İstanbul Su Terazileri

[MeReK]

Su dağıtım şebekeleri üzerinde basıncı yaralayan Su Terazilerine İstanbul'un pek çok semtinde rastlamak mümkündür. İlk Roma'da kullanılan bu yapılar Osmanlı'da daha da geliştirilerek su seviyesi, su basıncı, debi ölçümleri ve dağıtım gibi özelliklerle donatılmışlardır. Günümüze ulaşan su terazilerinden bazıları; Nuruosmaniye Şehzade Camii'nin Avlusunda, Üsküdar Nuhkuyusunda, Elmadağ Divan Oteli yanında, Kasımpaşa Piyalepaşa Bulvarı kenarında, Sultanahmet Ayasofya karşısında bulunmaktadır.

Benim dikkatimi çeken ise Levent Büyükdere Caddesi üzerindeki Moevenpick oteli sırasında bazı Oto-Sanayi tesisleri arasında sıkışıp kalmış Neo-Klasik bir Su terazisi oldu. Tarihi Cendere Terfi İstasyonundaki suyu Yıldız Sarayı'na pompalayan bu 19. yy yapısı bugün, "bakıp da görmeyenlerin" ilgisizliği sonucunda yok olmanın eşiğine gelmiştir.


 

(+)


 

(+)

[Öze®]

İSTANBUL'UN SU TARİHİNDE ÖNEMLİ BİR YERİ OLAN SU TERAZİLERİNİN BUGÜNE KADAR SAĞLAM KALANLARININ SAYISI 30 CİVARINDA….

Tarih boyunca su İstanbul'a bir uygarlık köprüsü ile bağlandı. İstanbul'un su ihtiyacı dünyanın en ilginç uygarlık sistemlerinden birini oluşturdu. İlk önce su bentleri yapıldı. Su ormanların içinden İstanbul'un merkezine doğru yola çıktı. Bentlerde biriken su, kemerlerle künklerle kente doğru akıtıldı. Su kaynaklarının İstanbul'a uzaklığı her zaman büyük bir bilgi birikimi ve yoğun çabalar gerektirdi. Sonra kentin merkezinde sarnıçlarda birikti. Sarnıçlarda biriktirilen su kente daha düzenli dağıtabiliyordu. Şehrin kuşatmalarda susuzluğa karşı koyabilmesini sağlıyordu.

İşte tepelerden kente akan suyu dizginlemek için de "su terazileri" yapıldı. Su kaynaklarından şehre doğru doğal eğimle hareket eden su, şehir içinde kulelere çıkartılıp yavaşlatılıyor, kontrollü biçimde dağıtılıyordu. Atalarımız kente hayat veren suya layık olduğu değeri verebilmek için mimari anıt niteliğinde birbirinden güzel çeşmeler yaptılar.

Çeşmeyle su sandığı arasındaki kat farkını giderebilmek için ve suyun oluşturduğu basınç sebebiyle toprak künklerinin patlamasını önlemek için su terazisi kullanılırdı. Su terazilerinin taşlarla örülmüş olanları da vardır. Su terazileri suyun hem basıncını ayarlar hem de birden fazla çeşmeye su dağıtımını temin ederdi.

Eski su yolu haritalarında isale hattı ve şebeke hattı üzerinde çok sayıda su terazisi tesis edilmiş olduğu görülür. İstanbul'daki su terazilerinin çoğu yıkılmış ve ortadan kalkmıştır. Sağlam durumda olanlarının sayısı 30 adet civarında.

İSTANBUL'DAKİ BAZI SU TERAZİLERİ

Kısıklı Su Terazisi: Avcı Kazım Sokağı'nın başında kesme taştan yapılmış su terazisi.
İmrahor Su Terazisi: İmrahor Camii'nin kıble tarafında sonradan çimento ile sıvanmış su terazisi.
Duvardibi Su Terazisi: Karacaahmet Mezarlıkları'ndan Kuşbağı Mezarlığı'nın köşesindedir. İki sıra tuğla ve bir sıra kesme taşla yapılmıştır. Üstünde zarif bir kubbeciği vardır.  
İbrahim Paşa Su Terazisi: Selami Ali Efendi Caddesi ile Kassam Çeşme Sokağı'nın köşesindedir.
Kapıağası Su Terazisi: 15 metre yüksekliğinde kesme taş ve tuğla hatıllıdır.
Selimiye Su Terazisi: Selimiye Kışlası içindedir.
İbrahim Paşa Su Terazisi

Kaynak :Su Dünyası Dergisi

[Patron]

Şehzadebaşı camii su terazisi :



(+)



 

(+)

[Patron]

Harbiye'deki Divan pastanesinin önündeki su terazisi :


(+)

[Behçet Uluvar]

(+)
Ayasofya Cami yakınlarındaki Su Terazisi