişah emrinde aşağıdaki maddeler yer almıştır.

-Özel görevli vapurlar, yaz aylarında sabah İstinye'den kalkarak Emirgan, Kanlıca ve Bebek'e uğrayarak, Yalı Köşkü'ne yanaşacak,
-Akşamları aynı güzergahtan geri dönecek,
-Vapurun, bazı ileri gelen devlet adamlarına ait olan kamara ve köşk kısımlarında seyahat etmek için bir kuruş fazla ödenecek,
-Diğer memurlar bu bölümlerde seyahat etmeyecek,
-Özel görevli vapurlar, bu görevleri haricinde, normal seferini yapmak üzere sabah Büyükdere'den müşteri alarak, Galata Köprüsü'ne gelecektir.

"29 Mart 1856"
Vapurlarından birkaçı tamirde olan Şirket-i Hayriye'nin, Londra'ya sipariş ettiği yeni vapurların gelmesi uzun zaman alacağından, şirketçe duyulan ihtiyaç üzerine Yaver Bey'in "Rağbetiye" adlı vapurunun kiralanması hakkında padişah tarafından emir verilmiştir.

"4 Ağustos 1856"
Şirket-i Hayriye vapurlarının kazanlarının, tamir edilmesi ya da yenilenmesi durumunda zaman kaybedilmemesi için, iki adet kazanın imal ettirilmesi için padişah emri verilmiştir.



En son Serhat Küçüközler tarafından Pts 24 Arl 2007, 00:13 tarihinde değiştirildi, toplamda 1 kere değiştirildi


Serhat Küçüközler
11 yıl önce - Çrş 09 Oca 2008, 22:46

"12 Aralık 1856"
Şirket-i Hayriye vapurlarının ihale şartlarını belirlemek üzere bir komisyon kurulması hakkında verilen padişah emrine göre bu komisyon;

-Şirket-i Hayriye'nin 10 hisseden fazlasına sahip hissedarları arasından ve bir de Tersane-i Amire' den tayin edilmek üzere yedi kişiden oluşacak,
-Şirket vapurlarının taliplerine götürü olarak ihalesi veya resmi bir daire tarafından emaneten idaresi şıklarından birini tercih edecektir.

"28 Ekim 1859"
Şirket-i Hayriye'nin kuruluşu sırasında, idaresinde ve komisyonun müzakere kayıtlarının tutulmasında istihdam edilen kişilere, yaptıkları hizmetler karşılığında mükafat olarak verilmesi vaat edilen 10 hissenin, o zamanki değeri olan üçer bin kuruştan 30 bin kuruş olarak ödenmesi kararı alınmıştır.

*** Bu başlık altında şu ana kadar verilen bilgilerin kaynağı Başbakanlık Devlet Arşivleri'dir.***


En son Serhat Küçüközler tarafından Prş 10 Oca 2008, 00:01 tarihinde değiştirildi, toplamda 1 kere değiştirildi


Serhat Küçüközler
11 yıl önce - Prş 10 Oca 2008, 00:01

Bu başlığı ve bu mesajı okuyan, gören herkesten özür dileyerek bir şey belirtmek istiyorum.Az önce yukarıda eklediğim mesajıma "önceki mesajına ekleyebilirdi" maddesi ile "-1" puan verildiğini gördüm. Bugüne kadar verilen "-1" puanları hep dikkate aldım.Çünkü aynı yanlışı tekrarlamamak gerektiğine inanıyorum.Ve puanlarla ilgili konuşmanın, şikayet etmenin yersiz olduğunu hatta bunun da bir "-1" puan sebebi olduğunu biliyorum.Buna rağmen bu satırları yazıyorum.Bu bir puan şikayeti değildir.Yukarıda "-1" verilen "691367" nolu mesajım 9 Ocak 2008 (bugün) saat 20:46'da eklendi.Bu başlıktaki bir önceki "677112" nolu mesajım 23 Aralık 2007 günü saat 22:07'de yazıldı tarafımdan.Önceki mesajıma ekle-çıkarma, düzeltme yapabilmem için 24 saatten fazla zaman geçmemiş olması gerekmekte.Yukarıda verdiğim tarihlere bakarsanız yaklaşık 2 hafta zaman geçtiği gözükmektedir.Bu durumda sitenin "normal" bir üyesi olarak son mesajımı bir önceki mesajıma ekleyebilme şansım; bilgim ve hakkım bulunmamaktadır.Ben bunları yazmak için gayret ederken, tarihleri kuralları vs. incelemek için gayret göstermeyen ve hatta umursamayan üyeler için yazılmış bu satırlar diğer sayın üyelerimizi bağlamamktadır.Kendilerinden tekrar özür dilerim.

Ayrıca başlığın "672378" nolu ilk mesajıma "kaynak belirtilmeliydi" gerekçesiyle "-1" puan verilmiştir.Önemli bir ayrıntıyı atlamışım; gerekli bilgiyi ekleyerek hatamı düzelteceğim.

Saygılarımla;
Serhat KÜÇÜKÖZLER

***Bu mesajımda gerekirse silinmesi için önceki mesajıma eklenmemiştir.***



Serhat Küçüközler
11 yıl önce - Cum 18 Oca 2008, 00:57

“18 Haziran 1860”
Şirket-i Hayriye vapurlarında, birinci derece imtiyazlı Müslüman kaptanların istihdam edilmeleri buyrulmuştur. Bu karar; Giresunlu Kumanlıoğlu Hüseyin ve Kara Mustafa oğlu Hacı Osman kaptanlar ile, Tirebolulu Oflu oğlu Osman, Rizeli Küçük Hüseyin, Marnel oğlu İsmail, Samsunlu Mehmet, İskender oğlu Aziz, Amasralı Hüseyin kaptanların talepleri üzerine alınmıştır.

“18 Ekim 1863”
Tüm tüccar gemileri ile Hazine-i Hassa ve Şirket-i Hayriye vapurlarının sancak çekmeleri gerektiğinin yurt içinde ve yurt dışında ilan edilmesine dair padişah emri verilmiştir.

“20 Ağustos 1868”
Şirket-i Hayriye vapurlarında yasak olduğu halde devam ettiği görülen içki satışının önlenmesi ve uymayanların cezalandırılması hakkında karar alınmıştır.

Kaynak: Başbakanlık Devlet Arşivleri


Serhat Küçüközler
11 yıl önce - Çrş 30 Oca 2008, 01:18

"19 Nisan 1871"
Haliç'te işleyen römorkörlerle, Şirket-i Hayriye ve Feâid-i Aziziye vapurlarının bacalarına, kullanılan kömürden çıkan dumanın çevreye zaar vermemsi için Avrupa'dan getirilicek aletin takılması gerektiğine dair karar alınmıştır.

"12 Mayıs 1879"
Şirket-i Hayriye İdaresi tarafından, fakir halkın geçici olarak sabah-akşam Anadolu, Rumeli ve Üsküdar taraflarına nakledilmeleri için 3 adet vapur tahsis edimesinin uygun bulunduğu hakkında bir padişah emri verilmiştir.

Kaynak: Başbakanlık Devlet Arşivleri



Serhat Küçüközler
11 yıl önce - Çrş 27 Şub 2008, 00:51

"1876-1880"
Boğaziçi ve Haliç İskelelerine yolcu taşımakta olan vapurlar ile gemi çeken römorkör kaptanlarının ne şekilde hareket edeceklerine dair verilen talimatta şu maddeler yer almıştır:

-Yolcuların vapura yalnız vapur iskelesinden bindirilmesi ve tehlikeli yerlerde oturtulmayarak herhangi bir kaza olayına meydan verilmemesi için her vapura bir zaptiye memuru tayin edilmiştir.
-Zaptiye memuru, ikazlarını dinlemeyen yolcuları Zaptiye Nezareti'ne göndermek, memur ise bağlı bulundukları dairelere durumu bildirmekle görevlidir.
-Her vapur yanaştığı iskeleden, çok fazla bile olsa taşıyacağı kadar yolcu alıp hemen hareket edecek, iskele çekildikten sonra binmeye çalışan müşteri kabul edilmeyecektir.Bu şekilde binen yolcular hakkında Zaptiye memurunca gerekli işlem yapılacaktır.
-Vapurların taşıyacağı yolcu miktarı, tayin edilecek bir memur aracılığıyla, hava şartları, vapurun durumu ve büyüklüğü göz önüne alınarak tespit ettirilecek ve bu cetvellerdeki miktardan fazla yolcu alınmayacaktır.
-Vapurlar iskelelerden hareketlerinde ve iskelelere yanaştıklarında, kaptanlar tarafından düdük çalınarak kayıkçılar ikaz edilecektir.
-Vapurlar, Tophane önünden Büyükdere'ye kadar daima yarım yolla ve kıyıdan açık gideceklerdir.
-Vapurlar, karşılaştıkları iki gemi arasından geçmeyip, alt veya üst taraflarından geçeceklerdir.
-Talimat dışı hareket eden kaptanlar hakkında, para cezası ve kaza olması durumunda kanunun gerektirdiği cezalar uygulanacaktır.
-Bu talimat Haliç ve Boğaziçi'nde çalışan vapurlar hakkında olduğundan tersane vapurları kaptanları da talimata uyacaklar, ancak bunlar Asâkir-i Bahriyey-i Şâhâne'de istihdam olunduklarından, talimat dışı hareketleri durumunda mahkemeleri Meclis-i Askerie'de yapılarak gerekli ceza verilecektir.

Kaynak: Başbakanlık Devlet Arşivleri


Serhat Küçüközler
11 yıl önce - Çrş 28 May 2008, 00:10

"8 Temmuz 1887"
Sadaret'ten Şehremaneti ve Zabtiye Nezaretine gece çıkacak yangınlarda ne şekilde davranılması gerektiği hakkında bir yazı gönderilmiştir.Bu yazıda aşağıdaki maddeler yer almaktadır:

-Üsküdar ile Boğaziçi'nde gece çıkacak yangınlarda Zabtiye Nezareti tarafından tayin edilecek iki polis görevlendirilecek.
-Polislerin kullanacağı el tulumbaları ile tulumbacıların yangın bölgesine nakilleri için, Şirket-i Hayriye Köprü'de bir vapur bulunduracak.
-Üsküdar ve Kadıköy gibi deniz aşırı yerlerde yangın anında itfaiye alayının araba vapuru ile Kabataş'tan Üsküdar'daki iskeleye nakli şirket tarafından temin edilecek.


Kaynak: Başbakanlık Devlet Arşivleri


halit.pb
10 yıl önce - Pzr 26 Ekm 2008, 21:06

Serhat Bey,
kanaatimce çok yararlı ve anlamlı bir "başlık" açmışsınız.
Bu konuda, Rumi 1330 tarihli "Şirket-i Hayriyye Salnamesi" isimli yayında paylaşılacak çok fazla bilgi ve resim, belge olduğunu hatırlıyorum... yayın Eski yazı ama fotoğraflar hatırladığım kadarı ile net ve ilginçti.
Kolay gelsin...



sayfa 1
ANA SAYFA -> ULAŞIM