Ana Sayfa 1 milyon Türkiye fotoğrafı
Kayseri'de Oğuz - Türkmen (Yörük) Boyları
« önceki   123 ... 202122   sonraki »

ANA SAYFA -> HABERLER ve SOHBET
cevap yaz
(üye olmadan da mesaj yazabilirsiniz)
sayfa 2
Alperen_dt
11 yıl önce - Pzr 05 Ağu 2007, 04:00

Alıntı:
Burhanettin_Akbas
Türkiye'de Türkoloji çalışmaları çok ilerledi. İran, Türkmenistan, Azerbaycan gibi ülkelerdeki Türklerin Anadolu'daki Türklerle ortak çok yönleri var. Aslında bütün Türk Dünyasında sayılamayacak kadar ortak unsur var. Gerekirse bu tür makaleleri paylaşabileceğimiz alanlar kurabiliriz.


Ha cok haklisin, her arastirmanin sonuclarinda yeni yeni yakinliklar ve baglar bulunuyor.

Turk dunyasinin cesitli bolgelerde, bazen binlerce km uzakda olan topraklarda yasayan ayni Turk boylari var.

Bunun cesitli nedenleri var.

- Oguz Turklerin buyuk goclerinde, boylarin bir kisimi gitdi bir kisimida Turkmenistan, Horasan civarlarinda kalmis
- Mogol imparatorlugunda buyuk Turk gocu oldu, bu sefer her tarafdan Turkler baska bolgelere dagildilar.

Mesela, Yiva boyu, Karakoyunluya bagli Baharlu kolu vardi, bugun Turkiye'de, Iranda ve Pakistanda bu Turk kolu bulunuyor ve ilginci Hindistanda koca bir beylik kurdular, hemde yonetigi bolge hem Hindistanin ve bir zaman dunyanin en zengin bolgesiymis, bugunki, "Hayderbad", adlarida' Kutubshahilermis. Bugunde, Pakistanda bu boyun mesnuplari bulunuyormus.

Kim bilir daha neler var, Salur gibi koca Oguz boyu Cinden Turkiyeye kadar genis bolgede yasamakta. Salur boyu uzerine bile kitaplar yazilir.


Fazli_Kafa
11 yıl önce - Cum 10 Ağu 2007, 04:09

Burhanettin hocam

Eymir koyu aceba Eyim koyumu?
eyim koyunun sitesinde oyle yaziyor

saygilar Fazli Kafa


hacıpaşa38
11 yıl önce - Cum 10 Ağu 2007, 10:13
HACIPAŞA KÖYÜ


Kayseri-Tomarza-Hacıpaşa Köyü bu köy Tomarza'dan gelen dedelerimiz tarafından kurulmuştur ismi hakkında çeşitli söylentiler var köy 150-200 sene önce kurulmuş bu köyüm ismi Hacıpaşa Oymağından mı geliyor?



Burhanettin Akbaş

11 yıl önce - Cum 10 Ağu 2007, 10:32

1. Eyim köyünün adı tarihi kaynaklarda Eymir'dir. Sonradan Eyim olmuştur.
2. Hacapaşa köyünün adı Hacıpaşalı oymağından geliyor. Köyün bugünkü sakinleri köye ne zaman geldiler bilmiyorum ama Hacıpaşalı oymağıyla ilgili kayıtlar 16. yüzyıla kadar uzanmaktadır.

A maddesine devam edelim:
2. Ağaçeri Türkmeni: Kayseri yöresinde gösterilen Ağaçeri Türkmenlerini Felahiye’nin                     Acırlı köyüne yerleşmişlerdir.
3.  Ağalar /Ağalı /Ağalık Oymağı: Kayseri yöresinde konar göçer halde bulundukları görülmüştür.  
4. Ağarlı Oymağı: Develi yöresinde görülen bir Türkmen topluluğudur.
5. Ağcaköy Oymağı: Zamantı yöresinde tespit edilmiş bir Yörük topluluğu.
6. Ağcakoyunlu Oymağı: Dulkadirli Yörüklerindedir. Kayseri bölgesinde görülmüştür.  Ağcakoyunlular bugün Yozgat ilinde Gedük’te ve Kara Dere’de yaşamaktadırlar.
7. Ağcalu Oymağı: Dulkadirli Türkmenlerindendir. Kayseri ve Bünyan yöresinde görülmüştür. 15. yüzyılın başlarında Timur’un Orta Anadolu’dan Karatatarları Türkistan’a götürmesi üzerine Sivas-Kayseri illeri arasına Dulkadirli oymaklarından Ağcalu oymağı yöreye yerleşti.  Oğuzların Bayat boyuna mensup oldukları biliniyor. Bugün Kayseri’nin Bünyan ilçesinde Ağcalı isimli bir köy bulunmaktadır. Sarıoğlan ilçesinin Burunören köyünde Ağcalu isimli bir kabileye mensup Kethüdaoğlu kabilesi tespit edilmiştir. Bugün Ağacalı oymağı büyük ölçüde Yozgat yöresindedir. Yozgat’ın Karadere, Aşağı Kanak, Sokun, Emlak, Karaca, Alilü, Hacılar, Hamzalu, Haşer, Çakır ve Gedük’te Ağacalı oymağının obalarının yerleştiği anlaşılmaktadır.
8. Ağcain Oymağı: Türkmen topluluklarından olan Ağcain oymağının Malya Nahiyesine (Tormarza) bağlı Ağacain kışlağında meskun olduğu ifade edilmiştir.
9. Ahmed Fakih Oymağı: İslamlı Yörüklerinden olan Türkmen topluluğu Çukurviran ve Yarbat mezralarında meskundu ve tasarruflarında Kemer mezraı vardı.   Adını Ahmet Fakih Veled-i Hasan Hacı’dan alan oymak, 1483’te 19 hane idi. 1522 yılında 33 haneye çıkmıştır ve Hoca Viran mezraında gösterilmektedir. Kara Kilise mezraını da tasarruflarında tutuyorlardı.  Kemer köyünün bugünkü Kocasinan ilçesine bağlı Kemer köyü olduğu anlaşılıyor. İslamlı Yörüklerinin kışlağı Kızılırmak vadisi ve çevresi idi. Bu bölge bugünkü coğrafik duruma göre Özvatan, Felahiye, Sarıoğlan ve merkez Kocasinan ilçesini de içerisine alan bölgedir.
10. Ahsen Gazilü Oymağı: 1563 yılında Zamantı nahiyesi Fakih köyünde 63 nefer olarak bulunuyorlardı.  Maraş Yörüklerinden olan oymak, Peçenek taifesi olarak gösterilmiştir.
11. Akbaş (Akbaşlu) Türkmeni: Adı geçen Türkmen topluluğunun 16. yüzyılda Lekvaniklerle birlikte hareket ettikleri görülmektedir.  Karahisar (Yeşilhisar) da meskun oldukları, Yahyalı’da Aladağ’a yaylaya çıktıkları bilinmektedir.
12. Akçakoyunlu Oymağı: Bu Türkmen topluluğunun Kayseri’de meskun olduğu ifade edilmektedir.  Yerleştikleri yeri kesin olarak bilmemekle birlikte 18. yüzyılın başında bazı eşkıyalık hadiselerine karıştıkları kayıt altına alınmıştır.
13. Akça Ali Oymağı: Avşar boyundan Recepli Avşarlarına bağlı olan Türkmen topluluğunun Zamantı’da meskun olduğu kayıtlıdır.  1703 yılından itibaren diğer Recepli Avşarı obalarıyla birlikte Belih nehri boyları ve Rakka’ya iskan edildi. Ancak bir müddet sonra bir kısmı iskandan kaçıp etrafa dağılarak Kars ve Çıldır taraflarına gittiler. Rakka’ya iskan olan Recepli obalarının 1729 yılındaki tahririnde Akça Ali obası 16 hane ve 8 mücerret nüfusa sahipti.  Ankara’nın Elmadağ ilçesine bağlı Akçaali köyü bu obadan kalmadır. Belgelerde Rakka, Karaman, Kırşehir, Kadirli, Sis, Zamantı, Kars-ı Maraş ve Kayseri’de yerleştiği görülüyor.
14. Akdağlı Oymağı: 1563 yılında Zamantı nahiyesinde Donluca, Şabe ve Nabe, Su Akan mezralarında ziraat yapıyorlardı.  
15. Akkışla Oymağı: Diğer adları Conalı ve Kuzugüdenli olan Türkmen topluluğu Akkışla ilçesine adını vermiştir. Oğuz Türklerinin Bayat ve Bayındır boyuna mensubiyetleri bilinmektedir. Alevkışla, Kululu, Gömürgen, Ortaköy, Ganişeyh ve civar köyler ile Akkışla ilçe merkezinde meskundurlar. Prof.Dr.Ahmet Uğur, “Akkışla” isimli eserinde Akkışla’nın kuruluşunu şöyle hikaye etmektedir: “Akkışla’nın kuruluşu tahminen 200 sene evveldir. Kaynağımız ise Elifoğlularından kalma bir kabın kenarında eski yazı ile şöyle bir ibarenin olmasıdır: Elifoğlu milhim 1197. Bu sene 1393 oluğuna göre, 196 senelik bir geçmişi vardır. Takriben 1750-1780’dir. Elifoğlu Mülhim’in amcaoğluolan Apraoğlu ise, bundan 15-20 sene evvel buraya gelip yerleşmiştir. Halkın gelişi Amik Ovası yoluyla Halep ve Orta Asya’dır. Göçebe olarak gelinmiştir. Uzun müddet mevcut olan “Yüce Purun” altında kışın kalınmış, yazın Kiğılı’ya yaylaya gidilmiştir. Dönüşlerinde evlerinin kapılarını bile zor bulurlarmış, her tarafı otlar örtermiş, Kululu ve Akin köyleri Akkışla’dan önce gelmiştir. Gömürgen ve Alevkışla bizden sonradır. Rivayete göre Alevkışla’yı Akkışlalı Kötü Yusuf Uşağı kurmuştur. Kışın Ak Purun altında kışladıkları için Akkışlak iken bu kelime zamanla değişerek Akkışla olmuştur. Buranın arazisi tamamen sazlık imiş, Aproğlu’nun ören yerinde bu berdiden örnekler bulunmuştur. İlk gelen kabile Aproğlu (Muslu Uşağı Himmetoğlu’dur), sonra sırasıyla Süleymanlı Uşağı, Topak Uşağı (Gelengiler), Zeyrek Oğulları, Nazlağan Uşağı, Tavatır Uşağı (Kurt asıllıdır, Amik’ten gelmiştir), Elif Uşağı (gelişleri 1197/1780’dir), Uğurlu Uşağı, geliş Halep yoluyla Amik’tir. Birisi Halep’te kalmış, birisi Maraş Elbistan’da kalmış, diğeri buraya gelmiştir. Uğurlu Uşağından Üzeyir, Şam’da askerlik yaparken bu sülaleden bir kıza rast gelmiş ve evlerine giderek bunlarla buluşmuş. Ese Uşağı, Solak Uşağı (Kangal’dab gelmiştir), İncaz /İncekız Uşağı (Kululu’dan gelmiştir), Şeremet ve Karanın Uşağı sonradan gelmişlerdir. Bunlar üç kardeşmiş, birisi Yıldırım’da, birisi Akin’de ve birisi de buradadır. Altunlu uşağının gelişi de Amik’tendir. Yiğit bir kabile imiş, fedai olarak gelmişlerdir. İncaz Uşağı ile Mürsel Uşağı’na Sılacı Uşağı da denir ve Amik’ten gelmişlerdir. Tercan Uşağı Tercan’dan gelmiştir. İşçinin Uşağı Bağdat’tan gelmedir. En son bunlar gelmişlerdir.”
16. Alabaş Oymağı: Köpekli Avşarlarının bir kolunu teşkil ederler. Asıl mekanları Halep’tir. Kayseri’nin Felahiye ilçesine bağlı bir Alabaş köyü de bulunmaktadır.
17. Aladağ Yörükleri: Adana-Kayseri-Niğde illeri arasında önemli bir yerleşim yeri olan Aladağ’da birçok Yörük obasının varlığı bilinmektedir. 1928 yılında bu bölgeyi dolaşan Ali Rıza Yalman (Yalkın), Aladağ’da Bozdoğanlı, Türkmen, Akçakoyunlu, Karalar, Karakoyunlu, Karahacılı, Sarıkeçili, Horzum, Kaçar gibi birçok Türkmöen obasının bulunduğunu ifade ediyor. Yalman bölgede rastladığı Karakoyunlu obasının bir diğer adının Keşşaflı olduğunu, bölgede rastladığı diğer bir aşiret olan Karaevli aşiretinin de Karakoyunlulara mensup olduğunu bildiriyor. Karaevli oymağı, yazı Develi’ye bağlı beş altı köyde geçirdikten sonra kışı Çukurova’da geçirdiklerini ifade ediyor. Karaevli aşireti gibi, Honamlı aşiretinin de yazı Göçderesi, Bakır Pınarı ve Taşhan’da (Yeşilhisar) geçirdiklerini, kışın ise Adana’nın Hocalı köyüne indiklerini söylemektedir.  
18. Aladdinli Oymağı: Bünyan’ın Büyük Tuzhisar kasabasında meskun olan Türkmen topluluğudur. Oğuzların Kınık boyuna mensubiyetleri bilinmektedir.
19. Alagözler: Türk-Moğol toplulukları arasında adları geçen Alagöz, Kayseri’de köy ve mevki adı olarak bugünlere kadar kalmıştır.  Ayrıca Mimar Sinan’ın Bünyan’ın Gergeme köyüne yaptırdığı ve vakfettiği değirmene de Alagöz değirmeni deniyordu.  Karaman eyaletinde gösterilen Alagözlü isimli bir Türkmen oymağı vardı ve bunlar Güneşli, Acurlu ve Bayındır oymakları ile hareket halinde idiler.
20. Alçı Oymağı: Alçı Oymağı Dukadirli Türkmenlerinden gösterilmektedir. 1703 yılında Yahyalı kışlağında görülmüştür.
21. Alemi Oymağı: İslamlu Yörüklerinden olan oymak 1584 yılında Saka-i Büzürg kışlağında 54 hane nüfusa sahipti.  
22. Ali Beğ Hacılı Oymağı: Bu Türkmen topluluğunun Karataş nahiyesinde (İncesu) Boran kışlağında meskun olduğu kayıtlıdır. Bu oymağın tasarrufunda Beğ Argun, Ezemlisun (bugün Yeşilhisar ilçesinin Erdemli köyü) mezraı ile İncesu’daki Kaldırım hanı vardı. Bir başka bilgiye göre ise bu oymak, Karataş nahiyesinde Kuyucak mezrasında gösterilmektedir. 1484 yılında ise Kayseri Sancağı Yörükleri arasında gösterilmiştir ve Boran kışlağında 20 nefer olarak bulunuyorlardı. 1570 yılında ise 98 hane idiler. 1584 yılında nüfusları 157 haneye çıktı.  
23. Ali Bölüğü Oymağı: Avşar Türkmenlerinden olan oymak, Karataş nahiyesinde (İncesu) diğer bir Avşar oymağı olan İvaz Hacılı oymağına bağlıydı. 1584 tarihinde Yortan köyünde 67 hane, şehirse ise 1 hane nüfusları vardı. Gelbolas köyü ise  ekinlikleri idi.  
24. Alibey Oymağı: Bu Türkmen obasının da Kayseri’ye yerleştiği kaydedilmiştir. Aynı adı taşıyan bir oymak da İslamlı Yörüklerindendir. Kızılca İn mezraında meskun olduğu ve Kocasinan, Felahiye, Özvatan, Sarıoğlan ilçeleri arasındaki hareketleri tespit edilmektedir. 1563 yılında Ali Beglü adını taşıyan oymak, Zamantı nahiyesi Kalecik/ Kalelice köyünde Selmanlı oymağı ile kışlamakta idi. Bu köyde 64 nefer nüfusları vardı.  Ali Beglü oymağı Pınarbaşı nahiyesinde Ali Beglü (namı diğer Aldım) adıyla da geçiyor. Pınarbaşı nahiyesinin Güllüce köyünde 13 nefer nüfusları vardı.
25. Ali Bey Hacılı Oymağı: Karataşlı (İncesu) Yörüklerindendir. Oba Beyleri Hacı Süleyman v.i. Ali Bey’den ismini almıştır. 1584 yılında Boran kışlağında 115 hane, şehirde ise 7 hane nüfusları vardı. Ali Hacılı adını taşıyan bir başka oba ise yine aynı bölgede Kuyucak köyünde 33 hane olarak bulunuyordu. 1570 yılında 40 hane olarak kayıtlıdırlar. 1584 yılında 53 haneye yükseldiler.  
26. Alimbeyli Oymağı: İslamlu Yörüklerinden olan oymak adını Şaban Veled-i Alembey’den almıştır. 1584 yılında 15 hanedirler. Kızılca İn ve Saka-i Küçük mezralarında oturuyorlardı. 1570 yılında Koramaz nahiyesinde(Bünyan yöresi) Alimbeyli oymağına mensup 20 hane bulunuyordu.   Sis Avşarlarındandır. 1519 tarihli defterde adına rastlanmıyor. 1523-4 tarihli tahrirde 8 hane, 1 mücerret nüfus ve 590 akça hasılı olan cemaat defter harici kaydedilmiş ve Karataş mezrasında ziraat yapıyor. 1525-6’da Feke’ye tabi olan cemaattin 6 hane, 5 mücerret nüfus, 270 akça hasılı vardı. 1536-7’de ise 4 hane, 2 mücerret nüfus ve 182 akça hasılı var. Malkoç adlı birisinin tımarına tâbiiydiler.
1613 tarihinde Çankırı bölgesinde devletin emirlerine karşı geldikleri için kadıya hüküm gönderilmiş ve doğru yola getirilmeleri emredilmiş aşiretlerden birisi de Alembeyli’lerdi.  Ayrıca Rum ve Anadolu Eyaleti’nin yöneticilerine gönderilen emirlerde de bu bölgelerdeki (Çankırı civarı) Alembeyli’lerden bahsedilmektedir.  Çorum Sungurlu, Yozgat Sarıkaya, Ordu-Merkez ve Maraş-Elbistan’da bulunan Alembey adındaki köyler onlardan kalmadır.
Kurtkulağına bazı boylarla birlikte 1725 yılında iskan olan Alemli cemaati de bu gruptandır. Alemliler, Karaman, Kütahya, Bursa, İçel, Aydın ve Saruhan taraflarına gitmiş ancak tekrar Çukurova’ya nakilleri için emir çıkarılmıştır.  
Alembeyli Avşarı, Boz-Ok’un Budak-Özü ve Akdağ, Dulkadır (Maraş), Ordu, Karahisar-ı Şarki ve buraya bağlı Bayramlı kazası ile Kayseri’ye de yerleşmiştir.  
27. Ali Şeyhlü Oymağı: 1563 yılında Pınarbaşı nahiyesinde Cafer Viranı, Burun Viran ve Kösiran mezralarında ziraat yapıyorlardı.
28. Alişarlu Oymağı: 1563 yılında Çörmüşek Nahiyesinin Orta Viran köyünde bu oymağa mensup 14 nefer olduğu kaydedilmiştir.  
29. Alpı Oymağı: İslamlu Yörüklerinden olan oymak, ismini Alpı isimli kethüdalarından almıştır. 1500 yılında 7 hane olarak gösterilmiş ve Şar İn kışlağında kalıyorlardı.  16.yy başlarında Osmanlıların Memlükleri yıkıp Mısır ve Suriye’yi fethetmesi sonucu Kuzey Suriye’deki Türkmenler Osmanlı hakimiyetine girmiş oldu. Bu bölgedeki Türkmenler ise Halep Türkmenleri ve Yeni-il Türkmenleri adıyla bölgede varlıklarını sürdürdüler.  Afşarlar, Halep Türkmenleri içinde Köpekli, Gündüzlü ve Avşar olmak üzere üç oymak tarafından temsil ediliyordu. Köpekliler bu dönemde 15 obaya ayrılmışlardı. İşte bu obalardan biri de Alplı Avşarı idi. Osmanlı egemenliğini benimsemeyen bir çok Türkmen boylarının ise kendilerine itibar gösteren Safevilerin hizmetine girmek için çoğunlukla İran’a göçtüklerini biliyoruz. Alplı Afşar’ı da büyük ölçüde İran’a gitmiştir. İran’a giden Alplıların, Gündüzlü ve İmanlı Avşarı kadar kalabalık olmadığı anlaşılıyor. Bu obadan İsmail Han, 1590’da Kirman’da bir kasabanın hakimi, 1594-5’te ise Kazerun valisi idi. Şah Abbas’ın ölümü sırasında görevde olan üç Afşar beyinden biri ve Sistan’daki Ferah ve Esfuzar hakimi yine Alplı’dan Er-Doğdu Han idi. Sonradan İsmail Han, Er-Doğdu Han’ın yerine Ferah valiliğine atandı (1602-05).  Alplılardan bazı grupların Boz-Ulus içinde yer aldıkları da görülüyor.
30. Amarat (İmaret) Yörükleri: Kayseri’nin Kocasinan ilçesine bağlı Amarat kasabasının eski adı İmaret olup Amarat Platosu da eski dönemden beri Kaş adıyla bilinmektedir ve birçok Yörük-Türkmen obasını barındırıyordu. Bunlar arasında İlbeyli, Kılıçlı, Kayırlı, Emirli,Recepli, Göynük, Sad’i (Seydili) ve Sarımsaklı Yörükleri (Hasanağaoğlu, Kangaloğlu, Mavioğlu gibi kabileler bu Yörüklerdendir) Kaş adı verilen Amarat platosunda bulunuyorlardı.  
31. Ammılar / Emmiler Oymağı: 1584 yılında 33 hane olan oymak İslamlu’da Kanacak mezraında oturuyordu. Bugün Emmiler köyü, Kocasinan ilçesine bağlıdır ve oymak adlarını köy adı olarak sürdürmüşlerdir.  Bugün Nevheşir ili Gülşehir İlçesinde de aynı adı taşıyan bir köy bulunmaktadır. Refik Engin, Nefes dergisinin 28. sayısında (1996) Kayseri ve Nevşehir’deki Ammiler / Emmiler Türkmenleri ile Trakya’daki ve Balkanlardaki Amıca ve Amıga Türkmenleri ile akraba olduklarını ve aralarında bir bağ söz konusu olduğunu iddia etmişse de yeterli belge ortada bulunmamaktadır. Engin’in bahsettiği bir kısım tarihi hadiselerden haberi olmayan köy halkı, köyün kuruluşunu da şöyle bir efsaneye bağlamaktadırlar: "Kayseri'ye bağlı Argıncık köyünden iki kardeş kavga ederek  ayrılırlar. Bu iki kardeşin lakabı Çekiç oğlu olarak geçmekte. Küçük kardeşi şimdiki Emmilere yerleşir. Emmiler isimi Argıncıktaki kardeşinin çocukları Emmilerdeki amcalarını yoklamaya giderken Erkilet nahiyesi Belen merkezinde bir çiftçi ile karşılaşırlar. Çiftçi sorar çocukların nereye gittiklerini, çocuklar da Emmilerini yoklamaya gittiklerini söylerler." Emmiler köyünden Mehmet Güneş’in anlattığı bu efsane ile köyün kuruluşunu böyle dile getirilmiştir. Bir Konya türküsünde geçen “Emmiler Emmiler de vay anam Türkmen Emmiler” sözünde ifadesini bulduğu gibi, Osmanlı kaynakları da bu Türkmen obasının adının eski zamanlardan beri Emmiler olduğunu bildiriyor.
32. Arap Hasanlı : Kara Recepli olarak bilinen 3 obadan (diğerleri Hacı Mustafalı ve İbrahim Beyli) biri. Halep Afşarları arasındaki Avşar Oymağı 18. Yy’dan itibaren kışlamak için Halep’i bırakarak Çukurova’ya inmeye başlamıştı. Önceleri Rakka’ya sürülme cezası almayan bu Avşarlar yaptıkları kovgunlar sebebiyle 1691 yılındaki iskana tabi tutuldular. 1712 yılında İstanbul’a gelip aşiretinin iskanı konusunda sarayla görüşme yapan Recepli Avşarı boy beyi Bekir Bey, bu obadandı. Son dönem Afşar yöneticileri de bu obadan çıkmıştır. 1856 yılında başarısızlıkla sonuçlanan son yerleştirme çabalarında Avşarların başında Arap Hasanlı’dan Çerkez Bey vardı. Fırka-i Islahiye’nin geldiği tarihlerde (1865) ise Avşarların reisi Çerkez Beyin oğlu Hacı Beydi.
Kayseri’nin Pınarbaşı ilçesi’ne bağlı Pazarören kasabası ile Tomarza ilçesine bağlı Karamıklı, Karakilise (İcadiye) ve Tahtakemer köyleri bu obadandır. Ayrıca az sayıda Zelhin (Üçkonak) köyünde de varlar.  Adana ve Kara İsalı ilçesinde de yerleştiklerini anlıyoruz.  Suriye’de Membiç iline bağlı bir köyün adı da Büyük Arap Hasan’dır. Bu köy Avşarların topluca yerleştiği ve halen Afşar Bucağı adını taşıyan bölgede yer alır.

33. Arapşalu / Garipşalu / Garipçe Yörükleri: İncesu ilçesinin bugünkü Garipçe köyü ve civarında oturan Yörüklere 15. yüzyılda Arapşalu Yörükleri deniyordu, daha sonra Garipşah Yörükleri denmeye başlandı ve son olarak ise Garipçe adı verildi. 1484 yılında Arapşalu Yörükleri Depesi Dölek ve Gökçe İn mezralarında 72 hane, Karataş mezraında 47 hane olarak bulunuyorlardı.  
34. Argun Türkleri: Kayseri’nin Argıncık köyü (şimdi kocaman bir mahalledir) adını Argun Türklerinden almaktadır. Kazak Türklerinin Ortayüz’e bağlı Argun isimli bir oymağı bulunduğu gibi, Altay Türklerinin de Kızıl boyuna mensup Argın isimli bir oymağı mevcuttu.  Türkistan’da Çu ve Talas şehirlerini içerisine alan bölgeye Argu denilmektedir. Ayrıca hocaların hocası Hoca Ahmet Yesevi, Argu Türklerinden idi.  
35. Ardıç Oymağı: Kayseri yöresinde 1658-1659 yıllarında köy kurmuş olan bu Türkmen topluluğu bugün yine aynı adla Talas ilçesinde meskundur. Ardıç Yörükleri 1500 yılında Koramaz nahiyesinde (Bünyan) gösterilmiştir ve 31 hane nüfusları bulunmaktaydı. 1518’de 61 hane, 1522’de 63 hane idiler. 1543’te Bozatlu mezrasında 34 hane, Elmalu köyünde 18 hane, Kemer mezrasında 2 hane, Ekilü Kepez mezraında 61 hane nüfusları bulnuyordu. 1584 yılında ise, Ekilü Kepez köyünde 24 hane, ( 1 hane İstanbul’da), Elmaluca köyünde 7 hane, Bozatlu köyünde 29 hane nüfusları vardı.  
36. Artuklu Oymağı: Türk beyliklerinden Artukluların adını taşıyan oymak, 1563 yılında Sarız bölgesinde Dağlu Kavak (Dallı Kavak olmalı) yaylasında ziraat yapıyorlardı. Yine Artuklu obalarından Hızır Hacılı ise aynı bölgede Kara Koca Viranı denilen mezrada ekip biçiyordu.
37. Atçeken Ulusu: Atçeken oymağına bağlı birçok oymağın yörede hareket halinde  oldukları görülür. Cemallü, Yuvalı, Bereketli, Dündarlı, Bulgarlı, Benderbeği ve Yahyalu isimli oymaklar, Atçeken ulusuna tabi, yörede görülen oymaklar arasındadır.
Develi bölgesinde 16. yüzyılda sekiz Yörük obasının varlığı görülmüştür. Bunlar Erik Ağacı, Taylı, İvaz Hacılı obaları ile Ağalar, Hazma Kethüda; Çarıklı Kışlağı’nda bulunan Hasırcı obası ile Sendiremeke, İlaldı ve Yuvalı obalarıdır. 18. yüzyılda ise  Atçeken Ulusuna tabi oymakların hareket alanı Haymana, Turgut ve Kayseri yaylaları idi.
38. Atlu hanlu Oymağı: 1563 yılında Sarız bölgesinde bulunan oymak Demircili oymağına bağlı gösterilmiştir. Bu bölgede Kürtünlü mezraını ekip biçiyorlardı.
39. Atmalı Aşireti: Kayseri yöresinde görülen bu topluluk “Kürt Türkmeni” olarak adlandırılmaktadır.  Osmanlı kaynakları konar göçer toplulukları anlatırken ilginç ifadeler kullanmaktadır. Bu tür ifadeler arasında “Türkmen Kürdü”, “Kürt Yörüğü”, “Kürt Türkmeni” gibi sözler vardır. Anlaşılan o ki, konar göçer toplulukları Osmanlı aynı şekilde değerlendirmekte, onların Kürt, Türkmen ya da Yörük olmalarının bir öneminin olmadığı da bu ifadelerden anlaşılmaktadır. Alman Feldmareşal Moltke, Osmanlı İmparatorluğu'nun son döneminde   Doğu Anadolu'nun bir çok yerlerini gezdi ve gözlemlerini “Türkiye  Mektupları” adlı kitapta topladı.   General Moltke, 6 Nisan 1838'de yazdığı mektupta bugün bazı  kesimlerce Kürt olduğu iddia edilen Maraş ve yöresinde yaşayan Alevi aşiretleri için bakın ne yazıyor.  "Pazarcık ovasını geçtik. Bu ovada üç Türkmen kabilesi: Atmalı, Kılıçlı, Sinimililer konaklamıştı. Bu üç kabile halkı 2000 çadırda    oturuyordu. Reşit Paşa, en nüfuzlu Kürt beylerinin akıllarını  başlarına getirdikten sonra bu Türkmenler de hükümete karşı olan   sevgi ve bağlılıklarını ilan etmişlerdi ve 400 kese akçelik (20.000 florin) bir salma (yani vergi) ödüyorlardı."
40. Avcı (Avcılı) Türkmeni: Bu topluluğun diğer adının Çıracılar olduğu biliniyor. Dulkadirli Türkmenlerine mensuptur ve Kayseri’ye yerleşmişlerdir. 1584 yılında İslamlu’da görülen Avcı oymağı ise 13 hane idi ve Köstenci, Döğer ve Kiçibaş mezralarında oturuyorlardı.   Bir kayıtta üç nefer Avşar şakilerinin “Avcı Türkmanına” şekavette bulunmaları üzerine Kayseri mutasarrıfı Zaralı Zade Osman’a bir yazı gönderilerek bunların yakalanması istenmektedir.(Fi evahiri za 1147)  
41. Avşar Hacı Mustafa Oğulları: Avşar Türkmenlerine mensup olan bu oymağın hareket alanı Develi, Harmancık, Yahyalı ve Zamantı olarak tespit edilmiştir.  1690 yılındaki Avusturya Seferine katılan Afşar beylerinden Çerkez-Oğlu Hacı Mustafa Bey’in  soyundan geliyor.
1691-92 yılında Rakka’ya iskanları emredilince, ot bitmeyen ve şartları oldukça kötü olan Rakka’ya gitmek istemeyen ve Membiç’te yerleşmek isteyen Hacı Mustafalılar, Membiç’e iskana izin çıkmasına rağmen devlete karşı gelip (Hacı İvaz Avşarıyla birlikte) iskana uymadılar. Azez, Antep ve Halep civarında eşkıyalık yapıp 4-5 köyü de talan ettiler. Devlet, İlbeyli, Koyunoğlu İbrahim ve Çobanoğlu vs.. cemaatlerinden de yardım alıp harekete geçince aman dileyip 1697’de Rakka’ya iskanı kabul ettiler.  Hacı Mustafalılar, Lek, Afşar ve Tacir cemaatiyle birlikte baskı yaparak 1712’de Rakka’ya iskanı istenen Recepli Avşarı’nı iskana göndermemiştir.  Bu onların iskan bölgesinden kaçtıklarını gösteriyor.
Bu cemaat Malatya Sancağı, Gördes, Kızılhisar – Sığla, Yeni-İl, Halep ve Rakka’da yerleşmiştir. Kayseri’de bu oba Mustafabeyli olarak ta adlandırılır. Bu adda bir oba ise Rakka ve Barçın’da bulunuyor.  Kayseri’nin Pınarbaşı ilçesi Hassa ve Tözgün köyleri de bu obadandır.


Burhanettin Akbaş

11 yıl önce - Cum 10 Ağu 2007, 10:55

42. Avusturya Seferine Katılan Türkmen Boyları ve Boy Beyleri: Viyana bozgunundan sonra Avusturya seferi sırasında Kayseri bölgesindeki Türkmen oymakları da dahil olmak üzere birçok oymak katılmış ve boy beylerinin isimleri kayıt altına alınmış ve kaç nefer oldukları yazılmıştır.
Avşar Türkmenlerinden
1.Recep oğlu Halil Beğ
2.Çerkez oğlu Hacı Mustafa Beğ
3.Deli Seyfi Oğlu Muammer Beğ
4.Çerkez oğlu Ömer Beğ
5.Kara Gündüz oğlu Murat Beğ
6.Hacı İvaz oğlu Dokuz İbrahim Beğ
7.Bahri oğlu Himmet Beğ
8.Kara Gündüz oğlu Selim Beğ
9.Kara Gündüz oğlu Kara Halil kethüda
10.Recep oğlu Dana Murat Beğ
11.Hacı İvaz oğlu Abaza Beğ
12.Kör Ali oğlu Gündüz Kethüda
(Avşar Türkmenlerinden toplam 200 nefer)
Diğer Türkmenler:
1.İmir Türkmenlerinden Elhac Kadir Beğ (100 nefer)
2.Abalı Türkmenlerinden Çarık oğlu Doğan Beğ
3.Meşal Bey oğlu Müşerref Beğ
4.Bad oğulluğu Hacı Ali kethüda
5.Asaf kethüda
6.Göçer Sülük Kethüdası (yekün 60 nefer)
7.Şam Bayatı Türkmenlerinden Kör Haydar Beğ
8.Üsküdar Gazi Oğlu Mahmud Beğ
9.Karataş Oğlu Mehmed Kethüda
10.Koyuncu Kara Bilal Kethüda(yekün 30 nefer)
11. Kızık Türkmenlerinden Hacı Zekeriya oğlu Asaf Beğ
12.Oturak Kızıklı Kara Kethüda oğlu Bekir Beğ
13.Kızıklı Mehmed Oğlu Terbus (yekün 30 nefer)
14.Ağcakoyunlu Türkmenlerinden Behram Oğlu İsmail Beğ
15.Keçeli oğlu Muslu Beğ
16.Arzuman Oğlu Hacı Murat Kethüda
17. Yeni Oba Kethüdası Ahmet Kethüda( yekün 150 nefer)
18.Çiçlü Türkmenlerinden Ali Küçük Oğlu Hasan Kethüda
19.Burak Türkmenlerinden Arap Osman oğlu Muharrem Beğ
20.Musa Kethüda (yekün 60 nefer)
21.Çiğdemlü Türkmenlerinden Çiğdem oğlu Osman Beğ
22. Çiğdem oğlu Köse Yusuf Kethüda
23.Çiğdem oğlu Balaban Beğ (yekün 100 nefer)
24.Bayındır Türkmenlerinden Rüstem Kethüda oğlu Halit Beğ
25.Reyhanlu Türkmenlerinden Hacı İlyas oğlu Hacı Mehmet Kethüda
26. Kethüda Kara Ramazan (yekün 35 nefer)
27.Beğdili Türkmenlerinden Firuz Beğ oğlu Şahin Beğ
28.Seyifhan Beğ
29.Şedid Oğlu Topal Asaf Bey
30.Kara şeyhlü Kızıl İdris Oğlu Musa Beğ
31.Ebu Seyif Oğlu Mirza İsmail Beğ
32.Beğmişli Ganem Beğ
33.Yüz hatem ağa oğlu Hasan Beğ
34.Şah İsmail Oğlu Mehmed Beğ
35.Bozkoyunlu Ahmed Kethüda
36.Bozkoyunlu Murteza Kethüda
37.Kara Şeyhlü El’is oğullarından Kenan ve Kesal bey
38.Kırgıl Yahya Oğlu
39. Döğerli Yedi Beğ (yekün 150 nefer)
40.Keçelü Türkmenlerinden Kefe oğlu Ömer Beğ
41. Yörmük Türkmenlerinden Kara Hasan oğlu Ali Kethüda ve Cafer Beğ( 35 nefer)
42.Oturak Bahadırlı Türkmenlerinden Kör Hacı kethüda
43.Gözü Büyük Oğlu
44.Oturak Çepni Türkmenlerinden Hacı mahmud Kethüda
45.Radif Kethüda
46. Ali paşa Oğlu
47. Sami kethüda
48. Döğer Oğlu (yekün 40 nefer)
49.Elçi Türkmenlerinden Elçi Zaman oğlu Tatar Kethüda ( 15 nefer)
50.Musacalı Türkmenlerinden Çavuş oğulları (20 nefer)
51.Pehlivanlı Türkmenlerinden Pehlivan Oğlu İsmail Beğ
52.Pehlivanoğlu Hacı Musa Beğ
53.Pehlivanoğlu Battal Beğ
54.Hasan Beğ oğlu Mehmed Beğ
55.Ali Beğ oğlu Mirza Beğ
56.Pehlivanoğlu Hacı Abbas Beyoğlu
57.Kuzu Güdenli Kethüda
58.Sınal Beyazı Kethüdası
59.Biber Oğlu Asaf Beğ
60.Tatar Oğlu Kethüdası
61.Bilas Kethüdası (yekün 300 nefer)
62.Kılıçlı Türkmenlerinden Kızıl Şaban oğlu Kenan Beğ
63.Bektaş Kethüda Oğlu (20 nefer) Halep Türkmenlerinin toplamı 1340 nefer
Dulkadirli Türkmenleri:
1.Emirza Oğlu Mirza Beğ
2.Emirza Oğlu Hacı Mahmud Beğ
3.Bekir kethüda
4.Hacı Hızır oğlu Hacı Abdurrahman Kethüda
5.Dağlı İsmail Kethüda
6.Adamcıl Kısır
7.Seyf Oğlu
8.Aydınlı Molla Ahmed Kethüda
9.Pir Sultan Oğlu Hüseyin Kethüda
10.Okçulu Bölükbaşı Oğlu
11.Bidil Oğlu Hasan Beğ
12.Çolak Osman Oğlu
13.Hacı Mehmed Kethüda
14.Toruk Halepverdi Kethüda
15.Kılıçlı Ali Kethüda
16.Bodur Kethüda Oğlu
17.Musa Kethüda Oğlu Mehmed Kethüda
18. Musa Kurlu Oğlu Ali kethüda
19. Keke Hacı Himmet Kethüda
20. Hindi Kethüda Oğlu
21.Abdillü Koca Beğ
22.Kör Yusuf Kethüda oğlu Yakup Kethüda
23.Ovacıklı Ağa bey oğlu
24.Tacirlü Koca kethüda
25.Çakal Demircili Yunus Kethüda
26.Bostancı Cemaati Kethüdası
27.Turşir Cemaati Kethüdası (toplam 200 nefer)
Danişmendli Türkmenleri:
1.Altı parmak oğlu Hüseyin Ağa
2.Ketiş oğlu İbrahim Beğ
3.Kodal Ömer Kethüda
4.İvaz Kethüda
5.Yusuf Kethüda Haydar
6.Hızır kethüda İbrahim Kethüda
7.Cafer Kethüda Piri Oğlu (toplam 300 nefer)
Mamalı ve Hacı Ahmet Oğlu Türkmenleri
1.Hacı Ahmet Oğlu Bektaş Beğ ve Cafer Beğ
2.Mamalu Cırık Hacı Ali Beğ
3. Mamalu Solak
4.Hacı Nasuh ve Mehmed (toplam 200 nefer)
Maraş Türkmenleri:
1.İl Beği oğlu Musa Beğ
2.İl Beği oğlu Deli Behram Beğ
3.İl beği oğlu Ali Kadı
4.İl Beği oğlu Mehmet Ağanın oğlu
5.İğir Oğlu Hasan Kadı
6.Helteler Mirza Ali Oğlu
7.Kasıllu Sarım Oğlu
8.Kara Yakup Oğlu
9.Kadılı oymağı
10.Hacılı oymağı
11.Küreci Oymağı
12.Hırkalı Oymağı
13.Devik oymağı
14.Çanakçılı Oymağı
15.Bulanıklı Oymağı
16.Andırınlı Oymağı
17.Helteler Oymağı
18.Beyazıt oğlu Kalender Ağa (toplam 400 nefer)
Adana, Kars (Kadirli) ve Zulkadirli Boy beyleri:
1. Karslı Yusuf Ağa oğlu İsmail Ağa
2. Abdülkerim Ağa Karındaşı oğlu Ahmed Ağa
3. Derviş Paşa oğlu Beğ
4. Fazlı Efendi Oğulları
5. Kozan Oğlu
6. Kara Hasan Ağa Oğlu
7. Yusuf Ağa
8. Kel Hasan Ağa Oğlu
9. Topal Demircili Oğlu
10. Misisli Hacı Ali oğlu Hacı Hüseyin Beğ
11. Adanalı Denizli oğlu
12. Tarsuslu Dilaver beğ
13. Kars ve Sis Oymakları
14. Kozanoğlu Oymağı
15. Varsak Oymağı
16. Bozdoğan Yörükleri
17. Dündarlı Oymağı ( toplam 300 nefer)
Payas ve Bilan Türkmenleri:
1.Bilanlu Yusuf Ağa oğlu Abdülfettah Ağa
2.Hacı Durak oğlu Ali
3.Molla Oğlu Mustafa Bölükbaşı
4.Yeşilbaş Bölükbaşı
5.Alay Beği Oymağı
6.Kösecili Oymağı
7.Abacılı Oymağı (toplam 200 nefer)
43. Aşağı Mersin (Aşağı Marason) Oymağı: Tomarza yöresinde görülen Türkmen topluluğudur. Aşağı ve Yukarı olmak üzere iki parçaya ayrılmıştır. Aşağı Mersin oymağı, 1518’de adını değiştirerek Pusatlı adını almıştır. 1584 yılında 46 hane nüfusları vardır. Aşağı Mersin Kışlağında otururlar. Yukarı Mersin oymağı ise 1500 yılından sonra Firuz Kethüda adıyla anılmıştır. 1584 yılında 41 hane nüfusları vardır. Yukarı Mersin Kışlağında otururlar.   Osmanlı kayıtlarında Mersin (Marason) olarak geçen bu Türkmen oymağının Tomarza yöresindeki  kışlağı daha sonraki tarihlerde karşımıza Madrason adıyla köy  olarak çıkmaktadır. Bu köyün adı da Cumhuriyet döneminde Göktepe olarak değiştirilmiştir.
44. Ayağı Kesük Oymağı: 1563 yılında Pınarbaşı nahiyesinde Ahmedin Hanı, Yalınız Pınar, Sıcak Pınar mezralarında Sadık Hacılı oymağı ile ziraat yapıyorlardı.
45. Ayar Oymağı: İslamlu Yörüklerinden olan oymak, 1584 yılında Kancak mezraında 42 hane nüfusa sahipti.  
46. Aydoğmuş /Toklu  Oymağı: Adını Aydoğmuş Kethüda Veled-i Toklu’dan alan oymak Toklu oymağı olarak da biliniyor. 1584 yılında 26 hane olarak gösterilmiştir. Killiviran, Emir-i dad, Güllüce ve Ağcaağıl mezralarında bulunuyorlardı. Aynı tarihlerde diğer bir Aydoğmuş oymağı ise yine İslamlu’da Aydoğmuş veled-i Halil’den adını alıyordu ve 10 hane olarak Saka ve Döğer kışlağında kalıyorlardı.  15. Yy başlarında Kuzey Suriye’de yaşayan Köpekli Afşarları’nın beylerinden Ay-Doğmuş’tan gelmektedir.  Aydoğmuşlular, daha sonra Sis Avşarlarının obalarından birini meydana getirmişlerdir.
 Sis bölgesindeki Aydoğmuşlular, 1519’da 91 hane, 7 mücerret nüfus ve 9440 akça hasıla, 1523-4 tahririnde 81 hane, 39 mücerret, 1 imam, 1 pir-i fani ve 5 dervişan nüfus ile 6450 akça hasıla sahip bulunuyordu. 1525-6’da 86 hane, 25 mücerret, 3 sipahi-zade ve 1 pir-i fani nüfus ile 4068 akça hasılı vardı. Göçer-evler olarak kaydedilen cemaat Adana Sancağında mütemekkin olmakla birlikte rüsum-u örfiyelerini Sis Sancak beyine veriyorlardı. 1536-7’de 86 hane, 36 mücerret, 8 sipahi-zade, 3 fukara, 1 imam nüfus ve 7842 akça hasılları vardı.
 Aydoğmuşlu Oğlanları adını taşıyan diğer oba ise 1519’da 17 hane, 1190 akça hasıla sahipti. 1523-4 tahririnde 25 hane, 10 mücerret, 1 imam, 14 sipahi-zade ve 1 pir-i fani nüfus ile 2000 akça hasılı vardı. 1525-6’da 25 hane, 11 mücerret, 14 sipahi-zade, 924 akça hasılı, 1536-7 tahririnde ise 39 hane, 10 mücerret, 14 sipahi-zade ve 2157 akça hasılı bulunuyor ve Bürücek mezrasında oturuyorlardı.
 Aydoğmuşlular Adana ve Sis’ten başka Aksaray, Dulkadır, Maraş ve Söğüt’te de yerleşmişlerdir. Aydoğmuş Hacılı ve Aydoğmuş Musa adını taşıyan cemaatler ise Maraş bölgesinde görülüyor.
 Sis bölgesi Aydoğmuşluları şu obalara ayrılmıştı : Alp-Ağıl-Oğlu, Bahşayışlu, Canbaz (-lı, -oğlu), Çandık, Kara Mehmet (Kara Mihmadlu).  
 Diğer Sis Afşarı obaları gibi bunlarda göç edip dağılmışlardır. Bunlardan bir kolun batıya gittiklerini yer adlarından takip edebiliyoruz. Isparta’da Keçiborlu ilçesinde bulunan Aydoğmuş Dağlarına ve Aydoğmuş köyüne bunların isim verdiği biliniyor.  Ayrıca Konya’nın Dinek, Kırşehir’in Mucur, Ankara’nın Nallıhan ve Afyon’un Çay ilçelerinde de Aydoğmuş adlı köyler bunların hatırasıdır. Sivas’ın Merkez, Tokat’ın Niksar ve Karabük’ün Kurucaşile ilçelerindeki Aydoğmuş adlı köyler onlardan bazı bölüklerin buralarda da yerleştiğini gösteriyor.
 Toklar, Türkistan’da çok rastlanan isimlerdendir. Türkistan’da Kundur (Kunduz) Türklerinin, Kırgızların, Türkmenlerin ve Kazakların Tok ve Toklar adını taşıyan boyları vardır:
 Tok: Kunduzların boy adı
 Tok Abay, Tokaç ve Tokay: Kırgızların Togay ve Bugu oymaklarına bağlı oba.
 Toktamış: Türkmenlerin Teke boyuna bağlı.
 Tokalak: Türkmenlerin Teke boyundan Toktamış’a bağlı.
 Toklı: Toktamış’a bağlı.
 Tokmak: Türkmenlerin Çavundur boyuna bağlı bağlı.
 Tok Bulat: Kazakların Ortayüz oymağının Semi Baganalı koluna bağlı.
 Tok Bulat: Kazakların Ortayüz oymağının Konrat ve Kütenci koluna bağlı.
 Tokman: Kazakların Kiçiyüz ve Alimoğlu ve Karasakal koluna bağlı.
 Tokpak: Kazakların Ortayüz, Girey ve Kara Girey’e bağlı.
 Toksarı: Kazakların Kiçiyüz, bayoğlu ve Aday koluna bağlı.
47. Azıklı Oymağı: 1563 yılında Pınarbaşı nahiyesinde Bellüce köyü ve Alaca Mescit’te 6 nefer nüfusları vardı.  Bulgarluca ve Hamza Viranı mezralarında ziraat yapıyorlardı.


hacıpaşa38
11 yıl önce - Cmt 11 Ağu 2007, 16:52

Saygıdeğer Burhanettin Hocam diğer sitelerde Avşar oymaklarından bahsederken Hacıpaşa oymağının adı geçmiyor  bu da herhalde ana boy adının unutulduğundan olsa gerek.



Burhanettin Akbaş

11 yıl önce - Pzr 12 Ağu 2007, 01:00

Hacıpaşalılar, Dulkadirlilerdendir. Dulkadirlilerde bildiğim kadarıyla Oğuzların Bayat, Bayındır, Avşar gibi büyük boylarından oluşuyordu. Tabii ki diğer boylar da vardı bence. Ana boylar bunlardı. Bugün boy adlarını hatırlayanların büyük bölümü sizin de bahsettiğiniz gibi, son dönemdeki göçle (19. yüzyıl, 1820- 1830) gelenlerdir. Onlar da yerleşik hayata geçmek için çok zorlandılar biliyorsunuz. Devletle de birçok tatsız hadise meydana geldi. Aşiretlerin kavgaları, devletin iskana zorlaması tarihe yansımıştır ve Dadaloğlu'nun şiirlerinde de bunu takip etmek mümkündür.

B MADDESİNDE YER ALAN OYMAKLAR

48. Baba Hacılı /Bala Hacılı/ Malacacılar Oymağı: 1584 yılında Ağca Kale köyünde 33 hane olarak bulunyorlardı.  
49. Bayazıtoğulları: Doğu Beyazıt’tan göçtükleri için bu adı alır. 1514 Çaldıran savaşından sonra Beyazıtoğullarından Ali İskender Bey, Kahramanmaraş’a gelmiştir. Çok kalabalık bir aşiret olan Beyazıtoğluları, Kilis, Kahramanmaraş, Erzurum, Diyarbakır, Kırşehir ve Kayseri yöresinde yerleşik hayata geçmişlerdir. 1520 tarihinde Kayseri’de Beyazıt isimli 25 hanelik bir köy kuran oymak, daha sonraki tarihlerde kurdukları köyü terk ederek Erciyes dağının eteklerine yerleşmiş ve buradaki Yamaçlı ve Sosun köylerine yerleşerek buradaki Türkmen obaları ile karışmışlardır.
50. Bacıoğlu: Kayseri yerleşen Yörük topluluğudur.
51. Bahadır Hacılı Oymağı: Cebel-i Erciyes nahiyesinde oturan (Erciyes dağı nahiyesi) bu Türkmen topluluğu 16. yüzyılda Kırancık ( ya da Kazancık) mezraında oturuyordu. 1500’de 17 nefer, 1520’de 32 nefer nüfusları vardı. Cebel-i Erciyes nahiyesi, bugünkü Hacılar, Hisarcık ile Tomarza ilçesinin bir kısmını içerisine alan bölge idi. Bugün Hisarcık beldemizde oturanların ifadelerinden anladığıma göre, Bahadır Hacılı cemaati Hisarcık’ta meskundur. Bu oymak, Oğuzların Bayat boyuna mensuptur. Oymak adını boy beyi Ömer v.i. Bahadır Hacı’dan almıştır. 1543 yılında 31 hane nüfusları vardı. Kozluca mezraını tasarruflarında tutuyorlardı. 1570 yılında Irmak Kenarı nahiyesi Yörükleri arasında görülürler ve 41 hane nüfusalrı vardır.  
52. Badıllı (Beydili) Boyu: Oğuzların Beydili boyuna mensup olan Badıllı oymağı, Horasan’dan hareketle Tunceli yöresine gelmiş, Tunceli’de bir bölük Türkmeni bırakarak  Çukurova’ya inmişlerdir. Çukurova’da Ceritli aşiretini oluşturan önemli kollardan birini meydana getirirler. Toroslardan Binboğa dağlarına ulaşan bu topluluk Sarız’ın Ördekli, Tavlaköy, Çağşak, Kırkırsak, Dallıkavak, Sancakağıl, Gümüşali, Küçük Söbeçimen, Darıdere, Altısöğüt (kısmen) ve İncemağara (kısmen) köylerinde meskundur.  Milli Mücadele yılarında oldukça yaralılıkları görülmüştür. Özellikle bölgesel isyanları bastırmışlar ve Kuva-yı Milliyenin yanında yer alarak önemli hizmette bulunmuşlardır.
53. Bahrili Avşar Oymağı: Develi’de meskun bir Türkmen topluluğudur.  24 Temmuz 1727’de Köstere, Harmancık,İncesu ve Develi-Karahisar kazalarında görülmüşlerdir.  16. Yy’da Halep Afşarları üç oymaktan oluşuyordu : Köpekli, Gündüzlü ve Avşar. Bunlardan Avşar oymağı 1579-80 yıllarında üç kethüdanın idaresindeydi. Recep, Bahri ve Küçük Minnet. İşte bu oba adını bu Bahri Kethüdadan almıştır. 1581 yılında Danişmentli ve Lekvanik cemaatinden bir kısım eşkıyanın Avşarların mallarını gasp etmeleri üzerine Bahri Kethüda Recep ve Küçük Minnet ile birlikte devlete şikayet etmişlerdi.  1690 yılındaki Avusturya Seferine katılan Afşar beylerinden Bahri-Oğlu Himmet Beyin adı geçiyor.  1695 yılında Rakka’da sakin iken kaçan Bahrili cemaati, Kara Gündüz ve İmam Kulu cemaati ile beraber Kadirli’ye gelmiş ve çevreye zarar verdikleri için Rakka Beylerbeyine emir gönderilmişti.  Rakka’ya iskan olunanlardan bir kısmı yerlerini terk etti. Bahrili Avşarı Adana eyaletinde dolaşıyordu. Bunların iskan yerlerine gitmeleri için 1748-67 yıllarında kapsamlı bir çalışma yapılmıştır.
 Bahrili Avşarı Adana ve Rakka’dan başka Boz-Ok, Develi, Karaman, Kayseri, Maraş, Misis, Şabanözü, Tarsus ve Yeni-İl ile Halep’te yerleşmiştir. Bir kısmı ise Balkanlara göçürülerek Çirmen sancağında bulunan Akça Kızanlık’ta iskan olmuştur.
 Osmaniye Merkez, Adıyaman Besni, Elazığ Maden (Bahrobişaran), Malatya Merkez, Malatya Akçadağ, Urfa Merkez, Diyarbakır Ergani (Bahriyiulya, Bahriyibişaran) ve Diyarbakır Dicle’de (Bahresüfla) aynı adda köyler görülmektedir ki onların yayılışıyla ilgili bize bir fikir verebilir.
54. Balaklu /Balanlu ( ya da Yalaklu) Oymağı: 1584 yılında 30 hane nüfusa sahip oymak Hırka köyünde oturuyordu.  
55. Balamalu Oymağı: Irmak Kenarı nahiyesinde (Felahiye, Özvatan, Sarıoğlan) görülen bir Türkmen topluluğudur.  
56. Balihacılı Oymağı: Kayseri’de meskun bir Yörük oymağıdır.  Bali isimli bir oymak 1563 yılında Sarız bölgesinde Tekfur Asar köyüne bağlı Kurt Öyüğü mezraını ekip biçiyordu.
57. Baluç Oymağı: Zamantı’da meskun bir Yörük oymağıdır.
58. Başladık Oymağı: Oğuz Türklerinin Yıva boyuna mensubiyeti bilinen Başladık Oymağı Yıvalı Yörüklerindendir ve Güllüce mezraını kurmuşlardır. 1520 yılında Erciyes dağı nahiyesinde 39 nefer nüfusları vardı. Güllüce, bugün Bünyan ilçesinde aynı adla bir köydür.
59. Bayat Obaları: Oğuzların Bayat boyundan gelen obalara Kayseri’nin değişik bölgelerinde rastlanmaktadır. Doğrudan Bayat adını taşıyan Yeşilhisar’da ve Kızılırmak vadisinde Yazıbayat, Kayseri merkezde Şam Bayatı isimli köyler tespit edilmiştir.  Evlad-ı Bayat adını taşıyan bir oymak da 1570 yılında Malya nahiyesinde (Talas-Tomarza bölgesi) bulunuyordu  ve 85 hane nüfusa sahipti. Yine Bayat boyuna mensubiyeti bilinen obalar da Kayseri’nin değişik bölgelerine yerleşmişlerdir: Ağcalu (Bünyan), Kuzugüdenli (Akkışla), Bahadır Hacılı (Erciyes dağı yöresi/ Hisarcık), Bektaş (Felahiye, Tomarza, Özvatan, Sarıoğlan, Kayseri merkez), Bozca (Yahyalı), Elbaşlı (Bünyan), Hızırcaoğlu (Yeşilhisar/ Yahyalı), Kabaklı (Tomarza/ Develi), Karalar (Özvatan, Felahiye, Bünyan), Okçu (Felahiye, Özvatan, Sarıoğlan), Pehlivanlıoğlu (Kayseri, Bünyan, Talas, Develi, Zamantı) oymaklarıdır.  Bugün İncesu ilçesinde Bayat boyundan geldiklerini ve Maraş’tan gelerek İncesu ilçesinin gayrimüslim mahallelerine yerleştiklerini söyleyen Türkmenler vardır.
60. Bayındır boyu: Oğuzların Bayındır boyu Kayseri’nin değişik yerlerinde meskundur. Bu Oğuz toplulukları genellikle Dulkadirli topluluğundan koparak Kayseri’ye yerleşmişlerdir. Kuzu Güdenli Aşiretinin Bayat ve Bayındır boylarından geldikleri bilinmektedir. Kuzu Güdenli Aşireti, Akkışla ilçesi ve Akkışla’ya bağlı köylerde meskundur. Akkışla ilçemizin Bayındır isimli bir mahallesi bulunduğu gibi Kululu köyüne yerleşen bir ailenin adının da Bayındıroğlu olduğunu biliyoruz. 16. yüzyılda Karahisar’a (Yeşilhisar) bağlı Bayındır adını taşıyan bir köy de bulunuyordu.
61. Baynal / Baytal Oymağı: Kustere Yörüklerinden (Tomarza) olan oymak, 1570 yılında 36 hane nüfusa sahipti.  
62. Beceli Aşireti: Harmancık’ta meskun bir Arap topluluğu olarak gösterilmiştir.  Lakin Bece/ Peçe kelimesinin Peçenek boyunun kökü ile aynı adı taşıması bu bilgiyi şüpheli kılmaktadır. H.1022’de Çankırı (Kangırı) bçlgesinde rastladığımız bu aşiretin adı bir kayıtta Peçeli biçiminde geçmekte ve Türkmen taifesinden gösterilmektedir.
63. Beğdenizli Oymağı: Avşar Türkmenlerinden olan oymak, Recepli Avşarlarına tabi idi ve Zamantı’da meskundu.  Rakka, Karaman, Kadirli, Kırşehir, Sis, Zamantı, Kayseri ve Kars-ı Maraş’ta yerleşmiştir.
64. Beğendik: 1683-1684 yıllarında Kayseri’ye bağlı bir köy idi. Bugün Hacılar’da bu adla bir mevki vardır. Bugün Kayserili olan Beğendik marketler  zincirinin de adı olan bu isim Kazak Türklerinin Ortayüz boyuna bağlı Bigendik oymağının da adıdır.
65. Beğdili Oymağı: Oğuzların Beydili boyuna mensup obalar genellikle Kayseri’nin Sarız, Felahiye, Özvatan, Sarıoğlan, Yeşilhisar ve Develi havalisinde görülmektedir. Bunlar arasında en önemli topluluk Ceritlerdir. Sarız’da ve Kayseri merkez ve merkeze bağlı Alagöz köyünde görülmüşlerdir. Sarız’da on bir köy kurmuşlardır. Özellikle Erciyes Dağı ve çevresinde Kara Hasanlı Ceritleri görülmektedir. Kuşçu Ceritleri ise Toroslardan Develi ilçesine geçmişler ve orada meskun olmuşlardır. Beğdili adlı bir oymak Sarıoğlan yöresinde görülmüş, diğer bir Beğdili topluluğu ise Tatılı köyüne ve civar köylere yerleşmiştir. Karaözü Kasabasını da Malatya yöresinden gelen bir Beğdili topluluğunun kurduğu bilinmektedir. Kömeç (Gömeç) köyünü de Beydili boyu kurmuştur ve Kayseri merkez ilçeye bağlıdır.  
66. Bektaş (Bektaşoğlu) Oymağı: Bektaş obası Oğuzların Bayat boyuna mensuptur. Bazı kaynaklar Türkmen, bazı kaynaklar ise Türkmen Kürdü demektedirler. Bektaş Oymağı Irmak Kenarı nahiyesinde Başviran mezraında görülmektedir. 1520 yılında Başviran mezraında 20 nefer nüfus kayıtlıdır.  Bu bölge Kızılırmak hattı dediğimiz Felahiye, Sarıoğlan, Özvatan hattıdır. 1543 yılında Kayseri’de yine Bektaş isimli bir köye ve şehirde de aynı adla bir mahalleye rastlanmıştır. Bir başka kol da Bektaşoğlu adını taşımaktadır ve Zamantı ve Harmancık’ta görülmüştür. Bugün Tomarza ilçesinde de Bektaş adını taşıyan bir köy vardır. Tomarza yöresindeki bu oymak ise 1584’de rastladığımız Bektaşlu isimli oymaktır. Kustere Yörüklerindendir ve Şeyh Barak oymağı ile birlikte Orta Viran mezraında bulunuyordu. 16 hane nüfusları vardı.  
67. Beratlı Oymağı: Kayseri’de görülen bir Yörük topluluğudur.
68. Beşikli Oymağı: Koramaz nahiyesinde (Bünyan yöresinde) gösterilen oymak Kuruköprü’de 67 hane olarak bulunuyordu.  
69. Beylerli Oymağı: Irmak Kenarı Nahiyesinde (Felahiye, Özvatan, Sarıoğlan) yöresinde görülen bir Yörük topluluğudur.  Beylü adıyla 1584 yılında Ilısu mezraında 3 hane nüfusları vardı. İslamlu Yörüklerinden olan oymağın asıl yerleşim yeri ise Saka-i Küçük idi. Burada 97 hane nüfusları vardı.
70. Bezircili Oymağı: Yazır boyuna mensup Yörükler 16. yüzyıldan sonra Karataşlı ve Bezircili adını  almışlardır. Bezircili Yörükleri de Kayseri’de Yazır boyunun ağırlıklı olan yerleştiği yer olan İncesu ilçesinde (Karataş nahiyesi) bulunmaktadır. Boran ve Sürtme (ya da Sürtmece) kışlağında meskundurlar ve Çobansalur mezraını da tasarruflarında tutmaktadırlar. Oymak adını oba beyleri olan Sinan bin Bezirci’den almıştır. 1584 yılında Sürtmece köyünde 30 hane, Boran köyünde 44 hane olarak tespit edilmişlerdir.   Bezircili adının zamanla Kayseri ve çevresine yayıldığı da görülmüştür. Özellikle Germir’de ve Gergeme’de Bezircilioğlu lakabını taşıyan aile unvanlarına rastlanmıştır.
71. Biligi / Bilüge/ Beylüklü Oymağı: İslamlu Yörüklerinden olan oymak 1584 yılında 47 hane idi. İslamlu’da Saka-i Küçük kışlağında kalıyorlardı ve Gernicek mezraını Alembeylü oymağı ile birlikte ekiyorlardı. 1570 yılında bu oba Beylüklü adıyla Koramaz nahiyesinde 46 hane nüfus olarak gösterilmiştir.  
72. Binali Oymağı: Yeşilhisar’da meskun bir Yörük topluluğudur.
73. Binboğa Yörükleri / Türkmenleri: Ali Rıza Yalman (Yalgın) Binboğa dağlarına yaptığı geziyi anlatırken Kayseri ve Kahramanmaraş arasındaki bu dağ silsilesinin coğrafi sınırlarını belirler: “Binboğa dağlarının doğusu Elbistan, Efsus (Afşin), Hun Sevin’i; batısı Göksun’un Keklikoluk, Altınoba’sı; kuzeyi Pınarbaşı, Kırkırsak, Sarız, Kötüre, Gökhüyük ile çevrilidir.” Binboğa dağının Avşar ve Cerit aşiretleri tarafından kullanıldığına işaret eden Yalman, Yaylaklı ve Kemerli adı verilen yaylaların Avşarlar ve Ceritler tasarrufunda olduğunu söylemektedir. Yalman (Yalkın) burada tespit ettiği Tecirli ve Cerit obalarının listesini vermektedir. Tecirliler: Palalı, Yazmalı, Şekerli, Hiboğlu, Günün oğlu, Budaklı, Gürer, Böcüklü, Domballı, Eloğlu, Çerçioğlu, Alçı, Gücüklü, Kokulu, Çırnazlı, Karabibili, Araplı, Kırmıtlı, Kabuklu, Alhanlı, Sarıhasanlı, Kal’alı, Karaobalı, Dervişeli olmak üzere 24 obadır. Yalman, Cerit obalarını da şöyle ifade etmiştir: İmrenli (İmirzeoğlu), Azılı, Vameyli, Hamdili, Çakılı, Tatarlı, Mustafa Beyli, Ceyhan Bekirlisi, Altıgöz Bekirlisi, Alma Göllü, Yalak Evi, Durak Obası, Hunatlı, Yumutlu olmak üzere 14 obadır.  
74. Birader Oymağı: 1570 yılında Koramaz nahiyesinde (Bünyan yöresi) görülen Yahyalı Yörüklerinden bir oymaktır. Bu tarihte 37 nefer nüfusa sahipti.  
75. Boğalı (Boğalı Tatar) Oymağı: Yörük ve Türkmen topluluğu olarak ifade edilen oymak, Kayseri yöresinde görülmüştür. Karataş Nahiyesinde (İncesu) Kızılcain ve Yenice mezralarında meskun olmuşlardır. Boğalı Tatar Oymağının tasarrufunda Konak, Dilmes ve Sadi  mezraları vardı. 1483’te köy ve daha sonra oymak olarak adları geçmiştir. Bu tarihte 57 hane, 1518’de 61 hane, 1543’te 94 hanedirler. Sarıgöl, Kurt İni, Kuyucak, Melce, Yağdı mezralarını tasarruflarında tutuyorlardı. 1570 yılında 96 hane nüfusları tespit edilmiştir.  
76. Bostanlu Oymağı: 1483’te hayatta olan Ahmet bin Bostancı’dan adını alan oymak, bu tarihte 43 hane idi. Venk ve Ahmed Hisarı Kışlaklarında kalıyorlardı. Ağin, Ilısu, Keçilik, Uzunağıl ve Ilgaz mezralarını tasarruflarında tutuyorlardı. Bu oymağın 1543’te Döğer ve Kiçi mezralarında ziraat yaptıkları anlaşılıyor.  1563 yılında ise bir başka oymak daha vardı. Adı Bostancı olan bu oymak Sarız’ın Yalak bölgesinde Yalak’a tabi Kınalı Kaya, Eğricek Söğüt ve Kengerlüce Viranı mezralarını ekip biçmekte idi.   Sis Avşarı obalarındandır. 1519’da 12 hane, 1 mücerret, 1275 akça hasılı olup Sırmayemun mezrasında ziraat yapıyordu. 1523-4 tahririnde 10 hane, 720 akça hasılı, 1525-6’da ise 11 hane, 2 mücerret ve 446 akça hasılı vardı. 1536-7’de padişah haslarına dahil edilmiş 5 hane, 3 mücerret, 328 akça hasılı vardı ve Çakır-suyu üstünde sakindi. Bostancı cemaati belgelere göre Manisa, Saruhan, Adana, Sis, Maraş, Sarıçam – Adana, K. Sahip, Ordu, Niğde, Tokat, Boz-Ok, K. Şarki, Edirne, Dulkadır, Kırk Kilise – Vize, Seferihisar, Günyüzü – Hüdavendigar ve Kayseri’de görülüyor.  Bugün Tomarza ilçesinde Bostanlık isimli bir köy bulunduğu gibi, 1655 yılında İslamlı Nahiyesinde Bostanlı adını taşıyan bir köy vardı.  
77. Boyacalı (Boyacılı) Oymağı: İki farlı mekanda görülen Boyacılı Türkmenleri, 16. yüzyılda Irmak Kenarı nahiyesine bağlı Siğa (ya da Sika/Saka)  kışlağında görülmüştür. Bugün bu yörede Erkilet bucağına bağlı Boyacı isimli bir köy bulunduğuna göre yerleşimi gayet net görebiliyoruz. Diğer bir yerleşim ise Malya nahiyesinin (Talas-Tomarza ve civarı) Kürtler (diğer adı Kurucaova) kışlağının Kuruca ( ya da Kuruca Ok) mezraındadır. Malya Yörüklerinden olan oba 1522 yılında 101 nefer, 1543 yılında 100 hane,  1584 yılında Kurucaova (Kürtler Kışlağı) köyünde 74 hane nüfusa sahipti. Oymağın adı boy beyleri Emir v.i. Boyacı’dan gelmektedir. Boyalu adını taşıyan bir başka oymak ise 1584 yılında Yarımca köyünde 13 hane olarak bulunuyordu. Bu köyden 4 hane ise şehre göçmüştü.  
78. Boynu İnceli Oymağı: Danişmentli Türkmenlerinden gösterilen oymak, Develi ve Erciyes kasabasında (Hacılar, Hisarcık ve Tomarza) gösterilmiştir.   Prof.Dr.Yusuf Halaçoğlu XVIII.yy da Osmanlı İmparatorluğu’nun iskan  siyaseti ve Aşiretlerin yerleştirilmesi adlı eserinde, Boynu İnceli oymağının büyük ölçüde Nevşehir iline yerleştiğini anlatıyor. Nevşehir’e yerleşmiş Boynu İnceli oymağına ait 17 obanın bulunduğunu bildiriyor ve bu obaların isimlerini zikrediyor.
79. Boynu Yoğunlu Oymağı: Kayseri’de meskun gösterilen bir Yörük topluluğudur.  Aslında Boynu Yoğunlu obası Maraş’ta meskun büyük bir Türkmen kabilesi idi. Lakin 1563 tarihli Maraş tahrir defteri gösteriyor ki, bu oymak özellikle Sarız bölgesindeki yaylalarda bulunuyorlardı. Özellikle Hüseyin Bey Oluğu, Kalecik Kaya, Kadın Kayası, Bostanbeli, Gök Oyan, Çavındır, Gökçe Depe, Eğrice Söğüdü, Beşikli ve Başın Yayla yaylalarında görülmektedirler.
80. Bozdoğan Yörükleri: Bozdoğan Oğullarının 14. yüzyılda Musul-Mardin arasında yaşayan geniş bir aile olduğu anlaşılıyor. Bu aileye mensup insanlar Sivas-Kayseri hükümdarı Kadı Burhaneddin’in hizmetine girmişler ve Kayseri’ye yerleşmişlerdir.  Zamantı havalisinde görülen Bozdoğan Kerimoğlu Yörüklerinin de bu aile ile ilgisi bulunabilir.  Şu an Bozdoğan Yörüklerinin büyük bir bölümü Adana bölgesinde Yüreğir ovasında yaşamaktadır.  
81. Boz Orhanlı (Bozca) Oymağı: Yeşilhisar havalisinde görülen bir Türkmen topluluğudur. Yine aynı bölgede Bozca adını taşıyan Ramazanlı Ulusuna tabi bir Türkmen obası Yahyalı kışlağında görülmüştür. Esenlüyü Bozca adıyla da anılıyorlar. Bu oymağın 1500’de 29 hane, 1522’de 35 nefer nüfusu vardı. Bozca oymağından bir bölük, 1570 yılında Koramaz nahiyesinde (Bünyan yöresi) 61 nefer olarak bulunuyordu.  
82. Bozatlı Obaları: Kayseri yöresinde Bozatlı Obaları Kınık Türkmenlerine mensup oldukları halde Oturak Kızıklı oymaklarına bağlı idiler. Kayseri şehir merkezinde 1543 yılında Bozatlı Mesciti görülmektedir. 1650 yılında da Bozatlı Paşa Mahallesi mevcuttur.
83. Bozulus Türkmenleri: Akkoyunlulardan kalma Türkmen halkına Osmanlı defter kayıtlarında Bozulus denilmektedir. Tarihçiler bu konuyla ilgili olarak Ulus Türkmenleri'ne böyle bir sıfatın nasıl verildiğini net açıklayamıyorlar.
Bozulus aşiretleri
Bozulus hakkındaki ilk bilgileri 1540 tarihli Osmanlı defter kayıtlarından öğreniyoruz. Bu il ana kol olarak ikiye ayrılıyor:
1. Diyarbakır Türkmenleri (Asıl Bozulus)
2. Dulkadir Türkmenleri.
Diyarbakır Türkmenleri Asıl Bozulus (Akkoyunlu bakiyeleri) ile Halep Türkmenleri'nin toplamıdır.
Dulkadir Türkmenleri'nden başka bir de Suriye yani Şam Türmenleri vardır ki, bunlar da genelde Halep Türkmenlerinden sayılır.
Bozulus'un Diyarbakır kolundan olan aşiretler:
Hamzahacılı, Kocahacılı, Musullu (Musulcalu), İzzettin Haculu, Haydarlu, İvaz, İshak, Yurtçu, Purnek (Pornek).
Bunlardan başka defterde zikredilen cemaatler de vardır. Oğulbeyli, Tabanlu, Süleyman Haculu, Şeyhli, Danişmentlü, Alahacılı gibi. Kanûnî devrindeki defterde asıl Bozulus gurubunda Avşar, Bayat, Kargın, Döğer gibi Oğuz Boyuna bağlı kabileler de zikredilmektedir.
Bozulus'un Dulkadirli koluna bağlı aşiretler:
Defterde bu gurubun birinci aşireti Cirit Sultan Hacılı'dır. Sonra Kurt Mihmatlu, Dokuz Kavurgalu, Mamalu, Kişne, Akçalı boyları zikrediliyor. Dulkadirli sahasında Avşar ve Eymür boylarından başka Bayat aşiretinin Şambayadı kolu da bulunmaktadır. İkinci Murat devrinde, Bozok bölgesinde Yörgüç Paşa'nın bastırdığı Kızılkocalı aşireti de Dulkadirli'dir.
Bozulus'un Şam Türkmeni koluna bağlı aşiretler:
Kanûnî devrinde yazılan birinci Bozulus defterinde Suriye Türkmenleri Tavaif-i Türkmanen Şam, yani Şam Türkmeni diye geçiyor. Hemen hepsinin Halep Türkmenlerine bağlı boy ve oymaklardan olduğu kabul ediliyor.
Köpekli Avşarı, Harbendelu, Beydilli oymakları, Halep Türkmenleri'ne bağlıdır. Karakoyunlu, Eymür, Ulaşlı, Avcı gibi teşekküller gene Halep Türkmenleri'yle ilgilidir.
Kanûnî'nin Nahçivan seferinde İranlılar, Bozulus'un bazı oymaklarını Osmanlılara karşı kullanmışlardır.
Bozulus, Mardin'in güneyindeki Deyrizor'dan Erzurum'a kadar olan bölgede yayılmakta bazen Gürcistan'a, İran sınırlarına kadar gitmekteydiler. 1583'te Çıldır yakınında Cambaz Çuru denilen yerde İran uç beylerinin baskınıyla karşılaşıp, büyük mal ve davar kaybına uğradılar. 1578 İran-Osmanlı savaşlarının sebepleri arasında bu Ulus Türkmenleri'nin İranlılarca yağmalanma hadiseleri de vardır.
Demek ki, Osmanlılar İran'daki, İranlılar da Osmanlı'daki Türkmenleri hep yağma etmiştir. Bu halk iki arada bi derede kalınca başının derdine düşmüştür. 1613 tarihli bir belgede Bozulus oymaklarının Anadolu ve Karaman eyâyetlerine yayılmaya başladığı, Sivas dolaylarındaki Yeni İl Türkmenleri'nin de Orta Anadolu'ya geçtikleri yazılıdır. Batıya gelenlerin büyük bölümü Afyon, Akşehir, Kütahya bölgesinde yurt tutmuşken, devletin vergi baskısıyla Aydın, Saruhan, Menteşe taraflarına dağılmışlar, hatta denizi geçip Rodos ve İstanköy adalarına gitmişlerdir.
Bozulus'tan savaş gücü olarak ilk defa Viyana bozgunundan sonraki kargaşa döneminde istifade edilmiştir. Hem iç ayaklanmaların bastırılmasında görevlendirilmiş, hem de Viyana bozgunundan sonraki Avusturya seferinde bazı aşiretler savaşa gönderilmiştir. Meselâ, Hamzahacılı, Gündeşli, Şeyhli, Köçekli aşiretlerinin baş bilenleri (kethüdalar) Konya'ya çağrılıp "Beg" ünvanıyla ve bin altı yüz atlıyla sefere iştirak ettirilmiştir. Ne var ki ateşli silahlara henüz alışmamış olan kuvvet Avusturyalılar'ın yoğun topçu ateşi karşısında şaşırıp geri çekilince paniğe sebep olmuşlardır. Bozgunu önlemek için ileri atılan Sadrazam Köprülü Fazıl Mustafa Paşa, şehit olmuştur.
Tarihlerin yazdığı bu ünlü Salankamin Savaşı, Bozulus'un iştirak ettiği ilk Osmanlı savaşıdır. Bozulus, Akkoyunular'ın Anadolu'daki en önemli bakiyesidir. Bir bölümü Erzincan, Erzurum ve daha ötede kalmıştır ki bunların alevi olanları daha Şah İsmail zamanında Safevi Devleti'ne katılmıştır. (Ustahacılı, Rumlu, Şamlu)
Bölgede kalan sünni Türkmenler de daha sonraları Türkmen ağalığı teşkilatı içinde Osmanlı'ya bağlanmıştır. Bunlardan İran'a giden sünni Pornek ve Musullu aşiretlerine Türkmen denilmiştir. Devletin et ihtiyacını uzun süre bu Türkmen ağalığıyla, Bozulus halkı karşılamıştır.
"Eyi at, katır ve deveyi yukarı canibe (Kafkasya) ziyade baha ile satup" gibi cümlelerin geçtiği ticari vesikalar vardır.
Bozulus'un ana İskân gruplarını yazalım:
Birinci Bozulus Kafilesi
Yeni İl Türkmenleri'nden Musacalı'nın da içinde bulunduğu Üsküdar Türkmeni, Yabaneri dedikleri Halep Türkmeni, Musacalı'nın da içinde bulunduğu, Dulkadir Türkmenleri toprağı işlemesini biliyor, Halep Türkmenleri ise sadece hayvancı. O sebeple "yabaneri" denilmiştir. Hem çiftçi, hem de hayvancı olan Türkmenlere sürüsünden kurbanlı tarlasından ekmekli deniliyor.
İkinci Bozulus Kafilesi
Hamzahacılılar, Akşehir, Ilgın ve yakın çevresine gelmişler. Aşiretin diğer adı Atçekenli.
Üçüncü Bozulus Kafilesi
Gündeşli, Kürt Mihmatlu  
84. Bögüran Hoca Ahmet Beğ Oymağı: Yeşilhisar havalisinde beylerinin adını taşıyan bir Yörük obasıdır.
85. Bölük Ali Oymağı: Kayseri’de görülen bir Türkmen topluluğudur.  
86. Burun Kesenlü Oymağı: 1563 yılında Pınarbaşı nahiyesi Kuyuluca / Kayaluca köyünde 4 nefer olarak bulunuyorlardı. Karyuvası köyü ve Kalecik’te de 26 nefer nüfusalrı vardı.
87. Bucak Avşarları: Suriye taraflarından Urfa, Gaziantep, Maraş hattına ulaşan Bucak Avşarlarından bir oymak, bugün Sarıoğlan  ilçesinde Burunören köyüne iskan edilmiştir.  Anadolu’ya göçler esnasında Avşarlardan bazı bölükler Rakka’da bulunan Tel-Şammar ve Tel-Zivan yörelerine yerleştiler. Bu yöreler daha sonra Osmanlı iskan politikasına sahne olan en önemli yerler arasında bulunacaktır. Bu iskanlar zamanında Avşarlardan önemli kolların zaman zaman Rakka’ya sürüldükleri malum. Çoğunlukla Afşarlar tarafından yurt tutulan Tel-Şammar ve Tel-Zivan daha sonra Afşar Bucağı adıyla anılacaktır. Bucak kelimesi Türkmen ağzında yer, yurt anlamına gelmektedir. Yani bu yöre Afşar yurdudur. Ancak bölgenin iklim şartlarının elverişli olmaması, üstelik sürekli Arap baskıları sebebiyle güvensiz bir yer haline gelmesi, diğer Türkmen boyları gibi Afşarların da çoğunlukla yurtlarını bırakıp Anadolu’nun iç kesimlerine kaçmalarına sebep olmuştur. Bu kaçanlara, geldikleri yerin adından dolayı Bucak Afşarları denilecektir.
 Anlaşıldığı kadarıyla bunlar tek bir obadan oluşmuyorlardı. Ancak bunların bulundukları yer itibariyle genelde İmanlı Avşarlarından olduklarını tahmin edebiliriz. Bunlardan bir grup o dönemlerde Alanya’ya göç edip orada Bucak köyünü (48 vergi nüfuslu) kurmuştur. Aşiretin asıl bölümü ise Gaziantep, Maraş ve Elbistan taraflarına gidecektir. Nitekim Antep sicillerinde Bucak Avşarlarının 1676-78 tarihlerinde Antep bölgesine gelip yerleştiği belirtilmektedir.  Maraş’ta özellikle Elbistan ve yöresinde bulunan Bucaklılar, Andırın nahiyesinde Bucak köyünü de kuracaklardır. Ayrıca Yeni-il bölgesinde de bunların iskan edildiklerini belgelerden takip edebiliyoruz.  En son olarak Maraş ve Gaziantep yörelerinde yerleşmiş olan Bucaklılar, buralarda da rahat edemeyerek bir müddet sonra çoğunlukla yerlerini terk etmişler ve Kayseri, Niğde, Çorum gibi illere göç ederek nihayetinde buralarda yerleşmişlerdir.
 Bucaklıların yoğun olarak bulundukları yerlere Afşar Alanı adı verildiği de görülüyor. Bilindiği gibi Yozgat’ın Çayıralan ilçesinde bir köy halen bu adı taşıyor. Kayseri’ye gelen Bucaklılar, günümüzde Sarıoğlan ilçesine bağlı Burunören, Kale, İğdeli, Karpınar, Körkuyu ve Yerliburun  (Körkuyu ve Yerliburun 1957 yılında birleşerek Yerlikuyu adını almıştır) köylerinde yaşamaktadırlar ve halen 7 Bucak Afşarları diye anılıyorlar. Tokat, Çorum, Niğde gibi illere giden diğer Bucaklıların izlerini ise takip edemiyoruz. Ancak Sarıoğlan’daki Bucaklıların Alevi olması bu yörelerdeki Alevilerin bir kısmının Afşar kökenli olması gerektiğini düşündürüyor. Nitekim Kırıkkale Delice’ye bağlı Alevi Avşarların hemen yakınlarındaki Çorum Sungurlu’daki Alevilerle bağlarının olması, Niğde Çamardı’ndaki Alevilerin Afşar olduklarını söylemesi, onların Bucaklılarla bir bağının olmasını gerektiriyor.
Adana Kozan ve Karaisalı, İzmir Ödemiş, Antalya Alanya ve Serik, Aydın Kuyucak ve Çine, Sinop Gerze, Denizli Çivril ilçelerinde Bucak adlı köyler bulunmaktadır.
 Osmanlı belgelerinde Bucaklılar, Adana, Anamur, Kaş, Kocaeli, Koçhisar, Kuban nehri boyu, Kütahya, Maraş ve Siverek’te yerleşmiş gözüküyor.  Bunlardan Siverek’te bulunan Bucaklılar Zaza Türkmenidir.

88. Büget Yörükleri: Kustere Yörüklerinden olan oymağın adı 1500 yılında Beyan ya da Yaban oğlu biçiminde değişmiştir. 1543 yılında Büget köyünde 49 hane Soğan köyünde 22 hane nüfusları vardı. Soğan ve Karakaya kışlaklarını ellerinde tutuyorlardı.
89. Büyük Selmanlı Oymağı: Kayseri yöresinde görülen ve Danişmendli topluluğuna mensup bir Türkmen obasıdır.  Avşar boyuna mensubiyetleri bilinmektedir ve Kayseri şehir merkezinde de 1683-1684 yıllarında Selman adını taşıyan bir mahalle mevcuttu.


zeynep_y
11 yıl önce - Çrş 15 Ağu 2007, 00:38

ya ben hacıpaşa ile ilgili araştırma yapıyorum da biraz daha bilgi vermenizi rica edebilirmiyim?

Burhanettin Akbaş

11 yıl önce - Çrş 15 Ağu 2007, 00:55

90. Cağa Yörükleri: Adını yerleştikleri mezradan alan Yörük topluluğu 1483 yılında sadece 4 hane nüfusa sahipti. Daha sonraki yıllarda başka obalara katışmış olmalıdır.
91. Calahar/Celayir Oymağı: Irmak kenarı nahiyesi Yörüklerindendir. 1584 yılında 24 hane nüfusları vardı ve İz Ağıl mezraında yaşıyorlardı.   Celayirliler, aslen Moğolistan’da yaşayan bir topluluktu. Bunların, Moğolca konuşan ama asıl Moğol sayılmayan bir boy olduğunu görüyoruz.  Cengiz Han’ın ortaya çıkmasıyla ona tabi oldular. Başlangıçta Çağatay Ulusuna mensup olan Celayirlerin bir kısmı, İlhanlı Devletinin kurulmasıyla İran, Irak ve Anadolu’ya geldiler. İlhanlı Devletinin dayandığı iki büyük boydan (diğeri Sulduz) birisiydi ve büyük emirler genelde bu boylar arasından çıkardı.  İlhanlı hükümdarı Ebu Said Bahadır Han’ın ölümüyle başlayan iç karışıklık esnasında Orta Anadolu’daki Celayirler İran’a göç ettiler (1336).  Celayirli Şeyh Hasan durumdan faydalanarak 1340’ta bir devlet kurdu. (Kuzey Irak, Azerbaycan ve İran’ın batısı-1431’de yıkıldı) Safeviler döneminde Horasan’da yaşayan bu oba Yaka Türkmenlerine mensuptu.  Bunların İran’da Afşarlar içine karıştığını biliyoruz. Çünkü İran Afşarları’nın obalarından biri Celayir adını taşıyor.  Seyyah A. Dupre ve L. Shell’in listesine göre 19. Yy’da Horasan’ın Kelat bölgesinde yaşıyor ve 1500 evden oluşuyorlardı.  Türkay, eserinde Celayirleri Afşar olarak niteliyor ve Şerefli Koçhisar bölgesinde yerleştiklerini haber veriyor ki  Celayirlerin İran’a gitmeden önce Orta Anadolu’da yaşadıklarını biliyoruz.
92. Canikli Oymağı: Karataş (İncesu) Yörüklerinden olan oymak, adını Ali Hacı v.i. Caniki’den almıştır. 1500’de 85 hane, 1518’de 66 hane, 1522’de 68 hane, 1543’te Boran mezraında 60 hane, Çukurkuyu’da 23 hane, 1584’te İncesubaşı’da 14 hane, Boran’da 29 hane ve Turnalu’da 24 hane olarak kayıtlara geçmişlerdir.  
93. Cemaller Oymağı: Evlad-ı Cemaller adıyla geçen oymak, Karataşlı (İncesu) Yörüklerindendir. Adını oba beyleri Ali v.i. Cemal’den alır. 1584 yılında Kızılviran köyünde 57 hane nüfusları vardı. Ayrıca Karakilise mezraı tasarruflarında idi.  
94. Cerit Türkmeni Aşireti: Beydili Türkmenlerinden olan Ceritler, 1694 yılında Kayseri ve civarında görüldü. Bölgeye gelen Kara Hasanlı Ceritlerinin içerisinde Avşar, Çepni Elçisi, Kılıçlı ve Lekvanik oymakları da bulunuyordu.  1563 yılında Sarız bölgesinde Cerit tayfası adıyla kayda geçen bir oymak, Kerevinli oymağı ile birlikte Sütgin yaylasında idiler. Ayrıca Çatal Pınar yaylasını kullanıyorlardı.
95. Cevni Oymağı: Kayseri Sancağı Yörükleri arasında ismi geçen oymak 1484 yılında Kızılviran mezraında 29 hane olarak bulunuyordu.
96. Cevdet Oymağı: Yahyalı kışlağında meskun olan bir Türkmen topluluğudur. 1500 yılında 16 nefer nüfusa sahipti.  
97. Ceyenlü Oymağı: Irmak Kenarı nahiyesi Yörüklerindendir ve 1584 yılında Baş pusak mezraında 81 hane nüfusa sahiptiler.  Bu Yörük Türkmen oymağının adını taşıyan Tomarza ilçesinin Çayanlı köyü vardı. Lakin yine buradaki Türkmenler oymak adlarını unuttuklarından olsa gerek köyün adı şimdi Çay İni olarak değiştirildi.
98. Cingözoğlu Oymağı: Avşar boyuna mensup olan Cingözlü oymağı Pınarbaşı’nın Sindel, Çördüklü ve Tomarza’nın Akin köylerinde meskundur. 19. yüzyılın ünlü ozanlarından olan Cingözoğlu Seyit Osman bu oymaktan çıkmıştır.  Bu obadan bazı ailelerin Adana’da kaldığı anlaşılıyor. Feke’nin Bahçecik köyü (bu köy Varsak köyü olarak biliniyor) aslen Avşar olup bu köyde Cingöz-Oğulları bulunmaktadır.
99. Civanşir Türkmenleri: Danişmendli Türkmenlerinden olan Civanşirler, Kütahya taraflarından gelip Develi yöresine yerleşmişlerdir. Avşar boyuna mensup olan oba Kayseri, Develi ve Niğde’de Höyük, Yarlık, Çakırağıl, Karacaören ve Millidere köylerine yerleşmişlerdir.  Civanşirler, Arran (Karabağ)-Albanya-Avganya bölgesinde hakim bir Türk boyu idi ve Gürcistan’da bunların sınırları içindeydi. Müslüman-Arap orduları Gürcistan’ı fethe geldiklerinde (642 yılı) tahtta Hıristiyanlaşmış bir Türk olan Prens Cevanşir vardı.  Yine bu dönemlerde Hazar Devleti’nin Kafkaslara akınlar yaptığını görüyoruz (683-689-693 senelerinde). Hazarların Gürcistan ve Ermenistan’a saldırmaları üzerine Gürcü Kralları Cevanşirler bu saldırılara karşılık vermiş ancak yenilmiş, Prens Cevanşir ise 7 yıl esaret altında kalmıştır.
 Daha sonra bölgeye Selçuklu fethiyle yoğun Türkmen yerleşmiştir. Buradaki Afşar’lar, Hülagu Han zamanında Anadolu’ya getirilen ancak Timur tarafından Karabağ nakledilen Avşarlarla birleşerek Otuz-İki Cevanşir (32 boydan müteşekkil) adını almışlardır.
 Ebülgazi Bahadır Han’a göre Arran (Karabağ), Oğuz Han’ın üçüncü büyük oğlu olan Yıldız’ın büyük oğlu Afşar’ın torunlarından Cevanşir Kabilesinin Sarıcalı Sülalesine aittir. Bu Türk sülalesinin Karabağ’daki köklerinin İslamlıktan öncelere kadar gittiği de bilinmektedir.
 Azerbaycan’daki Osmanlı-Safevi çekişmesi yüzünden Cevanşirler (Karamanlı, Kazak, Şemseddinli ile birlikte) Arasbar’a göç ettiler. Karabağ, Osmanlılarca fethedilince tekrar yurtlarına döndüler (ki bunlara Dönük denildi) ve Osmanlıya bağlılık bildirdiler. Cevanşirlerin reisi Hüseyin Mirza da bunlar arasındaydı. Ancak Safevi Hükümdarı Abbas’ın Azerbaycan’ı geri alması üzerine Safevilere itaat ettiler. Hüseyin Mirza kardeşi Ali Han ile hakimiyet kavgasına girişince ikisi de öldürülmüş (1612) ve Cevanşirlerin başına kul takımından Nevruz Sultan getirilmiştir. Bu olaylardan sonra Cevanşirlerin bir kısmının Osmanlı topraklarına göçtüğünü anlıyoruz.
 Osmanlı-İran arasında sürekli el değiştiren Karabağ, Nadir Şah tarafından (1735) Osmanlılardan geri alınmıştır. Fakat Karabağ’daki Cevanşir Türkmenleri’nin Reisi Sarıcalı Ali Bey, Nadir Şah’a boyun eğmediğinden dolayı Horasan’a sürülmüştür. Daha sonra buradan firar eden Ali Bey, Karabağ Dağlarına gelerek İran’ a karşı savaşa devam etmiş ve  Nadir Şah’ın ölümünden sonra (1748) Karabağ Hanlığı’nı kurmuştur. Merkezi Şuşa olan Hanlık, kuzeyde Kür ırmağı ve Gence Hanlığı, güneyde Aras nehri, batıda Nahcivan, doğuda ise Kür ve Aras nehirleri arasındaydı. Karabağ Hanlığı uzun yıllar Gürcistan Krallığı, Gence Hanlığı ve İran’daki Kaçarlar ile savaşmıştır.
 Bu mücadelelerden dolayı bölgedeki Türk Hanlıklarının oldukça yıpranması üzerine Rusya 1813 yılından itibaren Karabağ’a yerleşmek için çalışmalara başlamıştır. 1828 yılına kadar Rusya ve İran çekişmesine sahne olan Karabağ, Türkmen-çayı (1828) Anlaşmasından sonra tamamen Rusların eline geçmiştir.  18. Yüzyıl ortalarında yaşamış olan tarihçi-yazar Mirza Cemal Kalebeği, bu oymaktandı. Tarih-i Ümera-yı Karabağ adlı bir eseri vardır.
 19. yy başlarında İran’da bulunduğu sırada buradaki Türk oymaklarının bir listesini hazırlayan A. Dupre, Civanşirlerin cesur bir oymak olduğunu, Azerbaycan’da Şuşa yöresinde yaşadıklarını ve nüfuslarının 6-8.000 kişi olduğunu belirtmiştir.
 Osmanlı topraklarına göçen Cevanşirlere gelince, bunlarla ilgili en eski belge 1691-92 tarihlidir. Buna göre Cevanşirler, Musa, İvaz ve Küçük Yusuf Kethüdanın yönetiminde Danişmentli Türkmen topluluğuna bağlı bulunmakta ve Aydın Sancağında yaşamaktadırlar. Üstelik çevre köylere zarar vermektedirler ve haklarında emir çıkarılmıştır.
 1701 tarihinde ise Danişmentli Türkmenlerine bağlı diğer boylar gibi Cevanşirlerin de Keçiborlu, Geyikler, Sandıklı ve Çölabat’a iskanı emredilmiştir. Bu zamanda Cevanşirler, şu obalara ayrılmıştı : Cihanşahlu, Çörekli, Hacılı ve Ocaklı. Önce mera ve tarlalar yetersiz diye iskana itiraz ettiler. Bunun üzerine tahrir yapıldı ve buna göre iskan için Hamit, Karahisarı Sahip sancakları mutasarrıflarına ve Kütahya mollası ile mütesellimine, Denizli, Geyikler, Kemerihamid, Urla, Şeyhli, Çarşanba, Lazkiye, Uluborlu, Burdur, Homa, Çölabat, Uşak, Baklan, Sandıklı ve Honaz kadılarına 1702 de emir gönderildi. Sonunda iskan yapıldı ve anılan bölgelerde yerleştiler. Fakat ertesi yıl (1703) Cevanşirlerin bir kısmı (diğer boylarla beraber) iskanı terk edip zulme başladı. 1708 yılına kadar süren devlet takibi sonucu bunlar sonunda kesin olarak yerleştiler.
 Yerleştikleri köyler şunlardır : Horu (Akpınarlı), Nişir, Ayaklı, Babalar, Kolancık (Çölabat), Özçayır (Geyikler), Ortakça, Kızık ve Kızancık köyleri (Urla). Ayrıca Çörüklü obası Hallaçlu köyüne (Çöl-Abat), Hacılı obası Okçular, Haydarlı ve Kadılar (Çöl-Abat) ile Yayalar, Bambol ve Sayyad köylerine, Cihan-Şahlı obası Cudi, Beşir ve Berziği köylerine (Çöl-Abat), Ocaklı obası ise Şeyhkadın, Tokmaklı ve Kızılca köylerine (Çöl-Abat) yerleşmiştir.
Bu esnada (1708) şekavete devam edip bölgeden kaçan bir grup Cevanşir’in (Kaşıkçı cemaatiyle birlikte), Niğde ve Kayseri civarına geldikleri anlaşılıyor. Onlar buralarda şu köylere de yerleştiler : Öyük, Yarlık, Koçak (Niğde’de), Çakırağıl, Karacaören (Kayseri - Bünyan’da), Millidere (Kayseri – Develi’de) köyleri.
 Türkay, eserinde yerleştikleri yerleri şöyle göstermektedir. Adana, Aydın, Çöl-Abat, Danişmentli-i Kebir – Ankara, Dazkırı, Develi, Geyikler, Halep, Isparta, İzmir, Karaman Eyaleti, Keçiborlu, Kili ve Akkerman, Konya, Kütahya, Maraş Sancağı, Sandıklı, Saruhan, Teke, Yenişehir – Aydın.
100. Conalı Türkmenleri: Kuzugüdenli Türkmenlerinin bir süre bu ismi aldığı biliniyor. Akkışla Yöresine yerleşen Kuzugüdenlilerin boy beylerinden dolayı bir süre bu ismi aldıkları tahmin ediliyor.  1530 tarihinde Maraş Türkmenleri arasında Çonalı adını taşıyan bir oymağın bulunduğunu da biliyoruz.
101. Culah (Culak) Oymağı: Kayseri yöresine yerleşen bir Türkmen topluluğudur.  Yerleştiği yöre bilinmemektedir.
102. Cuşlu Oymağı: Oğuzların Kınık boyuna mensup oldukları bilinen bu oba Develi’de meskun olarak gösterilmiştir. Osmanlı kayıtları yine özentisiz bir şekilde bu Oğuz obasına “Kürt Türkmeni” demektedir.
103. Cumalıoğlu Oymağı: Karataş Yörüklerinden olan oymak, Karataş’ta (İncesu) Kızılviran ve Karakilise mezralarında meskundur. 1520 yılında Kızılviran’da 17 hane nüfusları vardı.


Burhanettin Akbaş

11 yıl önce - Çrş 15 Ağu 2007, 01:01

Ç
104. Çağırtkanlı Oymağı:
Kayseri yöresine yerleşen bir Türkmen topluluğudur. Yerleştikleri yöre bilinmemektedir.  Kayseri ve civar illerin kadılarına gönderilen H.1025 tarihli bir hükümden Çağırganlı oymağının maliye memurlarının fazladan aldıkları ağnam vs. vergilerden şikayetçi oldukları ve şikayette bulunmaları üzerine de “ziyade aldıkları vaki ise” alınan verginin geri ödenmesi için bu hükmün yazıldığı anlaşılmaktadır.
105. Çakal Demircili Oymağı: Bu Türkmen topluluğu 1703 yılında Yahyalı nahiyesi ve köylerinde görülmüştür.  Bugün de Pınarbaşı ilçesinin Demircili isimli bir köyü vardır.
106. Çakırlı Oymağı: Bu Yörük-Türkmen topluluğu 16. yüzyılda Irmak Kenarı nahiyesinin (Felahiye-Özvatan-Sarıoğlan) Kızılağıl, Yassıca kışlaklarında ve Malya nahiyesine bağlı (Hisarcık-Hacılar-Tomarza) Yanıkviran, Canibağa ve Eyücek mezralarında meskundur. Başka bir kayıtta da Çakırlar adıyla karşımıza çıkan bu oymak, Kayseri’de ve Develikarahisar’da (Yeşilhisar) gösterilmiştir. Adını boy beyleri Sipahizade Hasan fakih v.i. Çakır’dan almıştır. 1584 yılında Kızılağıl köyünde 9 hane, Geyiklice köyünde 13 hane, Yassıca köyünde 26 hane, Ağca Ağıl köyünde 28 hane olarak bulunuyorlardı.  
107. Çal Atlu Oymağı: 1563 yılında Pınarbaşı nahiyesinde Gördük, Sehlin, Alaca Çayır, Alacık Kaya ve Nurvana  mezralarında ziraat ediyorlardı.  
108. Çanaklı Oymağı: Karataşlı Yörüklerinden oymak, Karataş’ta (İncesu) Boran kışlağında meskun gösterilmiştir. Boran kışlağında 1500 yılında 125 hane, 1520 yılında 81 hane nüfus olarak kaydedilmişlerdir.  
109. Çandık Oymağı: Aydoğmuşlu Avşarlarından olan Türkmen oymağı 1519 yılında Sis bölgesinde kaydedilmişti. Bu oymağın Kayseri şehir merkezine de yerleştiği ve Kayserili devlet adamı ve politikacı Mehmet Yazar’ın da bu aileden geldiği söylenmektedir.
110. Çapanlı Oymağı: Yörük-Türkmen topluluğunun Oğuzların Çepni boyuna mensubiyeti bilinmektedir. Irmak Kenarı nahiyesinde (Felahiye-Özvatan-Sarıoğlan) yöresinde Başpusak mezraında meskundur ve tasarruflarında Tamaşla ve Gökçe mezraları bulunmaktadır. 1522’de 35 nefer nüfusları vardı.  
111. Çapar Oymağı: Oğuz Türklerinden olan ve Mamalı Türkmenlerinin büyük bir kolunu oluşturan Çapar oymağı, Yozgat, Amasya, Çorum, Çankırı, Kayseri, Mersin başta olmak üzere Şebinkarahisar, Şabanözü, Gaziantep, Şanlıurfa, Bursa, Denizli gibi çok geniş bir yerleşim sahasına sahiptir. Kayseri’deki yerleşim yerleri Kayseri merkez, Hacılar, Cırlavuk(Mimarsinan beldesi), Bünyan, Sarıoğlan’ın Yıldırım köyü, Ağırnas, Şeyh Şaban ve Şeyh Barak köyleri olarak görülmektedir. Kayseri merkezde Hacı Saki mahallesine yerleşmişlerdir. Erciyes dağında bulunan Koç Dağı’nda ise Çapar Yurdu adı verilen bir mevkii vardır.
112. Çarıklı Oymağı: Eski adı Cırlavık olan bugünkü Mimarsinan kasabasında oturan ahaliye bir zamanlar Çarıklı ve Karadağlı denirmiş. Prof. Dr.Yılmaz Öztuna, Çarıklı ve Cırlavuk adının Kızıklı obaları ile ilgili olduğunu söylüyor. Bu bölgede bir de ilginç bir yer adı vardır: Gobi. Bu ad, kasabanın yakınlarında bir mevki adıdır. Buradan akan suya da Gobi Deresi deniyor. Buranın eski bir köy ya da mezra olduğuna dair bir inanış vardır. Gobi Özü, Gobi Çukuru gibi adlar aynı bölgede yine kullanılan isimler arasındadır.  
113. Çavundur Boyu: 24 Oğuz boyundan biri Çavundurların isimleri Kayseri yöresinde Çavındır, Çavdır, Çandır, Çavdarlı gibi değişikliklere uğramıştır. Kayseri’de Çandır isimli bir mahalle bulunduğu gibi, yine Kayseri yöresinde Oğuzların Çavdarlı isimli oymağı da tespit edilmiştir. Çavdır isimli bir köy adına da Sarız bölgesinde rastlanmaktadır.
114. Çavuşlar (Hacılar) Oymağı: Kayseri yöresine yerleşen bir Türkmen topluluğudur. Yerleşim alanı bilinmemektedir.
115. Çepni Boyu: Çepni Yörüklerinin bir bölümü 16. yüzyılda Kustere Yörükleri arasında görülmektedir. Kustere’ye (Tomarza) tabi Çepni (Çevni) kışlağında meskun oldukları görülmektedir. 16. yüzyıl kayıtlarında Sivas-Kayseri arasında Çepni boyuna mensup topluluklara rastlanmıştır. Özellikle Irmak Kenarı nahiyesinde (Özvatan-Sarıoğlan-Felahiye) Yazı Çepni adında bir ekinlik bulunmakta idi.  Yine Çepni Elçisi adıyla bilinen Türkmen topluluğu 1694 yılında Kara Hasanlı Ceritleri ile birlikte Kayseri civarında Erciyes dağı eteklerinde görülmüşlerdi.  Kızılırmak havzasına yerleşen Çapanlı oymağının da Çepni boyundan olduğu bilinmektedir. (Özvatan-Felahiye- Sarıoğlan) Sümer, Oğuzlar kitabında Kayseri’deki Çepnileri Irmak Kenarı nahiyesinde Yazı-Çepni adıyla bir ekinlik olarak göstermiştir.
116. Çevni (Baynal) Yörükleri Oymağı: Kustere Yörüklerinden olan oymak 1518’den itibaren Baynal adını almıştır. 1584 yılında Elviran köyünde 50 hane nüfusları vardı. Cevni, Kızılviran, Azalasun, Gelgin mezralarını tasarruflarında tutuyorlardı.
117. Çevril Oymağı: Yahyalı Yörüklerinden olan oymak, Gökçe Asma, Bademlü, Kabaklu ve Eğri İn mezralarında 1584 tarihinde 34 hane olarak bulunuyorlardı.  
118. Çınar Oymağı: Karataş Yörüklerindendir. (İncesu) 1584 yılında Gedüklü oymağı ile birlikte idiler. Mamalu kışlağında 210 hane nüfusları vardı.
119. Çırtıklı Oymağı: 1563 yılında Zamantı Yörükleri arasında görülen oymak 30 nefer olarak kaydedilmişti.
120. Çiçeklü Oymağı: Çiçeklü Yörükleri 1563 yılında Çörmüşek nahiyesinde Derikli Viran köyünde 35 hane, 7 nefer; Hanlu köyünde 35 hane, 4 nefer; Beyviran köyünde 13 nefer olarak bulunuyorlardı. Beyviran köyünde 15 de Eşkinci Yörüklerinden vardı.  Çörümşek bölgesinde Çoban Öldüren yaylasında yaylaya çıkıyorlardı.  Hınzırı Nahiyesinde (Akkışla-Sarıoğlan bölgesi) ise Yıldırım Viranı mezraında ziraat yapıyorlardı. Çiçeklü oymaklarının bugün büyük ölçüde Yozgat’ın Boğazlıyan ilçesinde oturdukları anlaşılmaktadır.  Faruk Sümer, “Bozok Tarihine Ait Araştırmalar” isimli eserinde Çiçekli oymağının adını boy beylerinin isminden aldığını ifade ediyor. Karamanoğlu  İbrahim Bey zamanında (1430) Kadirlilerin Karaman iline yaptıkları akında Çiçekoğlu da bulunmuş ve Karamanlılara esir düşmüştür. Çiçeklülerin 1527 yılında Dulkadirli ailesinden Zününoğlu’nun ayaklanmasına katıldıkları görülüyor. Çiçeklilerin en büyük obalarının adı Taf idi, ikinci büyük obalarına ise Yaplısu (Yapalak) deniyordu. 1558-1559 tarihli deftere göre Boz ok sancağına bağlı Boğazlıyan nahiyesinde 199 köy ve ekinlik vardı. Bu köy ve ekinliklerde çiftçilik  yapan halkın çoğu Çiçeklü oymağına mensuptu. Bu nahiyedeki başlıca köyler  ve oymaklar şunlardır: Baba Yağmur, Caferlü, Karakuyu,  Gökçelü, Müderrislü (Diğer adı Çalapverdi), Ekizce, Karakoç, Sırçalu (Sırçalıtekke) ,Pınarbaşı, Oğulcuk, Yoğun İsalu (Yoğunhisar) Güzelce Köprü (diğer adı Uzunlu). Bu deftere göre Boğazlıyan’da 594 vergi nüfusu vardır.  
121. Çiğiller: Türk topluluklarından Çiğillerin izini Bünyan İlçesinin Taçın (Topsöğüt) köyünde bulmak mümkündür. Bu köyden Zamantı’ya akan dereye Çiğil Deresi denilmektedir.  Çiğillerin bu bölgeye tarihin hangi döneminde intikal ettiklerini bilemiyoruz. Yahyalı ilçemizde de Çiğiller adını taşıyan bir mahalle vardır.
122. Çobanlu Oymağı: Kustere Yörüklerinden (Tomarza) olan oymak 1570 yılında 56 hane nüfusa sahipti. Aynı dönemde yine Köstere bölgesinde Evlad-ı Çoban (Çobanoğlu) adını taşıyan bir başka oymak vardı ve onlar da 1570 yılında 20 hane nüfusa sahiptiler.  
123. Çolaklar/ Çomaklar Oymağı: Çolaklar, Zamantı bölgesine yerleşen bir Yörük topluluğu olarak adı gösterilmiştir.  Bu ismin 1563 yılında Zamantı Yörükleri arasında adı  geçen ve Pınarbaşı nahiyesine kayıtlı Çomaklu oymağı olduğunu sanıyoruz. Bu tarihte 6 nefer nüfusları kaydedilmişti.  Bugün Develi ilçesinde Çomaklı adını taşıyan köy, bu Türkmen obasının adını taşımaktadır. Anadolu’da bulunan Ulu Yörük oymakları arasında adı geçen Çomaklıların 291 hane olarak Anadolu’da bulunduklarına dair kayıtlar vardır.
124. Çöplü Yörükleri: Avşar boyuna mensup bu Türkmen obasının Kayseri yöresinde ikamet ettiği anlaşılıyor. İncesu yöresinde görülen Cuplu oymağının Çöplü Avşarları olduğu açıktır. Oymak adları eski yazıdan Latin alfabesine aktarılırken bazı okuma farklılıkları artık doğal kabul edilmektedir. Dulkadirli Türkmenlerinden olan Çöplü Yörükleri, İncesu bölgesinde şu oymakları içerisinde barındırıyordu:
Sığırlı / Evlad-ı Sığırlı Oymağı
Karalar /Karalu/ Canibek/ Caniklü Oymağı
Sülü Oymağı
Evlad-ı Yaban / Baban Oymağı
          Evlad-ı Tacir Oymağı  
 Kayseri bölgesinde (1500-84 yıllarında) Dulkadırlı Türkmenlerinden olan Çöplü cemaati bulunuyordu. Bu cemaatin alt kolları ise Evlad-ı Sığırlı (1500’de hayatta olan Budak veled-i Sığırlı’dan adını almış. 1518 ve 22’de 18 hane, 1543’te 62 hane, 1584’te 76 hane), Karalar (Karalu-Canıbek / Canikli, 1518 ve 22’de 55 hane, 1543’te, 73 hane, 1584’te  bazı köylerde 116 hane), Sülü (1522’de 64 nefer, 1543’te 62 hane, 1584’te 91 hane), Evlad-ı Yaban (1522’de 37 nefer, 1543’te 11 hane), Evlad-ı Tacir (1522’de 10 nefer, 1543’te 194 hane) idi.  1568-70 tarihlerinde Çöplülerden bir grubun Antep’e gelerek yerleştiğini görüyoruz.
Boz-Ulus Türkmenleri içinde Asıl Boz-Ulus’a mensup olan bir Çöpü (Çobu) cemaati var. Çöpülerin, Dulkadır Türkmenlerinden Çöplü Avşarıyla akraba olduğunu anlıyoruz. 1540 tarihinde 29 hane ve 5 mücerret nüfusa sahipti. Bu cemaatten bir grup Diyarbakır’da kendi adları ile bir köy kurarak tarım yapmaya başlamıştı. Boz-Ulus’un ikinci tahririnde adına rastlanmıyor. Çöpü cemaati, Orta Anadolu’ya gitmeyip Diyarbakır’da kalan ve Boz-Ulus Mandesi diye adlandırılan grubun içinde bulunuyordu.  Boz-Ulus Mandesi Türkmenleri, güneyden gelen Arap saldırılarına karşı set kurmak için 1692 yılında Hama, Humus, Halep ve Rakka bölgesinde iskan edildiler. Çöpüler de Rakka’da Belih nehri boylarına yerleştirildi.
1624 yılında Abaza Mehmet Paşanın II. Osman’ın (Genç) intikamını almak için Sadrazam Çerkez Mehmet Paşaya karşı ayaklandığında, Orta Anadolu’dan toplayıp Kayseri’deki Boğazköprü’ye kadar getirdiği 40.000 kişilik ordusunda Çöplüler de vardı.
Adana’nın Misis derbendine derbentçi kaydedilmiş olan Danişmentli Türkmenleri’nden Çöplü, Şerefli ve Köseli Avşarı ile Yeni-il Türkmenlerinden Kara-Gündüzlü ve Çöplü Avşarı, iskan mahalline gitmeyip Kayseri’ye gelerek Yahyalı kazası köylerine zarar vermişlerdi (1700). Bu cemaatler, hac yolunu korumaları karşılığı vergiden muaf tutulunca, Danişmentli’den Köseli ve Şerefliler itaat etmiş ancak Çöplüler karşı çıkarak taşkınlıklarına devam etmişlerdi.  Bunun üzerine Erciyes Dağında saklanan Çöplüler üzerine itaatlerini sağlamak için gönderilen kuvvetler, Çöplüleri dağıtmış ve başta reisleri Mirşamoğlu Ömer ile Deli Mehmet olmak üzere ileri gelenlerini kılıçtan geçirmiş, cemaatler de Konya-Adana arasına iskan edilmişlerdi.
İfraz-ı Dulkadır’a tabi bazı cemaatler (14 cemaat) eşkıyalık yaparak çevre köyleri yerlerinden ettiler. Demirkapı, Misis, Kurtkulağı bölgesi ve Niğde sancağı mutasarrıfı Polatzade İsmail bey bunları Kurtkulağı bölgesine yerleştirmek için emir aldı (1705 yılı). Aralarında Çöplü Avşarının da bulunduğu bu cemaatler bölgede derbentçi olarak yerleşti.
 Çöplü Avşarı belgelere göre, Adana, Dulkadır, Düşenbe – Adana, Halep, Hüseyin Abat – Sivas, Kayseri, Maraş, Sivas ve Yeni-İl’de yerleşmiştir.  
125. Çörek Oymağı: 1563 yılında Sarız bölgesinde bulunan oymak Çörek Deresi mezraını ekip biçiyordu.
126. Çorbek / Çorbeğ Oymağı: İslamlu Yörüklerinden olan oymak, 1584 yılında Gökçe Asma Kışlağında 48 hane nüfusa sahipti.



sayfa 2
cevap yaz
(üye olmadan da mesaj yazabilirsiniz)
« önceki   123 ... 202122   sonraki »
ANA SAYFA -> HABERLER ve SOHBET