Çin'in de 2040 yılında fosil yakıtlı otomobilleri yasaklamayı düşündüğünün duyulması elektrikli otomobil rüzgarına yeni bir ivme verdi. Ancak iş gelip aküye dayanıyor. Teknolojinin gelişmesiyle araçların menzilleri de büyüdü. Birkaç marka 400 km.yi aşıyor. Aküler de lityum ve kobalt kullanılıyor. Bunlar üretimi sınırlı metaller. Fiyatları son bir-iki yıl içinde iki katına çıktı. Üretimi hızla artan elektrikli otomobillere yetmesi için bu metallerin üretiminin kısa sürede 10 katına çıkması gerekiyor. Kobaltın başlıca kaynağı ise Kongo. Maden zenginliği yüzünden sürekli iç savaş ve karışıklıktan kurtulamayan ülkenin geleceğinde Çinlilerin etkisi önemli olacak.
Çin'in de 2040 yılında fosil yakıtlı otomobilleri yasaklamayı düşündüğünün duyulması elektrikli otomobil rüzgarına yeni bir ivme verdi. Ancak iş gelip aküye dayanıyor. Teknolojinin gelişmesiyle araçların menzilleri de büyüdü. Birkaç marka 400 km.yi aşıyor. Aküler de lityum ve kobalt kullanılıyor. Bunlar üretimi sınırlı metaller. Fiyatları son bir-iki yıl içinde iki katına çıktı. Üretimi hızla artan elektrikli otomobillere yetmesi için bu metallerin üretiminin kısa sürede 10 katına çıkması gerekiyor. Kobaltın başlıca kaynağı ise Kongo. Maden zenginliği yüzünden sürekli iç savaş ve karışıklıktan kurtulamayan ülkenin geleceğinde Çinlilerin etkisi önemli olacak.
Kobalt kullanmak zorunluluk değil. Değişik pil çeşitleri var. Kobaltsız da batarya yapılabiliyor. Lityuma gelince. Lityum tuzları suda eriyebilen özelliğe sahip. Bu yüzden okyanus suyunda muazzam miktarlarda lityum var. Bir kilometreküp deniz suyunda yaklaşık 35 milyon ton tuz bulunur. Bunun sadece dörte üçü sofra tuzu yani sodyum klorür. Kalanı ise nitrat, fosfat, sülfat, magnezyum, karbonat, kalsiyum, iyot, florür, bromür, borik asit, vb tuzlardır. Deniz suyundan lityum elde etmek pahalı olduğu için tuz göllerinden faydalanılır. Ham haldeki lityum hidroksit kilosu ancak bir kaç euro olan bir şeydir. Ancak işlenip lityum batarya haline geldiğinde son derece yüksek katma değer kazanır.
Kobalt için bir ekleme yapayım. Kobalt sinterkarbür alaşımların yapılması için gerekli bir metaldir. Çok üstün özelliklere sahip tıpta, uzay sanayinde, ileri mühendislikte, havacılık sanayinde, askeri sanayide kullanılan pek çok sinter alaşım kobalta ihtiyaç duyar. Önemsizdir diyemem ama pil için olmazsa olmaz değil.
Daimler'den süper hızlı elektrikli araç şarjı yatırımı
Elektrikli araçların çoğalmaya başladığı şu dönemde üretici firmalar elektrikli araç şarj sürelerini kısaltmak için yatırımlarını arttırmaya başladı. Daimler de bu firmaların arasına katıldı.
Diğer pek çok üretici gibi Mercedes-Benz'in ana şirketi olan Daimler de modellerinin çoğunluğunu elektrikliye geçirmeyi planlıyor. Ancak kullanıcıların akaryakıtlı araçları terk etmesi için elektrikli araçların önündeki şarj sürelerinin uzun olması engelinin kalkması gerekiyor. İşte bu nedenle Daimler, bir elektrikli aracı 5 dakikada şarj etme üzerine çalışmalar yapan İsrail'li StoreDot firmasına bir miktar yatırım yaptığını duyurdu.
Toplamda 60 milyon dolar yatırım alan firmaya Daimler haricinde Chelsea FC'nin sahibi Rus işadamı Roman Abramoviç ve Samsung da yatırım yapmış durumda. Aldığı yatırımı FlashBattery adını taşıyan ve günümüzdeki Lithium Ion batarya teknolojisinin yerini alacak olan yeni tip bir batarya geliştirmeye harcayacak olan firma, bu batarya ile tek şarjda 300 mil (482 km) menzil sunmayı planlıyor.
Umutlar FlashBattery teknolojisinin güncel teknolojinin yerini yakın bir gelecekte alması yönünde toplanıyor. Daimler gibi bir otomotiv üreticisi devinin bu projenin arkasında yer alması da bu umutları bir nebze de olsa gerçekçi kılıyor.
Aslında batarya konusundaki çalışmaların temelini akıllı telefonlardaki pil ömrünü uzatmak oluşturuyor.
Akıllı telefon üreticilerinin geliştirdiği yeni teknoloji her batarya; elektrikli otomobiller için de bir umut oluşturuyor.
Yani akıllı telefon pazarı canlı olduğu sürece pil teknolojisi her daim yeni gelişmelere açık olacak, bu da elektrikli otomobiller için daha uzun menzil demek.
Yeni çıkan her elektrikli otomobil, bir önceki modelden daha uzun menzile sahip olacak.
Elektrikli otomobil teknolojisindeki her yeni gelişme; bilim dünyasanın yüzyıldır kafa yorduğu bir soruya da yanıt verecek, acaba üretilen elektriğin fazlasını toprağa vermeyip depolayabilecek miyiz ?
Kobalt kullanmak zorunluluk değil. Değişik pil çeşitleri var. Kobaltsız da batarya yapılabiliyor. Lityuma gelince. Lityum tuzları suda eriyebilen özelliğe sahip. Bu yüzden okyanus suyunda muazzam miktarlarda lityum var. Bir kilometreküp deniz suyunda yaklaşık 35 milyon ton tuz bulunur. Bunun sadece dörte üçü sofra tuzu yani sodyum klorür. Kalanı ise nitrat, fosfat, sülfat, magnezyum, karbonat, kalsiyum, iyot, florür, bromür, borik asit, vb tuzlardır. Deniz suyundan lityum elde etmek pahalı olduğu için tuz göllerinden faydalanılır. Ham haldeki lityum hidroksit kilosu ancak bir kaç euro olan bir şeydir. Ancak işlenip lityum batarya haline geldiğinde son derece yüksek katma değer kazanır.
Evet kobalt kullanmayan teknolojiler var ama yaygın olanlar kobalt kullananlar. Lityum bakımından en zengin yer Bolivya'daki tuz gölleri. Bu meşhur göllerin muhteşem fotoğraflarını görmüşsünüzdür. Turistik değeri çok yüksek. Bolivya bindiği dalı kesecek mi, yoksa tuz göllerini koruyacak mı göreceğiz.
Bu önemli metallerin piyasasında Çinliler önemli bir yer edinmiş durumdalar. Bu da Batılı firmaları tedirgin ediyor. Aslında dünyada maden zengini bir yer daha var, o da Afganistan. Eskiden beri doğal gaz işletilmekteydi. Amerikalıların yaptıkları tetkikler başta lityum olmak üzere kömür, bakır, nadir metaller bulunduğunu gösterdi. Fakat özellikle lityum Taliban'ın aktif olduğu, güvensiz bölgelerde. Bunlar Gazne, Nimroz ve Herat vilayetleri. Gazne'yi tarih dersinden bileceksiniz. Gazneli Mahmud'un doğum yeri. Şimdi yaşasa Taliban'ı filan kovar, lityum kralı olurdu.
Talebin ciddi artış gösterdiği dünya elektrikli otomobil pazarının en büyük oyuncusu Amerikalı Tesla şirketi. İlk yarıda satışları 47 bini aşan marka, sektörün amiral gemisi.
Talebin ciddi artış gösterdiği dünya elektrikli otomobil pazarının en büyük oyuncusu Amerikalı Tesla şirketi. İlk yarıda satışları 47 bini aşan Tesla, sektörün amiral gemisi gibi. Ancak diğer otomobil üreticileri BMW, Mercedes, Audi, VW ve Honda ciddi bir rakip olarak ortaya çıkmaya hazırlanıyor.Elektrikli otomobil teknolojilerinin hızla gelişmesi ve devletlerin sunduğu teşvikler dünya genelinde elektrikli otomobil satışlarının hızla artmasını sağlıyor. Şu an kullanımdaki elektrikli otomobillerin sayısı 2 milyonun üzerinde. ABD'de ocak-ağustos döneminde elektrikli otomobillerin satışı geçen yılın aynı dönemine oranla yüzde 47 artış gösterdi. Avrupa'da da pazar rekor hızla büyümeye devam etti. Haziran ayında yüzde 54 artışla 28 bin elektrikli otomobilin satıldığı Avrupa'da yılın ilk yarısında satışlardaki artış yüzde 30 olarak gerçekleşti. Avrupa'da EV'lerin toplam pazar içindeki payı yüzde 1.5'e ulaştı.
Kuşkusuz bir diğer hızlı büyüyen pazar Çin. Sadece haziran ayında 44 bin 700 adet elektrikli otomobilin yollara çıktığı ülkede ocak-haziran döneminde satışlar önceki yılın ilk altı ayına oranla yüzde 40 artış gösterdi ve 227 bine çıktı.
Talebin ciddi bir oranda artış gösterdiği pazarın en büyük oyuncusu Tesla. Yılın ilk yarısında satışları 47 bini aşan Tesla sektörün amiral gemisi gibi. Ancak önde gelen otomobil üreticileri Tesla'nın karşısına ciddi bir rakip olarak çıkmaya hazırlanıyor. Audi, Volkswagen, Mercedes ve diğerleri 2020 yılına kadar kendi elektrikli otomobillerini piyasaya sürme planları yapıyor. İki hafta önce yapılan Frankfurt Motor Show, Tesla'ya meydan okuyacak otomobillerle tanışmak için fırsat oldu.
İşte gelecek 5 yılda Tesla ile rekabete tutuşacak firmalar ve otomobilleri:
BMW
2025 yılına kadar tamamen elektrik ile çalışan 12 modeli piyasaya sürmeyi hedefl eyen BMW, iVision Dynamics konseptini görücüye çıkardı. Saatte 120 mil hız yapacak otomobil 600 km sürüş mesafesine sahip olacak. BMW ayrıca i3 modelini 2018 için makyajladı ve spor otomobil olarak piyasaya sürecek.
MERCEDES
Alman üretici, hidrojen yakıtlı GLC modelini 2019 yılında pazara sunacak. Sahip olduğu elektrik motorundan 197 beygir güç üreten GLC F-Cell, 13,8 kWh bir bataryaya ve 4,4 kilogramlık hidrojen depolama kapasitesine sahip. Prize takıldığı zaman 1,5 saat gibi kısa bir sürede şarj olan aracın bataryası, 500 kilometrelik menzil sunuyor. Batarya bittiği zaman hidrojen yakıtı devreye girerken, araç bu haliyle 160 km/h son sürata ulaşabiliyor.
AUDI
Tamamen elektrikle çalışacak şekilde tasarlanmış Aicon, tek bir şarjla 700-800 km menzile ulaşabiliyor. Aicon ayrıca direksiyonsuz ve pedalsız tasarımıyla dikkat çekiyor. Bataryası 30 dakika içinde yüzde 80 oranında şarj edilebiliyor. Audi'nin Elaine adını taşıyan SUV aracı 500 km menzile sahip. Audi ayrıca gelecek iki yıl içinde pazara yeni iki elektrikli SUV modeli sunmayı planlıyor.
VOLKSWAGEN
Alman şirketin sunduğu I.D. Crozz konsepti 2020 yılında çıkacak elektrikli SUV için temel oluşturuyor. 500 km menzile ulaşan ID Crozz, 150 kW'lık hızlı şarj cihazına bağlanabiliyor. Araç, 302 beygir gücüne ulaşabiliyor ve 160 km/ saat hıza çıkabiliyor. Bu yıl elektrikli otomobil üretimi için 10 milyar dolar yatırım yapan VW, 2030'a kadar yatırımlarını 70 milyar euroya çıkarmayı planlıyor.
HONDA
Honda'nın elektrikli otomobili Urban EV tasarım bir konsept ve firma aracın teknik özelliklerini tam olarak duyurmadı. Ancak fiziki olarak bakıldığında dikiz aynalarının olmaması dikkat çekiyor. Modern bir iç tasarıma sahip otomobilin arka kısmında ışıklı bir Honda amblemi var. Ön kısımda ise çeşitli dillerde yazılar gösterebilen bir ekran var. Bu ekranın temel amacı şarj durumunu göstermek.
Çok uzun bir video. İlk bir buçuk saati seyrederseniz elektrikli araçlar hakkında çok önemli bilgiler alırsınız. Son bir buçuk saatte Suudi Arabistan'daki olaylardan bahsediyor.
Önder bey Çin'de Çin hükümeti ile birlikte elektrikli araç üretiyor. 330 kilometre menzilli minibüs 450 kilometre menzilli otomobil üretiyor. Türkiye'de İTÜ ile ortak araç dizayn ediyor. Çok bilgili bir insan. Bu işin mühendisliği ve ekonomisi konusunda çok değerli bilgiler veriyor.
DMA elektrikli araç ile İstanbul'dan İzmir'e yolculuk yaparken çekilmiş bir video. Seyretmenizi tavsiye ederim. Hatta şiddetle tavsiye ederim. Elektrikli araçların günümüzde geldiği nokta hakkında çok bilgilendirici.
