Yunan Uygarlığı'nın kökenleri

[hurşit saral]

Merhaba arkadaşlar.
Bugünkü Batı uygarlığının kökleri:
Eski Yunan - Felsefe ve Roma - Hukuk dizgesinin bireşimi olarak kabul edilir.

Eski Yunan Uygarlığı ne denli Yunan'a özgün?
Özellikle bugun Anadoludaki pekçok yer ve dili, Yunan kolonial kalıtları olarak bilinir. Oysa Anadolu-Yunan bireşimi değil de ayrışımında; tarihin her döneminden, kökü bu günlere gelen savaşların izi ve ongunu var.

Batı, kökeni Anadolu olan pekçok değeri koşulsuzca Yunan sayar.  




HİTİT SÖYLENCELERİ, YUNAN UYGARLIĞI SAFSATASININ KÖKENİ Mİ?

KUMARBİ SÖYLENCESİ

Kökeni Hurilerden gelme bu söylence, sonrasında Büyük Yunan Söylencelerinde de izleri görülen ilginçlikler taşır.

Bu destan birkaç bileşim biçiminde işlenir. Ancak tabletlerin çoğunda büyük kırıklıklar olduğundan ötürü parça parça günümüze gelir.

Bu söylence Hesiodos’un Theogonia’sını andırırcasına tanrı soylarından söz eder.

“… İlk / eski tanrılar. […], erkli tanrılar işitsinler: […] geçmiş yıllarda Alalu / Gökyüzünde kraldı. Alalu tahtta oturuyordu. Ve tanrıların önde geleni / erkli Anu / Hizmetçi olarak onun huzurunda duruyordu. O, Alalu’nun ayaklarına kapanıyor ve içki kaplarını, içirmek için, onun eline veriyordu”

Ancak bu durum çok uzun sürmez. Alalu gökte dokuz yıl krallık yapar. Anu, Alalu’ya karşı başkaldırır ve onu yenerek aşağıya, karanlık toprağa gönderir. Tahta geçer. Bu kez Kumarbi, ona hizmet etmeğe başlar.

Anu da dokuz yıl boyunca tahtta kalır. Dokuz yıl sonra bu kez Kumarbi, Anu’ya karşı başkaldırır. Savaşır. Anu, Kumarbi’ye karşı koyamaz. Kaçar:

“… Anu, Kumarbi’nin el ve ayaklarından kendini sıyırdı ve kaçtı. Anu, Gökyüzüne çıktı ama Kumarbi onun arkasından koştu. Anu’nun ayaklarından yakaladı ve Anu’yu Gökyüzünden aşağıya çekti. Kumarbu, Anu’nun bel altını, dizini ve bronza benzer Kumarbi’nin karnına bitişik erkeklik organını ısırdı. Kumarbi, Anu’nun erkeklik organını yutunca, o, sevindi ve yüksek sesle güldü. Anu döndü ve Kumarbi’ye şöyle söylenmeğe başladı, ‘Erkekliğimi yuttuğun için kendi içinden seviniyor musun? Kendi kendine sevinme ben sana yük / tohum yükledim. İlk olarak soylu Fırtına tanrısıyla seni aşıladım / gebe bıraktım. İkincisi dayanılmaz Aranzah ırmağıyla seni aşıladım. Üç dehşet tanrıyı ben sana bir yük olarak yerleştirdim’…”

Anu, böyle diyerek gökyüzüne gizlenir. Kumarbi ise hemen tükürür ve daha sonra da Nippur kentine gider. Kumarbi burada doğum için ayları sayar ve tanrıları dünyaya getirir [Metnin bu kısımları çok kırık olduğundan ötürü söylencenin bu bölümüyle ilgili ayrıntılı bilgi yok.]. Ancak çıkan tanrılar da savaşa tutuşur. En erkli’si Teşup’tur. Teşup boğası Seri’ye şöyle der:

“… Artık kim benim karşıma kavga etmeğe gelebilir. Şimdi beni kim yenebilir? Kumarbi bile bana karşı çıkamaz! …”

Kırık parçalardan Anu’nun kumarbi’nin öldürülmesini istemediği öğrenilir. Ayrıca Yeryüzü de gebedir. Ay saymaktadır. Ve tabletin sonunda iki çocuk doğurur.

Tabletlerin kırık olmasından ötürü söylencenin tam sürümü elde yok. Ama söylencenin Mezopotamya kökenli olduğu anlaşılır. Hititlere, Huriler yoluyla gelir.

Metnin Hesiodos’un Theogonia’yla benzerliği ilgi çekici. Hesiodos’un bu söylenceleri Anadolu’dan aldığı güçlü varsayım. Güterbock ise, bunların Hesiodos’a Fenikeliler yoluyla da geçebileceğine dikkat çeker.

Guterbock,  Kumarbi adını şöyle açıklamakta:

“… Bu tanrının adı gerçek Hurrice’dir: Sondaki[-bi], Hurice bağıntı / aidiyet eki [-ve]’dir. Kumar sözcüğünün cins mi? Yoksa yer adı mı olduğu ve Kumar adlı kentin nerede anacağı bilinmiyor…”

Guterbock aynı zamanda Allau-anu ve Anu-Kumarbi arasında baba-oğul ilişkisi olabileceğinin de altını çizmekte.

Köken ne olursa olsun bu söylence Hititler’de, daha doğrusu Anadolu’da bir anlam kazanır ve belki de “Yunan Mucizesi” denilen safsatanın doğuşunda rol oynar.

[hasan hakan]

Yunan uygarlığının temellerininin Anadolu'yu iyi incelediğimizde daha iyi anlayabiliriz. En basitinden heykel sanatını incelediğimizde sürecin ne şekilde seyrettiğini çok net görürüz. Şehir ve savunmasına baktığımız zamanda bunu net görürüz. Sadece sivil yapıları incelersek bile Anadolu'nun erken aşamalarında var olanlarının Yunanistan'da benzerinin dahi olmadığını görürüz. Bu bilim alanında da böyledir.

Safsataya aynen katılıyorum.

[Resul GUL]

Yunan Uygarlığı yukarıda söylenen Efsanelerin yanı sıra bir çok yönden Anadolu dan, Mısırdan ve dolaylı olarak Anadolu aracılığıyla Mezopotamya Uygarlıklarından etkilenmiştir. Bu etkilenme bir çok şekilde olmuştur. Etkilenme İlk olarak  Yunanlıların o dönemdeki deniz ticaretini sayabiliriz. Bunun yanında savaşların bu etkilenmeye katkısı yatsınamaz. Ve son olarak göçleri sayabiliriz..

Bu etkilenmeyi  bir çok Yunan kültür ve mimarisin de görmekteyiz ..Bunları sınıflandıracak olursak kısaca sanatsal yönden Yunan Sanatının Anadoluda kurulan yüksek uygarlıklardan etkilendiği alanlardan bazıları şunlar olur.
 
1) Mimari olarak Anadolu saraylarında kullanılan sütun başlıkları Yunan da  Korint sütun başlıklarını etkilemiştir. Bunun yanında saray mimarisi olarak  Asur da görülen şatafatlı saray süslemelerinden etkilenen Yunanlılar bunu bir çok tapınak ve saray mimarisinde kullanmıştır.
2) Anadolu da Geç Hitit Sanatında kullanılan  heykel traşi  kabartmalar da Yunan Uygarlığını etkilemiştir. Bunlara örnek olarak saray kapılarını süsleyen "kapı aslanlarını"  gösterebiliriz Yine kabartmalarda  yapılan  giysi uslubunda da Geç Hitit Sanatının etkilerini görebiliriz. Buna örnek olarak Yunan da "kyton" olarak tabir edilen bu  giysiler aynen Anadolu menşeilidir.
3)Bir diğer etki ise  Mısır ve Anadolu etkili olan grifon başları  (karışık yaratıklar), aslan başlarıdır.  Bu da aynı şekilde Yunan Uygarlığında kullanılmıştır.
4)"Savaş miğferi " başlıklarında da bu etkiyi görmekteyiz.
5) Hatırlayabildiğim diğer bir nokta da  Seramik Sanatında olan etkidir.

Sonuç olarak Yunan Kültür Uygarlığı gelişmesini o dönemde yüksek bir uygarlık kurmuş olan Doğu dan yani Anadolu, Mısır ve Mezopotamya daki medeniyetlere borçludur. Tabi burada gerçek  olan bir şey var ki "Her medeniyet kurulurken kendinden yüksek olan medeniyetlerden kaçınılmaz olarak etkilenecektir.." Bunu aynı şekilde Mısır ve Mezopotamya nın Anadoluyu etkilemesi olarak da düşünebiliriz..

[ahmetulu]

Yunan Uygarlığı'nın kökenleri konusunda üzerinde yaşadığımız Anadolu topraklarının önemine değinmek gerekir. Çünkü Anadolu tarihin bilinen ilk dönemlerinden günümüze kadar hep bir iskan bölgesi olmuştur. İlk yerleşmeler burada görülür. Bu açıdan uygarlığın gelişiminde Anadolu önemli bir yer tutuar. Süreç içerisinde Anadolu neolitik çağı 8000-5000'de yaşarken Yunan bu çağı 4000'de yaşar. Dolayısıyla Anadolu'daki kültürün Yunan kültürü üzerinde etkili olduğu tahmin edilebilir.
Mesela;
-Bir çok mimari tarzın doğuş yeri Anadolu'dur.
-Mimari tarzlar burada doğunca Yunanlılarla özdeşleşmiş Grek tapınaklarının ilk yapılış yeri de yine Anadolu olmuştur.
-İlkçağ düşünürlerinden bazıları Anadolu'da yaşamışlardır.
-Belki de en önemlisi; Mitolojinin ilk yazarı Hesiyedos Anadoluludur.

[pelintezer]

Hiç şüphesiz Yunan uygurlağının beşiği Anadolu'dur ... Ansiklopediler karıştırmadan, sadece o güzelim Halikarnas Balıkçısı'nın birkaç kitabını dahi okumak bunu idrak için yeterlidir ...

Avrupa'da Neandertaller yaşarken, Ortadoğu, Anadolu ve Mısır'da yıldızların koordinatları hesaplanıyordu ...

[Vassily20]

öncelikle Hitit' ler yani Ermenicede Hatti'ler proto-Ermenilerin kurduğu ilk ve en büyük devletti .Bu bir çok arkeolojik kazıda ve pek çok filolog tarafından kabul edilmektedir ( dillerde çok büyük benzerlikler söz konusu) Yunanlılara gelirsek yunan medeniyetinin kuruluşu m.ö 4000 lere kadar gider ve ,bugün kü girit ve mikanos adaları civarında ,Minos ve Miken uygarlıkları olmak üzere iki koldan güney balkan yarımadasında devam eder .

Anadoluya gelişleri ise m.ö 2000lerde olur, ve ionia yani bugünkü ortabatı ege kıyılarında koloniler kurmaya başlarlar . Ve bu koloniler büyüyerek site devletleri haline gelir.

Medeni yunan kültürü ise dünyanın diğer bölgelerin dekilerden çok farklıdır ibrani kültürü gibi kendine yani tek millete ait özellikler gösterir. Nitekim başka halklardan etkilenmeleri söz konusudur ancak bu denli güçlü kültürlerinin sayesinde çok az olmalarına rağmen ; diğer halklar içinde asimile olmamışlardır. Aksine başka milletlerin hatta Dünya'nın kültürüne yol göstermişlerdir.

[Vassily20]

ve mısır medeniyetinden etkilenmesi bir tarafa Mısırlılar mimari başta olmak üzere dil ve bilimde yunan medeniyetinden etkilenmiş sütun başlıkları ve kanalizasyon sistemlerini kurmaları için giritten ve yunanistan dan mimarlar getirttiklerini hepimiz biliyoruz . Ayrıca Mısır hiyeroglifleride yine bir yunan medeniyeti olan mikenlerin kullandığı yazıya çok benzer ve Mısırlıların pek çok bilgin ve katibinin Atinada ve Efes'te eğitim aldığınıda hepimiz bilmekteyiz.

[Resul GUL]

[Resul GUL]

Yunan Uygarlığı yukarıda söylenen Efsanelerin yanı sıra bir çok yönden Anadolu dan, Mısırdan ve dolaylı olarak Anadolu aracılığıyla Mezopotamya Uygarlıklarından etkilenmiştir.

Yani, Yunan Uygarlığı Her uygarlık gibi Kendinden daha önceki Yüksek uygarlıklardan etkilenmiştir..
Roma da da Yunan etkilerini görürüz.
Örneğin Yunanda ki bir çok Efsanenin kökeninde 1000 Tanrılı Hitit Uygarlığının izini görebiliriz..
Roma daki Tanrılar da Yunan menşelidir.

Bu etkilenme bir çok şekilde olmuştur. Etkilenme İlk olarak Yunanlıların o dönemdeki deniz ticaretini sayabiliriz Bunun yanında savaşlar, Ve son olarak göçleri sayabiliriz.Daha sonraki Dönemi etkileyecek olan İskenderin Fetihleri Doğu daki Yüksek uygarlığın Batı ile tanışmasına daha fazla olanak sağlamıştır..

Bakalım binlerce yıl önceki Doğunun Yükselişi ne zaman Aynı yöne doğru evrilecek..