1 milyon Türkiye fotoğrafı
 sayfa 13  |
 |
Burhanettin Akbaş
15 yıl önce - Cmt 08 Eyl 2007, 00:41
Sürü kelimesi, dediğiniz gibi hayvan topluluğunu anlatır ama yan ve mecaz anlam yoluyla çokluk, topluluk anlamı vererek insanlar ve nesneler için de kullanılabiliyor. TDK'nın sitesinde Güncel Türkçe Sözlük bunu 4. maddede açıklamış.
| Alıntı: |
sürü
isim
1 . Evcil hayvanlar topluluğu:
"Karşıki yamaçların sırtında kısrak sürüleri çanlarını sallayarak otluyordu."- R. H. Karay.
2 . Bir insanın bakımı altındaki hayvanların tümü.
3 . Birlikte yaşayan hayvan topluluğu.
4 . mecaz Yönlendirilebilen insan topluluğu:
"Sokaklarda alay geçerken başka çocuklar da sürüye katılır, mektebe kadar giderler."- H. E. Adıvar. |
www.tdk.gov.tr
En son Burhanettin Akbaş tarafından Cmt 08 Eyl 2007, 00:43 tarihinde değiştirildi, toplamda 1 kere değiştirildi
|
|
Akın Kurtoğlu
15 yıl önce - Cmt 08 Eyl 2007, 00:42
Bir vakitler, bir kesim tarafından dilimize ısrarla (ve malûm amaçla) "w" harfinin eklenmesiyle ilgili bir polemik başlatılmıştı. Hatta bu oyuna gelerek bu sinir illeti harfin alfabemize girmesinde bir mahzur olmayabileceği konusunda fikir belirtenler bile çıkmıştı. Oysa w harfi, dilimizde şeddeli "v"  (çift v) yazılarak kolaylıkla karşılanabilir. Ancak; â, î, û harfleri herhangi bir harf desteğiyle (daha doğrusu bir harf grubuyla) karşılanamamakta. İlle de dilimize birkaç harf daha girmesi gerekiyorsa, w'den ziyâde, bu üç harfin düşünülmesi gerekirdi. Ama, tam tersine, bu adıgeçenler kenara itildi. Hançeremizle ilgili olmayan eblek bir harf öne çıkartılmaya çalışıldı.
â, î, û; başlıbaşına birer harf olabilecek önemde simgelerdir. Yanyana iki a koyarak â sesi karşılanamaz meselâ... Bunların, bağımsız birer harf olarak hakettikleri şekilde sıralamada yer almaları son derece faydalı olacaktır.
Akın KURTOĞLU
|
|
Burhanettin Akbaş
15 yıl önce - Cmt 08 Eyl 2007, 00:49
Akın Kurtoğlu demiş ki:
| Alıntı: |
â, î, û harfleri herhangi bir harf desteğiyle (daha doğrusu bir harf grubuyla) karşılanamamakta. İlle de dilimize birkaç harf daha girmesi gerekiyorsa, w'den ziyâde, bu üç harfin düşünülmesi gerekirdi. Ama, tam tersine, bu adıgeçenler kenara itildi. Hançeremizle ilgili olmayan eblek bir harf öne çıkartılmaya çalışıldı.
â, î, û; başlıbaşına birer harf olabilecek önemde simgelerdir. Yanyana iki a koyarak â sesi karşılanamaz meselâ... Bunların, bağımsız birer harf olarak hakettikleri şekilde sıralamada yer almaları son derece faydalı olacaktır. |
Zaten bir ara telaffuz (diksiyon) konusunda da yazmıştık, Türkçedeki uzun ünlüleri çıkaramamak ciddi bir söyleyiş hatasıdır ve sözün farklı anlamlara da gelmesine yol açıyor.
Sadece uzun â'nın kullanılmaması bakın ne tür sıkıntılar yaşatabilir.
Bu seneki karınız nasıl?
Bu seneki kârınız nasıl?
Örnek çok da bu iki cümle her şeyi anlatmaya kâfidir. Bu dil uzun ünlülerini kaybederse çok vahim sonuçlarla karşılaşırız, karşılaşmaktayız da zaten.
|
|
Ali KIRLI
15 yıl önce - Cmt 08 Eyl 2007, 00:55
Türkçe'de aslî uzun ünlü yoktur. Uzun söylenenlerin büyük çoğunluğu yabancı sözcüklerde geçer. Dilimiz uzun ünlüye sahip yabancı sözcükleri kısa söyleme eğilimi gösterir. (gâib > kayıp) gibi. Her yabancı ses için alfabemize bir harf eklemek mantıklı görünmüyor.
|
|
ÇetinV
15 yıl önce - Cmt 08 Eyl 2007, 01:22
| Alıntı: |
| Bir vakitler, bir kesim tarafından dilimize ısrarla (ve malûm amaçla) "w" harfinin eklenmesiyle ilgili bir polemik başlatılmıştı. Hatta bu oyuna gelerek bu sinir illeti harfin alfabemize girmesinde bir mahzur olmayabileceği konusunda fikir belirtenler bile çıkmıştı. |
Alfabemize giremediler, ancak günlük hayatta çok karşılaşıyoruz.
| Alıntı: |
Son bir kaç yıldır X,W harfleri iyice günlük hayatımıza girdi. AXess kredi kartı, Wings ATM kartı bir örnek. Kimse yadırgamıyor artık. Sıra Q harfinde sanırım.
|
Bu mesajımdan alıntıdır.http://wowturkey.com/forum/viewtopic.php?p=586429#586429
X harfini ks harfleri yerine kullananlara da rastlıyorum, MSN dilinin daha da üzücü bir uzantısı.
|
|
Akın Kurtoğlu
15 yıl önce - Cmt 08 Eyl 2007, 02:57
| Alıntı: |
| Türkçe'de aslî uzun ünlü yoktur. Uzun söylenenlerin büyük çoğunluğu yabancı sözcüklerde geçer. Dilimiz uzun ünlüye sahip yabancı sözcükleri kısa söyleme eğilimi gösterir. (gâib > kayıp) gibi. Her yabancı ses için alfabemize bir harf eklemek mantıklı görünmüyor. |
w, x gibi harfler için doğru... X'i de iks olarak yazabilmemiz mümkün (üçlü bir harf öbeğiyle de dahi olsa o tınıyı verdirtebiliyoruz), fakat â, î ve û, yüzyıllardan beri Türkçe'ye yerleşmiş ve artık bizden olmuş kelimelerde hakikaten çok fazla sıkıntılara sebep olmakta. Burhanettin üstâdın da yukarıda vurguladığı gibi, yanlış veya eksik kullanımları halinde ciddi anlam değişikliklerine sebebiyet verebiliyorlar.
Meselâ; tarife kelimesi, aslında ilk hecedeki sesli harfin bir elif kadar uzatılması ile seslendirilir ama, sık kullanıldığı için bunu okurken pek sıkıntı çekmiyoruz ve taarife şeklinde telâfuz ediyoruz (Orijinal ve olması gereken yazılım şekli ise; "târife"dir). Ancak, hiçbir şekilde ayrımı yapılamayan kar/kâr kelimelerinde bu sıkıntı sık sık karşımıza çıkıyor (Bilhassa Uluslararası İlişkiler, Kalite-Kontrol, AR-GE gibi dallarda modern Türkçe kullanma kaygısı  ile bitirme tezlerinde öğrenciler tarafından bütün kârlar kar olarak yazılıyor. Hatta özellikle bu şekilde kullanılmaları yönünde danışmanlarının müdahalesi olduğu söyleniyor). Okunurken, içinde geçtiği cümleden yola çıkarak kar mı yoksa kâr mı olduğu elbette anlaşılıyor ve değişken anlam kelimeye bu şekilde akış anında derhal yükleniyor ama, düzgün ve eliyüzgün bir Türkçe yazımı için, gerekenin yerli yerinde kullanılması çok daha doğru... Her zaman verdiğim örnektir: Bu durumda Uludağ yerine; Uluda veya Uludaa şeklinde de alternatif iki yazılımı seçebiliriz. Nasıl olsa her üçü de aynı şekilde telâfuz ediliyor ama, olmuyor işte...  Oradaki "ğ"nin muhakkak kullanılması gerekir. Bizim dilimiz, neredeyse harflerinin yarısından fazlasının yutulduğu, evlere şenlik o uyduruk Fransızca'dan çok daha kalitelidir.  
Akın KURTOĞLU
|
|
Burhanettin Akbaş
15 yıl önce - Cmt 08 Eyl 2007, 03:16
Uzun ünlülerin durumu hakkında fazla teknik ayrıntıya girmeden şöyle diyebiliriz. Anadolu Türkçesi, Yunus Emre ile birlikte teşekkül etmeye başlarken Türkçemiz, Asya Türkçesinden farklı olarak incelmeye ve yumuşamaya başladı.
Rahmetli Nihat Sami Banarlı Hoca "Türkçenin Sırları" kitabında buna çok güzel bir şekilde değinmişti. Bakın Yunus'un bir dörtlüğünü vereyim:
Ben yürürüm yâne yâne
Aşk boyadı beni kâne
Ne akılem ne divâne
Gel gör beni aşk neyledi
Buradaki ifadeye bakarsak "Ben yürürüm yana yana", "Aşk boyadı beni kana" demiyor. Türkçe kelimelerde bile inceltme ve uzatma yoluna gitmiş. İşte bu dil, Anadolu insanı tarafından benimsendi. Bugün biz de Türkçe kelimeleri Yunus'un yaptığı gibi uzatır olduk. "Var olmak" demiyoruz da "vâr olmak" diyoruz. "Turan" demeyiz hiçbirimiz "Tûran" deriz. Yani İslam Kültürünün ve Kur'an-ı Kerim'in etkisiyle aldığımız kelimelerde, ki çoğu Arapçadır, uzun ünlüleri kullanmak anlaşılır örneklerdir ama Rahmetli Banarlı'da özetle aynı şeyi söylerdi, Türk halkı bu sesleri sevdi ve kendi sözlerinde de kullanmaya başladı.
Bir de asıl hayati konu, bu sesler olmayınca doğacak sıkıntılardır. Dilimiz o kadar zengin ki:
âdet..........adet
âlem..........alem
hâlâ...........hala
kâr............kar
Bunun gibi örnekleri düşündüğümüzde, bu seslerin kullanılmasının anlam yönünden de önemli olduğu anlaşılıyor.
Sonra bir bakıyorsunuz, çevrenizde Kazım, Kamil, Kasım, Kagıt diyen insanlar var. Bunların yerine Kâzım, Kâmil, Kâsım veya Kâğıt demenin önemini anlatmaya çalışıyorsunuz. Bu sesleri çıkaramayanlar bence Türkçeyi kötü kullanıyorlar.
|
|
ÇetinV
15 yıl önce - Cmt 08 Eyl 2007, 07:04
| Alıntı: |
| Bu arada, "şapka" kullanımının resmi iptal gerekçesini bilen var mı aramızda? |
Öncelikle, sorduğum bu sorunun yanıtını aldım. Sorarken sadece yazı dili vardı aklımda. Burhanettin beyin mesajını okuyunca, yurt dışında uzun süre kalan kişilerin kaynaştırma harfini kullanmadıkları geldi aklıma. Bir öğrenci "Aa, bu araba Honda(y)mış!" dediğinde epey gülmüştük.
Türkçemizin yanlış kullanımı mizah konusunda oldukça prim yapıyor. Umarım, Avrupa Yakası karakteri kapıcı Gaffur veya benzeri, güldürü adına "Kazım, karına %10 ortak olsam süper olacak, Cem bey kaza geçirmiş!, Makbulaanım, size bu ay iki aadet yazmıştım." gibi cümleler sarfetmez. Gençlerin dilinden söküp atmak çok zor olur.
Not: Son paragrafı bir kaç kez silip, yeniden yazdım. Her sildiğimde vurgulamak istediğim, yanlışların mizah adına yapıldığında gençler tarafından ince bir zekanın ürünü olarak kabul gördüğü fikrini aktaramadığımı düşündüm. Kısmen ya da tamamen silinebilir. Uygun görülmezse şimdiden özür diliyorum. 
|
|
UygarHyt
15 yıl önce - Cmt 08 Eyl 2007, 12:17
| Alıntı: |
| Türkçemizin yanlış kullanımı mizah konusunda oldukça prim yapıyor. Umarım, Avrupa Yakası karakteri kapıcı Gaffur veya benzeri, güldürü adına "Kazım, karına %10 ortak olsam süper olacak, Cem bey kaza geçirmiş!, Makbulaanım, size bu ay iki aadet yazmıştım." gibi cümleler sarfetmez. Gençlerin dilinden söküp atmak çok zor olur. |
Avrupa Yakası başladığında bu konu çok eleştirilmişti ve gerek oyuncular gerekse yapımcı bunun bu konuya dikkat çekilmek için bu şekilde yapıldığını söylemişlerdi. Ben lisedeydim. Birçok kişi Selin karakterini kendine örnek edinmişti. "Ohaaa falan oldum oldum yaniiii...." diyen mi ararsınız "E kızım cüş yaniiii" diyen mi? Ha bir de onun bazı sözcükleri başkalarıyla karıştırıp yanlış söylemesi vardı
O zaman biz bir panel düzenlemiştik fuarda. Sadece bizim okulun öğrencileri vardı. Öğretmen okulundan mezun bir hocamızın köy enstitüsünden mezun kayınpederi konuşmacımızdı. O gün bu konu epey deşilmişti.
Kaç yıl geçti hâlâ aynı söylemlere rastlıyoruz. Hatta Çetin Bey'in dediği gibi yenileri de tam gaz eklenmeye devam ediyor.
İnsanlara bunun dikkat çekmek için abartıldığı daha iyi anlatılmalı. Her kesime ulaşılmalı. Onlar da aldanıp bu hataya düşmesinler diye.
|
|
ekin el
15 yıl önce - Pts 10 Eyl 2007, 06:21
Akın beye katılıyorum.Türkçe'yi erken dönemlerde Fransızca züppeliğine sokmak isteyenler olmuştur.
Dilimiz çok zengindir,tüm sömürgeci ,misyoner etkilerden kendini koruyabilecek seviyede bir zenginliğe de sahiptir.
Kızıma gerçek Türkçe'mizi sevdirmeye çalışıyorum ben de bugünlerde.Yabancı züppe sözcük ve reklam bombardımanından onları korumak zorunda hissediyorum kendimi...Tüm anneler Türkçe'nin sevdirilmesine çalışmalı,çocuklar annelerinden Türkçe konusunda da doğru etkilenmeliler.
|
|
| sayfa 13 |
ANA SAYFA -> HABERLER ve SOHBET
|
