Uşak - Eşme

[Remzi BÜLBÜL]

Şair Eşref'in Eşme'de kaymakamlık yaparken yazdığı kısa dörtlüğün olayı...
Ama önce Şair Eşref'i tanıyalım.

Şair Eşref kimdir?


Ünlü yergi şairi Manisa'nın Kırkağaç İlçesi'ne bağlı Gelenbe kasabası'da doğdu.(1846). Sübyan mektebinden sonra Manisa Hatuniye Medresesi'nde Arapça, Farsça öğrendi "hıfz"a çalıştı.

1870 de Manisa Tahrirat Kalemi'ne atandı. Daha sonra Turgutlu Tahrirat Katipliği, Akçahisar ve Alaşehir Mal Müdürlükleri görevinde bulundu. İstanbul'da açılan bir sınavı kazanarak Fatsa, Çapakçur, Hizan, Ünye, Tirebolu, Akçadağ, Garzan, Garbi Karaağaç, Buldan, Kula, Eşme, Kırkağaç, Daday, Gördes kaymakamlığı yaptı. Gördes Kaymakamı iken "bir fesat komitesinin başkanı" olduğu gerekçesiyle İstanbul'a getirilip tutuklandı. Yedi ay tutuklu kaldı. Evinde bulunan dergiler ve Damat Mahmut Paşa'nın Avrupa'ya kaçmadan yazdığı mektuplar yüzünden bir yıla hüküm giydi. Cezasının bitiminde İzmir'e döndü. Oradan Mısır'a kaçtı.(1903). Bir süre Paris, İsviçre ve Kıbrıs'ta kaldıktan sonra Mısır'a döndü. Burada yayımladığı yapıtlarıyla Abdülhamid'in baskı yönetimine karşı zorlu bir savaşıma girişti. Mısır'a çıkan Curcuna adlı mizah gazetesinde yazı ve şiirleri çıktı.(1906).

Meşrutiyet'in ilanıyla İstanbul'a döndü.(1908). Kasaba ilçesi kaymakamlığı, Adana Vali Muavinliği görevlerini yürüttü. Kısa süre sonra Memuriyeti kaldırdı. 1912 de Kırkağaç'ta veremden öldü.

Şair Eşref Türk edebiyatının en önemli yergi ustalarındandır. Şiirleride Divan edebiyatının geleneksel kalıplarına bağlı kalmış, ama seçtiği konularla eski geleneklerden ayrılmıştır. Kaside, Gazel, özellikle kıta biçimini çok kullanmıştır.

Şiirlerinde yabancı sözcük ve tamlamalar yanısıra halk ağzında yaşayan deyim ve söyleşilere de rastlanır.

Divan Edebiyatında "hicviyye" denilen yergi, çoğu kez bir kişii küçültmek amacıyla yazılırdı. Oysa Eşref'in yergilerinde toplumdaki aksamalar ön plandadır.

Başlıca eserleri: Deccal, İstimdat, Şah ve Padişah, Hasbuhal Yakut Eşref ve Kemal, İran'da Yangın Var, Külliyat'ı Eş'ar.

Bir dörtlüğü;
"Eylemem ölsem de kizb-i ihtiyar
Doğruyu söyler gezer bir şairim
Bir güzel mazmun bulunca Eşrefa
Kendimi hicveylemezsem kafirim."

İşte yazdığı kısa dörtlüğün olayı...

Sivri dili yüzünden devamlı olarak sürülen şair Eşref Eşme’de kaymakamlık yapar. Eşme o zaman çok küçük. İlçe idare meclisi üyeleri ya çoban veya çiftçi. Esnaf yok, pazar yok. Şair, kimseyle konuşup yarenlik edememekten dolayı sıkılır. Bir gün idare meclisi üyelerinden birine rastlar, nereden geldiğini sorunca “Koyun gütmeden geliyorum” karşılığını alır. Bunun üzerine şu dörtlüğü kaleme alır:

"Eşme dedikleri iki dükkan bir fırın
Peynir ekmek yemekten ne ağız kaldı ne burun!
Kazara kaza olmuş Eşme Kazası
Koyun gütmeden gelir Meclis idare azası!"

[Remzi BÜLBÜL]

Siteye girmişken boş çıkmayayım. Eşme'den görüntüler

Şehitlik Anıtı (Şehit Alibey ve Abdullah Çavuş)

Çamlık Restorant

Etsütaş İnşaatı Terkedilmiş

İstasyon Mahallesi Merkez Günyaka Camii

Çamlık Halı Saha Tesisleri

Şehit Alibey Mahallesi Merkez Kalak Camii

Kemer Caddesinden Görünüm

İstasyon Mahallesi Merkez Kubbeli Camii

[Remzi BÜLBÜL]

EŞME TÜRKÜLERİ

-------------------------------------------------------------------------
TAKMAK AĞIDI
Yöresi :Takmak Köyü (Uşak/Eşme)

Giyinmiş kuşanmış alın üstüne
Soğuk sular içilmez balın üstüne
Dünyanın malına malım var deme
Uzatırlar bir gün salın üstüne

Uzun kavak olsam dalım olmasa
Yarim güzel olsa evim olmasa
Yar seninle sarılıp yatsam
İçinde duracak evim olmasa

Salimi götürün zalim Takmak'a
Nazlı yarim gelsin bana bakmaya
Nazlı yar salıma gelip girmezse
Yemin ettim girmem kara toprağa
-------------------------------------------------------------------------
KOSTAK BOYLARINA VERMİŞ DE DÜZENİ DE DÜZENİ
Yöresi :Uşak / Eşme
Kaynak: Şevki Ünlü

Derleyen : Şükran Şah
Notalayan :Şükran Şah
Derleme tarihi 16.03 1998

ördeğine kaz diyorlar
şu feleğe yaz diyorlar
kime derdimi söylesem dostlar
Bu dert bana az diyorlar

Bir yokuşun başındayım
Yüzüğünün kaşındayım
Bana idamlık diyorlar dostlar
Daha ondört yaşındayım
Yar ben senin peşindeyim

Şu yaylanın gülü sarı
Geçilmiyor karlı dağı
Küçücükken derde düştük dostlar
Biz ağları ahu zarı
Ayırdılar nazlı yari

Bülbül yuvan yıkıldı mı
Yavruların döküldü mü
Doğru söyle küçük hanım dostlar
Sunguların tutuldu mu
Yar dillerin tutuldu mu

*sugu:korkudan kalbin bir an durması
------------------------------------------------------------------------
YAĞMUR YAĞAR
Yöresi :Takmak Köyü (Uşak/Eşme)

Yağmur yağar tıpır tıpır yerlere
Ben ağlarım yalan gelir ellere
Pusulamda çıkmış ben askere gidiyom
Ben gidersen bakarmısın ellere

Haticede hanım ekleme şalvar dikiyor
Bu ayrılık bellerimi büküyor
Gaş gaş olmuş eller bize bakıyor
Ben gidersem sararmışın ellere
-------------------------------------------------------------------------
EMİNEM
Yöresi :Takmak Köyü (Uşak/Eşme)

Eminemi bindirdiler gemiye
Dillerim varmıyar Emmem öldü demeye
Hoca gelsin dalkınımı vermeye
Aman aman Emmem vay benim
Baygın Eminem
Anasını uykularda koyup kaçan Eminem

Emine'mi has bahçede bastılar
Şalvarım gül dalma astılar
Fiyatım binbeşyüze kestiler
Aman aman Eminem
Akşamlara kalmışsın
Yaşların küçücük sulara dalmışsın

Karanfili budamışlar dal diye
Sarılır boynuma beni al diye
Sen olmazsan sadıcımı ver diye
Aman aman Eminem
Akşamlara kalmışsın
Yaşların da küçücük sevdalara dalmışsın
-------------------------------------------------------------------------
Elvanlarla Şu Takmağın Arası
Yöresi :Takmak Köyü (Uşak/Eşme)

Bir taş attım pencereye tık dedi
Bir kız çıktı annem evde yok dedi
İnanmazsan çık yukarı bak dedi

Gelme oğlan gelme vururum seni
Yazarımda bozarım Manisa'ya yollarım
Elimde de evraklar Ankara'ya yollarım seni

Elvanlarla şu Takmağın arası
Yaktı beni kaşlarının karası
Gaş gaş olmuş Elvanların Halisi

Gelme oğlan gelme vururum seni
Yazarımda bozarım Manisa'ya yollarım
Elimde de evraklar Ankara'ya yollarım seni
-------------------------------------------------------------------------
IĞIL IĞIL
Yöresi :Takmak Köyü (Uşak/Eşme)

Iğıl ığıl akar derenin suyu
Geçtiğim yolların gölgesi goyu
Basında yazması kendinden dayı
A benimde sarmalarına gıyamadığım
Sarılıpta öpmelerine duyamadığım

Aşağından geliyorda hamazlar
Yar yoluna geçirdiğim namazlar
Hanide senin nazlı yarin demezler
A benimde sarmalarına gıyamadığım
Sarılıpta öpmelerine doyamadığım
-------------------------------------------------------------------------
AL ELMA KIZIL ELMA
Yöresi :Kayalı Köyü (Uşak/Eşme)
Kaynak: Şükrü Kayalı

El elma kızıl elma
Yollara dizil elma
Ben alnına yazılmışım
İster al ister alma

Oğlan yandan kız yandan
Seviyom seni candan
İki tane yar sevilmez
Ya ondan geç ya benden
Oğlan diyorum sana
Bir cevap versen bana
Kaldır gelin kollarım
Bende sarayım sana

Al elmanın üçünü
Öp ağzının içini
Öpem derken ısırmışım
Affet benim suçumu

Oğlan yandan kız yandan
Seviyom seni candan
İki tane yar sevilmez
Ya ondan geç ya benden
Oğlan diyorum sana
Bir cevap versen bana
Kaldır gelin kollarım
Bende sarayım sana

[Remzi BÜLBÜL]

Litvanya'lı Öğrenciler Eşme'de
Litvanya’nın Başkenti Vilnius ta bulunan Simonas Daukantas Secondary School arasında Avrupa Birliği ( AB) Comenius Okul Ortaklıkları Programı çerçevesinde yürütülen “Under The Same Hat” (Aynı Şapka Altında ) projesi için gelen 15 Öğrenci ve 3 Öğretmen’den oluşan misafir ekip Ahmet Avcı Anadolu Öğretmen Lisesi yetkilileri tarafından karşılandı. 11–21.01.2008 tarihleri arasında ziyarette bulunacak olan öğrenciler önce Eşme Kaymakamlığını ziyaret ettiler. Kaymakam Mahmut Nedim Tuncer öğrencilerle tanışmanın ardından birer hediye vererek öğrencilerle hatıra fotoğrafı çektirdiler. Daha sonra Belediye Başkanlığı, İlçe Milli Eğitim Müdürlüğünü ziyarette bulunup yetkililerden bilgi edindiler.. Gezilerini sürdüren Litvanyalı öğrencilerUşak İl Milli Eğitim Müdürlüğü ve Uşak Belediye Başkanlığını ziyaretin ardından İstanbul, Pamukkale(Denizli) Efes(İzmir) gezileri ile ülkemizin tarihi, turistik ve kültürel zenginlikleri tanıtılarak bilgilendirildiler. Bu dostluk ve Projeden çok memnun olduklarını söylediler. Okul Müdürü Necati GÜLMEZ ve İngilizce Öğretmeni Keziban Nevra HATİPOĞLU Eşme Ahmet Avcı Anadolu Öğretmen Lisesi adına görevli olup aynı şekilde 28 Mart 2008 tarihinde okullarını temsilen 15 Öğrenci ile Litvanya’ya giderek ziyarette bulunacaklarını söylediler.


(Kaymakam Mahmut Nedim TUNCER ve Öğrenciler)

[Remzi BÜLBÜL]

Takmak Göleti Görüntüleri


(+)



(Takmak Gazinosu Karşıdan)



(Göletten Omur Baba Dağı)