1940 sonrası Türkiye Tarihi

[Engin]

1938'de Atatürkün Ölümü ile son bulan klasik tarih öğretimizin eksikliğini farkettiğimden, bulduğum bu kaynağı sizler ile pylaşmak istedim.

Bilmediğiniz onlarca şey olduğuna, uzun olsa da zevkle okuyacağınıza eminim...

---------
1940

8 Ocak 1940 : Türkiye-Fransa-İngiltere Kredi Antlaşması imzalandı.

30 Mart 1940 : Türkiye-Suriye Dostluk ve İyi Komşuluk Antlaşması imzalandı. (Hatay meselesi ile ilgili olarak gerilimli günler yaşadığımız Suriye ile, 2. Dünya Savaşının bütün dünyayı tedirgin ettiği günlerde imzalanmıştır.)

31 Mart 1940 : Bursa’da ‘Göl barajı’ hizmete girdi.

9 Nisan 1940 : Alman orduları Danimarka ve Norveç’e girdi.

9 Mayıs 1940 : İngiliz Başbakanı Churchill’in mesajı: “...Türkiye’nin bu zamanda bize müzahereti (yardımı) hepimize cesaret verecek bir amildir.”

10 Mayıs 1940 : Alman orduları Lüksemburg ve Hollanda’ya girdi.

13 Mayıs 1940 : Alman orduları Fransa’ya girdi.

19 Mayıs 1940 : İstanbul’da Dolmabahçe Stadının temeli atıldı. (Şu anki ismi ‘Beşiktaş İnönü Stadı’dır.)

28 Mayıs 1940 : Bingöl’de deprem, hasar var.

22 Haziran 1940 : Fransa, Almanlar karşısında ‘Ateşkes Antlaşması’ imzaladı.

29 Haziran 1940 : Türk-Alman Antlaşması imzalandı.

20 Ekim 1940 : Nüfus sayımı yapıldı, nüfusumuz: 17.820.950.

28 Ekim 1940 : İtalya, Yunanistan’a saldırdı.

25 Kasım 1940 : 2. Dünya Savaşı’nın sınırlarımıza doğru yayılması üzerine; İstanbul, Edirne, Kırklareli, Tekirdağ, Çanakkale ve Kocaeli’de sıkıyönetim ilan edildi.

30 Kasım 1940 : İstanbul’da karartma başladı.

19 Aralık 1940 : İtalyan saldırısına uğrayan Yunanistan’a Kurtuluş şilebiyle yardım malzemesi gönderildi.

20 Aralık 1940 : Malatya (Arapgir) ve Tunceli (Çemişgezek) dolaylarında şiddetli deprem.



1941



1 Ocak 1941 : İngiltere Başbakanı Churchill, Anadolu Ajansı vasıtasıyla Türk Milletine gönderdiği mesajda: “... Geçen müşkül aylarda Türkiye’nin değişmez dostluğuna mahzar olduk.”

17 Ocak 1941 : Türk-Bulgar Antlaşması imzalandı.

18 Şubat 1941 : Petrol Ofisi kuruldu.

27 Şubat 1941 : İngiltere Dışişleri Bakanı Anthony Eden Ankara’ya geldi.

4 Mart 1941 : Alman Büyükelçisi Von Papen, İnönü’ye Adolf Hitler’in mesajını getirdi. 21 Mart 1941’de İnönü, Hitler’e cevabi mesajını gönderdi.

19 Mart 1941 : Sıkıyönetim 3 ay daha uzatıldı.

24 Mart 1941 : Türkiye ve Rusya bir deklarasyon yayınladılar: “... Türkiye herhangi bir saldırıya uğradığı taktirde, Sovyet Rusya tarafsızlığını koruyacaktır.”

- Niksar ve çevresinde deprem, 500 ölü var.

27 Nisan 1941 : Antakya’da hafif çapta deprem.

18 Haziran 1941 : Türkiye-Almanya Dostluk Antlaşması imzalandı.

20 Haziran 1941 : İnönü ile Adolf Hitler arasında karşılıklı mektuplar gönderildi.

22 Haziran 1941 : Ajanslar sabahın erken saatlerinde Alman ordusunun Sovyet sınırlarını geçtiğini duyurdu. 2. Dünya Savaşı’nın gidişatını değiştirecek olan Alman-Rus savaşı başlamıştı.

- Hükümet, yayınladığı resmi tebliğde: “Cumhuriyet Hükümeti, Almanya-Sovyetler Birliği Savaşı dolayısıyla hasıl olan durum karşısında tarafsızlığını ilana karar vermiştir.”

23 Haziran 1941 : Refah faciası. 1939 yılında İngiltere’ye sipariş edilen 4 denizaltı ve 4 muhrip’i teslim almak üzere Mersin’den hareket eden Refah Şilebi, batırıldı. Savaşta tarafsız olmamızdan dolayı, bordalarına ve güvertesine Türk Sancağı Bandaj yapılan ve reflektörlerle aydınlatılan Şilep, Mersin’den hareketinden 5 saat sonra saat 22.30 sıralarında meçhul bir gemi tarafından atılan torpido ile vuruldu. Elektrik makineleri ve telsizi tamamen kullanılamaz hale geldi, mevcut kurtarma filikalarının su kaçırması dolayısıyla ancak birisi kullanılabildi. 4 saat kadar su üzerinde kalan Şilep, batmaktan kurtarılamadı. Tek kurtarma filikasıyla facia yerinden ayrılan 28 kişi, 36 saat sonra Karataş mevkiine çıkarak geminin battığını bildirdiler. Türkiye’nin ancak olaydan 36 saat sonra haberi olabilmişti. Kaza mahalline gönderilen uçak ve gemilerle yapılan kurtarma ve araştırma faaliyetleri sonucunda, olaydan 72 saat sonra bir denizci sağ olarak kurtarılabildi. Faciada, 15 Deniz Subayı, 16 Hava Öğrencisi, 48 Denizaltı Astsubayı, 63 Deniz Eri ve 25 Gemi Mürettebatı olmak üzere 167 Denizci Şehit olmuştur. Kurtulanların aktardıklarıyla, faciada Denizaltı Filotilla Gv. Yrb. Zeki Işın ile Gemi Süvarisi İzzet Dalgakıran, Gemiyi terk etme teşebbüsünde bulunmayarak diğer 165 Askerimiz ile birlikte şehit olmuşlardır.

25 Haziran 1941 : TBMM’de, Türk-Alman Antlaşması oybirliğiyle kabul edildi.

1 Temmuz 1941 : Fransız Devlet Başkanı Mareşal Petain, İnönü’ye mesaj gönderdi.

14 Ağustos 1941 : İngiltere ve Sovyetler Birliği, Türk Hükümeti’ne müşterek bir nota vererek, ‘Montreux Antlaşması’na sadakatlerini yenilediler.

25 Ağustos 1941 : Ruslar ve İngilizler İran’ı işgale başladılar.

9 Eylül 1941 : Ağrı Patnos’ta deprem.

11 Eylül 1941 : Van ve Başkale dolaylarında deprem.

21 Eylül 1941 : İstanbul’da Fener’de meydana gelen yangında, 94 ev, 2 cami, 1 mescit ve Patrikhane Müştemilatı yandı.

25 Kasım 1941 : Bulgaristan, Mihver Devletleri yanında savaşa katıldı.

8 Aralık 1941 : Amerika Birleşik Devletleri, Japonya’ya savaş ilan etti.

10 Aralık 1941 : Bitlis ve çevresinde deprem.

19 Aralık 1941 : İstanbul’da ekmek, karneye bağlandı.



1942



17 Ocak 1942 : Ankara'da ekmek karneye bağlandı.

16 Mart 1942 : Üç savaş uçağı Milas'ı bombaladı, olaydan sonra yanlışlık olduğu belirtildi.

8 Nisan 1942 : İzmir'de İngiliz ve İtalyan yaralılar değiştirildi.

15 Nisan 1942 : Türk İnkılap Tarihi Enstitüsü kurulması hakkındaki kanun kabul edildi.

9 Haziran 1942 : Anıtkabir projeleri için açılan yarışmada, Prof. Emin Onat ve Orhan Arda'nın projeleri birinci oldu.

12 Haziran 1942 : 6 ilde sıkıyönetim altı ay daha uzatıldı.

7 Temmuz 1942 : Eski Başbakanlardan Dr. Refik Saydam (Doğumu:1881) öldü.

9 Temmuz 1942 : Şükrü Saraçoğlu, Kabineyi kurmakla görevlendirildi.

14 Temmuz 1942 : 'Atılay Denizaltı' gemimiz batırıldı. Sabah saatlerinde, Çanakkale boğazında dalmış, boğazdan çıkış yaptıktan sonra mayına çarpma neticesi büyük bir yara almış ve 80 metre derinlikte dibe oturmuştur. Atılay Denizaltısının mürettebatı olan 90 Askerimiz Şehit olmuştur.

10 Ağustos 1942 : 4. Türk Dil Kurultayı açıldı.

8 Eylül 1942 : Kurtuluş Savaşı dönemi Sağlık Bakanlarından, Lozan Konferansı Delegelerinden, yazar Dr. Rıza Nur (doğ:1879) öldü.

1 Ekim 1942 : Karne ile ekmek dağıtılan bütün illerde halka ekmeklik hububat verilmeye başlandı.

11 Kasım 1942 : Varlık Vergisi Kanunu kabul edildi.

13 Kasım 1942 : Devlet personeline ücretsiz elbise ve ayakkabı verdi.

31 Aralık 1942 : Türkiye-Almanya kredi antlaşması imzalandı.



1943



1 Şubat 1943 : İsmet İnönü ve İngiliz Başbakanı Churchill görüşmesi Adana'da başladı.

20 Şubat 1943 : Milli Eğitim Şurası Ankara'da başladı.

23 Şubat 1943 : İnönü'nün, 7. Milletvekili seçimleri dolayısıyla Millete bildirisi: "... Bugüne kadar Dünya Savaşı'na bulaşmamış olacağımızı, dört sene evvel kimse tahmin edemezdi."

28 Şubat 1943 : Milletvekili seçimleri yapıldı.

8 Mart 1943 : TBMM toplandı, Cumhurbaşkanlığı'na tekrar İsmet İnönü seçildi, İnönü Kabineyi kurmakla Şükrü Saraçoğlu'nu görevlendirdi.

21 Mart 1943 : İngiliz ve İtalyan yaralılar Mersin'de değiştirildi.

29 Mart 1943 : İngiliz Lordlar ve Avam Kamaraları, TBMM'ye dostluk mesajları gönderdi.

19 Nisan 1943 : Türkiye-Almanya Ticaret Antlaşması imzalandı.

2 Mayıs 1943 : Kozlu - Zonguldak demiryolu hizmete girdi.

19 Mayıs 1943 : Ankara'da Gençlik Parkı açıldı.

6 Haziran 1943 : Sivas Çimento Fabrikası işletmeye açıldı.

20 Haziran 1943 : Adapazarı ve Geyve'de büyük deprem.

28 Haziran 1943 : Diyarbakır-Batman demiryolu hizmete girdi.

30 Haziran 1943 : Seyhan Regülatörü hizmete girdi.

10 Eylül 1943 : İstanbul Kapalıçarşı'daki büyük yangında 202 dükkan yandı.

1 Kasım 1943 : Roosevelt, Churchill, Çan Kay Şek, Kahire Konferansında bir araya geldi, İkinci Dünya savaşının sonu geliyor.

5 Kasım 1943 : Kahire'de Türk ve İngiliz resmi görüşmeleri yapıldı.

20 Kasım 1943 : İstanbul Teknik Üniversitesi kuruldu.

27 Kasım 1943 : Çorum, Tokat, Amasya ve Kastamonu dolaylarında deprem. 4.000 ölü var.

- Tahran Konferansı, Üç Büyükler (Roosevelt, Churchill, Stalin) buluştu. 2. Dünya Savaşı son buluyor.

7 Aralık 1943 : Kahire'de; Roosevelt – Churchill - İnönü buluştu.

21 Aralık 1943 : Eski Bakanlardan, Üniversite devrim tarihi okutmanlarından, devrimci Mahmut Esat Bozkurt (Doğumu:1892) öldü.



1944



7 Ocak 1944 : Genel Kurmay Başkanı Mareşal Fevzi Çakmak emekliye ayrıldı, yerine 2. Başkan Orgeneral Kazım Orbay atandı.

14 Ocak 1944 : Şair Mehmet Emin Yurdakul (Doğumu:1864) öldü.

1 Şubat 1944 : Bolu, Gerede, Düzce ve Çerkeş dolaylarında büyük deprem, 4.000 kayıp var.

24 Mart 1944 : Büyük Türk Amirali Barbaros Hayreddin Paşa (1473-1546) 'nın heykeli, İstanbul Beşiktaş'taki türbesi önünde açıldı.

30 Mart 1944 : Marmaris civarında 'Krom Şilebi' meçhul kişilerce torpillenerek batırıldı.

1 Nisan 1944 : Tiyatro sanatçısı Hazım Körmükçü (Doğumu:1898) öldü.

20 Nisan 1944 : Avrupa'ya Krom sevkıyatı durduruldu.

4 Haziran 1944 : 1854 yılından beri devam eden Düyunu Umumiye tarihe karıştı.

2 Ağustos 1944 : TBMM, Almanya ile ilişkilerin kesilmesine karar verdi.

9 Ekim 1944 : Ankara'da Rasattepe'de, Anıtkabir'in temeli atıldı.

1 Kasım 1944 : Fevzipaşa-Malatya-Diyarbakır-Kurtalan demiryolu hizmete açıldı.

3 Kasım 1944 : Işıkları karartma tedbirleri kaldırıldı.

19 Kasım 1944 : Elazığ-Van demiryolu yapımına başlanıldı.



1945



3 Ocak 1945 : TBMM, Japon Devleti ile ilişkileri kesmeye karar verdi.

10 Ocak 1945 : Çıkarılan bir kanunla Anayasa'nın dili Türkçeleştirildi.

- Bazı ay adlarının değiştirilmesi hakkındaki kanun kabul edildi. Teşrinievvel (Ekim), Teşrinisani (Kasım), Kanunuevvel (Aralık), Kanunusani (Ocak) olarak değiştirildi.

15 Ocak 1945 : İstanbul Boğaziçi iskeleleri arasında yolcu taşımacılığı yapan Şirketi Hayriye satın alındı.

8 Şubat 1945 : Ankara-Çankırı arasında telefon görüşmeleri başladı.

23 Şubat 1945 : Türkiye-Amerika arasında ikili yardım antlaşması imzalandı.

- Almanya ve Japonya'ya savaş ilanı TBMM'de oybirliği ile kabul edildi.

2 Mart 1945 : Bitlis-Tatvan-Erciş bölgesinde deprem.

20 Mart 1945 : Adana'da deprem.

27 Mart 1945 : Yazar Halit Ziya Uşaklıgil (Doğumu:1866) öldü.

7 Mayıs 1945 : Almanya teslim oldu, böylece 2. Dünya Savaşı Avrupa'da son buldu.

11 Mayıs 1945 : TBMM, Savaşın kansız atlatılmasından dolayı İnönü'ye teşekkür etti.

29 Mayıs 1945 : Saraçoğlu Hükümeti 7'ye karşı 359 oyla güven oyu aldı. Muhalifler; Bayar, Menderes, Koraltan, Köprülü, Sazak, Bayur, Peker.

12 Haziran 1945 : Bayar ve üç arkadaşı, dörtlü bir önerge vererek Parti Tüzüğü ile bazı kanunların değişmesini istediler.

13 Haziran 1945 : İller Bankası kanunu kabul edildi.

- Celal Bayar, Basın Kanununun 50. ve 17. maddelerinde bazı değişiklikler yapılması için TBMM'ye tasarı verdi.

22 Haziran 1945 : Çalışma Bakanlığı Kuruluş Kanunu kabul edildi.

26 Haziran 1945 : Türkiye, San Francisco'da Birleşmiş Milletler Antlaşmasını imzaladı. 1945 Şubat'ında Yalta'da toplanan Üç Büyükler (İngiltere, Amerika, Rusya), Birleşmiş Milletler Anayasası'nın hazırlanması için bir komisyon kurulmasına karar verdiler. 1945 Nisan'ında milletlerarası teşkilatı kuracak olan Birleşmiş Milletler Konferansı, San Francisco şehrinde toplandı. Konferansa katılabilmek için ilk şart, 1 Mart 1945'e kadar Almanya ve Japonya'ya savaş açmaktı.

29 Haziran 1945 : Gazeteci ve Cumhuriyet Gazetesi kurucusu, Yunus Nadi Abalıoğlu (Doğumu:1880) öldü.

6 Temmuz 1945 : Ulaştırma Bakanlığı Kanunu kabul edildi.

9 Temmuz 1945 : Ormanların devletleştirilmesini öngören kanun kabul edildi.

18 Temmuz 1945 : Milli Kalkınma Partisi kuruldu.

29 Temmuz 1945 : Ereğli Limanının temeli atıldı.

6 Ağustos 1945 : İlk Atom Bombası, Japonya'nın Hiroşima şehrine yerel saatle 08.15'de atıldı. Havada patlatılan bomba 20.000 (dinamit) gücündeydi. Şehirde 10 km. karelik alanı yerle bir etti, 66.000 kişi öldü, 69.000 kişi yaralandı.

9 Ağustos 1945 : Amerika, Japon şehri Nagasaki'ye ikinci Atom Bombasını attı, 37.000 kişi öldü, 40.000 kişi yaralandı. İki Atom Bombası sonucunda Japonya teslim oldu ancak, insanlık tarihinin en büyük vahşetlerinden biri olan bu olayda, Japonya 103.000 ölü ve 109.000 yaralı verdi, bombaların yaydığı radyasyon dolayısıyla, yüzbinlerce insan çeşitli hastalıklara yakalandı.

10 Ağustos 1945 : 2. Dünya Savaşı sona erdi.

15 Ağustos 1945 : TBMM, Birleşmiş Milletler Anayasası'nı kabul etti.

26 Eylül 1945 : Adnan Menderes ve Fuat Köprülü'nün CHP'den ihraç edilmeleri üzerine, Celal Bayar'da İzmir Milletvekilliğinden istifa etti.

10 Ekim 1945 : Amerika, İngiltere ve Rusya, Potsdam Konferansında Türkiye ile ayrı ayrı görüşmeye karar verdiler.

17 Ekim 1945 : Ankara Tıp Fakültesi açıldı.

21 Ekim 1945 : Genel nüfus sayımı yapıldı. Nüfusumuz: 18.790.174

1 Kasım 1945 : TBMM, Cumhurbaşkanı İnönü'nün konuşmasıyla açıldı: "... Tek eksiğimiz, Hükümet Partisinin karşısında başka parti bulunmamasıdır."

- Celal Bayar, yaptığı açıklamada, "Parti kuruyoruz, bu muhakkaktır, fakat birkaç gün geçmeden tafsilat veremem." dedi.

20 Kasım 1945 : Van'da büyük deprem.

3 Aralık 1945 : Celal Bayar, CHP Genel Sekreterliği'ne gönderdiği kısa bir yazı ile Parti'den istifa etti.

20 Aralık 1945 : İki Gürcü Profesör, Giresun'a kadar bütün Kuzey Doğu Anadolu'nun Gürcistan'a katılması tezini savundular.



1946



7 Ocak 1946 : Demokrat Parti kuruldu.

8 Ocak 1946 : Parti kurucuları, Ankara'da bir evde yaptıkları toplantıda, Demokrat Parti Başkanlığına Celal Bayar'ı seçtiler.

21 Şubat 1946 : İki Gürcü profesörün doğu Karadeniz’de hak iddia etmeleri üzerine gerginleşen ortamda (20 Aralık 1945), İngiltere Dışişleri Bakanı Bevin'in mesajı: "Türkiye'nin hür ve müstakil yaşamasını, Türk-Sovyet Antlaşması'nın yenilenmesini isteriz... Türkiye ile SSCB arasında bir sınır konusunun çıkmasını üzülerek karşılıyoruz. Bu sınır Fatih tarafından çizilmiş değildi..."

13 Mart 1946 : DP'nin bir muvazaa partisi olduğu hakkındaki söylentileri, Bayar cevaplandırdı: " Ne Halk Partisi'ne ve ne de Partimize böyle küçültücü bir hareketi yüklemeğe imkan yoktur."

5 Nisan 1946 : Amerika'da vefat eden Türk Büyükelçisi Münir Ertegün'ün naaşını taşıyan savaş gemisi Missouri, saat 8.00'de Haydarpaşa Limanına demirledi. Dünyanın en büyük savaş gemisi olan Missouri ile Türk Büyükelçisi'nin cenazesinin gönderilmesi özel bir anlam taşıyordu. Dünya'nın süper güç adayı ABD, Missouri'yi göndermekle, Türkiye'den Boğazlar'da ve Doğu Karadeniz'de hak talep eden diğer süper güç adayı SSCB'ye bir mesaj göndermişti.

6 Nisan 1946 : İnönü, Başkan Truman'ın özel temsilcisi Weddell'i kabul etti.

15 Nisan 1946 : Ankara'da Milli Kütüphane kurulması amacıyla 'Hazırlık Bürosu' kuruldu.

20 Nisan 1946 : DP, ara seçimlere katılmamaya karar verdi.

11 Mayıs 1946 : CHP Olağanüstü Kurultayı'nda İnönü konuştu: "... Serbest, samimi bir seçim hedefimizdir."

31 Mayıs 1946 : Varto- Malazgirt ve Malatya'da deprem. Varto'da 3.000 ev yıkıldı, 650 ölü var.

- Türkiye'de ilk defa tek dereceli milletvekili seçimi kabul edildi.

10 Haziran 1946 : TBMM, 2'ye karşı 383 oyla seçimleri yenileme kararı aldı.

13 Haziran 1946 : Üniversitelere muhtariyet veren kanun kabul edildi.

14 Haziran 1946 : Türkiye Emlak Kredi Bankası'nın kurulmasına dair kanun kabul edildi.

9 Temmuz 1946 : Ankara Valisi Nevzat Tandoğan intihar etti.

17 Temmuz 1946 : İnönü'nün radyoda seçim konuşması: "... Milli iradenin hakiki ve temiz bir surette meydana çıkması, hepimizin müşterek başarımız, kanuni görevimiz, şerefimiz olacaktır... Partim seçimi kaybedecek olursa Cumhurbaşkanlığı'ndan çekilmemin tabii bir şey olduğunu bütün vatandaşlarımın bilmesi lazımdır."

18 Temmuz 1946 : Bayar, Balıkesir'de konuştu: "... Yeni bir devre giriyoruz. Bu pazar günü yapılacak seçimde bu devre açılıyor..."

21 Temmuz 1946 : Memleketimizde muhalefetinde katıldığı ilk tek dereceli genel seçim yapıldı. CHP:396, DP:61, Bağımsız:7 milletvekili kazanmıştır. Seçimlere hile karıştırıldığına dair DP'nin itirazları bir sonuç vermedi, ancak günümüzde dahi bu seçim hala tartışılmaktadır.

30 Temmuz 1946 : Genel Kurmay Başkanı Org. Kazım Orbay istifa etti, yerine Orgeneral Salih Omurtak getirildi.

5 Ağustos 1946 : TBMM açıldı. İnönü 451 Milletvekilinden 388'inin oyu ile tekrar Cumhurbaşkanlığı'na seçildi. Başbakan Saraçoğlu istifa etti. Recep Peker, yeni kabineyi kurmakla görevlendirildi. TBMM Başkanlığı'na, 379 oyla General Kazım Karabekir seçildi.

8 Ağustos 1946 : Sovyet Rusya, Türkiye ile ilgili devletlere başvurarak Boğazları Türkiye ile müşterek olarak kontrol etmek amacıyla 'Boğazlar Rejiminin' değişmesini istedi.

13 Ağustos 1946 : DP Grup Başkanlığı bir tebliğ yayınlayarak, Sovyet notası karşısında Hükümetin yanında olduklarını bildirdi.

14 Ağustos 1946 : Recep Peker Kabinesi güvenoyu aldı.

22 Ağustos 1946 : Sovyet notasına Türkiye'nin cevabı: "... Boğazları beraberce koruma teklifi Türkiye'nin hiçbir surette feragat edemeyeceği ve kısıtlanmasını kabul edemeyeceği egemenlik haklarına ve güvenliğine aykırıdır."

7 Eylül 1946 : Türk Lirası devalüe edildi. '7 Eylül kararı' olarak anılır.

13 Eylül 1946 : Devlet Bakanlığı ve Başbakan Yardımcılığı kuruldu.

28 Eylül 1946 : Sovyetlerin cevabı: "... Boğazların korunması Türkiye ve SSCB'ye ait olmalıdır."

21 Ekim 1946 : Sovyet Rusya'ya verilen notanın metni açıklandı: ".. Müşterek savunma teklifi egemenliğimize aykırıdır."

4 Aralık 1946 : Erzurum Ticaret Borsası kuruldu.

10 Aralık 1946 : İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi yayınlandı.

18 Aralık 1946 : DP'liler bütçe görüşmelerinde Meclis'i topluca terk ettiler.

23 Aralık 1946 : İnönü, anlaşmazlığı çözümlemek için Bayar, Köprülü ve Saraçoğlu ile ayrı ayrı görüştü.

26 Aralık 1946 : İnönü, iki partiyi de yatıştırarak, DP'lilerin Meclis çalışmalarına katılmalarını temin etti.



1947



7 Ocak 1947 : Demokrat Parti'nin ilk büyük kongresi, Celal Bayar'ın konuşmasıyla açıldı.

12 Mart 1947 : ABD Başkanı Truman, Türkiye ve Yunanistan'a 400.000.000 dolar yardım verilmesi için Senato'da yaptığı konuşmada: "... Türkiye'nin bağımsız olarak kalmasının önemi büyüktür."

3 Nisan 1947 : DP, yayınladığı bir bildiri ile 4 ilde yapılacak milletvekili seçimlerine girmeme kararını açıkladı.

7 Nisan 1947 : 4 ilde milletvekili seçimleri yapıldı. DP katılmadı.

2 Mayıs 1947 : Amiral Bernard Bier komutasında bir Amerikan Filosu İstanbul'a geldi. İnönü, Amiral'i Ankara'da kabul etti.

9 Mayıs 1947 : Amerika, Türkiye ve Yunanistan'a yardım kararını, 107'ye karşı 287 oyla kabul etti.

13 Mayıs 1947 : İnönü, British United Press Ajansı'na yaptığı açıklamalarda; "Türkiye herhangi bir ülkeye Boğazlarda üs vermeye razı mıdır?" sorusuna; "Türkiye'nin toprak bütünlüğü ile egemenliğine dokunan hiçbir konu, söz konusu olamaz." dedi.

20 Mayıs 1947 : Rize Çay Fabrikası ilk ürününü verdi.

23 Mayıs 1947 : İnönü'nün, Amerika'ya mesajı; "... Amerikan yardımı, cihan barışının devamı ve yenilenmesi uğrunda kendisine düşen büyük rolü tamamıyla benimsediğini gösteren ümitlerle dolu bir işarettir."

28 Mayıs 1947 : Sıkıyönetim 6 ay daha uzatıldı.

- Celal Bayar, 7 yıldan beri ilk defa TBMM'de söz aldı. İstanbul'da sıkıyönetimin devamı konusunda konuştu.

7 Temmuz 1947 : Gaziantep şarap fabrikası açıldı.

10 Temmuz 1947 : İnönü, Bayar'la görüştü ve gelişen politik durum üzerinde durulduğu açıklandı.

9 Eylül 1947 : Başbakan Recep Peker istifa etti. Hasan Saka, Kabineyi kurmakla görevlendirildi.

21 Eylül 1947 : Kozlu'da bir maden ocağında meydana gelen grizu patlamasında 48 işçi öldü.

1 Ekim 1947 : İnönü, Meclisi olağanüstü toplantıya çağırdı.

13 Ekim 1947 : Hasan Saka Kabinesi, 49'a karşı 362 oyla güvenoyu aldı.

25 Ekim 1947 : Sovyet delegesi Vişinski, Birleşmiş Milletler'de Kars ve Ardahan'ı istedi.

1 Kasım 1947 : İnönü, TBMM'nin açılışında yaptığı konuşmada: "... Yurdumuzun bütünlüğüne ve haklarımıza karşı herhangi bir tecavüz emeli beslenmesine asla müsaade etmeyeceğiz."

- Kazım Karabekir Paşa, 322 oyla tekrar Meclis Başkanlığına seçildi.

27 Kasım 1947 : Halkevleri'nin, CHP'ye bağlı hükmi şahsiyete haiz bir kuruluş halini alması kararlaştırıldı.

30 Kasım 1947 : CHP, 7.Kurultayı'nda, partinin yeni tüzüğü kabul edildi, Genel Başkanlığa tekrar İsmet İnönü seçildi.

10 Aralık 1947 : Ceyhan, Adana ve Tarsus dolaylarında deprem.

16 Aralık 1947 : Palu-Genç demiryolu hizmete açıldı.



1948



25 Ocak 1948 : Kurtuluş Savaşı Komutanlarından, Şark Fatihi olarak nam salan, TBMM Başkanı, şair ve edip, Orgeneral Kazım Karabekir (Doğumu:1882) öldü.

30 Ocak 1948 : Akbank, Adana'da kuruldu.

20 Şubat 1948 : Bulgaristan tarafından iki uçağımızın düşürülmesi üzerine, Bulgaristan'a nota verildi.

1 Mart 1948 : Eski Gümrük ve Tekel Bakanı Suat Hayri Ürgüplü'nün yüce divanda yargılanmasına başlandı.

20 Mart 1948 : Kurtuluş Savaşı Komutanlarından, Korgeneral Naci Eldeniz (Doğumu:1875) öldü.

1 Mayıs 1948 : İstanbul'da, Sedat Simavi tarafından kurulan Hürriyet Gazetesi yayın hayatına başladı.

25 Mayıs 1948 : CHP Meclis Grubunda, 'İlahiyat Fakültesi' kurulması kararlaştırıldı.

8 Haziran 1948 : Başbakan Hasan Saka istifa etti. Kabineyi kurmakla tekrar Hasan Saka görevlendirildi.

18 Haziran 1948 : İkinci Hasan Saka Kabinesi, 40'a karşı 308 oyla güvenoyu aldı.

2 Temmuz 1948 : TBMM'de yeni seçim kanununun müzakeresine başlandı.

7 Temmuz 1948 : DP'liler, seçim kanunu görüşmelerinde salonu topluca terk ettiler.

19 Temmuz 1948 : Millet Partisi kuruldu. Mareşal Fevzi Çakmak bir bildiri yayınladı.

15 Ağustos 1948 : Milli Kütüphane Ankara'da hizmete açıldı.

5 Ekim 1948 : Yüce Divan, Suat Hayri Ürgüplü'nün suçsuzluğuna karar verdi.

1 Kasım 1948 : Milli Eğitim Bakanlığı, 15 Şubat 1949'dan itibaren okullarda isteyenlerin din dersi takip edebileceklerine karar verdi.

6 Aralık 1948 : Atatürk'ün hastalığı dolayısıyla satın alınan Savanora yatı satılığa çıkarıldı. (Tekneye alıcı çıkmadı, 02.07.1951'de Deniz Harp Okulu'na devredildi. Teknede halen Atatürk'ün özel dairesi ve eşyaları olduğu gibi korunmaktadır.)

10 Aralık 1948 : Türkiye, UNESCO' ya katıldı. Türkiye, İnsan Hakları Evrensel Beyannamesini imzaladı.



1949



14 Ocak 1949 : Başbakan Hasan Saka istifa etti, Prof. Şemsettin Günaltay Kabineyi kurmakla görevlendirildi. CHP'de huzursuzluk iyice su yüzüne çıkmaya başladı.

24 Ocak 1949 : Günaltay Kabinesi, 42'ye karşı 349 oyla güvenoyu aldı.

- Behçet Kemal Çağlar, Cumhuriyet Halk Partisinden ve Milletvekilliğinden istifa etti. Yaptığı açıklamada: "... En iyimseriniz, en taşkın savunucunuz olan ben artık inancımı kaybetmiş bulunuyorum." dedi.

27 Ocak 1949 : Amiral Richard Conolly komutasında bir Amerikan Filosu İstanbul'a geldi. İnönü, Amiral'i kabul etti.

31 Ocak 1949 : CHP grubu ilk açık oturumu yaptı.

1 Şubat 1949 : İlkokullarda ihtiyari olarak din dersi okutulmasına karar verildi.

30 Mart 1949 : Bayar, Balıkesir'de yaptığı konuşmada: "Laiklik, vicdan hürriyetine dayanan Cumhuriyet Rejiminin teminatı olarak programımızdadır." dedi.

3 Nisan 1949 : Bayar, Bursa'da konuştu: "Evet, biz Müslüman’ız ve Müslüman olarak kalacağız. Şunu ehemmiyetle ve ısrarla tekrarlamak isterim ki, laiklik prensibi, buna asla engel değildir. Bilakis vicdanlara hükmedilmesine müsaade etmeyen bir prensiptir. Bugün bizi, inandığımız gibi ibadetten alıkoyan hiçbir kimse yoktur ve hiçbir zamanda olmayacaktır."

4 Nisan 1949 : Kuzey Atlantik Paktı (NATO) kuruldu.

24 Nisan 1949 : Bayar, Ankara'da laiklikle ilgili konuşma yaptı.

6 Mayıs 1949 : Yunus Emre'nin kemikleri yeni mezarına taşındı.

10 Mayıs 1949 : Türk Ocakları yeniden açıldı.

4 Haziran 1949 : Ankara'da İlahiyat Fakültesi kurulmasına dair kanun kabul edildi.

8 Haziran 1949 : Milli Savunma Bakanlığı kanunu kabul edildi.

9 Temmuz 1949 : İstanbul Galata Rıhtımı'nda harekete hazırlanan 'Çorum' isimli yolcu gemisi yandı. 61 kişi öldü, 22 kişi yaralandı.

18 Temmuz 1949 : Türkiye, NATO dışında bırakıldı.

- Bayar, İzmir'de konuştu: "... Recep Peker'in yapmak istediklerini, bir daha tecrübeye kalkarlarsa on misliyle karşılık vereceğiz."

21 Temmuz 1949 : Amerika, Atlantik Paktı'nı (NATO) onayladı.

6 Ağustos 1949 : İnönü, bir vatandaşın isteği üzerine servetine dair dedikoduları cevaplandırdı: "... Amerika'da ne benim, ne de kardeşlerimin bir metre toprağımız yoktur. İsviçre'de bir frank param yoktur."

8 Ağustos 1949 : Türkiye, Avrupa Konseyi'ne katıldı.

17 Ağustos 1949 : Kiğı-Karlıova'da deprem. 300 kayıp var, 1500 ev yıkıldı.

8 Kasım 1949 : Bayar, gazetecilerin sorularını cevaplandırdı: "İnönü'nün CHP Genel Başkanı kalması endişe yaratmakta devam edecektir."

16 Kasım 1949 : Denizli Milletvekili Reşat Aydınlı, Millet Partisi kurucularından Gen. Sadık Aldoğan, Fuat Arna ve Osman Bölükbaşı'nın İnönü ve Bayar'a suikast hazırlığında olduklarını ihbar etti. Osman Bölükbaşı ve Fuat Arna tutuklandı. Milletvekili Sadık Aldoğan'ın dokunulmazlığının kaldırılması istendi, ancak Meclis delilleri yeterli bulmayarak bu öneriyi reddetti.

19 Kasım 1949 : İstanbul Radyosu yayına başladı.

21 Kasım 1949 : Osman Bölükbaşı ve Fuat Arna, tahliye edildiler.

30 Kasım 1949 : TBMM, suikast ihbarında bulunan Reşat Aydınlı'nın dokunulmazlığını kaldırdı ve 2 Aralık'ta tutuklandı.

1950-1959 yılları arası

1950



2 Ocak 1950 : Bingöl, Kiğı ve Karlıova dolaylarında şiddetli deprem oldu.

16 Şubat 1950 : Tek dereceli, gizli oy ve açık tasnif esaslarını getiren çoğunluk sistemine dayalı seçim kanunu kabul edildi.

2 Mart 1950 : Emekli Orgeneral Mustafa Muğlalı, Özalp olayı nedeniyle bir süredir devam eden yargılama sonunda idama mahkum edildi, cezası müebbet hapse çevrildi.

20 Mart 1950 : Kurtuluş Savaşı Komutanlarından Orgeneral Ali Sait Akbaytogan (Doğumu:1872) öldü.

24 Mart 1950 : TBMM, seçimin yenilenmesi önergesini, 22'ye karşı 299 oyla kabul etti.

2 Nisan 1950 : Eski Başbakanlardan Recep Peker (Doğumu: 1888) öldü.

10 Nisan 1950 : Kurtuluş Savaşının Büyük Komutanlarından, Mareşal Fevzi Çakmak (Doğumu:1876) öldü.

28 Nisan 1950 : Kırım Savaşı sırasında (1854), Üsküdar'daki Selimiye Kışlası'ndaki yaralılara da bakan, dünya çapında ünlü Hemşire Florance Nightingale adına yaptırılan 'F. Nightingale Hemşire Koleji' İstanbul'da açıldı.

14 Mayıs 1950 : Milletvekili seçimleri yapıldı. (DP: 396, CHP: 68, MP: 1, Bağımsız: 7)

20 Mayıs 1950 : DP Meclis Grubu, Celal Bayar'ı Cumhurbaşkanlığı adaylığına seçti.

22 Mayıs 1950 : TBMM, 9. Dönem çalışmalarına başladı, Celal Bayar 387 oyla (İ. İnönü, 66 oy aldı) Cumhurbaşkanlığına seçildi. Kabineyi kurmakla İstanbul Milletvekili Adnan Menderes görevlendirildi.

23 Mayıs 1950 : Cumhurbaşkanı Celal Bayar, İnönü'yü Çankaya'daki evinde ziyaret etti.

- CHP Başkanı İnönü bir açıklama yaptı: "... Vatanımızda birlik ve düzenliğin kurulması, bizim için parti mülahazalarının üstündedir."

2 Haziran 1950 : Adnan Menderes, kabinesini açıkladı. 295 Milletvekilinin katıldığı oylamada, 282 oyla güvenoyu aldı.

Başbakan Adnan Menderes

Adalet Bakanı Halil Özyörük

Milli Savunma Bakanı Refik Şevket İnce

İçişleri Bakanı Rüknettin Nasuhioğlu

Dışişleri Bakanı Prof. Fuat Köprülü

Milli Eğitim Bakanı Avni Başman

Bayındırlık Bakanı General Fahri Belen

Ekonomi ve Ticaret Bk. Zühtü Velibeşe

Maliye Bakanı Halil Ayan

Sağlık Bakanı Prof.Dr. Nihat Reşat Belger

Tarım Bakanı Nuri Özsan

Gümrük ve İnşaat Bk. Nihat Eriboz

Ulaştırma Bakanı Tevfik İleri

Çalışma Bakanı Hasan Polatkan

İşletmeler Bakanı Prof. Muhlis Ete

6 Haziran 1950 : Org. Nuri Yamut, Genel Kurmay Başkanlığına atandı.

14 Haziran 1950 : DP Milletvekillerinden bir grup, Halkevlerinin yeni bir tüzüğe bağlanması için kanun teklifi verdiler.

16 Haziran 1950 : Türkçe okunan Ezanın tekrar Arapça okunmasına dair kanun kabul edildi.

- Gazetecilerin bu konu hakkında sorduğu sorular üzerine Başbakan Menderes'in gazetelerde yayınlanan açıklaması:
"Her taassup, cemiyet hayatı için zararlı neticeler doğurur. Cemiyet hayatında esas değişikliklerin yapılabilmesi evvela taassup zihniyetinin yıkılmasına bağlıdır. Bu hakikatin iyice kavranmış olması neticesidir ki, Büyük Atatürk bir takım hazırlayıcı ön inkılaplara başlarken taassup zihniyetiyle mücadele etmek lüzumunu hissetti.
Ezanın Türkçe okunması mecburiyeti de böyle bir zaruretin neticesi olarak kabul edilmelidir. Zamanında çok lüzumlu olan bu mecburiyet ve tedbir, diğer tedbirlerle birlikte bugünün hür Türkiye'sine zemin hazırlamıştır.
Ezanın Türkçe okunmasına mukabil camii içinde bütün ibadet ve dualarının din dilinde olması garip bir tezat teşkil eder gibi görünür. Bunun izahı arz ettiğim gibi, geçmişteki hadiselerin hatırlanmasına ve taassup zihniyetine karşı mücadele zaruretinin kabul olunmasına bağlıdır."

25 Haziran 1950 : Sovyetler tarafından desteklenen Kuzey Kore orduları, sabahın erken saatlerinde Güney Kore'ye saldırdı.

28 Haziran 1950 : CHP Kurultayı başladı. İsmet İnönü Başkan, Kasım Gülek Genel Sekreter seçildi.

29 Haziran 1950 : Dışişleri Bakanı Köprülü, Hükümetten aldığı talimat üzerine, Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Trygve Lie'ye, Türkiye'nin Güney Kore'ye yardım edeceğini bildirdi.

14 Temmuz 1950 : Genel Af kabul edildi.

25 Temmuz 1950 : Cumhurbaşkanı Bayar'ın Başkanlığında toplanan Bakanlar Kurulu, Kore savaşına katılmak üzere 4.500 kişilik bir Tugayın, Birleşmiş Milletler emrine verilmesini kararlaştırdı.

28 Temmuz 1950 : İnönü, gazetecilere verdiği demeçte: "Karar, TBMM'den geçirilmemiş ve memleketi savaşa götürecek böyle önemli bir konuda muhalefet partisiyle fikir teatisinde bulunulmamıştır."

2 Ağustos 1950 : Atlantik Paktı'na (NATO) Türkiye'nin de katılması için çalışmalar yoğunlaştırıldı.

28 Ağustos 1950 : Bir tarih yazarı, okul kitaplarından İnönü'nün adını çıkardı. Bu davranış çeşitli tepkilere neden oldu.

31 Ağustos 1950 : Halkevlerine yapılan yardım tutarı, Maliye Bakanlığı'nca incelenmeye başlandı.

15 Eylül 1950 : Sağlık Bakanı Prof. Dr. Nihat Reşat Belger istifa etti.

21 Eylül 1950 : Türk Tugayı Kore'ye hareket etti.

17 Ekim 1950 : Türk Tugayı Kore'ye ulaştı.

22 Ekim 1950 : Genel Nüfus sayımı yapıldı. Nüfusumuz: 20.947.188

28 Ekim 1950 : Bayındırlık Bakanı Gen. Fahri Belen, istifa etti.

4 Kasım 1950 : Türkiye, 'İnsan Haklarını ve Ana Hürriyetlerini Koruma' Antlaşmasını Roma'da imzaladı.

15 Kasım 1950 : Şair Orhan Veli Kanık (Doğumu:1914) öldü.

18 Kasım 1950 : Kore'de 'Cunşona' baskınından sonra BM Başkomutanı General Douglas McArthur, Kore'deki Türk Silahlı Kuvvetler Komutanı General Tahsin Yazıcı'ya tebrik mesajı gönderdi: "... Türk Tugayı eşsiz kahramanlıklarla süslü tarihine yeni bir şeref sayfası ilave etti."

22 Kasım 1950 : İnönü, 'Dış politika, memleketin politik ve askeri güvenlik konuları üzerinde' genel görüşme açılmasını istedi.

27 Kasım 1950 : Kore'de 'Kunuri Savaşı' diye adlandırılan, çok kanlı çarpışmalar başladı ve günlerce sürdü. Türk Tugayı, kendisinden sayıca üstün düşman kuvvetlerinin geceli gündüzlü üç günlük ağır taarruzuna rağmen, bulunduğu hattan çekilmedi ve Müttefik 8.ordusunun geri çekilebilmesini sağladı.
Tugayımız, Kunuri Savaşında, 237 şehit, 387 yaralı ve 201 kayıp vermiştir.

12 Aralık 1950 : CHP merkez binası, hazine malı oldu.



1951



12 Ocak 1951 : Kore'de yaralanan askerlerimiz, Tokyo'dan yurda hareket etti.

21 Ocak 1951 : Ankara'ya, ilk Kore hasta ve yaralı kafilesi geldi.

5 Mart 1951 : Atatürk heykeline yapılan saldırıyı kınamak için, Kırşehir'de büyük bir protesto mitingi düzenlendi.

8 Mart 1951 : Başbakan Adnan Menderes istifa etti. Hükümeti Kurmakla tekrar Menderes görevlendirildi.

9 Mart 1951 : Menderes, 2. Kabinesini kurdu.

2 Nisan 1951 : 2. Menderes Kabinesi, 50'ye karşı 345 oyla güvenoyu aldı.

26 Haziran 1951 : 'Hürriyet Şehidi' olarak adlandırılan Mithat Paşa'nın (1822-1884) kemikleri Taif'ten İstanbul'a getirilerek 'Hürriyet-i Ebediye' tepesindeki kabre törenle gömüldü.

1 Temmuz 1951 : Atatürk'ün heykel ve büstlerine karşı yapılan saldırıları kınamak için, yurdun çeşitli yerlerinde protesto mitingleri yapıldı.

25 Temmuz 1951 : Atatürk aleyhine işlenen suçlar hakkında kanun kabul edildi.

1 Ağustos 1951 : Yabancı sermayeyi teşvik kanunu kabul edildi.

6 Ağustos 1951 : CHP'nin Halkevleri yoluyla tasarrufuna geçirdiği malların hazineye geri verilmesine dair kanunun görüşmeleri esnasında, CHP'liler, CHP'nin mallarıyla ilgili görüşlerini belirttikten sonra salonu terk ettiler. Kanun teklifi, DP'lilerin oylarıyla kabul edildi.

8 Ağustos 1951 : Halkevleri kapatıldı.

13 Ağustos 1951 : Çankırı, Kastamonu ve Bolu dolaylarında deprem, 50 kayıp var.

20 Ağustos 1951 : Kurtuluş Savaşı Komutanlarından Orgeneral İzzettin Çalışlar (Doğumu:1882) öldü.

16 Eylül 1951 : 17 ilde yapılan ara seçimlerden 15 ilde DP kazandı. Oyların %52'sini DP, %38'ini CHP aldı.

20 Eylül 1951 : Türkiye, Kuzey Atlantik Paktı (NATO)'na kabul edildi.

1 Ekim 1951 : Hava Harp Okulu kuruldu.

17 Ekim 1951 : Türkiye'nin, NATO'ya katılmasıyla ilgili protokol Londra'da imzalandı.

4 Kasım 1951 : İlkokullarda din dersi, ders programına alındı.

11 Aralık 1951 : Kurtuluş Savaşı Komutanlarından Orgeneral Mustafa Muğlalı (Doğumu:1882) öldü.

26 Aralık 1951 : İnönü, CHP Büyük Kurultayı'nda konuştu: "... Biz bir yıldan beri eşit olmayan vasıtalarla iktidarın karşısında varlık mücadelesi içindeyiz."



1952



31 Ocak 1952 : Yunanistan Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı Sofokles Venizelos Ankara'ya geldi.

18 Şubat 1952 : Türkiye, NATO'ya resmen katıldı.

4 Mart 1952 : Amerikan Genel Kurmay Başkanı (daha sonra Başkan olacak olan) Eisenhower Ankara'ya geldi.

12 Nisan 1952 : Türk Devrim Ocakları kuruldu.

26 Nisan 1952 : Başbakan Menderes, Yunanistan'a resmi ziyarette bulundu.

16 Haziran 1952 : Türkiye'ye girmeleri yasak olan Osmanlı Hanedanı üyelerinin, bazı şartlarla yurda girebilmelerine dair kanun kabul edildi.

20 Ağustos 1952 : Napoli'de yapılan Avrupa Güzellik yarışmasında, Türkiye güzeli Günseli Başar birinci oldu.

3 Eylül 1952 : Ağrı Dağı'na tırmanan ilk Türk dağcıları, zirveye Türk Bayrağı diktiler.

27 Eylül 1952 : İnönü, Bursa'da konuştu: "Müstakil mahkeme, müstakil yargıç mefhumu bugün vatanın en önde gelen konularından biridir."

11 Ekim 1952 : CHP bir bildiri yayınladı: "... Muhalefet kanunlar içinde yapmaya hakkı olduğu görevini yerine getirmekten fiilen men edilmiştir."

22 Kasım 1952 : Gazeteci Ahmet Emin Yalman'a, Malatya'da suikast yapıldı. Yalman, yara almadan kurtuldu.

25 Kasım 1952 : Bayar, Yunan Kralı'nın ziyaretini iade etmek için Savanora Yatıyla Yunanistan'a gitti.

24 Aralık 1952 : Öz Türkçe kelimelerle meydana getirilmiş olan 10 Ocak 1945 tarihli Anayasa, Prof. Fuat Köprülü ve 23 arkadaşının teklifi ile kaldırıldı ve 20 Nisan 1924 tarihli Anayasa tekrar yürürlüğe girdi. CHP, aleyhte oy kullandı.



1953



21 Ocak 1953 : Petrollerimizin işletilmesiyle ilgili olarak ilk anlaşma bir Amerikan şirketiyle yapıldı.

22 Ocak 1953 : Türkiye Milliyetçiler Derneği kapatıldı.

29 Ocak 1953 : Ünlü ney üstadı ve hiciv şairi, Neyzen Tevfik Kolaylı (Doğumu:1879) öldü.

28 Şubat 1953 : Türkiye, Yunanistan ve Yugoslavya arasında üçlü dostluk antlaşması Ankara'da imzalandı.

4 Nisan 1953 : Dumlupınar Denizaltısı, Nato tatbikatından dönerken Çanakkale Boğazı'nda Naboland adlı İsveç gemisiyle çarpışarak battı. Bütün çabalara rağmen geminin battığı yerin derin ve akıntılı olmasından dolayı kurtarma çanı takılamadı ve 88 denizcimiz Şehit oldu.

6 Nisan 1953 : Menderes, Kabinesi'nde bazı değişiklikler yaptı.

24 Nisan 1953 : Nato Konseyi, Balkan Paktı'nı onayladı.

2 Mayıs 1953 : İzmir ve dolaylarında şiddetli deprem oldu.

18 Mayıs 1953 : TBMM, Balkan Paktı'nı oybirliği ile onayladı.

28 Mayıs 1953 : Kore'de şiddetli çarpışmalar meydana geldi, Türk Tugayı 155 şehit verdi.

30 Mayıs 1953 : Başbakan Menderes, Kraliçe Elizabeth'in Taç Giyme Töreninde bulunmak üzere Londra'ya gitti.

10 Haziran 1953 : Sovyetler Birliği nota vererek, iki ülke ilişkilerindeki gerginliği hafifletmek teklifinde bulundu.

16 Haziran 1953 : Yunan Başbakanı Mareşal Papagos ve Dışişleri Bakanı Stefanopulos Ankara'ya geldiler.

18 Haziran 1953 : Edirne ve dolaylarında şiddetli deprem.

9 Temmuz 1953 : Uşak İli kuruldu.

21 Temmuz 1953 : Profesörlerin politika ile uğraşmalarını yasaklayan kanun kabul edildi.

25 Temmuz 1953 : Bayar, Avrupa'yı Asya'ya bağlayacak olan asma köprünün yapılmasının zaruri olduğunu, bunun için teşebbüslere girişildiğini söyledi.

1 Ağustos 1953 : Sovyetler, Müttefik Ülke Filolarının İstanbul'a yaptıkları ziyaretlerden rahatsızlığını dile getirdiği bir nota verdi.

16 Ağustos 1953 : İzmir'de Panayakapu'da Hz. Meryem'in son olarak yaşadığı 'Hacı Evi' restore edilerek törenle ziyarete açıldı.

24 Ağustos 1953 : Amerika Başkanı Eisenhower'ın beyanatı: "Kore'deki diğer Birleşmiş Milletler askerlerinin yanında Türk Tugayı'nın elde ettiği başarılar, Türkiye'nin fevkalade savaş kabiliyetini ve hür dünyanın yanında daima yer almak azminde olduğunu ispat etmiştir."

12 Eylül 1953 : Ağrı Havaalanı hizmete açıldı.

13 Eylül 1953 : Bayar, Amasya ve Konya Şeker Fabrikalarının temelini attı.

19 Eylül 1953 : Çanakkale Havaalanı hizmete açıldı.

11 Ekim 1953 : Bayar, Adapazarı Şeker Fabrikasını törenle hizmete açtı.

19 Ekim 1953 : 167 komünistin yargılanmasına başlandı.

25 Ekim 1953 : Seyhan Barajı'nın temeli atıldı.

6 Kasım 1953 : Aydın Verem Hastanesi ve Bafra İçme Suyu tesisleri hizmete açıldı. Ankara Çimento Fabrikası'nın temeli atıldı.

10 Kasım 1953 : Atatürk'ün Naaşı, 15. Ölüm Yıldönümünde Etnografya Müzesi'ndeki kabrinden alınarak Anıtkabir'deki ebedi istirahatgahına defnedildi.
Anıtkabir; Ankara'da Rasattepe'de yapılmıştır. 29 yabancı, 20 yerli projenin katıldığı yarışmayı, bir kısım değişikliklerin yapılması şartı ile Prof. Emin Onat ve Doç. Orhan Arda'nın projesi kazanmıştır. Temeli 9 Ekim 1944'de atılmıştır.

9 Aralık 1953 : CHP'nin mallarının Hazine'ye devredilmesine dair kanun teklifi Meclis Genel Kurulu'na geldi.

10 Aralık 1953 : CHP'nin bildirisi: "... CHP, kendisini bir mal ve mülk davası karşısında değil, bir rejim davası karşısında görmektedir. Maruz kaldığımız bu muameleyi seçim mücadelesinin meşru olmayan bir tertibi saydığımızı yüksek sesle bildiririz."

11 Aralık 1953 : Hürriyet Gazetesi'nin kurucusu, karikatürist, yazar ve gazeteci Sedat Simavi (Doğumu: 1896) öldü.

14 Aralık 1953 : CHP'nin haksız iktisaplarının Hazine'ye devri hakkındaki tasarının görüşmeleri esnasında İnönü bir konuşma yaptı: "... Suçlular gibi telaşınız nedir? ... Işıktan mı korkuyorsunuz? Arkadaşlar, Türk geleneklerinde fikir sahibi bir kişi 400 kişiye karşı fikrini söyler. Türk adetinde 400 babayiğit bir kişiye hücum etmez..." daha sonra CHP'liler Meclis salonunu terk ettiler. Tasarı 5'e karşı 341 oyla kanunlaştı.

19 Aralık 1953 : CHP'nin yeni genel merkezi Ankara'da törenle açıldı.

27 Aralık 1953 : Eski Başbakanlardan Şükrü Saraçoğlu (Doğumu:1887) öldü.



1954



4 Ocak 1954 : Mısır Hükümeti, Türkiye Büyükelçisi Fuat Hulusi Tugay'ın ülkelerini terk etmesi için 24 saat süre verdi.

6 Ocak 1954 : Mısır'a protesto notası verildi.

15 Ocak 1954 : Türkiye Vakıflar Bankası kuruldu.

17 Ocak 1954 : Cumhurbaşkanı Bayar, Amerika Başkanı Eisenhower'ın davetlisi olarak Amerika'ya gitti.

18 Ocak 1954 : Yabancı Sermayeyi teşvik kanunu kabul edildi.

27 Ocak 1954 : Köy Enstitüleri kaldırıldı.

- Millet Partisi kendini feshetti.

28 Ocak 1954 : Bayar'ın ABD gezisi sırasında, Başkan Eisenhower'ın konuşması: "... Dünyanın en çetin müdafilerinden biri olan Türk Milleti'ni selamlıyoruz... Türkiye'nin tek bir kuşakta meydana gelen gelişmesi, zamanımızın harikalarından biridir."

29 Ocak 1954 : Bayar, Amerikan Kongresi'nde bir konuşma yaptı.

17 Şubat 1954 : Seçim Kanunu'nda yapılan değişiklik kabul edildi.

12 Mart 1954 : TBMM'de, seçimlerin yenilenmesi oybirliği ile kabul edildi.

18 Mart 1954 : Federal Almanya Devlet Başkanı Dr. Adenauer Türkiye'ye geldi.

13 Nisan 1954 : İnönü, İstanbul'da konuştu: "... Çok iyi idare edilen bir emniyet içinde muhalefet görevimize devam ediyoruz. Bizi bir uğradığımız yere bir daha uğratmıyorlar."

15 Nisan 1954 : Yugoslav Devlet Başkanı Mareşal Tito, Türkiye'ye geldi.

17 Nisan 1954 : Çanakkale Zaferi Abidesi'nin yapımına başlandı.

18 Nisan 1954 : Haydarpaşa ve Salıpazarı Limanlarının temeli atıldı.

- İnönü, Mersin'de DP'liler engellemeleri ve protestoları yüzünden konuşmasını yapamadı.

19 Nisan 1954 : Bayar, Susurluk Şeker Fabrikasının temelini attı, İzmit'te 3. kağıt fabrikasını işletmeye açtı.

22 Nisan 1954 : Bayar, Bolu'da halka hitap etti: "... Biz Kore'ye asker gönderdik. Bunun anlamını anlamak istemeyenlerin sizlere neler söylediklerini biliyoruz. Siz de bunu hatırlarsınız, artık hakikat belli olmuştur. Bu isabetli karar memleketimize büyük iyilikler temin etmiş, aynı zamanda, Türk kahramanları, emsalsiz evlatlarımız silahlarıyla ne şekilde dövüştüklerini bütün dünyaya göstermiş bulunmaktadır."

24 Nisan 1954 : Bayar, İskenderun Suni Gübre Fabrikasının temelini attı.

25 Nisan 1954 : Bayar, Mersin Limanı'nın temelini attı.

26 Nisan 1954 : Burdur Şeker Fabrikası'nın temeli atıldı.

2 Mayıs 1954 : Genel Seçimler yapıldı. DP: 404, CHP: 30, CMP: 5, Bağımsız: 7 Milletvekili kazandı.

11 Mayıs 1954 : Ünlü yazar Sait Faik Abasıyanık (Doğumu:1906) öldü.

12 Mayıs 1954 : CHP'nin Hazine'ye devredilen eski binası 'Talebe Federasyonu'nun hizmetine verildi.

14 Mayıs 1954 : TBMM toplandı, İstanbul Milletvekili Celal Bayar, 486 oyla yeniden Cumhurbaşkanlığına seçildi. Menderes, Kabineyi kurmakla görevlendirildi.

17 Mayıs 1954 : Menderes, 3. Kabinesini açıkladı. Menderes Kabinesi, 27'ye karşı 491 oyla güvenoyu aldı.

Başbakan: Adnan Menderes

Devlet Bakanı: Fatin Rüştü Zorlu

Devlet Bakanı: Dr. Mükerrem Sarol

Adalet Bakanı: Osman Şevki Çiçekdağ

Milli Savunma Bakanı: Etem Menderes

İçişleri Bakanı: NamıkGedik

Dışişleri Bakanı: Prof. Fuat Köprülü

Maliye Bakanı: Hasan Polatkan

Milli Eğitim Bakanı: Celal Yardımcı

Bayındırlık Bakanı: Kemal Zeytinoğlu

Ekonomi ve Ticaret Bk.: Sıtkı Yırcalı

Sağlık Bakanı: Dr. Behçet Uz

Gümrük ve İnşaat Bk.: Emin Kalafat

Tarım Bakanı: Nedim Ökmen

Ulaştırma Bakanı: Muammer Çavuşoğlu

Çalışma Bakanı: Hayrettin Erkmen

İşletmeler Bakanı: Fethi Çelikbaş

30 Mayıs 1954 : Kırşehir İli, İlçe yapıldı.

14 Haziran 1954 : Sakarya ve Adıyaman İlleri kuruldu.

23 Haziran 1954 : Kurtuluş Savaşı Komutanlarından Orgeneral Salih Omurtak (Doğumu:1889) öldü.

20 Temmuz 1954 : Nevşehir İli kuruldu.

21 Ağustos 1954 : Liseler tekrar 11 sınıfa indirildi.

21 Eylül 1954 : Amasya Şeker Fabrikası hizmete açıldı.

23 Eylül 1954 : Gazeteci Hüseyin Cahit Yalçın, 26 ay hapse mahkum oldu.

26 Eylül 1954 : Gökpınar Elektrik Santrali hizmete açıldı.

27 Eylül 1954 : Denizli Elektrik Santrali hizmete açıldı.

3 Ekim 1954 : Darende Hidroelektrik Santrali hizmete açıldı.

13 Kasım 1954 : CHP, basın hürriyeti, hakim teminatı, muhtar seçimleri, hayat pahalılığı ve ekonomik zorluklarla ilgili bir bildiri yayınladı.

24 Kasım 1954 : Kütahya Şeker Fabrikası hizmete açıldı.

3 Aralık 1954 : İnönü, Hüseyin Cahit Yalçın'ı Üsküdar Cezaevi'nde ziyaret etti.

15 Aralık 1954 : Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı kuruldu.



1955



24 Ocak 1955 : Zonguldak'ta maden ocağında büyük bir grizu patlaması oldu.

24 Şubat 1955 : Bağdat'ta Türkiye ile Irak arasında karşılıklı işbirliği antlaşması (CENTO) imzalandı. Pakta daha sonra İngiltere, Pakistan ve İran'da katıldı. ABD'de gözlemci gönderdi.

4 Mart 1955 : Türk Traktör ve Ziraat Makine AŞ. Fabrikası açıldı.

18 Mart 1955 : Bayar, Hüseyin Cahit Yalçın'ın cezasını affetti.

30 Mart 1955 : İngiltere, CENTO'ya katıldı.

1 Nisan 1955 : Kıbrıs'ta EOKA terör örgütü faaliyetlerine başladı.

15 Nisan 1955 : DP kurucularından Prof. Fuat Köprülü, Dışişleri Bakanlığı'ndan istifa etti.

5 Mayıs 1955 : Türk Kadınlar Birliği'nin teklifi ile her yıl Mayıs ayının ikinci pazar gününün 'Anneler Günü' olarak kutlanmasına karar verildi.

20 Mayıs 1955 : Ege Üniversitesi ve Karadeniz Teknik Üniversitesi kurulmasına dair kanun kabul edildi.

21 Mayıs 1955 : Türk Hava Yolları Anonim Ortaklığı (THY) kurulmasına dair kanun kabul edildi.

22 Mayıs 1955 : Kadın Kahramanlarımızdan, 1877-1878 Erzurum Savaşı'nda çatışmalara katılan Nene Hatun (Doğumu:1857) öldü.

- TBMM'de, İnönü'nün "... Başbakanı durduracak hiçbir kuvvet kalmamıştır ..." demesi üzerine, Menderes ile İnönü arasında sert tartışmalar oldu.

10 Haziran 1955 : İstanbul'da Hilton Oteli açıldı.

1 Temmuz 1955 : Devlet ve İlim adamlarından Dr. Adnan Adıvar (Doğumu:1882) öldü.

- Pakistan, CENTO'ya katılacağını ilan etti.

5 Temmuz 1955 : Gazeteci Ali Naci Karacan (Doğumu:1896) öldü.

11 Temmuz 1955 : Yunanistan'a, son zamanlarda Kıbrıs'ta meydana gelen Türklere yönelik şiddet olayları nedeniyle ilk nota verildi.

18 Ağustos 1955 : TBMM'nin manevi şahsiyetine hakaret iddiasıyla 1 yıl hapis cezasıyla 4 ay Bursa'da oturmaya mahkum edilen CHP Genel Sekreteri Kasım Gülek cezaevinden tahliye edildi.

21 Ağustos 1955 : 4.000 hatlık İzmir Otomatik Telefon Santrali hizmete girdi.

23 Ağustos 1955 : Kıbrıs'ta garantör ülke konumunda bulunan İngiltere'ye, meydana gelen olaylar üzerine ilk nota verildi.

29 Ağustos 1955 : Kıbrıs Konferansı Londra'da toplandı.

4 Eylül 1955 : Londra'da bulunan Türk vatandaşları, Kıbrıs için miting yaptılar.

6 Eylül 1955 : '6/7 Eylül' olayları. 'Selanik'te Atatürk'ün evine bomba atıldığı haberi' İstanbul, İzmir ve Ankara'da şiddetli protestolarla kınanmaya başlandı. Protesto gösterileri kısa zaman içinde, gayrimüslimlerin işyeri ve evlerine karşı tahrip ve yağmacılığa dönüştü. Olayların önünün alınamaması üzerine, bu üç şehirde de sıkıyönetim ilan edildi. Selanik'te böyle bir saldırının olmadığı açıklanmasına rağmen, yağmacıları durdurmak mümkün olmadı.

7 Eylül 1955 : Gayrimüslimlere karşı başlayan tepkiler, diğer şehirlere de sıçradı, olaylar çok güç yatıştırılabildi.

- TBMM olağanüstü toplandı.

9 Eylül 1955 : İstanbul'da üç, Ankara ve İzmir'de birer askeri mahkeme kuruldu.

10 Eylül 1955 : İçişleri Bakanı Namık Gedik istifa etti. (Bugünde böyle şerefli davranışları görmek en büyük arzumuzdur.)

12 Eylül 1955 : TBMM sıkıyönetimi 6 ay uzattı.

23 Eylül 1955 : Burdur Şeker Fabrikası hizmete girdi.

- Pakistan, CENTO'ya resmen katıldı.

30 Eylül 1955 : İstanbul'da Migros faaliyete başladı.

11 Ekim 1955 : İran, CENTO'ya katıldı.

12 Ekim 1955 : Basına ispat hakkı verilmesini isteyen 19 Milletvekili, DP Yüksek Haysiyet Divanı'na verildi. 9 Milletvekili DP'den ihraç edildi, diğer 10 Milletvekili ise istifa etti.

23 Ekim 1955 : Genel Nüfus Sayımı yapıldı. Nüfusumuz: 24.064.763

24 Ekim 1955 : Bayındırlık Bakanı Muammer Çavuşoğlu 6/7 Eylül olaylarında uğradıkları kayıplar dolayısıyla, İzmir'deki Yunan Konsolosluğu'na, resmi tarziye yerine geçmek üzere Hükümet adına Yunan Bayrağı çekti.

25 Ekim 1955 : Elazığ Çimento Fabrikası hizmete girdi.

26 Ekim 1955 : Genç-Muş demiryolu hizmete girdi.

6 Kasım 1955 : Kayseri Şeker Fabrikası hizmete açıldı.

29 Kasım 1955 : Menderes istifa etti. Bayar, Hükümeti kurmakla tekrar Menderes'i görevlendirdi.

8 Aralık 1955 : 4.Menderes Kabinesi kuruldu. 58'e karşı 398 oyla güvenoyu aldı.

17 Aralık 1955 : 6/7 Eylül olaylarından sonra İstanbul, İzmir ve Ankara'da sürdürülen sıkıyönetim, Ankara ve İzmir'de kaldırıldı.

20 Aralık 1955 : Hürriyet Partisi kuruldu.



1956



2 Ocak 1956 : Akşehir ve Ankara İlköğretmen Okulları açıldı.

7 Ocak 1956 : Konya Kiremit ve Tuğla Fabrikası açıldı.

14 Ocak 1956 : İstanbul'da Divan Oteli açıldı.

18 Ocak 1956 : Atatürk'ün kız kardeşi Makbule Atadan (Doğumu:1885) öldü.

6 Şubat 1956 : Şekerbank kuruldu.

23 Şubat 1956 : Meclis'te, Emin Kalafat'ın, İnönü'nün 6/7 Eylül olaylarından söz etmesinin vatanperverlikle bağdaşmadığını söylemesi üzerine olaylar çıktı. İnönü, "Geçen hafta sözümü geri almıştım, bu defa almayacağım ..." dedi. CHP topluca salonu terk etti.

25 Şubat 1956 : Çoruh ilinin adı Artvin olarak değiştirildi.

1 Mart 1956 : 6/7 Eylül olaylarında zarar görenlere tazminatları ödenmeye başlandı.

- İstanbul Belediyesi ve Valiliği birbirinden ayrıldı.

8 Nisan 1956 : Seyhan Barajı faaliyete başladı.

25 Nisan 1956 : Tuzla Jeep Montaj Fabrikası hizmete açıldı.

17 Haziran 1956 : TBMM'nin manevi şahsiyetine hakaret iddiasıyla 1 yıl hapis cezasıyla 4 ay Bursa'da oturmaya mahkum edilen CHP Genel Sekreteri Kasım Gülek, cezasını tamamlayarak Ankara'ya geldi.

27 Haziran 1956 : Toplantı ve gösteri yürüyüşleri kanunu görüşmelerinde, İnönü: "Aramızdaki farkı bilelim. Biz mutlakıyetten bugüne geldik, siz bugünden mutlakıyete gidiyorsunuz." dedi. Muhalefet topluca salonu terk etti. Tasarı DP'lilerin oylarıyla yasalaştı.

8 Temmuz 1956 : Muhalefet Liderleri, İnönü, Karaosmanoğlu ve Bölükbaşı müşterek bir tebliğ yayınladı.

- ABD Başkan Yardımcısı Nixon (daha sonra Başkan olacaktır), resmi ziyarette bulunmak üzere Türkiye'ye geldi.

15 Temmuz 1956 : Kurtuluş Savaşı Komutanlarından Orgeneral Cemil Cahit Toydemir (Doğumu :1883) öldü.

13 Ağustos 1956 : Bakanlar Kurulunca, ortaokullarda din dersi okutulmasına karar verildi.

30 Eylül 1956 : Erzurum Şeker Fabrikası ve Telefon Santrali hizmete girdi.

- Erzincan Şeker Fabrikası hizmete girdi



1957



23 Ocak 1957 : Ortadoğu Teknik Üniversitesi'nin (ODTÜ) kuruluş kanunu kabul edildi.

17 Mayıs 1957 : Yazar ve eleştirmen Nurullah Ataç (doğ:1898) öldü.

26 Mayıs 1957 : Bolu ve dolaylarında şiddetli deprem.

7 Haziran 1957 : Erzurum Atatürk Üniversitesi kuruluş kanunu kabul edildi.

30 Haziran 1957 : Sanayi Bakanlığı kuruldu.

1 Temmuz 1957 : 30 Haziran 1954 tarihinde İlçe yapılan Kırşehir yeniden İl yapıldı.

2 Temmuz 1957 : Osman Bölükbaşı tutuklandı.

7 Eylül 1957 : DP kurucularından Prof. Fuat Köprülü partisinden istifa etti.

11 Eylül 1957 : TBMM'de seçimlerin yenilenmesi kabul edildi.

16 Eylül 1957 : İstanbul'da 12.000 evlik Ataköy toplu konutlarının temeli atıldı.

1 Ekim 1957 : TBMM eski Başkanlarından Mustafa Abdülhak Renda (doğ:1881) öldü.

11 Ekim 1957 : Afyon Çimento Fabrikası hizmete girdi.

27 Ekim 1957 : Genel Seçimler yapıldı. DP: 419, CHP: 173, CMP: 4, HP: 2, Bağımsız: 2 Milletvekili kazandı.

1 Kasım 1957 : TBMM, 11. Dönem çalışmalarına başladı. İstanbul Milletvekili Celal Bayar 413 oyla, 3. defa Cumhurbaşkanlığına seçildi. Kabineyi kurmakla Adnan Menderes görevlendirildi.

25 Kasım 1957 : Basın Yayın ve Turizm Bakanlığı kuruldu.

- 5. Menderes Kabinesi kuruldu.

Başbakan : Adnan Menderes

Devlet Bakanı ve Başb. Yrd. : Tevfik İleri

Devlet Bakanı : Emin Kalafat

Devlet Bakanı : Muzaffer Kurbanoğlu

Adliye Bakanı : Esat Budakoğlu

Milli Savunma Bakanı : Şemi Ergin

İçişleri Bakanı : Dr. Namık Gedik

Dışişleri Bakanı : Fatin Rüştü Zorlu

Maliye Bakanı : Hasan Polatkan

Milli Eğitim Bakanı : Celal Yardımcı

Bayındırlık Bakanı : Etem Menderes

Ticaret Bakanı : Abdullah Aker

Sağlık Bakanı : Dr. Lütfi Kırdar

Gümrük ve İn. Bakanı : Hadi Hüsmen

Tarım Bakanı : Nedim Ökmen

Ulaştırma Bakanı : Gen. Fevzi Uçaner

Çalışma Bakanı : Hayrettin Erkmen

Sanayi Bakanı : Samet Ağaoğlu

Basın-Yayın Bakanı : Sıtkı Yırcalı

İmar Bakanı : Medeni Berk

4 Aralık 1957 : 5.Menderes Kabinesi 133'e karşı 403 oyla güvenoyu aldı.

28 Kasım 1957 : Hürriyet Partisi fesih kararı aldı. CHP ile güç birliğine karar verildi.

9 Aralık 1957 : Kurtuluş Savaşı Komutanlarından Tümgeneral Ali İhsan Sabis (Doğumu:1882) öldü.

27 Aralık 1957 : Meclis iç tüzüğünde bazı değişiklikler yapıldı.



1958



3 Ocak 1958 : Kurtuluş Savaşı Komutanlarından Cafer Tayyar Eğilmez (doğ:1877) öldü.

16 Ocak 1958 : İstanbul'da 9 Subay tutuklandı. '9 Subay Olayı' olarak adlandırılır.

19 Ocak 1958 : Milli Savunma Bakanı Şemi Ergin istifa etti.

28 Ocak 1958 : Kıbrıs'ta Türklere yönelik şiddet olayları meydana geldi. İngiliz askeri Türklere karşı ilk defa silah kullandı.

31 Ocak 1958 : TBMM, Kıbrıs'ta İngiliz askerlerinin Türklere karşı silah kullanması dolayısıyla İngiltere'yi kınadı.

1 Mart 1958 : Deniz Yolları İdaresi'nin İzmit Körfezi'nde çalışan Üsküdar vapuru, öğrencilerle dolu olduğu halde, aniden çıkan bir kasırga sonucu battı. Birçok öğrenci ve mürettebat boğuldu.

9 Nisan 1958 : CHP'nin yayın organı olan Ulus Gazetesi 1 ay süre ile kapatıldı.

9 Mayıs 1958 : İmar ve İskan Bakanlığı kanunu kabul edildi.

26 Mayıs 1958 : Tutuklu bulunan 9 Subayın mahkemesine başlandı.

28 Mayıs 1958 : Basın suçlularının affı tasarısı, DP'lilerin oyu ile reddedildi.

31 Mayıs 1958 : Haydarpaşa Limanı'nın 1.Kısmı Hizmete girdi.

2 Haziran 1958 : İnönü'nün, İstanbul CHP Merkezi'nde yaptığı basın toplantısındaki demecine yayın yasağı konuldu.

7 Haziran 1958 : İstanbul'da Beyazıt Meydanı'nda Büyük Kıbrıs mitingi yapıldı.

12 Haziran 1958 : Ankara'da Büyük Kıbrıs mitingi yapıldı.

14 Haziran 1958 : Türk Hükümeti, İngiltere'nin Kıbrıs planını kabul etmedi.

21 Haziran 1958 : Eskişehir, Bursa ve Maraş'ta Kıbrıs mitingleri yapıldı.

14 Temmuz 1958 : Irak Kralı Faysal, Prens Abdülillah ve Başbakan Nuri Sait öldürüldü.

15 Temmuz 1958 : ABD, Lübnan'a asker çıkardı.

17 Temmuz 1958 : İngiltere, Ürdün'e asker çıkardı.

20 Temmuz 1958 : Irak'taki olaylar dolayısıyla kısmi seferberlik hazırlıklarına başlandı.

-İnönü, halkı milli birliğe davet etti: "Türk Milleti, güç olaylar karşısında, fedakarlıkta birbiriyle yarış ederek beraber hareket etmesini bilen bir millettir." dedi.

9 Ağustos 1958 : İngiliz Başbakanı McMillan gelişen son olaylar üzerine Türkiye'ye geldi.

7 Eylül 1958 : Soma Termik Santrali hizmete açıldı.

21 Eylül 1958 : Manisa ve Denizli Tekstil Fabrikaları hizmete açıldı.

22 Eylül 1958 : İzmir Alsancak Limanı hizmete girdi.

23 Eylül 1958 : Aydın Tekstil Fabrikası hizmete açıldı.

25 Eylül 1958 : Kemer Barajı ve Hidroelektrik Santrali hizmete girdi.

1 Ekim 1958 : İngiltere'nin hazırladığı ve Türkiye'nin kabul etmiş olduğu, yeni Kıbrıs planı uygulanmaya başlandı.

- Kıbrıs bunalımı, Türkiye ile Yunanistan arasında daha da yoğunlaşıyor.

- Diyanet İşleri Başkanı Eyüp Sabri Hayırlıoğlu'nun, Batı Trakya'da yayınlanan Sebat gazetesinin bir sorusu üzerine gazeteye gönderdiği cevap: "... Kur'an'ın Türk Harfleriyle yazılması doğru değildir ..."

1 Kasım 1958 : Büyük Şair Yahya Kemal Beyatlı (Doğumu:1884) öldü.

3 Kasım 1958 : CHP'nin yayın organı Ulus gazetesi 1 ay süre ile tekrar kapatıldı.

7 Kasım 1958 : Yazar Aka Gündüz (Doğumu:1885) öldü.

17 Kasım 1958 : Erzurum Atatürk üniversitesi, Cumhurbaşkanı Bayar tarafından açıldı.

25 Kasım 1958 : 9 subaydan (9 subay olayı) 8'i beraat etti.

27 Kasım 1958 : Pınarhisar Çimento Fabrikası açıldı.

30 Kasım 1958 : Akis Dergisi başyazarı, İnönü'nün damadı Metin Toker, Nihat Erim'in manevi şahsiyetini tahkirden bir yıllık hapis cezasına çarptırıldı.

31 Aralık 1958 : Demirköprü Barajı ve Hidroelektrik Santrali hizmete açıldı.



1959



5 Şubat 1959 : Türk-Yunan görüşmeleri Zürih'te başladı.

10 Şubat 1959 : İnönü'nün, CHP Grubunda, 'Milletvekillerine zam teklifinin reddedilmesini isteyen' önergesi oybirliği ile kabul edildi.

11 Şubat 1959 : Zürih Antlaşması imzalandı. Türkiye ile Yunanistan arasında, Kıbrıs Cumhuriyetinin kurulmasıyla ilgili şartlar tespit edildi.

16 Şubat 1959 : Milletvekillerine zam teklifi, 144 CHP'li ve 1 DP'linin aleyhte oyuna rağmen 249 oyla kabul edildi.

17 Şubat 1959 : Başbakan Menderes'i Londra'ya götüren uçak, Gatwick Kasabası yakınlarında düştü. 14 kişinin öldüğü kazada Başbakan Adnan Menderes kurtuldu. Olayın Türkiye'de duyulması üzerine, bir süredir İktidar ile Muhalefet arasında süren gerginlik bir anda yerini ılımlı bir ortama bıraktı. Ancak bu bahar havası sürdürülemedi.

19 Şubat 1959 : Kıbrıs konusunda Londra Antlaşması imzalandı. Türkiye, İngiltere, Yunanistan, Kıbrıs Türk ve Rum temsilcileri tarafından imza edildi.

4 Mart 1959 : TBMM, Londra Antlaşması'nı, muhalefetin 138 red oyuna karşın 347 oy ile kabul etti.

24 Nisan 1959 : İnönü'nün 28 Aralık 1958 tarihinde Ankara İl Kongresinde yaptığı konuşmadan dolayı dokunulmazlığının kaldırılması istenildi.

1 Mayıs 1959 : Uşak'ta İsmet İnönü'nün başına taş atıldı. 12 kişi tutuklandı.

2 Mayıs 1959 : İzmir'de bir süre önce meydana gelen protesto ve gösterilerin yayınlanması yasaklandı.

4 Mayıs 1959 : İstanbul'da meydana gelen olayların yayınlanması yasaklandı.

- İnönü, İzmir'de basın toplantısı düzenledi : "... Seyahatimin nihayetini çok huzurlu idrak ettim. Basının memleket meselelerine gösterdiği çok feyizli ilginin minnettarıyım."

7 Mayıs 1959 : Yunanistan Başbakanı Karamanlis, resmi ziyarette bulunmak için Türkiye'ye geldi.

20 Temmuz 1959 : TBMM'de sert tartışmalardan sonra ara seçimlerin ertelenmesi kabul edildi.

29 Temmuz 1959 : İstanbul'da 3, Nazilli'de 1 gazeteci hapse mahkum edildi.

2 Ağustos 1959 : Diyarbakır'da 'Sinan 1' petrol kuyusu işletmeye açıldı.

27 Eylül 1959 : CHP Genel Sekreteri Kasım Gülek istifa etti.

7 Kasım 1959 : Milletvekili Osman Bölükbaşı 10 ay hapse mahkum oldu.

18 Kasım 1959 : Yüksek İslam Enstitüsü, İstanbul'da geçici olarak İmam Hatip Okulu'nda öğretime başladı.

6 Aralık 1959 : Amerika Başkanı Eisenhower resmi ziyarette bulunmak üzere Türkiye'ye geldi.

16 Aralık 1959 : Vatan Gazetesi 1 ay süre ile kapatıldı.

30 Aralık 1959 : CHP Grubu, Hükümetin 'Bedelsiz ithal oto getirilmesi tasarısı' üzerine, Milletvekillerine olumsuz görüş tavsiyesi aldı.

1960-1969 yılları arası

1960



5 Ocak 1960 : Nur Cemaati lideri Said-i Nursi, İstanbul'a geldi. Nurcular faaliyetlerini genişletiyorlar.

8 Ocak 1960 : Hirfanlı Barajı hizmete girdi.

25 Şubat 1960 : CHP'den Cemil Sait Barlas, 10 ay hapse mahkum oldu.

26 Şubat 1960 : Hükümet, İnönü'nün diğer birkaç milletvekili ile birlikte dokunulmazlığının kaldırılmasını istedi.

7 Mart 1960 : Gazeteci Ahmet Emin Yalman, 15 ay 16 günlük mahkumiyetini çekmek üzere cezaevine girdi.

2 Nisan 1960 : İnönü'nün Kayseri gezisinde olaylar çıktı.

5 Nisan 1960 : CHP Meclis Grubu, yayınladığı bildiriyle, son olaylar üzerinde durarak, yurdun selameti bakımından seçimlerin bir an önce yapılmasını istedi.

7 Nisan 1960 : Başbakan Menderes Parti Grubunda konuştu 1960 : "Memleket bugün kabili idare olmaktan çıkmıştır. İşler çoktan laçka olmuştur. Adliye işlemez hale gelmiş, idare aciz düşmüştür..."

15 Nisan 1960 : Gazeteci Ahmet Emin Yalman, sağlık durumundan ötürü tahliye edildi.

18 Nisan 1960 : DP Bursa Milletvekili Mazlum Kayalar ve Denizli Milletvekili Baha Akşit'in, 'CHP'nin yıkıcı, gayri meşru ve kanun dışı faaliyetlerinin memleket sathında cereyan tarzı ve bunların mahiyetlerinin nelerden ibaret olduğunu tahrik, tespit ve memleketin her tarafında yaygın bir halde görülen kanun dışı siyasi faaliyetlerin muhtelif sebeplerine intikal etmek, matbuat meseleleriyle adli ve idari mevzuatın ne suretle tatbik edilmekte olduğunu tetkik eylemek üzere Meclis tahkikatı açılmasını isteyen önergeleri' kabul edildi.
Önergenin görüşülmesi esnasında Mecliste sert tartışmalar yaşandı. İnönü : "... Biz demokratik rejimi kurduk. Bu demokratik rejimi, istikametinden ayırıp baskı rejimi haline getirmek tehlikeli bir şeydir. Bu yolda devam ederseniz, ben de sizi kurtaramam..." dedi.

27 Nisan 1960 : Tahkikat Encümeni Salahiyet Kanunu, uzun ve çetin tartışmalardan sonra kabul edildi. 12 CHP Milletvekili 3-6 celse çıkarma cezası aldı. CHP Lideri İnönü, 12 celse çıkarma cezasına çarptırıldı. Meclis görüşmelerinin yayınlanması yasaklandı.

27 Nisan 1960 : Mersin Limanı hizmete açıldı.

28 Nisan 1960 : İstanbul ve Ankara'da meydana gelen olaylar üzerine iki şehirde de sıkıyönetim ilan edildi.

- İstanbul Üniversitesi'nde, DP aleyhinde gösteri yapıldı.

29 Nisan 1960 : Ankara ve İstanbul Üniversiteleri bir ay süre ile kapatıldı.

1 Mayıs 1960 : İstanbul'da bir günlük, gündüz sokağa çıkma yasağı kondu.

2 Mayıs 1960 : NATO Bakanlar Konseyi, İstanbul'da toplandı. Protesto gösterileri yapıldı.

3 Mayıs 1960 : İnönü, Başbakan Menderes'in radyo konuşmasına cevap vererek yapılan isnatları reddetti, Meclis ve basında fikirlerini açıklamak imkanından yoksun olduğu için, cevabının radyoda yayınlanmasını istedi.

3 Mayıs 1960 : Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Cemal Gürsel, yazılı olarak hükümeti uyarmak istedi. (mektup ihtilalden sonra açıklanmıştır.)
"Aziz Vekilim,
Dün geceki konuşmalarımızın ışığı altında, zatı alinizi memleketin huzur ve istikrarı için alınması lazım gelen tedbir ve kararlar hakkındaki görüşlerimi arz etmeyi milli ve vatani bir vazife bilirim.
Sayın Başbakanın açıklamalarını dinledim ve okudum. Bunlarda, benim düşüncelerimin kabulüne müsait bir zemin henüz mevcut olmadığı aşikar olarak belli ise de, yine de düşüncelerimin sizlere iblağının zaruretine inanıyorum.
Muhterem Vekilim,
Şu hakikati kabul etmek lazımdır ki, Kayseri hadiseleriyle başlayıp son karar ve feci olaylara kadar devam eden vaka’lar vatandaş ruhunda derin teessür ve Hükümete karşı telafisi güç hoşnutsuzluklar yaratmıştır. Hele, Ordunun, talebelere karşı akılsızca kullanılması işin vahametini artırmış, Ordu mensuplarında huzursuzluk ve güvensizlik hisleri belirmiş, korkulan şey olmuş, Ordu politikaya karıştırılmıştır.
Sayın Vekilim,
Bu ahval küçümsenecek, cebir ve şiddetle geçiştirilecek şeylerden değildir. Memleket, Hükümet ve Partinizin düştüğü bu müşkül vaziyeti kurtarmak için sükunetli, fakat ciddi ve cezri tedbirler almak lazımdır. Bu tedbirler şunlar olmalıdır :
1-Cumhurbaşkanı istifa etmelidir. Çünkü bütün fenalıkların bu zattan geldiği hakkında memlekette umumi bir kanaat vardır.
2-Kabinede iyi kabul edilmeyen ve suihalleri bütün memlekette yayılmış bulunan zevat çıkartılmalı, yeni Kabine mutlak dürüst, makul, zorcu değil, adalet ve şefkat hissi taşıyan zevattan kurulmalıdır.
3-İstanbul, Ankara Valileri, Emniyet Müdürleri süratle değiştirilmelidir.
4-Ankara Örfi İdare Kumandanı derhal değiştirilmelidir.
5-Son çıkarılan ve tahkikat komisyonları ihdas eden kanun kaldırılmalıdır.
6-Mevkuf gazeteciler af kanunu ile kısa zamanda tahliye edilmelidir.
7-Son hadiselerde tevkif edilen talebeler serbest bırakılmalı, ilim müesseseleri yeniden faaliyete geçmelidir.
8-Şimdiye kadar çıkarılan bütün antidemokratik kanunlar tedricen kaldırılmalıdır.
9-Vatandaşın hürriyet ve eşit muamele hakkına mutlak surette riayet edilmelidir.
10-Ordunun meseleleri süratle halledilmelidir.
11-Din istismarcılığından vazgeçilmelidir.
12-Suiistimaller oluyor mu, bilmiyorum, fakat, olduğu hakkında umumi bir kanaat mevcuttur ve milletin hükümete itimatsızlığına sebep olmaktadır. Bu gibi kötülüklerin süratle bertaraf edilmesi lazımdır.
13-Müstesna zamanlar ve günler haricinde Hükümet büyüklerinin memleket gezilerinde suni büyük vatandaş toplulukları ile karşılanmaları usulü terk edilmelidir.
Muhterem Vekilim,
Bu yazdıklarım asla bir parti ve politika mülahaza ve tesiriyle yazılmamıştır. Memleketin durumunun bu tedbirlerin alınmasını zaruri kıldığına inandığım için arz edilmiştir.
Sizlerin vatanperverlik ve vicdanlarınıza hitap ediyorum. İyi düşününüz. İyi yapınız. Memlekette çok şeyler yaptığınız muhakkaktır. Fakat, bu asla kafi değildir. Bu yapılan işleri müstemleke idarecileri de yapar, yapıyor ve yapmıştır. Asıl mühim olan toplumun ruhunda yaşama zevk ve azminin geliştirilmesi hak ve hürriyet aşkının kökleştirilmesi ve vatandaş idrakinin yüksek ve necip hislerle donatılmasıdır. Olaylar bu yolda olmadığınızı göstermektedir. Talebelerin hürriyet duygusu ile yaptıkları masumane tezahürata karşı, kıtalar sevk edilmesi ve onların desteği ile emniyet kuvvetlerinin ilim yuvalarının içine kadar girerek talebeleri, profesörleri ile beraber coplarla ve kurşunlarla tedip etmesi, dünyada görülmemiş feci bir şeydir. Bu hengamede kız talebelerin yürekler parçalayan çığlıklarının analar, babalar ve halk ruhunda onulmaz yaralar açacağını ve açtığını anlamak memleketin huzuru bakımından büyük bir hata ve hazin bi

[Engin]

Bu hengamede kız talebelerin yürekler parçalayan çığlıklarının analar, babalar ve halk ruhunda onulmaz yaralar açacağını ve açtığını anlamak memleketin huzuru bakımından büyük bir hata ve hazin bir gaflet olduğuna kaniim.
Bizim gençlerimizde hak, adalet ve hürriyet duygularının gelişmesinden ve kemalinden memnun olmamız lazım gelmez mi? İstikbali, hissiz, duygusuz, müstemleke ruhlu, yalnız maddeci bedbaht insanlara mı bırakmak istiyoruz?
Sayın Vekilim,
Maruzatım muhakkak ki çok mühim ve hatta çok cüretkaranedir. Fakat memleket için, Milletin selameti için, Hükümet ve hatta Partinizin kurtarılması için dikkate alınması lazımdır ve hatta çok lazımdır.
Saygılarımla."

5 Mayıs 1960 : Ankara'da Kızılay'da, Cumhurbaşkanı, Meclis Başkanı ve Başbakan'ında bulunduğu bir ortamda, gösteriler ve protestolar düzenlendi.

6 Mayıs 1960 : Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Cemal Gürsel görevinden izinli olarak ayrıldı. Gürsel'in en küçük birliklere kadar ulaştırılan telsiz mesajı :

"K K.Komutanlığı'ndan izinli olarak ayrılıyorum. Bütün arkadaşlarıma veda ederim. Sizlere son sözlerim şu olacaktır : Her şeye rağmen ordunun ve taşıdığınız üniformanın şerefini daima yüksek tutunuz. Bu sıralarda memlekette esen hırslı politika havasının zararlı tesirlerinden kendinizi korumasını biliniz. Ne pahasına olursa olsun, politikadan katiyen uzak kalınız. Bu sözlerim, şerefli ordunun, kudreti ve memleketin kaderi için hayati ehemmiyete haizdir. Bütün gayretinizi memleket müdafaası için lazım olan kudretinizi artırmağa ve onu en yüksek dereceye çıkarmağa hasrediniz. Sizlere inanıyor, son erden büyük kumandana kadar cümlenizi derin saygı ve sevgi hissi ile selamlıyorum."

13 Mayıs 1960 : Kütahya'da 1.000 hatlık otomatik telefon santrali hizmete açıldı.

18 Mayıs 1960 : Demirköprü Barajı ve Hidroelektrik Santrali hizmete açıldı.

21 Mayıs 1960 : Harp Okulu öğrencileri Ankara'da, İktidar Partisi aleyhinde sessiz bir yürüyüş yaptılar.

25 Mayıs 1960 : Meclis, 20 Haziran 1960 tarihine kadar tatil edildi. Bugünkü birleşimdeki konuşmaların yayınlanması yasaklandı.

27 Mayıs 1960 : 27 MAYIS İHTİLALİ. Türk Silahlı Kuvvetleri idareyi eline aldı. Sabahın erken saatlerinde radyolardan yayınlanan bildiri :
"Sevgili Vatandaşlar,
Bugün demokrasimizin içine düştüğü buhran ve son müessif hadiseler dolayısıyla kardeş kavgasına meydan vermemek maksadıyla Türk Silahlı Kuvvetleri, memleketin idaresini ele almıştır. Bu harekata Silahlı Kuvvetlerimizin, partileri içine düştükleri uzlaşmaz durumdan kurtarmak ve partiler üstü tarafsız bir idarenin nezaret ve hakemliği altında en kısa zamanda adil ve serbest seçimler yaptırarak idareyi hangi tarafa mensup olursa olsun, seçimi kazananlara devir ve teslim etmek üzere girişmiş bulunmaktadır.
Girişilmiş olan bu teşebbüs, hiçbir şahsa veya zümreye karşı değildir. İdaremiz, hiç kimse hakkında şahsiyata müteallik tecavuzkar bir fiile müsaade etmeyeceği gibi edilmesine de asla müsamaha etmeyecektir. Kim olursa olsun ve hangi partiye mensup bulunursa bulunsun, her vatandaş; kanunlar ve hukuk prensipleri esaslarına göre muamele görecektir. Bütün vatandaşların, partilerin üstünde aynı milletin, aynı soydan gelmiş evlatları olduklarını hatırlayarak ve kin gütmeden birbirlerine karşı hürmetle ve anlayışla muamele etmeleri, ıstıraplarımızın dinmesi ve milli varlığımızın selameti için zaruri görülmektedir.
Kabineye mensup şahsiyetlerin, Türk Silahlı Kuvvetleri'ne sığınmalarını rica ederiz. Şahsi emniyetleri kanunun teminatı altındadır.
Müttefiklerimize, komşularımıza ve bütün dünyaya hitap ediyoruz. Gayemiz, Birleşmiş Milletler Anayasası'na ve insan hakları prensiplerine tamamen riayettir. Büyük Atatürk'ün 'Yurtta sulh, cihanda sulh' prensibi bayrağımızdır.
Bütün ittifaklarımıza ve taahhütlerimize sadığız. NATO ve CENTO'ya inanıyoruz ve bağlıyız. Düşüncemiz 'Yurtta sulh, cihanda sulh'tur.

- Meclis feshedildi. Yeni anayasa ve demokratik müesseselerin kurulması hazırlığına başlanıldı. Milli Birlik Komitesi Başkanı Org. Cemal Gürsel, radyodan Millete seslendi :
"Aziz Türk Milleti,
Bir aydan beri memlekette cereyan eden ve milleti süratle korkunç buhranlara sürükleyen hadiseleri biliyorsunuz. Bu gidişin memleketi kanlı bir kardeş kavgasına da götürmekte olduğunu her aklı başında vatandaşın takdir ettiğine kaniyim. Dünya ahvali her gün biraz daha kötüye doğru giderken, hususi politika ihtirası yüzünden vatanımızın maddeten ve manen perişanlığa sürüklenmesi vicdan sahibi bütün vatandaşları dilhun (yüreği kanayan) etmektedir. Bu hal nereye kadar gidecek? Bu feci akıbete hissiz ve alakasız, seyirci mi kalmak lazım? İşte vatandaşlarım, bu ahvali ıstırap içinde aylardan beri düşündüm ve bu zevata çıkar yolları gösterdim. Fakat onlar kapıldıkları politika ihtirasının, şuurlarına verdiği bozukluk dolayısıyla dinlemediler ve işi zorla yürütmek sevdasına düştüler.
Çıkarılan kanunlar, takip edilen hareketler Türk Milleti'ni zincire vurmak kastında olduklarını gösteriyordu. Bu asırda böyle bir idarenin, böyle bir hareketin olabileceğini zannetmek Türk Milleti'ni hissiz bir sürü olarak kabul etmek demektir.
Hayır vatandaşlar, Türk Milleti hissiz bir sürü değil, belki bir çoğu okuma yazma bilmez, fakat atavik bir intikalle daha çok okumuş yazmış milletlerden daha çok fikri selime, aklı selime, vicdan ve vakara sahiptir. İşte bu düşünceler ve mülahazalarla bu feci gidişe son vermeye karar verdim ve devletin idaresine el koydum.
Derhal bütün vatandaşlara şunu ifade etmek isterim ki, asla bir diktatör olmak hevesinde değilim. Bütün emelim bu memlekette temiz, dürüst bir demokratik nizam kurmak ve devletin idaresini milletin iradesine terk etmektir. Bana inanınız ve güveniniz. Bütün milletin benimle beraber olduğuna inanıyorum. Bazı menfaatperestler, midesini ve vicdanını paraya bağlamış olanlar bu hareketimize karşı teşebbüslerde bulunmaya yeltenebilirler. Fakat onlara asla müsamaha edilmeyeceğini vatandaşlarıma temin ederim. Kötü ruhlu olanlardan bile memleketin bu nazik anında, az olsun vicdanlarını harekete geçirerek çalışmalarımıza yardım etmeseler bile, engel olmamalarını isteriz. Tekrar bana güvenmenizi, inanmanızı isterim ve sizleri sonsuz muhabbet ve saygıyla selamlıyorum."

28 Mayıs 1960 : Cumhurbaşkanı Celal Bayar istifa etti.

- 1. Milli Birlik Komitesi Kabinesi açıklandı. Kabinede 3 asker ve 14 sivil yer aldı.

Başbakan ve Milli Sav. Bk. : Org. Cemal Gürsel

Devlet Bakanı : Kamil Artus

Devlet Bakanı : Şefik İnan

Adliye Bakanı : Abdullah Gözübüyük

İçişleri Bakanı : Tümg. M. İhsan Kızıloğlu

Dışişleri Bakanı : Selim Sarper

Maliye Bakanı : Ekrem Alican

Milli Eğitim Bakanı : Prof. Fehmi Yavuz

Bayındırlık Bakanı : Daniş Koper

Ticaret Bakanı : Cihat İren

Sağlık Bakanı : Prof. Nusret Karasu

Gümrük Bakanı : Fethi Aşkın

Tarım Bakanı : Feridun Üstün

Ulaştırma Bakanı : Tuğg. Sıtkı Ulay

Çalışma Bakanı : Prof. Cahit Talas

Sanayi Bakanı : Muhtar Uluer

Turizm Bakanı : Zühtü Tarhan

İmar ve İskan Bakanı : Orhan Kubat

- Prof. Sıddık Sami Onar Başkanlığı'nda toplanan Profesörler Kurulu '27 Mayıs'ın meşru olduğu hakkında rapor verdi.

30 Mayıs 1960 : DP İçişleri Bakanı Dr. Namık Gedik, tutuklu bulunduğu Harp Okulu'nda pencereden atlayarak intihar etti.

1 Haziran 1960 : İnönü, Ankara'da yaptığı basın toplantısında, 'Ordunun harekatından haberdar olmadığını' belirtti.

12 Haziran 1960 : İhtilali gerçekleştiren üst rütbeli subayların oluşturduğu 'Milli Birlik Komitesi'nin 1 sayılı kanunu ile Anayasa'nın bazı maddeleri kaldırıldı ve bu suretle TBMM feshedildi. TBMM'nin bütün hak ve yetkileri, Geçici Anayasa gereğince Milli Birlik Komitesi'ne devredildi. Milli Birlik Komitesi üyelerinin adları açıklandı.

Başkan : Orgeneral Cemal Gürsel

Üyeler :

Ekrem Acuner

Fazıl Akkoyunlu

Refet Aksoylu

Mucip Ataklı

İrfan Baştuğ

Rıfat Baykal

Emanullah Çelebi

Ahmet Er

Orhan Erkanlı

Vehbi Ersu

Numan Esin

Suphi Gülsoytrak

Orhan Kabibay

Kadri Kaplan

Mustafa Kaplan

Suphi Karaman

Muzaffer Karan

Kamil Karavelioğlu

Osman Köksal

Münir Köseoğlu

Fikret Kuytak

Sami Küçük

Cemal Madanoğlu

Sezai Okan

Muzaffer Özdağ

Fahri Özdilek

Mehmet Özgüneş

Selahattin Özgür

Şükran Özkaya

İrfan Solmazer

Şefik Soyyüce

Dündar Taşer

Haydar Tunçkanat

Alparslan Türkeş

Sıtkı Ulay

Ahmet Yıldız

Muzaffer Yurdakuler

21 Haziran 1960 : Milli Birlik Komitesi, TBMM binasında çalışmalarına başladı.

22 Haziran 1960 : Emekli Oramiral Fahri Korutürk, Türkiye'nin Moskova Büyükelçiliğine atandı.

24 Haziran 1960 : MBK üyeleri törenle yemin ettiler.

30 Haziran 1960 : Geçici Anayasa'nın 6. Maddesine göre MBK tarafından seçilen 1 Başkan ve 30 üyeden meydana gelen 'Yüksek Soruşturma Kurulu' toplandı.

4 Temmuz 1960 : Siyasi partilerin, taşra teşkilatları kapatıldı.

12 Temmuz 1960 : Celal Bayar, vatana ihanet suçundan Yüce Divan'a sevk edildi.

24 Temmuz 1960 : Basın Ahlak Yasası yürürlüğe girdi.

29 Temmuz 1960 : Eski Başbakanlardan Hasan Saka (Doğumu : 1886) öldü.

3 Ağustos 1960 : 235 general ve amiral emekliye sevk edildi. Bu olay 'Eminsular' adıyla anılır.

12 Ağustos 1960 : MBK'nin kabul ettiği kanunla, MBK'nin çıkardığı kanunların geçici olmadığı kabul edildi. Kanundan geçici kelimesi çıkartıldı.

15 Ağustos 1960 : Zürih ve Londra Antlaşmaları'na dayanılarak Kıbrıs Cumhuriyeti kuruldu. Kıbrıs'ın Cumhurbaşkanı Rum, Yardımcısı Türk olacaktı.

16 Ağustos 1960 : Antlaşmalar gereğince bir Türk Alayı büyük bir törenle Kıbrıs'a çıktı. 82 yıl sonra ilk defa Türk askeri Kıbrıs'a ayak basıyordu.

25 Ağustos 1960 : MBK 10 Bakanı görevinden azletti. 2. MBK Hükümeti kuruldu.

11 Eylül 1960 : MBK üyesi ve Ankara Valisi Gen. İrfan Baştuğ, İstanbul-Ankara yolunda trafik kazasında öldü.

26 Eylül 1960 : Celal Bayar, tutuklu bulunduğu Yassıada'da, bel kemeriyle intihara teşebbüs etti.

29 Eylül 1960 : Demokrat Parti, mahkeme kararıyla kapatıldı.

7 Ekim 1960 : Yüksek Adalet Divanı üyeleri Ankara'dan ayrılarak Heybeliada'ya yerleştiler.

14 Ekim 1960 : Yassıada duruşmaları başladı. 587 sanık ve 1063 tanık dinlendi. Divan kararlarına göre 15 kişi ölüm cezasına, 31 kişi müebbet hapis cezasına, 418 kişi çeşitli cezalara çarptırıldı. 123 kişi beraat etti. MBK 15 ölüm cezasından 4'ünü onayladı. Bayar'ın cezası yaş haddinden dolayı müebbet hapse çevrildi. 3 ölüm cezası infaz edildi. Diğer 12 ölüm cezası ise müebbet hapse çevrildi.

23 Ekim 1960 : Genel Nüfus sayımı yapıldı. Nüfusumuz 1960 : 27.754.820

27 Ekim 1960 : Üniversite öğretim üyelerinin affına ve yer değiştirilmelerine dair kanun kabul edildi. Sonradan 147'ler olarak adlandırılacak olan 147 öğretim üyesi (profesör, doçent, asistan) görevlerinden uzaklaştırıldı.

9 Kasım 1960 : Emekliye ayrılan subayların, istekleri halinde öğretmenliğe atanabilmelerine dair kanun kabul edildi.

14 Kasım 1960 : 14 MBK üyesinin görevlerinden affına dair kanun kabul edildi.

15 Kasım 1960 : MBK, 'Dışişleri Bakanlığı Kuruluşu' hakkındaki kanuna ek olarak kabul ettiği kanunla, Dışişleri dış teşkilatında 14 Müşavirlik kurdu ve Komitedeki görevlerinden alınan 14 üye, en az 2 yıl yurda dönmemek üzere bu Müşavirliklere atandı. Bu kişiler on dörtler olarak da adlandırılırlar.

Alparslan Türkeş : Yenidelhi

Orhan Kabibay : Brüksel

Orhan Erkanlı : Meksika

Münir Köseoğlu : Stockholm

Mustafa Kaplan : Lizbon

Muzaffer Karan : Oslo

Şefik Soyuyüce : Kopenhag

Fazıl Akkoyunlu : Kabil

Rıfat Baykal : Tel-Aviv

Dündar Taşer : Rabat

Numan Esin : Madrid

İrfan Solmazer : Lahey

Muzaffer Özdağ : Tokyo

Ahmet Er : Trablusgarp

4 Aralık 1960 : Bir süredir hasta olan Başkan Gürsel'in rahatsızlığı arttı.

14 Aralık 1960 : İstanbul Boğazı'nda Yugoslav ve Yunan bandıralı iki tanker çarpıştı. İstanbul, büyük bir tehlike atlattı.

19 Aralık 1960 : İskenderun'da Atatürk Anıtı saldırıya uğradı.

30 Aralık 1960 : CHP, aralarında İnönü'nünde olduğu 49 'Kurucu Meclis' üyesini seçti.



1961



3 Ocak 1961 : Ordu Yardımlaşma Kurumu (OYAK) kuruluş kanunu kabul edildi.

4 Ocak 1961 : Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu kabul edildi.

-Yeni Kabinenin kurulabilmesi için bütün Bakanlar istifa etti.

5 Ocak 1961 : Cemal Gürsel, 6 yeni Bakan alarak 3. Kabinesini kurdu.

6 Ocak 1961 : Kurucu Meclis çalışmalarına başladı.

8 Ocak 1961 : Olimpiyat Şampiyonu güreşçimiz Yaşar Doğu (Doğumu : 1915) öldü.

14 Ocak 1961 : Memleketçi Cumhuriyet Partisi kuruldu.

11 Şubat 1961 : Yeni partiler kuruldu.
Adalet Partisi
Cumhuriyetçi Mesleki Islahat Partisi
Çalışma Partisi
Memleketçi Parti
Mutedil Liberal Parti
Türkiye İşçi Partisi

13 Şubat 1961 : Yeni Türkiye Partisi ve Düstur Partisi kuruldu.

27 Şubat 1961 : Kurtuluş Savaşı Komutanlarından Tümgeneral Selahattin Adil (Doğumu:1881) öldü.

6 Mart 1961 : İngiltere Kraliçesi 2. Elizabeth, Türkiye'ye resmi bir ziyarette bulundu.

1 Nisan 1961 : Siyasi faaliyete izin verildi.

6 Nisan 1961 : Temsilciler Meclisi'nde, subay ve astsubayların oy kullanmaları kabul edildi.

24 Mayıs 1961 : Ankara ve İstanbul'da yürürlükte bulunan sıkıyönetim uzatıldı.

25 Mayıs 1961 : Yeni seçim kanunu kabul edildi.

27 Mayıs 1961 : Yeni Anayasa (1961 Anayasa'sı olarak adlandırılır), Kurucu Meclis'te 2 red oyuna karşılık 260 oyla kabul edildi.

16 Haziran 1961 : Yazar ve düşünür Peyami Safa (Doğumu: 1899) öldü.

9 Temmuz 1961 : Yeni Anayasa halk oyuna sunuldu. Evet oyu %65, hayır oyları %35'dir. (Katılım oranı %75)

10 Temmuz 1961 : Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı olarak 'Din İşleri Genel Müdürlüğü' kuruldu.

21 Temmuz 1961 : Kurucu Meclis seçimlerin 15 Ekim 1961 tarihinde yapılmasına karar verdi.

11 Ağustos 1961 : Yassıada duruşmaları sona erdi.

24 Ağustos 1961 : 15. CHP Kurultayı Ankara'da toplandı. İnönü: "... Sabah erken kalkan babayiğitlerin Kurultayı basmalarını asla kabul etmiyorum." dedi.

3 Eylül 1961 : Başkan Gürsel'in Başkanlığında toplanan parti başkanları, yapılacak Milletvekili seçimlerinde, 27 Mayıs'ı zedelememek, 'Eminsular' konusunu deşmemek, DP'yi methetmemek konusunda bir antlaşma imzaladılar.

15 Eylül 1961 : Yassıada Yüksek Adalet Divanı kararları açıklandı. 15 Sanık ölüm cezasına çarptırıldı. Diğer sanıklar çeşitli cezalara çarptırıldılar.
Ölüm cezasına çarptırılanlar:
Celal Bayar
Adnan Menderes
Fatin Rüştü Zorlu
Hasan Polatkan
Refik Koraltan
Agah Erozan
İbrahim Kirazoğlu
Ahmet Hamdi Sancar
Nusret Kirişçioğlu
Bahadır Dülger
Emin Kalafat
Baha Akşit
Osman Kıvrakoğlu
Zeki Erataman
Rüştü Erdelhun

-Yüksek Adalet Divanı'nca verilen ölüm cezalarından, Adnan Menderes, Fatin Rüştü Zorlu ve Hasan Polatkan'ın ölüm cezaları MBK Tarafından onaylandı. Eski Cumhurbaşkanı Celal Bayar, 65 yaşını bitirdiği için cezası müebbet hapse çevrildi, diğer ölüm cezaları ise Milli Birlik Komitesi tarafından müebbet hapse çevrildi.

16 Eylül 1961 : Eski Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu ve Eski Maliye Bakanı Hasan Polatkan hakkında verilen ölüm cezaları İmralı Adası'nda infaz edildi.

17 Eylül 1961 : Eski Başbakan Adnan Menderes hakkında verilen ölüm cezası İmralı Adası'nda infaz edildi.

19 Eylül 1961 : Eski Başbakanlardan Prof. Şemsettin Günaltay (Doğumu:1883) öldü.

15 Ekim 1961 : Genel seçimler yapıldı, katılım oranı %81.
Adalet Partisi (AP) : 158 Milletvekili 70 Senatör
Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) : 173 " 36 "
Yeni Türkiye Partisi (YTP) : 65 " 28 "
Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi (CKMP) : 54 " 16 "

25 Ekim 1961 : İhtilalden 17 ay sonra TBMM, Devlet Başkanı Orgeneral Cemal Gürsel tarafından açıldı.

26 Ekim 1961 : Org. Cemal Gürsel, 607 oyun 434'ünü alarak Cumhurbaşkanlığı'na seçildi. Suat Hayri Ürgüplü, Senato Başkanı, Fuat Sirmen TBMM Başkanı seçildiler.

10 Kasım 1961 : CHP Genel Başkanı İsmet İnönü Hükümeti Kurmakla görevlendirildi. Cumhurbaşkanı Gürsel: "... İçinde bulunduğumuz güç şartları çözümleyecek birine görev verdim." dedi.

20 Kasım 1961 : İnönü, CHP-AP Koalisyon Hükümeti'ni kurdu.

2 Aralık 1961 : 8. İnönü Kabinesi, 4 red, 78 çekimser oya karşın 269 oyla güvenoyu aldı.

23 Aralık 1961 : Başbakan İnönü yaptığı konuşmasında: "... Af, Hükümet programına alınmıştır. Bardağı taşıracak bir damla daha koymayacağım. Bu durumda herkesin bana yardım etmesi lazımdır. Bardaklar doldurulmuştur. Taşıramam. Bir damla daha ilave edemem. Huzuru behemehal getireceğiz. Bütün sınıfların huzur içinde yaşaması lazımdır." dedi.

24 Aralık 1961 : Ünlü şair Tevfik Fikret'in Eyüp'te bulunan mezarı, törenle Aşiyan'a nakledildi.



1962



1 Ocak 1962 : DP döneminde Bayındırlık ve Milli Eğitim Bakanlıkları görevinde bulunan Tevfik İleri (Doğumu: 1911) öldü. Cenaze töreninde olaylar çıktı.

18 Ocak 1962 : 147'lerin Üniversitelere dönmelerine izin verildi.İhtilalden sonra Üniversitelerdeki görevlerinden uzaklaştırılmışlardı.

26 Ocak 1962 : General Sıtkı Ulay, tabi senatörlükten çekildi.

1 Şubat 1962 : Başbakan İnönü konuşma yaptı: "... Açık konuşacağım. Bir yandan yarın, bir ikinci ihtilalin olacağı rüzgarı, bir yandan 27 Mayıs'ın intikamı alınmaya çalışılıyor, havası estiriliyor. Herkes her sabah gazetesini açtığında yeni bir endişe ile karşılaşıyor. Bu yüzden vatandaşın siniri bozuluyor... Hükümet yanınızdadır, Hükümet kuvvetlidir ve sağlamdır. Türkiye'de hiçbir maceraya yer yoktur ve olmayacaktır."

14 Şubat 1962 : Celal Bayar, tedavi için Kayseri Cezaevi'nden Ankara'ya getirildi. 3 gün sonra tekrar Kayseri Cezaevi'ne gönderildi.

18 Şubat 1962 : İnönü'nün radyodan Türk Milleti'ne mesajı: "... Türk Silahlı Kuvvetleri'ne tecavüz mahiyetini kaşıyan her davranışın kesin bir azimle karşısındayız... Hiç kimse, hızla gelişmeye muhtaç olan bir milletin kaderi ile oynamaya mezun değildir."

22 Şubat 1962 : Ankara'da Harp Okulu Komutanı Albay Talat Aydemir ve arkadaşları, Hükümet darbesine teşebbüs ettiler. Olay hemen bastırıldı. Katılan subaylar emekliye sevk edildi.

23 Şubat 1962 : İnönü: "... Milletçe büyük bir badire atlattık... Bugün dünyaya karşı milletiyle, ordusu ile dev kuvvetinde bir Türkiye vardır." dedi.

25 Mart 1962 : EOKA'cılar Kıbrıs'ta iki camiye bomba attılar. Kıbrıs'ta, Türklere karşı şiddet olayları hızla tırmanıyor.

22 Nisan 1962 : Anayasa Mahkemesi'nin kuruluşu ve yargılama usulleri hakkındaki kanun kabul edildi.

10 Mayıs 1962 : Asker kişiler tarafından 22-23 Şubat 1962 olayları dolayısıyla veya daha evvel bu olaylara esas teşkil edebilecek mahiyette işlenen fiil ve hareketler için ceza kovuşturması yapılmaması hakkındaki kanun kabul edildi. Bu kanunla Talat Aydemir ve arkadaşları affedildiler.

22 Mayıs 1962 : CHP ile AP arasındaki 'Af" tartışması sertleşti. İnönü, AP Genel Başkanı Ragıp Gümüşpala'ya, "... Hükümet tebliği muvafakatiniz alınarak yayınlandı. Şimdi bundan haberiniz yokmuş gibi konuşuyorsunuz." dedi.

27 Mayıs 1962 : İstanbul Küçükçekmece'de atom reaktörü hizmete girdi.

30 Mayıs 1962 : İnönü, AP'nin af ile ilgili tutumu üzerine istifa etti. CHP-AP Koalisyonu çekildi.

2 Haziran 1962 : İnönü, yeniden kabineyi kurmakla görevlendirildi. Çok çetin geçen görüşmelerden sonra CHP-YTP-CKMP Koalisyonu kuruldu.

15 Haziran 1962 : CKMP'den ayrılan Osman Bölükbaşı, Millet Partisi'ni kurdu. CKMP'den ayrılan 29 Milletvekili ve senatör'de MP'ye katıldı.

25 Haziran 1962 : 9. İnönü Kabinesi (2. Koalisyon Hükümeti) 134 red, 4 çekimser oya karşın 259 oyla güvenoyu aldı.

24 Temmuz 1962 : Türkiye, Müşterek Pazar'a ortak üye kabul edildi.

26 Ağustos 1962 : ABD Başkan Yardımcısı Lindon B. Johnson (daha sonra Başkan seçildi) Türkiye'yi ziyaret etti.

3 Eylül 1962 : 'Eminsular' Ankara'da miting yaptılar. (bakınız: 03.08.1960)

5 Eylül 1962 : Iğdır ve dolaylarında deprem oldu.

1 Ekim 1962 : Müebbet hapis cezasına çarptırılan DP Eski Bolu Milletvekili Reşat Akşemsettinoğlu, hapisten kaçarak Yunanistan'a sığındı.

2 Ekim 1962 : Ankara'da nümayişler oldu. Başbakan İnönü meydana gelen olaylar üzerine yaptığı konuşmada: "... Esef verici hadiseler olmuştur. Bunların büyük sorumluluğu hükümete aittir... Fakat bunlar hükümetin icraatları değildir. Görevimizi ifa etmeye mecburuz. Emniyeti temin edeceğimize güveniyoruz. Vatandaşlara ilan ediyorum ki, bu türlü tecavüzlerin hiçbir faydası yoktur. Olaylara hakimim, hiçbir şey olmayacaktır." dedi.

11 Ekim 1962 : TBMM'de müşterek beyanname yayınlandı: "... 27 Mayıs Milli bir devrimdir. Büyük Meclis'in mensupları bizler, bir bütün halinde bu meşru temele yönelecek her tecavüzü birlikte karşılamaya azimli ve kararlıyız."

16 Ekim 1962 : İhtilal sonrasında, Anayasa'yı ihlal suçundan Yüksek Adalet Divanı'nca mahkum edilenlerin cezalarının kısmen affı hakkındaki kanun kabul edildi. Kayseri Cezaevi'nde 57 Yassıada mahkumu kaldı.

23 Ekim 1962 : ABD, SSCB'nin Küba'yı bir nükleer üs haline getirmesini engellemek için adayı abluka altına aldı. Türkiye'de ve çeşitli Devletler'de protesto gösterileri düzenlendi. Başbakan İnönü: "Buhranı Türkiye'ye sıçratmak için gayretler var... " dedi.

22 Kasım 1962 : Kıbrıs Cumhurbaşkanı Makarios Türkiye'ye resmi bir ziyarette bulundu.

2 Aralık 1962 : Adalet Partisi'nin 1. Büyük Kongresi yapıldı. Ragıp Gümüşpala yeniden Genel Başkanlığa seçildi.

3 Aralık 1962 : Üst rütbeli 11 hava subayı görevinden alındı.

7 Aralık 1962 : CHP'de huzursuzluk iyice su yüzüne çıktı. Kasım Gülek, Nihat Erim ve Avni Doğan partiden ihraç edildiler.

14 Aralık 1962 : 16. CHP Kurultayı toplandı. İsmet İnönü yeniden Genel Başkan seçildi.

19 Aralık 1962 : Milli Güvenlik Kurulu kurulmasına dair kanun kabul edildi.



1963



3 Ocak 1963 : Kıbrıs'ta Türk Belediyelerinin lağvedilmeleri üzerine Hükümet, Cumhurbaşkanı Makarios'a sert bir nota verdi.

1 Şubat 1963 : Ankara üzerinde çarpışan iki uçak şehre düştü, 87 kişi öldü.

12 Mart 1963 : Adalet Bakanlığı, Celal Bayar'ın sağlık durumu ili ilgili olarak bir bildiri yayınladı.

13 Mart 1963 : İnönü: "... Bayar için, Hükümet olarak bir şey düşünmek, yetkimiz dışındadır. Mesele, sıhhi durumu, muayeneye arz edilmiş bir hükümlünün göreceği işlemdir."

19 Mart 1963 : İnönü, yaptığı basın toplantısında, bir soru üzerine: "... Hükümet zemin müsait olduğunda siyasi bir af çıkarmakta kararlıdır." dedi.

22 Mart 1963 : Celal Bayar, Kayseri Cezaevi'nden geçici olarak tahliye edildi.

24 Mart 1963 : 27 Mayıs'a karşı yapılan protesto ve gösterileri protesto etmek için Ankara'da gösteriler düzenlendi.

25 Mart 1963 : Ankara, İstanbul ve çeşitli şehirlerde gösteriler yapıldı. 27 Mayıs'a karşı tutum kınanıyor.

27 Mart 1963 : Ankara'da Adalet Partisi Genel Merkezi tahrip edildi.

28 Mart 1963 : Celal Bayar tekrar tutuklandı.

6 Nisan 1963 : Başbakan İnönü konuştu: "... On beş günlük olayların siyasi hayatımıza ne dersler öğrettiğini gelecekte göreceğiz, partilerin derlenme, toplanmaktaki gayretlerinin ciddiyet derecesine bu devrede şahit olacağız."

11 Nisan 1963 : 27 Mayıs günü kutlanmak üzere, 'Hürriyet ve Anayasa Bayramı' kabul edildi.

21 Nisan 1963 : 'Genç Kemalistler Ordusu' adlı bir örgüte bağlı beş subay tutuklandı.

20 Mayıs 1963 : Talat Aydemir, ikinci defa ihtilal teşebbüsünde bulundu. Talat Aydemir ile birlikte 103 kişi tutuklandı.

21 Mayıs 1963 : Ankara, İzmir ve İstanbul'da sıkıyönetim ilan edildi. Başbakan İnönü Cumhuriyet Senatosu'nda 20 Mayıs gecesi olan olaylar hakkında açıklama yaptı: "... Türk Silahlı Kuvvetleri, Anayasa'yı Milletle beraber her türlü tecavüzden koruyacaktır." dedi.

3 Haziran 1963 : Ankara'da 3 mahkeme kuruldu.

7 Haziran 1963 : İhtilal sanıklarının, Ankara Mamak Askeri Mahkemesi'nde yargılanmalarına başlandı.

11 Haziran 1963 : Kabine'den CKMP'li üç Bakan çekildi.

13 Haziran 1963 : 1459 Harp Okulu öğrencisinin duruşması Ankara'da başladı. (İhtilal teşebbüsü ile ilgili olarak.)

28 Haziran 1963 : Komünist oldukları gerekçesiyle 12 kişi tutuklandı.

2 Temmuz 1963 : Turizm ve Tanıtma Bakanlığı kuruluş kanunu kabul edildi.

15 Temmuz 1963 : Grev ve Lokavt kanunu kabul edildi.

- Sendikalar kanunu kabul edildi.

17 Temmuz 1963 : Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu (TÜBİTAK) kuruldu.

5 Eylül 1963 : 20 Mayıs ihtilal teşebbüsüne katılanlar için Mamak Askeri Mahkemesi kararını açıkladı. Talat Aydemir ile birlikte 7 kişi ölüm cezasına, 29 kişi ise müebbet hapse mahkum oldu.

11 Eylül 1963 : 2 Nolu Sıkıyönetim Mahkemesi'nde Harp Okulu Öğrencilerinin yargılanması tamamlandı. 75 öğrenci çeşitli cezalara çarptırıldı, 1384 öğrenci beraat etti.

18 Eylül 1963 : İstanbul'da deprem, Çemberlitaş ve civarında hasar var.

3 Ekim 1963 : Kurtuluş Savaşı Komutanlarından Tümgeneral Refet Bele (Doğumu:1881) öldü.

11 Ekim 1963 : Anayasa Mahkemesi, DP İktidarı zamanında çıkartılan 'CHP'ye ait malların hazineye devrine' ait kanunu iptal etti.

17 Ekim 1963 : Sıkıyönetim, Ankara ve İstanbul'da iki ay daha uzatıldı.

31 Ekim 1963 : 2. Talat Aydemir darbe teşebbüsünden dolayı ölüm cezası alanlardan; Talat Aydemir, Fethi Gürcan, Osman Deniz ve Erol Dinçer'in cezaları onaylandı.

17 Kasım 1963 : Mahalli seçimler yapıldı. 42 İlde AP, 23 İlde CHP kazandı.

23 Kasım 1963 : ABD Başkanı John F. Kennedy, bir suikast sonucu öldürüldü.

24 Kasım 1963 : Başbakan İnönü, Kennedy'nin cenaze töreninde bulunmak için Amerika'ya gitti.

27 Kasım 1963 : Başbakan İnönü'nün Amerika'da bulunduğu sırada Yeni Türkiye Partisi, Koalisyondan çekilme kararı aldı.

30 Kasım 1963 : Kıbrıs Anayasası'nda değişiklik yapılması için Cumhurbaşkanı Makorios Türk Hükümeti'ne muhtıra verdi.

2 Aralık 1963 : Başbakan İnönü yurda döndü. İstifasını Cumhurbaşkanı'na sundu. "... Koalisyonun dağıldığı hakkındaki haberi, Amerika'da herkesle beraber duydum..."

- Karadeniz Teknik Üniversitesi Trabzon'da açıldı.

14 Aralık 1963 : İnönü Hükümeti kurmakla tekrar görevlendirildi.

21 Aralık 1963 : Kıbrıs'ta Türklere yönelik sistemli saldırılar iyice arttı. Her Hükümet bunalımında saldırılar dahada yoğunlaşmaya başlıyor.

23 Aralık 1963 : Kıbrıs'ta 3 Türk EOKA'cılar tarafından şehit edildi.

24 Aralık 1963 : Türk Jetleri Kıbrıs üzerinde uçtular. Rumlara karşı ilk uyarı yapıldı.

- Başbakan İnönü, TBMM'inde konuştu: "Bugün Türk uçakları Kıbrıs'taki mücadele meydanlarına gitmişler, görünmüşler ve ilk ihtarı yapmışlardır.
Biz her meselede, iç hayatımızda olduğu gibi dış münasebetlerde de kanun nizamına bağlı olan bir devlet ve milletiz. Kanun nizamı haricinde bir muamele ve tecavüz yapmak isteyenlere karşı kuvvetlerimiz, irademiz sarsılmaz bir surette tesir gösterecektir."

24 Aralık 1963 : Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu (TRT) kanunu kabul edildi.

25 Aralık 1963 : İnönü, Bağımsızlar ile birlikte 10. Kabinesi'ni kurdu.

27 Aralık 1963 : Yurdun çeşitli yerlerinde Kıbrıs için mitingler yapıldı.

28 Aralık 1963 : Kıbrıs'tan aralarında 2 kadın ve 3 çocuğunda bulunduğu 23 yaralı uçakla Ankara'ya getirildi.

29 Aralık 1963 : İnönü, Kıbrıs'tan getirilen yaralıları hastanede ziyaret etti.

30 Aralık 1963 : Kıbrıs buhranı bütün şiddetiyle sürüyor. Gazetecilerin İnönü'ye yönelttikleri; "Çizmenizi ne zaman giyeceksiniz?" sorusuna karşılık İnönü: " Çizmem yok, aklım var!.." dedi.



1964



4 Ocak 1964 : İnönü'nün 10. ve son kabinesi 175'e karşı 225 oyla güvenoyu aldı. Kabinede 3 Bağımsız Milletvekili bulunuyordu. Ferit Melen, Maliye Bakanlığı; Bülent Ecevit ise Çalışma Bakanlığı görevlerine getirildi.

9 Ocak 1964 : Ünlü yazar Halide Edip Adıvar (Doğumu:1884) öldü.

15 Ocak 1964 : Kıbrıs Konferansı Londra'da başladı.

23 Ocak 1964 : Kıbrıs'ta Bayraktar Camii tekrar bombalandı. EOKA saldırıları bütün hızıyla devam ediyor.

31 Ocak 1964 : Londra'da toplanan Kıbrıs Konferansı başarısızlıkla dağıldı.

6 Şubat 1964 : Kurtuluş Savaşı Komutanlarından Albay Şefik Aker (Doğumu:1877) öldü.

12 Şubat 1964 : Kıbrıs'ta Türklere yönelik kanlı saldırılar oldu.

15 Şubat 1964 : Kıbrıs Konferansı'nın başarısız olması üzerine, İngiltere, Birleşmiş Milletlere başvurdu.

21 Şubat 1964 : Başbakan İsmet İnönü'ye, Mesut Suna adlı bir kişi tarafından suikast teşebbüsünde bulunuldu.

4 Mart 1964 : Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi 'beşli planı' kabul etti. Kıbrıs'a üç ay için milletlerarası barış kuvveti gönderilmesine karar verildi.

12 Mart 1964 : Kıbrıs'a müdahale için garantör devletlere 48 saat süre verdik. İnönü: "... Ültimatom verdim. Bir reaksiyon göstermezse çıkartma yapacağım... Sabrediyoruz."

16 Mart 1964 : TBMM, Kıbrıs'a gerektiğinde müdahalede bulunmak için İnönü Hükümetine yetki verdi. Oylamaya katılan 495 üyeden, 4'ü çekimser, 6'sı red, 485'i olumlu oy kullandı.

7 Nisan 1964 : Başbakan İnönü, Kıbrıs Cumhurbaşkanı Makarios'a mektup gönderdi. Türklere yönelik saldırılar devam ediyor.

27 Nisan 1964 : Ankara'da 2. Çubuk Barajı hizmete açıldı.

5 Mayıs 1964 : TBMM'de, Kıbrıs politikası üzerine yapılan genel görüşmede İnönü: "... Kıbrıs'taki Türkleri hür yaşatmak şeref görevimizdir... Aksi bir hal çaresine bizi razı etmeye kimsenin gücü yetmeyecektir." dedi.

7 Mayıs 1964 : Türk Karasuları 6 deniz miline çıkartıldı.

3 Haziran 1964 : Kurtuluş Savaşı Komutanlarından Orgeneral Kazım Orbay (Doğumu:1887) öldü.

5 Haziran 1964 : Türk Hükümeti'nin Kıbrıs'a müdahale kararı üzerine ABD Başkanı Lindon B. Johnson'ın muhtemel Sovyet müdahalesine ve Amerikan yardımından alınan silahların kullanılmasının kabul edilemeyeceğine dair mektubu: (Bu mektup 13.01.1966 tarihli Senato kararıyla kamuoyuna açıklanmıştır.)
"Sayın Bay Başkan,
Türkiye Hükümetinin, Kıbrıs'ın bir kısmını askeri kuvvetle işgal etmek üzere müdahalede bulunmağa karar vermeyi tasarladığı hakkında aldığım haber beni ciddi surette endişeye sevk etmektedir. En dostane ve açık şekilde belirtmek isterim ki, geniş çapta neticeler doğurabilecek böyle bir hareketin Türkiye tarafından takip edilmesini, Hükümetinizin bizimle evvelden tam bir istişarede bulunmak hususundaki taahhüdü ile kabili telif addetmiyorum...
Yıllar boyunca Türkiye'yi en sağlam şekilde desteklediğini ispat etmiş olan Amerika gibi bir müttefikine, bu şekilde sonuçları olan tek taraflı bir kararla karşı karşıya bırakılmasının Hükümetiniz bakımından doğru olduğuna hakikaten inanıp inanmadığınızı sizden sorarım. Binaenaleyh, böyle bir harekete girişmeden önce ABD ile tam bir istişarede bulunmak sorumluluğunu kabul etmenizi özellikle rica etmek zorundayım.
1960 tarihli Garanti Antlaşması uyarınca böyle bir müdahalenin caiz olduğu kanaatinde bulunduğunuz intibaındayım. Bununla beraber, Türkiye'nin tasarladığı müdahalenin, Garanti Antlaşması tarafından açıklıkla önlenen bir çözüm sureti olan bölüşmeyi gerçekleştirme gayesine matuf olacağı yolundaki anlayışımıza dikkatinizi çekmek zorundayım. Ayrıca, söz konusu Antlaşma teminatçı Devletler arasında istişareyi gerektirmektedir. Birleşik Amerika, bu durumda bütün istişare imkanlarının hiç bir şekilde tüketilmediği ve dolayısıyla, tek taraflı harekete geçme hakkında da henüz kabili istimal olmadığı kanaatindedir.
Diğer yönden, Bay Başkan, NATO vecibelerine de dikkatinizi çekmek zorundayım. Kıbrıs'a vaki olacak Türk müdahalesinin, Türk-Yunan kuvvetleri arasında silahlı bir çatışmaya sürükleneceği hususunda zihninizde en ufak bir tereddüt olmamalıdır. Dışişleri Bakanı Rusk, La Haye'de yapılan son NATO Bakanlar Konseyi toplantısında Türkiye ile Yunanistan arasında bir savaşın kelimenin tam anlamıyla düşünülemez olarak telakki edilmesi gerektiğini beyan etmişti. NATO'ya katılmak, esas icabı olarak, NATO memleketlerinin birbirleriyle savaş yapmayacaklarını kabul etmek demektir. Almanya ve Fransa, NATO'da müttefik olmakla yüz yıllık kin ve düşmanlıklarını gömmüşlerdir. Aynı şeyin Yunanistan ile Türkiye'den de beklenmesi gerekir. Ayrıca, Türkiye tarafından Kıbrıs'a yapılacak askeri bir müdahale Sovyetler Birliği’nin konuya doğrudan doğruya karışmasına yol açabilir. NATO müttefiklerimizin tam rıza ve muvafakatleri olmadan Türkiye'nin girişeceği bir hareket sonucunda ortaya çıkacak bir Sovyet müdahalesine karşı Türkiye'yi korumak mükellefiyetleri olup olmadığını müzakere etmek fırsatını bulmamış olduklarını takdir buyuracağınız kanaatindeyim.
Diğer yönden, Bay Başkan, bir Birleşmiş Milletler üyesi olan Türkiye'nin vecibeleri dolayısıyla da endişe duymaktayım. BM, Ada'da barışı korumak için kuvvet temin etmiştir. Bu kuvvetlerin görevi zor olmuştur. Fakat, geçen son birkaç hafta içinde, Ada'daki şiddet hareketlerinin azaltılmasında tedrici bir şekilde muvaffak olmuşlardır. BM arabulucusu henüz işini bitirmemiştir. Hiç şüphem yok ki, BM üyelerinin çoğunluğu, BM gayretlerini baltalayacak olan ve bu zor meseleye BM tarafından makul ve barışçıl bir hal tarzı bulunmasına yardım edebilecek her hangi bir ümidi yıkacak olan Türkiye'nin tek yönlü hareketinde en sert bir şekilde tepki gösterecektir.
Aynı zamanda, Bay Başkan, askeri yardım alanında Türkiye ve ABD arasında mevcut iki taraflı anlaşmaya dikkatinizi çekmek isterim. Türkiye ile aramızda mevcut 1947 tarihli antlaşmanın 4. Maddesi mucibince, askeri yardımın, veriliş maksatlarından başka amaçlarla kullanılmaması için Hükümetinizin, ABD'nin muvafakatini alması gerekmektedir. Hükümetinizin bu şartı tamamen anlamış bulunduğunu muhtelif vesilelerle Birleşik Devletlere bildirmiştir. Mevcut şartlar altında Türkiye'nin Kıbrıs'a yapacağı bir müdahalede Amerika tarafından temin edilmiş olan askeri malzemenin kullanılmasına ABD'nin muvafakat edemeyeceğine size bütün samimiyetimle ifade etmek isterim.
...
Sözlerimi pek fazla sert bulabilir ve bizim, Kıbrıs meselesinde Türkiye'nin ilgisine karşı bigane (yabancı) olduğumuzu düşünebilirsiniz, durumun böyle olmadığını, size temin etmek isterim...Türkiye ile olan ilişkilerimize çok büyük bir değer veriyoruz... Siz ve biz, komünist dünyasının ihtiraslarına karşı koymak üzere birlikte dövüştük. Bu dayanışma bizim için büyük bir mana taşımaktadır... Kıbrıs’la ilgili olarak, Türk cemaatini tehlikeye maruz bırakacak herhangi bir çözüm yolunu desteklemeyi düşünmüyoruz. Nihai bir çözüm yolu bulamadık, zira bunun dünyadaki en girift meselelerden biri olduğu aşikardır...
Nihayet Bay Başkan, en ciddi meseleyi; savaş mı?, barış mı? konusunu vazetmiş bulunuyoruz. Bu konular Türkiye ve Birleşik Amerika arasındaki iki taraflı ilişkilerin çok ötesine giden meselelerdir. Bunlar, sadece Türkiye ve Yunanistan arasında bir savaşı muhakkak olarak doğurmakla kalmayacak, fakat Kıbrıs'a tek taraflı bir müdahalenin doğuracağı, önceden kestirilemeyen sonuçlar nedeniyle, daha geniş çapta çatışmalara yol açabilecektir.
... En dostane şekilde size şunu bildirmek isterim ki, bizimle yeniden ve en geniş ölçüde istişare etmeksizin böyle bir harekete tevessül etmeyeceğinize dair bana teminat vermediğiniz takdirde konunun gizli tutulması hususunda ki talebinizi kabul edemeyecek ve NATO Konseyi ile BM Güvenlik Konseyi'nin acele olarak toplantıya çağrılmasını istemek mecburiyetinde kalacağım.
....
Hürmetlerimle"

5 Haziran 1964 : Adalet Partisi Genel Başkanı Ragıp Gümüşpala (Doğumu:1897) öldü.

7 Haziran 1964 : Senato kısmi seçimleri yapıldı. AP:31, CHP:19, Bağımsızlar:1 senatörlük kazandılar.

9 Haziran 1964 : Başbakan İnönü, Başkan Johnson'ın mektubunu cevaplandırdı. (Bu mektup, 13.01.1966 tarihli Senato kararıyla kamuoyuna açıklanmıştır.)
"Sayın Bay Başkan,
Kıbrıs'ta Garanti Antlaşması gereğince ferdi hareket hakkını kullanma kararını arzunuz veçhile talik ettik (erteledik). Mesajınıza hakim olduğunu buyurduğunuz açık kalplilik ve dostluk hislerine dayanarak, ben de size cevabımda durumu ve düşündüklerimizi tam bir samimiyetle açıklamaya çalışacağım.
Bay Başkan,
Mesajınız gerek yazılış tarzı, gerek içindekiler bakımından Amerika ile ittifak münasebetlerinde daima ciddi bir dikkat göstermiş olan Türkiye gibi bir müttefikinize karşı hayal kırıcı olmuş, ittifak münasebetlerine değinen muhtelif konularda önemli görüş ayrılıkları belirtilmiştir. Gerek bu ayrılıkların, gerek mesajın genel havasının sadece çok sıkışık bir zamanda acele toplanmış muta’lara dayanarak yapılmış iyi niyetli bir teşebbüsün telaşından doğmuş hususlardan ibaret olmasını yürekten dilerim.
İlk önce Garanti Antlaşması icabı olarak Kıbrıs'a askeri müdahale zarureti görüldüğü, zamanın ABD Hükümeti ile istişare etmekte kusur ettiğimiz önemle belirtilmektedir. 1963 sonundan beri Kıbrıs'ta askeri müdahale ihtiyacı, bu sefer ile beraber dördüncü oluyor.
Başından beri Amerika ile bu konuda istişare ettik. 25 Aralık 1963'de ilk buhran patladığı vakit, Garantör Devletlerle temas ettiğimizde, derhal Amerika'yı haberdar ettik ve Amerika bize bu konuda kendisinin bir taraf teşkil etmediği cevabını verdi. Ondan sonra müdahale müzakeresini İngiltere ve Yunanistan ile yaptık ve bildiğiniz gibi, 26 Aralık 1963'te İngiliz Komutası altında üçlü bir askeri idare kuruldu. Londra Konferansı'nın ve İngiliz-Amerikan müşterek tekliflerinin Makarios'un tutumu yüzünden akamete uğraması ve Ada'da Türklere tecavüzlerin devamı dolayısıyla Şubat ayında çok buhranlı günler geçirdik ve durumun vahametinden Amerika'yı haberdar ettik.
İngiliz-Amerikan tekliflerinin reddi ile hasıl olan boşluk dolayısıyla Ada'da nizamı tesis için müdahalenin zaruretini anlattık ve her an müdahale mecburiyetinde kalacağımızı size bildirdik. Hatta sizden muayyen konular için teminatlar istedik. Bunlara olumlu cevap verdiniz. Buna rağmen bizden müdahale etmememizi istediniz ve Makarios'a BM'de lüzumlu dersin verileceğini ve Türk hak ve menfaatlerinin tamamıyla korunmasını sağlayan bir plan hazırlandığını ifade ettiniz.
Bu isteğinize uyduk, fakat BM'de arzu edilen sonuç alınamadı. Üstelik, Güvenlik Konseyi'nin kurulmasına karar verdiği, BM Kuvveti'nin kurulması bir sorun halini aldı. İşte 3. defa müdahale ihtiyacı, 4 Mart Güvenlik Konseyi kararından sonra, BM Kuvvetleri'nin teşekkül edip etmeyeceği hakikaten tereddüt uyandırdığı günlerde, Kıbrıs'taki tedhişçilerin cesareti artınca, tecavüzlerine karşı Türk cemaatini korumak için yeniden ortaya çıktı.
Fakat BM Kuvveti'nin en kısa zamanda teşkil edileceğini bize temin ederek, Güvenlik Konseyi kararından sonra müdahale yapmamamızda ısrar ettiniz. Teşebbüsümüzü tekrar tehir ederek, BM Kuvvetleri'nin görev almasını bekledik.
Sayın Başkan,
...
Son defa Kıbrıs hükümeti açıktan silahlanmaya başladı. BM'i kendi zulmünü ve anayasa dışı idaresini takviye edecek yardımcı bir vasıta gibi farz etti. BM anayasa nizamını iade ve tecavüzleri durdurmak için salahiyetlerinin ve müdahale niyetlerinin eksik olduğu aşikar bir gerçek halini almıştır. Yunan Hükümeti'nin Kıbrıs idaresini nasıl teşvik ettiğini biliyorsunuz.
Bu ahval içinde Kıbrıs'ta mezalimi durdurmak için bir müdahaleye mecbur olacağımızı Amerika'da sizin huzurunuzda konuşurken söyledik.
La Haye'de Dışişleri Bakanınıza böyle bir ihtimal için Amerika'nın bizi destekleyip desteklemeyeceğini sorduk. Bir cevap vermediniz... Her defasında sizi haberdar ettik ve sizin iyice bildiğinizi tahmin ediyordum...
Görüyorsunuz ki, tek taraflı bir kararla karşı karşıya bırakmak istidadı bizde yoktur. Bizim şikayetimiz, aylardan beri had bir surette ıstırabı içinde yaşadığımız bir meseleyi size anlatamamış olmamız ve Yunanistan'la iki müttefik arasında husule gelen haklı ve haksız durumda samimi ve ciddi bir vaziyet almamış olmamanızdandır.
Sayın Başkan,
...
Görüyorsunuz ki Türkiye, diğer teminatçı iki devletle devamlı istişare ve gerektiğinde müşterek hareket etmek imkanlarını ciddiyetle aramıştır. Bu durumda, Türkiye'nin tek başına harekete geçmeden evvel diğer teminatçı iki devlet ile istişare etmek vecibesini yerine getirmediği iddia edilebilir mi? Türkiye'ye samimiyetle ve sadakatle yerine getirdiği istişare vecibesini hatırlatmaya lüzum hisseden ABD Hükümeti'nin, imzaladığı antlaşmaları reddeden Yunanistan'a, milletlerarası hukukun temeli olan 'pacta sunt servanda' (bekanın temeli) kuralına uyması gerektiğini hatırlatması icabetmez mi?...
Sayın Başkan,
...
Mesajınızın, Türkiye'nin Kıbrıs'a müdahalesinin Ada'yı taksim gayesi ile vuku bulacağı kanaatinde olduğunuza dair ifadelerini büyük bir hayret ve derin bir üzüntü ile karşıladım...
Sizi en kesin ve açık bir surette temin etmek isterim ki, eğer Türkiye bir gün Kıbrıs'a askeri müdahale zorunluluğunda bırakılırsa bu, tamamıyla milletlerarası antlaşmaların hükümlerine uygun olarak yapılacaktır.
...
Bay Başkan,
Mesajınızda NATO taahhütlerine temas ederek, NATO müttefiklerinin birbirlerine karşı savaş açmamalarının NATO'nun ruhunu teşkil ettiğini, Kıbrıs'a bir Türk müdahalesinin Türk-Yunan savaşına yol açabileceğini ifade ediyorsunuz.
Sözlerinizin birinci bölümü ile tam beraberlik halindeyim. Fakat, NATO müttefiklerinin birbirleriyle imzaladıkları milletlerarası antlaşmalara yekdiğerinin ahdi (antlaşmaya ait) haklarına, karşılıklı vecibelerine riayet mükellefiyetleri de, ittifakın aynı derecede hayati önemde bir icabıdır. Yekdiğerine karşı ahdi vecibelerini, taahhütlerini istediği zaman reddeden devletler arasında bir ittifak tasavvur edilebilir mi?
... Türk-Yunan savaşı ancak, Yunanistan'ın Türkiye'ye tecavüz etmesi halinde olabilir. Müdahale halinde bizim düşüncemiz, teminatçı devletler sıfatıyla Yunanistan ve İngiltere'yi Kıbrıs'ta anayasa düzenini ihya amacıyla fiili işbirliğine davet etmektir. Davetimize ve ahdi taahhütlerimize rağmen Yunanistan, Türkiye'ye tecavüz ederse, meydana gelecek sonuçların sorumluluğu Türkiye'ye atfedilebilir mi? Ümit etmek isterim ki, bu hususlara Yunanistan Hükümetinin dikkatini önemle çekmiş bulunuyorsunuz.
Mesajınızın, Kıbrıs'ta girişilecek bir hareket sonucunda Sovyetlerin müdahalesine maruz kaldığı taktirde, NATO müttefiklerinin Türkiye'yi savunma yükümlülükleri konusunda tereddüt izhar eden kısmı, NATO ittifakının mahiyeti ve temel prensipleri bakımından aramızda büyük görüş farkı olduğunu intibaını vermektedir. İtiraf edeyim ki, bu bizim için büyük bir teessür ve ciddi bir endişe kaynağı olmuştur. NATO müttefiklerinin herhangi birine yapılacak tecavüz, tecavüz eden tarafından tabiatıyla daima haklı gösterilmeye çalışılacaktır. NATO'nun bünyesi, mütecavizin iddialarına kapılacak kadar zayıfsa, tedaviye muhtaç demektir.
Bizim anlayışımıza göre, Atlantik Antlaşması, üye devletlere, taarruza uğrayan üyeye derhal yardım etmek vecibesini yüklemektedir. Her üyenin takdirine bırakılmış olan husus, bu yardımın sadece mahiyet ve ölçüsüdür. Şayet diğer üyeler, Sovyet müdahalesine maruz kalan NATO üyesinin haklı olup olmadığı, müdahaleyi kendi davranışı ile tahrik edip etmediği gibi hususları tartışmaya kalkışırlar ve tartışma sonucuna göre yardım mükellefiyetleri olup olmadığının tespiti cihetine giderlerse, NATO ittifakının temel direkleri sarsılmış ve anlamı kalmamış olur.
... BM'in Ada'daki faaliyeti zulüm idaresini durduramamıştır. Son birkaç hafta içinde nispi bir sükun görülmesi ancak Rumların yeni hazırlıklarının başlangıcıdır. Kuşatılmış köyler devam ediyor. BM'in Kuvvetleri, Türkleri teskin ederken, Rumların mahsüllerini kaldırmalarını sağlıyorlar. Türklerin mahsullerini kaldırabilmeleri için Rumların sakin durmalarını temin etmiyor ve Rum tecavüzlerine seyirci kalıyorlar. Hayati ehemmiyeti haiz olan bu teferruat yüksek ıttılaınıza (mevkiinize) gelmeyebilir, ama biz, her gün bu faciaların hikayesi içinde yaşıyoruz.
Sayın Başkan,
Takip buyurduğunuz politikanın Yunanistan'da infial yaratmış olmasını bana karşı delil olarak gösteriyorsunuz. Yunanistan, Kıbrıs meselesinde antlaşmaları tamamıyla yok edinceye kadar her surette tesir etmeye çalışacak bir mizaçta ve yoldadır. Biz, müttefiklerimize haklı davalarımız için ıstıraplarımızı ve soydaşlarımızın içinde yaşadıkları trajedinin temini pek güç olan acılarını anlatamıyoruz. İnfial nümayişlerinden istifade aramamıza da mizacımız elverişli olmuyor. Sizi temin ederim ıstırabımız derindir, haklı durumumuzu anlatamıyoruz ve sizin, meseleye layık olduğu önemi verip bu meselenin bünyesinde sakladığı tehlikeleri önlemek için bütün gayretinizi ve otoritenizi kullanmanız lazım geldiğini kabul ettiremiyoruz. Fransa ile Almanya arasındaki düşmanlığın bırakılması bir örnektir. Fakat biz, bu imtihanı bütün Anadolu'yu yangın yerine çeviren mezalimden sonra Yunanlılar ile dostluk kurmak suretiyle 40 yıl evvel geniş ölçüde geçirmiş bir milletiz.
Sayın Başkan
... Kıbrıs konusu üzerine sizinle görüşmek üzere Amerika'ya gitmekten bahtiyar olacağım...
Saygılarımla"

19 Haziran 1964 : Başkan Johnson'ın davetiyle Amerika'ya hareket etmeden önce Hükümetin Kıbrıs politikası ile ilgili olarak güvenoyu isteyen İnönü, 194 aleyhte ve 2 çekimser oya karşın 200 lehte oy aldı.

- Ankara ve İstanbul'da sıkıyönetim 1 ay daha uzatıldı.

21 Haziran 1964 : Başbakan İnönü, ABD Başkanı Johnson'ın özel uçağı ile Amerika'ya hareket etti.

23 Haziran 1964 : Talat Aydemir ve Fethi Gürcan haklarındaki ölüm cezalarının yerine getirilmesine, Osman Deniz ve Erol Dinçer haklarındaki ölüm cezalarının ise yerine getirilmemesine dair kanun kabul edildi.

24 Haziran 1964 : İnönü, Washington'dan ayrılırken açıklama yaptı: "Meselenin güçlüklerini saklamak istemiyoruz. Fakat Amerikalılar ile birlikte dün vardığımız netice, bu güçlüklerin hallini kolaylaştıracaktır.... Savaş tehlikesi devam ediyor!.. Enosisi kabul ederiz, şu şartla ki Ada'nın bir kısmı Türkiye'ye bir kısmı Yunanistan'a verilsin."

27 Haziran 1964 : Fethi Gürcan idam edildi.

1 Temmuz 1964 : İnönü, Amerika dönüşü Fransa'ya da uğrayarak General de Gaulle ile görüştü. Türkiye'nin Kıbrıs politikasını anlattı.

2 Temmuz 1964 : İnönü yurda döndü. Basın mensuplarına: "İyi bir netice ile yurda geldim..." dedi.

5 Temmuz 1964 : 20 Mayıs darbe girişiminin başı Albay Talat Aydemir idam edildi.

16 Temmuz 1964 : Kıbrıs'ta Rumlar, Girne (St. Hilarion) Kalesini zorlamaya başladılar. Kıbrıs yeniden kana bulandı. Türklere yönelik şiddetli saldırılar yapılıyor.

- Hamidiye kahramanı, Cumhuriyet'in ilk Başbakanlarından Rauf Orbay (Doğumu:1881) öldü.

7 Ağustos 1964 : Türk Hava Kuvvetlerine bağlı jetler, Kıbrıs üzerinde ihtar uçuşu yaptı.

8 Ağustos 1964 : Kıbrıs'ta Rumlar saldırılarını ve katliamlarını artırınca, jetlerimiz Kıbrıs üzerinde uçmaya ve askeri hedefleri bombalamaya başladı. Bir uçağımız düştü, pilot Yüzbaşı Cengiz Topel şehit oldu.

10 Ağustos 1964 : Sovyetler Birliği Başkanı Nikita Kruşçef, Başbakan İnönü'ye mesaj göndererek itidal tavsiye etti.

27 Ağustos 1964 : Amerika'nın Kıbrıs konusunda Türkiye'yi sürekli fedakarlığa zorlaması nedeniyle, Ankara'da ilk kez Amerika aleyhtarı gösteri yapıldı.

28 Ağustos 1964 : Ankara'da Amerika aleyhtarı ikinci miting yapıldı.

29 Ağustos 1964 : Ankara, İstanbul ve İzmir'de Kıbrıs için mitingler yapıldı.

30 Ağustos 1964 : Hükümet, mitingler dolayısıyla İzmir Fuarını süresiz kapattı.

7 Eylül 1964 : Kıbrıs Erenköy'e helikopter ile yiyecek gönderildi.

30 Eylül 1964 : SSCB ile Kıbrıs Cumhuriyeti arasında askeri yardım antlaşması imzalandı.

5 Ekim 1964 : Hükümet, Kıbrıs'ta Rumların yarattığı tehlikeli durum dolayısıyla Birleşmiş Milletler'e başvurdu.

25 Ekim 1964 : Tatvan-Muş demiryolu hizmete açıldı.

30 Ekim 1964 : Dışişleri Bakanı Feridun Cemal Erkin, Sovyetlerin gönderdiği uçakla Moskova'ya gitti.

8 Kasım 1964 : Celal Bayar 6 ay süre ile serbest bırakıldı.

16 Kasım 1964 : Genel Kurmay Başkanı Orgeneral Cevdet Sunay, bazı politikacıların konuşmaları üzerine parti liderlerine ikaz mektubu göndererek;
1-Memleketin iki hasım kampa itilmek istenildiğini,
2-Orduyu, halkın karşısında gibi gösterilmeye çalışıldığını,
3-Komutan ve subayların bu durumdan hoşnutsuz bulunduklarını, belirterek, bunların kesin olarak önlenmesini istedi.

22 Kasım 1964 : Cumhurbaşkanı Gürsel başkanlığında toplanan liderler, rejimin korunması konusunda anlaştılar.

25 Kasım 1964 : Kurtuluş Savaşı Komutanlarından Korgeneral Naci Tınaz (Doğumu:1882) öldü.

29 Kasım 1964 : AP 2. Büyük Kongresinde Süleyman Demirel 1072 (Bilgiç: 552, Arıburnu: 39) oy alarak genel başkan seçildi.

3 Aralık 1964 : Genel kurmay Başkanı Cevdet Sunay'ın bazı basın sahipleri ve politikacıları suçlayan demeci 'Kim' dergisinde yayınlandı.

9 Aralık 1964 : Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel'in, parti liderleriyle yaptığı toplantı ile ilgili bir bildiri yayınlandı: "... Tarihin hiç bir devrinde, hiç bir ülkede, siyasi partiler, kendilerine vücut veren anayasa rejiminin meşrutiyetinin istismar edilmesine müsaade etmedikleri gibi ve bundan daha vahim olarak, devletin beka ve güven müesseselerinin başında olan ordusuna dil uzatılmasını veya uzatılmış olduğu iddiasını müsamaha veya sükut ile karşılamamışlardır..."

20 Aralık 1964 : Türkiye-Bulgaristan futbol maçı esnasında, Ali Sami Yen stadının parmaklıkları çöktü, 70 kişi yaralandı.



1965



4 Ocak 1965 : Sovyetler Birliği Yüksek Şürası Heyeti Başkanı Podgorny başkanlığında bir heyet Türkiye'ye geldi.

10 Ocak 1965 : 150 kişilik bir grup, İstanbul'da Türkiye İşçi Partisi (TİP) idarecilerinin toplantılarını bastı.

22 Ocak 1965 : Birleşik oy pusulası ile ilgili seçim kanunu kabul edildi.

13 Şubat 1965 : 1965 yılı bütçesi 197'ye karşı 225 oy ile reddedildi. İsmet İnönü istifa etti.

16 Şubat 1965 : Kabineyi kurmakla Suat Hayri Ürgüplü görevlendirildi.

4 Mart 1965 : Ürgüplü Kabinesi 200 red, 1 çekimser oya karşın 231 oy ile güvenoyu aldı. Süleyman Demirel, Başbakan Yardımcısı olarak Kabineye girdi.

12 Mart 1965 : Kozlu'da devam eden grevde, kanlı olaylar yaşandı.

19 Mart 1965 : Merzifon'da 'Yeni Çeltek İşletmesi'nde meydana gelen grizu patlamasında 69 işçi öldü.

31 Mart 1965 : BM tarafından Kıbrıs'a arabulucu olarak gönderilen Plaza, Türk görüşü ve antlaşmalar aleyhindeki raporunu açıkladı.

8 Nisan 1965 : Anayasa'yı ihlal suçundan Yüksek Adalet Divanı'nca mahkum edilenlerin cezalarının kısmen affı hakkındaki kanun kabul edildi. Bu kanunla Yassıada mahkumlarından bazıları affedildiler.

23 Nisan 1965 : İngiltere Başbakanı MacMillan Türkiye'ye geldi.

15 Mayıs 1965 : Ereğli Demir Çelik Fabrikaları faaliyete başladı.

17 Mayıs 1965 : SSCB Dışişleri Bakanı Gromiko Türkiye'ye geldi.

1 Haziran 1965 : Atina'da Yunanistan ile ikili görüşmeler başladı.

22 Haziran 1965 : Diyanet İşleri Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri hakkındaki kanun kabul edildi.

6 Temmuz 1965 : Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) kanunu kabul edildi.

13 Temmuz 1965 : Siyasi Partiler kanunu kabul edildi.

14 Temmuz 1965 : Türk Silahlı Kuvvetleri'nde piramidi korumak için, 40 general ve Amiral emekliye sevk edildi.

9 Ağustos 1965 : Başbakan Ürgüplü Sovyetler Birliğine gitti.

17 Ağustos 1965 : Ürgüplü, Sovyetler'den döndü. "Planımıza dahil olan bir çok tesislerimizi Rusya'dan sağlayacağız..." dedi.

10 Ekim 1965 : Milletvekili seçimleri yapıldı.

AP 240 Milletvekili 79 Senatör

CHP 134 " 48 "

CKMP 11 " 4 "

YTP 19 " 8 "

MP 31 " 2 "

TİP 14 " -

SDP - 1 "

Bağımsız 1 " 40 "

23 Ekim 1965 : Adalet Partisi Genel Başkanı Süleyman Demirel Kabineyi kurmakla görevlendirildi.

24 Ekim 1965 : Genel nüfus sayımı yapıldı. Nüfusumuz: 31.351.421

11 Kasım 1965 : 1. Demirel Kabinesi, 172 red, 10 çekimser oya karşın 252 oyla güvenoyu aldı.

Başbakan Süleyman Demirel

Devlet Bakanı Cihat Bilgehan

Devlet Bakanı Ali Fuat Alişan

Devlet Bakanı Rıfat Sezgin

Devlet Bakanı Kamil Ocak

Adalet Bakanı Hasan Dinçer

Milli Savunma Bakanı Ahmet Topaloğlu

İçişleri Bakanı Faruk Sükan

Dışişleri Bakanı İhsan Sabri Çağlayangil

Maliye Bakanı İhsan Gürsan

Milli Eğitim Bakanı Orhan Dengiz

Bayındırlık Bakanı Ethem Erdinç

Ticaret Bakanı Macit Zeren

Sağlık Bakanı Edip Somunoğlu

Gümrük Bakanı İbrahim Tekin

Tarım Bakanı Bahri Dağdaş

Ulaştırma Bakanı Seyfi Öztürk

Çalışma Bakanı Ali Naili Erdem

Sanayi Bakanı Mehmet Turgut

Enerji Bakanı İbrahim Deriner

Turizm Bakanı Nihat Kürşat

İmar Bakanı Haldun Menteşoğlu

Köy İşleri Bakanı Sabit Osman Avcı

16 Aralık 1965 : Kurtuluş Savaşı Komutanlarından Sinan Tekelioğlu öldü.

17 Aralık 1965 : Birleşmiş Milletler Siyasi Komisyonu'nda, Makarios'un Kıbrıs hakkındaki tezi, 51 çekimser, 6 red oya karşın 47 lehte oy ile kabul edildi. Türkiye lehinde oy verenler: ABD, Arnavutluk, Pakistan, İran ve Libya. SSCB çekimser oy kullandı. BM'deki delegelerimiz aleyhimizdeki karar üzerine salonu terk ettiler.
Karar:
1-BM Teşkilatı'nın eşit haklara sahip üyesi sıfatıyla Kıbrıs Cumhuriyeti, BM Yasasına göre, hükümran ve bağımsız bir ülkedir ve bu ülkeye yabancı müdahalesi kabul edilemez.
2-Bütün devletler, BM Yasası ve özellikle bu yasanın 2. maddesinin 1. ve 4. paragraflarına uyarak Kıbrıs Cumhuriyeti'nin hükümranlık, birlik, bağımsızlık ve toprak bütünlüğüne saygı göstermeye ve bu ülkeye herhangi bir müdahalede bulunmaktan imtina göstermeye davet edilir.
3-Güvenlik Konseyi'nin 4 Mart 1964 tarihinde alınan karar gereğince bu ülkede arabuluculuk görevinin devam ettirilmesi tavsiye edilir.

18 Aralık 1965 : Türkiye, BM'in Kıbrıs'a müdahalede bulunulmayacağına dair kararını kabul etmiyeceğini, Londra ve Zürih Antlaşmalarının uygulanacağını kesin olarak ilan etti.

19 Aralık 1965 : Muhalefet Lideri İnönü, Kıbrıs hakkındaki BM kararını: "... Bu büyük bir siyasi basiretsizliktir..." diye niteledi.

20 Aralık 1965 : BM'in Kıbrıs konusundaki kararı üzerine, yurdun çeşitli yerlerinde protesto gösterileri yapıldı. Vatandaşlar Ankara'da Genel Kurmay'ın önünde; "Ordu Kıbrıs'a..." diye bağırdı.

29 Aralık 1965 : TBMM'de Kıbrıs hakkında açılan genel görüşme sona erdi.
Nihat Erim: "Amerika, komünizmi önleyeceği zannıyla bu 15.000 Yunan askerinin Ada'ya gitmesine, NATO silahlarının girmesine göz yummuştur. Şubat, Mart ve Haziran 1964'de yapılan üç çıkarma teşebbüsü ciddi teşebbüslerdi ve üç teşebbüsünde karşısına Amerika bütün gücüyle çıkmıştır..."
Alparslan Türkeş, eski ve yeni hükümetleri suçlayarak derhal Kıbrıs'a çıkarma yapılmasını istedi.
İ. Sabri Çağlayangil: "Geçmişi unutmak ve muhasebeyi, davayı çözümledikten sonraya bırakmak gerekir."

30 Aralık 1965 : Kıbrıs'taki BM arabulucusu görevinden istifa etti.



1966



6 Ocak 1966 : Senato'da Kıbrıs ile ilgili genel görüşme yapıldı.

10 Ocak 1966 : İzlenecek Kıbrıs politikasının esaslarını tespit etmek için 11 Büyükelçi Ankara'ya çağrıldı.

13 Ocak 1966 : Senato'da, Haziran 1964'de ki Kıbrıs Buhranı sırasında Amerika Başkanı Johnson ve Başbakan İnönü'nün karşılıklı mektuplarının, Hükümet tarafından açıklanmasında, Hükümetin serbest olduğu kararı alındı.

16 Ocak 1966 : Johnson ve İnönü'nün mektupları kamuoyuna açıklandı. (Bakınız Haziran 1964)

18 Ocak 1966 : Af kanunu tasarısının yetersiz olduğunu öne süren Ankara Cezaevi'nde ki mahkumlar isyan etti. 3 ölü, 18 yaralı var.

28 Ocak 1966 : Ağustos 1964'den beri Kıbrıs'ın Erenköy kesiminde kuşatma altında bulunan 504 mücahit, gemiyle İskenderun'a getirildi.

2 Şubat 1966 : Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel, ABD Başkanı Johnson'ın gönderdiği özel uçakla tedavi olmak için Amerika'ya gitti.

- Türkiye'nin en zengin işadamlarından Hacı Ömer Sabancı (Doğumu:1904) öldü.

5 Şubat 1966 : Yunanistan'a, Türkiye'nin muvafakat etmeyeceği hiç bir çözüm yolu düşünülemeyeceğini belirten sert bir nota verildi.

7 Şubat 1966 : Kurtuluş Savaşı Komutanlarından Orgeneral Abdurrahman Nafiz Gürman (Doğumu:1882) öldü.

8 Şubat 1966 : Atina, Türkiye'yi NATO'ya şikayet etti.

9 Şubat 1966 : Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel'in sağlık durumu ağırlaştı.

1 Mart 1966 : İstanbul Boğazı'nda Dolmabahçe açıklarında çarpışan iki Sovyet tankerinden denize sızan mazotun alev almasıyla 'Yüzer Karaköy İskelesi' ve 'Kadıköy Vapuru' yandı.

11 Mart 1966 : Genel Kurmay Başkanı Orgeneral Cevdet Sunay'ın kontenjan senatörü seçilmesi, parti liderleri tarafından kabul edildi.

15 Mart 1966 : Genel Kurmay Başkanlığı'na Orgeneral Cemal Tural atandı.

20 Mart 1966 : İstanbul'da, Milli Talebe Birliği tarafından komünizmi telin ve uyarma mitingi yapıldı.

25 Mart 1966 : Amerika'da 46 günden beri komada bulunan Cumhurbaşkanı Gürsel, Türkiye'ye getirildi.

26 Mart 1966 : Başbakanlığın isteği üzerine Gülhane Askeri Tıp Akademisi'nde toplanan 37 kişilik 'Müşterek Sıhhi Kurul' iki rapor düzenledi : "Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel görevine devam edemez. Vücut ölmüştür."

28 Mart 1966 : Kontenjan senatörü Cevdet Sunay Cumhurbaşkanı seçildi. (C. Sunay 461 oy, Alparslan Türkeş 11 oy, Boş 47)

7 Nisan 1966 : Türkiye'deki üsler ve yapılan antlaşmalarla ilgili isteklerimiz Amerika'ya bildirildi:
1-Antlaşmaların tek metinde toplanması,
2-Amerikalı personelin durumunda değişiklik,
3-Üslerdeki uçakların cephanesinde mutabakat.

8 Nisan 1966 : İzmir'de 'Atatürk Heykeli'ne balta ile saldırı yapıldı.

9 Nisan 1966 : Atatürk Heykeli'ne yapılan saldırı nedeniyle, Ankara ve İstanbul'da büyük birer miting ve yürüyüş düzenlendi.

16 Nisan 1966 : Yunanistan'dan Kıbrıs için yazılı teminat istedik.

20 Nisan 1966 : Milli Güvenlik Kurulu Genel Sekreteri Orgeneral Refet Ülgenalp gençleri uyardı: "Gençlik teşekküllerinin bugünkü tutumlarını memleket hayrına gidiş istikametinde görmüyorum. Biraz açık fikirlilik komünistlik, biraz muhafazakarlık ise gericilik! Olmaz böyle şey. Bu memleketi sakallı keçiler ve keçi sakallılar kemiriyor, biri ormanları, diğeri cemiyetin bünyesini."

5 Mayıs 1966 : Türkiye'de ABD üsleriyle ilgili görüşmeler başladı.

7 Mayıs 1966 : Cumhuriyet tarihinde ilk defa polis, gece vakti TBMM'nde arama yaptı.

18 Mayıs 1966 : Türk-Yunan görüşmeleri yeniden başladı.

2 Haziran 1966 : Kayseri'de Türkiye İşçi Partisi (TİP) İl merkezi tahrip edildi.

5 Haziran 1966 : Senato kısmi seçimleri yapıldı. AP: 39, CHP: 18 senatörlük kazandılar.

11 Haziran 1966 : Genel Kurmay Başkanı Tural, orduya bir genelge yayınladı: "Nurculuk tehlikesini birliklere anlatın."

20 Haziran 1966 : Bir tatbikat sırasında 16 komando eri Botan Çayı'nda boğularak şehit oldu.

28 Haziran 1966 : Demokrat Parti Hükümetlerinde Dışişleri Bakanlığı yapmış olan, bilim dünyasının tanınmış simalarından Prof. Fuat Köprülü (Doğumu:1890) öldü.

7 Temmuz 1966 : Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay, Eski Cumhurbaşkanı Celal Bayar'ın cezasını affetti.

12 Temmuz 1966 : Muş'un Varto ilçesinde şiddetli deprem. 2283 ölü var.

31 Ağustos 1966 : Danıştay kararını uygulamayan Çorum Belediye Başkanı'nı protesto amacıyla 'Ölüm yürüyüşü'ne çıkan ve 34 günde 716 kilometre yürüyen temizlik işçileri İstanbul'a ulaştılar.

14 Eylül 1966 : Eski Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel öldü. (219 gün komada kaldı.)

24 Eylül 1966 : İsmet İnönü, 83. doğum günü dolayısıyla, Hilton'da verilen partide hayatında ilk defa dans etti.

5 Ekim 1966 : Başbakan Demirel, 'Almus Barajı'nı işletmeye açtı.

8 Ekim 1966 : İnönü, Ankara İl Kongresi'nde konuştu: 'CHP'nin ortanın solunda bulunduğunu ve aşırı sola karşı olduğunu' belirtti.

16 Ekim 1966 : İnönü'nün, Yassıada Yüksek Adalet Divanı'nın verdiği ölüm kararlarının önlenmesi için Cumhurbaşkanı Cemal Gürsel'e yazdığı mektup açıklandı: 'Ölüm kararlarının infazı milli menfaatlere aykırıdır.'

17 Ekim 1966 : CHP 18. Kurultayı'nda, İsmet İnönü 929 oyla tekrar Genel Başkanlığa seçildi. Kasım Gülek 230 oy aldı.

24 Ekim 1966 : Bülent Ecevit, CHP Genel Sekreteri seçildi.

12 Kasım 1966 : Ankara'da Türk-İş ve bazı öğrenci kuruluşları tarafından 'Amerika'yı Telin' mitingi düzenlendi.

13 Kasım 1966 : Adana'da halk, Amerikalılara ait binalara saldırdı.

2 Aralık 1966 : Başbakan Demirel konuştu: "... Ordu, mektep ve camii rahat bırakın."

8 Aralık 1966 : Erzurum Dumlu Bucağı'ndaki 247. Piyade Alayı koğuşundaki benzin bidonunun patlaması sonucu 65 erimiz yanarak şehit oldu.

14 Aralık 1966 : Deniz Kuvvetlerine bağlı gemiler muhtemel bir harekat için Akdeniz'e açıldı. Kıbrıs'a silah sevkıyatı konusunu Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi'ne getirdik. Kıbrıs'a silah satan Çekoslovak Hükümeti'ni sert bir nota ile uyardık. Çekler sevkıyatı durdurdu.

19 Aralık 1966 : Sovyetler Birliği Başbakanı Kosigin Türkiye'ye resmi bir ziyarette bulundu.



1967



2 Ocak 1967 : Anadol marka ilk otomobil piyasaya çıktı.

3 Ocak 1967 : Moskova Büyükelçiliğimiz Müsteşarı Sadi Çoruh, Moskova'da intihar etti.

4 Ocak 1967 : Cumhurbaşkanı Sunay, 490 km. uzunluğundaki Batman-İskenderun petrol boru hattını hizmete açtı.

25 Ocak 1967 : Genelkurmay Başkanı Tural, Ordu'ya devrimlerin korunmasıyla ilgili bir genelge gönderdi. Bu genelge politik havayı bir hayli etkiledi. Meclis'te tartışmalara yol açtı.

9 Mart 1967 : Türkiye yapımı ilk muhrip Gölcük'te kızağa konuldu.

11 Mart 1967 : Türk edebiyatı ve basın dünyasının ünlü simalarından, 'Akbaba' dergisi sahibi Yusuf Ziya Ortaç (Doğumu:1896) öldü.

2 Nisan 1967 : Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay, ABD Başkanı Johnson'ın davetlisi olarak Amerika'ya gitti.

3 Nisan 1967 : Washington'da Büyükelçilik binamıza bomba atıldı, hasar meydana geldi.

15 Nisan 1967 : 8 Milletvekili Millet Partisi'nden istifa etti.

21 Nisan 1967 : Yunanistan'da darbe. Ordu ile anlaşan Kral, siyasi liderleri tutukladı ve yeni bir hükümet kuruldu. (Albaylar Cuntası olarak adlandırılır.)

28 Nisan 1967 : 19. CHP Kurultayı toplandı. İnönü: "Sosyalizmi aşama olarak kabul eden komünistlerle hiç bir ilgimiz yoktur." Kurultayda sert tartışmalar oldu, 48 Milletvekili ve Senatör CHP'den istifa etti. İnönü: "Asıl çalışma şimdi başlıyor." dedi.

12 Mayıs 1967 : Prof. Turhan Feyzioğlu başkanlığında Güven Partisi kuruldu. İnönü: "Demek ki, güvene ihtiyaçları var..." dedi.

30 Mayıs 1967 : Fransa, Kıbrıs'ta iki cemaatin varlığını kabul etti.

2 Haziran 1967 : Yeni Türkiye Partisi'nin (YTP) AP'ye katılması için prensip kararı alındı.

5 Haziran 1967 : Ortadoğu'da İsrail-Arap Savaşı'nın başlaması dolayısıyla Türk Silahlı Kuvvetleri alarma geçirildi.

14 Haziran 1967 : Sovyet Rusya, İsrail'in Süveyş Kanalı ve Akabe statüsünde değişiklik istemesine karşı, Boğazlarda da uluslararası kontrol talep etti.

4 Temmuz 1967 : Hacettepe Üniversitesi kurulması hakkındaki kanun kabul edildi.

18 Temmuz 1967 : Kıbrıs'ta İngiliz üslerinin Türkiye'ye verilmesi suretiyle bunalıma bir çözüm yolu bulunması yönünde yeni bir İngiliz teklifi öne sürüldü.

20 Temmuz 1967 : BM Genel Sekreteri U-Thant'ın Kıbrıs'taki özel temsilcisi Osario Tafall Ankara'ya geldi. İnönü: "Kıbrıs'ta federasyonda ısrar edilmelidir..." dedi.

23 Temmuz 1967 : Sakarya ve dolaylarında deprem. 100 kayıp var.

25 Temmuz 1967 : Papa 6. Paul Türkiye'ye geldi. Efes'te hacı oldu.

27 Temmuz 1967 : Tunceli Pülümür dolaylarında deprem. 112 ölü var.

20 Ağustos 1967 : İzmir'de Yüksek İslam Enstitüsü'nün temeli atıldı. Demirel: "... Din adamı birkaç yabancı dil bilmelidir."

9 Eylül 1967 : Kıbrıs konusu ile ilgili ilk zirve toplantısı Edirne Keşan'da Türk ve Yunan Askeri İdaresi Başkanları arasında başladı.

10 Eylül 1967 : Türk ve Yunan heyetlerinin Dedeağaç'da yaptıkları görüşmeden bir sonuç alınamadı.

13 Eylül 1967 : Başbakan Demirel, Adakale'deki soydaşlarımızı yurda getirmek için Romanya'ya gitti. Adakale, (yeni adı Orsova) Tuna nehrinin ağzında bulunan ufak bir adadır. 300 kadar olan nüfusunun büyük bölümü Türktür.

17 Eylül 1967 : Kayseri'de yapılan Kayserispor-Sivasspor futbol maçında çıkan olaylarda 40 kişi öldü, 300 kişi yaralandı. Olayın duyulması üzerine Sivaslılar galeyana gelerek, Sivas'ta bulunan Kayserililere ait dükkanları tahrip ettiler.

19 Eylül 1967 : Başbakan Demirel, Sovyet Hükümetinin gönderdiği özel bir uçakla Moskova'ya gitti. Sovyet Başbakanı Kosigin ile görüşmelere başlandı.

7 Ekim 1967 : İstanbul Boğazı'nda demirleyen 6. Filoya ait denizciler, yapılan miting dolayısıyla karaya çıkartılmadılar.

11 Ekim 1967 : 3. Ordu karargahı 28 yıl sonra tekrar Erzurum'dan Erzincan'a taşındı.

1 Kasım 1967 : Kıbrıs Türk Cemaati Meclis Başkanı Rauf Denktaş'ın 21 Ekim günü Ada'ya çıktığı ve bir ihbar neticesi 31 Ekim'de yakalandığı öğrenildi. Rauf Denktaş'ın geri verilmesini istedik.

6 Kasım 1967 : Amerika, Kıbrıs Cumhuriyeti'nden, Rauf Denktaş'ın tahliyesini istedi.

12 Kasım 1967 : İstanbul ve Ankara'da Denktaş'ın tutukluluğunun sürdürülmesi dolayısıyla mitingler düzenlendi. Gençler polisle çatıştı. Kıbrıslı lider Rauf Denktaş serbest bırakıldı ve Türkiye'ye döndü.

16 Kasım 1967 : Kıbrıs'ta Rumlar yeniden saldırıya geçtiler. 24 Türk şehit edildi. Bazı köylerimiz işgal edildi. Türkiye'de yapılan mitinglerde gençler, 'Demirel istifa!' diye yürüdüler.

17 Kasım 1967 : Kıbrıs'taki vahim durum üzerine TBMM'de 18 saat süren gizli görüşme yapıldı. Hükümete Silahlı Kuvvetleri kullanma yetkisi verildi. (Evet: 432, Boş: 2, Hayır: 1)

18 Kasım 1967 : Yunan askerinin Ada'yı boşaltmasını istedik. BM Genel Sekreteri U-Thant, Rumları suçladı. Jetlerimiz Kıbrıs üzerinde alçak uçuş yapıyor. Savaş gemilerimiz Girne açıklarında bekliyor. Genel Kurmay Başkanı Tural halka yaptığı açıklamada: "Hareket halindeyiz. Herhangi bir endişeniz olmasın..." dedi.

20 Kasım 1967 : ABD Başkanı Johnson gönderdiği bir mektupla, NATO'ya ait silah ve teçhizatı kullanmayın uyarısında bulundu.

- Yunanistan Ada'ya asker yığmaya devam ediyor. Türkiye'nin her yerinde mitingler düzenleniyor. Türk Silahlı Kuvvetlerinin göze çarpan hazırlıkları var.

- Yunanistan isteklerimizi kabul etmedi.

23 Kasım 1967 : Bakanl

[Engin]

23 Kasım 1967 : Bakanlar Kurulu bir bildiri yayınladı: "Müdahalede kararlıyız!..."

- ABD Başkanı Johnson, Ankara'ya özel bir temsilci (Cyrus Vance) gönderdi. Gençler temsilcinin Esenboğa Havaalanı'na inmesine karşı koymak istediler. Johnson'ın temsilcisi Ankara-Atina arasında adeta mekik dokuyor.

- Türk jetleri devamlı Kıbrıs üzerinde. Birlikler sınırlara doğru kaydırılıyor. Türkiye'nin sabrı taşmak üzere.

26 Kasım 1967 : Türkiye'nin Cyrus Vance aracılığı ile Yunanistan'a bildirdiği 4 şart:
1-Türkiye ve Yunanistan 16 Ağustos 1960 tarihli Lefkoşe Antlaşması gereğince Kıbrıs'ın bağımsızlığını, toprak bütünlüğünü ve masumiyetini kabul ederler.
2-Kıbrıslı olmayan askeri kuvvetlerin (Antlaşmalarla öngörülenlerin dışında) Kıbrıs'dan süratle çıkmasında taraflar mutabakatlarını bildirirler.
3-Türkiye ve Yunanistan bu hususlara uyduklarını önce Yunanistan, sonra Türkiye açıklar.
4-Kıbrıslı olmayan kuvvetlerin Kıbrıs'ı tahliyesi üzerine Türkiye buhranın giderilmesi için gereken tedbirleri alacaktır.

27 Kasım 1967 : Kıbrıs buhranının en kritik gününün en kritik saatleri:
Saat 04.35: Özel Temsilci Cyrus Vance, Atina'dan Ankara'ya döndü.
07.00: Vance, NATO Genel Sekreteri Brosio ile görüştü.
08.00: Dışişleri Bakanı İ. S. Çağlayangil temsilciyi kabul etti. 09.45'de görüşme son buldu.
09.00: Cumhurbaşkanı Sunay, Brosio'yu kabul etti. Görüşme saat 10.00'da bitti.
10.00: Demirel, Çağlayangil'i evinde kabul etti.
10.45: Demirel ve Çağlayangil Sunay ile görüşmek üzere Çankaya'ya gittiler.
12.30: Bakanlar Kurulu toplandı. 13.10'da son buldu.
13.15: Demirel, ayrı ayrı olarak Muhalefet liderleri İnönü, Feyzioğlu, Bölükbaşı, Aksu ve Türkeş ile görüştü.
18.15: Bakanlar Kurulu 2. defa toplandı.
21.00: Sovyet Büyükelçisi Smirnov kendi isteğiyle Çağlayangil ile 55 dakika süren bir görüşme yaptı. Yaptığı açıklamada: "Antlaşmalara aykırı olarak Ada'ya sokulan askerlerin çıkarılmasını istiyoruz..." dedi.
01.30: Donanma Mersin'den denize açıldı.

28 Kasım 1967 : Gerginlik doruk noktasında. Savaş gemilerimiz Kıbrıs karasularına girdi ve geri döndü.

-Ana Muhalefet Lideri İnönü: "... Son imkana kadar barış yolu araştırılmalı, bu mümkün olmazsa gereği yapılmalıdır." dedi.

29 Kasım 1967 : Yunanistan, Kıbrıs hakkındaki Türk şartlarını kabul etti. Buhran giderildi. Yunan ordusunda alarm kaldırıldı. Türk jetleri Kıbrıs'ta Makarios'un sarayı üzerinde uçtular. Demirel: "... Durumun salaha (barış) doğru gitmesi ümidi görülüyor..." dedi.

7 Aralık 1967 : İnönü Kıbrıs hakkında açıklama yaptı: "Amerika'nın düşüncesinin ne olduğunu hiçbir zaman öğrenemedim. Makarios, Amerika ve Rusya'yı kendi çıkarına kullanıyor."

13 Aralık 1967 : Yunanistan ikiye bölündü. Albaylar Cuntası, Kral Konstantin'in yetkilerini elinden aldı ve yerine bir kral naibi tayin etti. Güneye Cunta, Kuzeye Kral hakim durumda. Bir süre sonra Cunta bütün Yunanistan'ın kontrolünü eline geçirdi.

14 Aralık 1967 : Yunan Kral'ı İtalya'ya kaçtı. Darbe harekatına katılan bir Tümgeneral Türkiye'ye sığındı.

29 Aralık 1967 : Kıbrıs'ta geçici Türk yönetimi ilan edildi. Ada'da Türk Cemaatinin tabi olacağı 19 prensip açıklandı.



1968



4 Ocak 1968 : Türk yönetimi üyelerinin Lefkoşe'den dışarıya çıkamayacakları hakkında karar alındı.

10 Ocak 1968 : Kurtuluş Savaşı Komutanlarından Orgeneral Ali Fuat Cebesoy (Doğumu:1882) öldü.

15 Ocak 1968 : Aşırı soğuklar bütün yurdu etkisi altına aldı. İzmit körfezi dondu.

24 Ocak 1968 : İnönü'nün Konya CHP Kongresi'ne gönderdiği mesaj: "... En büyük tehlike irticadır..."

7 Şubat 1968 : Kozlu ve Zonguldak'ta işçiler sendika binalarına saldırdılar.

18 Şubat 1968 : Millet Partisi'nden istifa eden 8 Milletvekili AP'ye girmeye karar verdi.

24 Şubat 1968 : Ankara'da yapılan 'Anayasa Mitingi'nde olaylar çıktı.

25 Şubat 1968 : İstanbul'da 'Uyanış Mitingi' yapıldı.

1 Mart 1968 : Seçimlerde bakiye usulünün kaldırılmasına dair kanun kabul edildi. CHP ve TİP meclisi terk etti.
CHP genel Başkanı İsmet İnönü: "Bu çeşit vicdan hürriyeti anlayışı, memleketi bir vatandaş çatışmasına götürmektedir. Endişe ediyoruz."
TİP Genel Başkanı Mehmet Ali Aybar: " Hükümet üyelerinden rica ediyorum. Bu kanunu geri alınız. Aksi halde demokrasinin başına geleceklerden siz sorumlusunuz."
AP Genel Başkanı ve Başbakan Süleyman Demirel: "CHP, milli bakiyeyi, küçük partileri koltuk değneği halinde kullanarak memleketi koalisyonlarla idare etmek için getirmiştir."

3 Mart 1968 : İstanbul'da 'Şahlanış Mitingi' yapıldı.

9 Mart 1968 : AIESEC'in 20. Genel Kurul açılış töreninde Başbakan adına konuşan Devlet Bakanı Seyfi Öztürk'ün konuşması üniversite öğrenciler tarafından devamlı surette kesildi ve konuşması 'Dağ başını duman almış' marşıyla anlaşılmaz bir hale getirildi. Öğrencilerin bir kısmı tutuklandı.

22 Mart 1968 : Bulgaristan ile 'Göç Antlaşması' imzalandı. 1 Nisan-30 Kasım arasında yapılacak göçte, haftada 300 soydaşımız gelebilecek.

29 Mart 1968 : Türkiye'de ilk böbrek nakli İstanbul'da Dr. Atıf Taykurt tarafından başarılı bir şekilde yapıldı.

30 Mart 1968 : Ankara'da 'Milli Şahlanış Mitingi' yapıldı.

24 Nisan 1968 : İstanbul Teknik Üniversitesi Makine Fakültesi Dekanı Prof. Saffet Müftüoğlu, bir öğrenci tarafından bıçaklanarak öldürüldü.

6 Mayıs 1968 : Anayasa Mahkemesi, Seçim Kanununda yer alan 'Barajlı D'Hont' sistemini, 'demokratik düzen niteliğini önler' gerekçesiyle iptal etti.

2 Haziran 1968 : Ara seçimler yapıldı. AP: 5 milletvekilliği, 38 senatörlük, CHP: 13 senatörlük, MP: 1 senatörlük, GP: 1 senatörlük kazandı. Seçimler esnasında kanlı olaylar oldu.

3 Haziran 1968 : Kocaeli'nde Belediye Başkanlığı'nı kazanan Leyla Atakan (42), Türkiye'nin ilk kadın belediye başkanı oldu.

6 Haziran 1968 : Kurtuluş Savaşı Komutanlarından Orgeneral Kazım Özalp (Doğumu:1882) öldü.

10 Haziran 1968 : Reformların hemen gerçekleşmesini isteyen Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesi öğrencileri, fakülte binasını işgal ettiler.

11 Haziran 1968 : Ankara Ün. Hukuk Fakültesi öğrencileri, fakülteyi işgal ettiler.

12 Haziran 1968 : İstanbul Ün. Hukuk Fakültesi öğrencileri, fakülteyi işgal ettiler.

13 Haziran 1968 : Boykot ve işgal olayları bütün üniversite ve okullara yayıldı. Yer yer polisle silahlı çatışmalar da yaşandı.

15 Haziran 1968 : 'Kısmet' isimli tekneleriyle, 2 yıl 10 ay 13 gün önce dünya turuna çıkan Sadun Boro ve eşi Odo Boro, İstanbul'a ulaştılar. İstanbul'da büyük bir karşılama töreni düzenlendi.

17 Haziran 1968 : İTÜ ve Maçka Teknik Okulu, öğrenciler tarafından işgal edildi.

18 Haziran 1968 : İnönü düzenlediği basın toplantısında: "... Gençlik problemleri eğitim politikasının değişmesiyle halledilir." dedi.

22 Haziran 1968 : Üniversite olayları TBMM'de görüşüldü.

24 Haziran 1968 : İstanbul Üniversitesi, işgal kaldırılıncaya kadar kapatıldı.

27 Haziran 1968 : İstanbul Ün.'de Eczacılık Fakültesi hariç, işgal kaldırıldı.

3 Temmuz 1968 : Boğaz Köprüsü projesi bir İngiliz firmasına ihale edildi.

17 Temmuz 1968 : Amerikan 6. Filosu'nun İstanbul'u ziyareti sırasında protesto gösterileri yapıldı.Gösterilerde yaralananlar oldu.

24 Temmuz 1968 : İstanbul'da gençlerle polisler arasında yer yer çatışmalar oldu.

25 Temmuz 1968 : İstanbul'da gençler, polisle tekrar çatışmaya girdiler. İnönü: "Olaylar doğru teşhis edilmezse yurtta huzur bozulur..." dedi.

27 Temmuz 1968 : İstanbul'da Türkiye Milli Gençlik Teşkilatı, 'Anayasa ve Kanunlara Saygı' mitingi düzenledi.

28 Temmuz 1968 : Kadıköy ve Geyve 'Milli Mücadele Mücahit Kahraman Milis Kuvvetleri Derneği'ne mensup bir grup Gazi, 'sağ-sol kavgasını' protesto etmek için Taksim'de miting düzenlediler.

1 Ağustos 1968 : Türkiye'de ilk defa bir toplu iş sözleşmesi, tartışma ve kavga olmadan, Türkiye Teknisyen Gazeteciler Sendikası ile Hürriyet Gazetesi arasında imzalandı.

11 Ağustos 1968 : İzmir'de saatli bomba patladı. 9 kişi tutuklandı. Tüm ülkede şiddet olayları tırmanıyor.

15 Ağustos 1968 : Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Komutanları, istekleriyle emekliye ayrıldılar.

17 Ağustos 1968 : Orgeneral Memduh Tağmaç Kara Kuvvetlerine, Oramiral Celal Eyicioğlu Deniz Kuvvetlerine, Orgeneral Reşat Mater Hava Kuvvetlerine atandılar. (1971 muhtırasını verenler yerlerini aldılar.)

21 Ağustos 1968 : Çekoslovakya, SSCB Silahlı Kuvvetleri tarafından işgal edildi.

3 Eylül 1968 : Bartın ve Amasra'da deprem. 27 ölü var.

24 Eylül 1968 : Muş Varto'da şiddetli deprem. 4.000 kayıp var.

13 Ekim 1968 : 167 kişilik ilk Türk işçi kafilesi Avusturalya'ya uğurlandı.

18 Ekim 1968 : CHP 19. Kurultayı başladı. 85 yaşındaki İsmet İnönü, tek aday olarak girdiği kurultayda tekrar Genel Başkanlığa seçildi.

25 Ekim 1968 : Fransa Cumhurbaşkanı General De Gaulle resmi bir ziyaret için Türkiye'ye geldi. Yaptığı açıklamada: "Kıbrıs için bölünme şarttır." dedi.

22 Kasım 1968 : Türkiye'de ilk defa bir kalp nakli, Ankara Yüksek İhtisas Hastanesi'nde Dr. Kemal Beyazıt tarafından yapıldı. Hasta 18 saat yaşayabildi.

27 Kasım 1968 : İstanbul'da Doç. Dr. Siyami Ersek tarafından 2. defa başarılı bir kalp nakli ameliyatı yapıldı.

29 Kasım 1968 : AP 4. Büyük Kongresi başladı. Süleyman Demirel tekrar Genel Başkan seçildi. Yaptığı konuşmada: "Şikayet mevzularının halli, yeni husumetler meydana getirmeme gerçeği içinde mümkün olur. Danıştay'ın sık sık yürütmeyi durdurma kararı alması doğru değildir. Genel Müdürünü seçmekten mahrum bir hükümet sorumlu tutulursa, bu hukuki tezat olur... Özerklik devlet içinde devlet olma değildir..." dedi.

26 Aralık 1968 : İstanbul Üniversitesi devam eden öğrenci olayları nedeniyle süresiz kapatıldı.

28 Aralık 1968 : Türkiye İşçi Partisi Olağanüstü Kurultayı yapıldı. Parti Tüzüğüne: 'TİP, demokratik, sosyalist bir örgüttür.' maddesi eklendi. Mehmet Ali Aybar tekrar Genel Başkanlığa seçildi.



1969



6 Ocak 1969 : ABD Büyükelçisi Robert Kommer'in makam arabası Ortadoğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) bahçesinde öğrenciler tarafından yakıldı.

9 Ocak 1969 : Devam eden olaylar üzerine ODTÜ bir ay süre ile kapatıldı. Danıştay yürütmeyi durdurma kararı verdi.

11 Ocak 1969 : İstanbul Kartal'da Singer Fabrikası işçileri polis ile çatıştı.

- İstanbul Ün. Orman Fakültesi kapatıldı.

25 Ocak 1969 : İstanbul'da tarihi Sultanahmet Cezaevi, yeni yapılan Sağmalcılar Cezaevi bittiğinden boşaltıldı. (Şimdilerde Four Seasens Oteli olarak hizmet vermektedir.)

28 Ocak 1969 : Aşırı soğuk havalar tüm yurdu etkisi altına aldı. Küçükçekmece gölü dondu.

11 Şubat 1969 : Tekrar İstanbul Boğazına gelen Amerikan 6. Filosunu protesto gösterileri düzenlendi. Yaralananlar oldu.

12 Şubat 1969 : Ünlü sinema ve tiyatro sanatçısı Vahi Öz (Doğumu:1911) öldü.

15 Şubat 1969 : 6. Filo, İzmir ve Trabzon'da da protesto edildi.

16 Şubat 1969 : İstanbul'da tekrar yapılan 6.Filo'yu protesto gösterilerinde 2 kişi öldü, onlarca yaralı var.

26 Şubat 1969 : Tüm Türkiye'deki yoğun protestolar üzerine, 6. Filo ziyaretleri iptal edildi.

4 Mart 1969 : Doğu Anadolu'da kızamık salgını var. Pek çok çocuk salgından öldü.

12 Mart 1969 : Genelkurmay Başkanı Cemal Tural ile Kara Kuvvetleri Komutanı Memduh Tağmaç yer değişti. Tural, Askeri Şura'da görevlendirildi. (1971 muhtıra ekibinin lideri, askeri teamüllere aykırı olarak görevinin başına geldi.)

21 Mart 1969 : Polis, İstanbul Üniversitesi'nde gece arama yaptı.

22 Mart 1969 : Başbakan Demirel basın toplantısı düzenledi: "1960 modeli olayların tekrarını hayal edenler var. Ellerinde kronometre, hükümetin meşrutiyetini kaybetmesini bekliyorlar."

26 Mart 1969 : Romanya Devlet Başkanı Nicolae Çavuşescu, Türkiye'ye resmi bir ziyarette bulundu.

28 Mart 1969 : Manisa Alaşehir'de deprem. 53 kişi öldü.

8 Nisan 1969 : İstanbul Üniversitesi öğrencileri rektörlük binasını işgal ettiler.

10 Nisan 1969 : Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi öğrencileri, fakülteyi işgal ettiler.

12 Nisan 1969 : Orta Doğu Teknik Üniversitesi, ekim ayına kadar kapatıldı.

14 Nisan 1969 : İstanbul Ün. Hukuk Fakültesi 1 hafta süreyle kapatıldı.

1 Mayıs 1969 : Yargıtay Başkanı İmran Öktem öldü. Cenaze töreninde büyük çapta olaylar çıktı. Cenaze törenine katılan İsmet İnönü güçlükle korunabildi. İnönü: "Olay, her manasıyla bir ölçüde 31 Mart vakasıdır."

7 Mayıs 1969 : İmran Öktem'in cenaze töreninde çıkan olayları protesto etmek için Ankara'da hukukçular yürüyüş yaptı.

14 Mayıs 1969 : İsmet İnönü ve Celal Bayar, İstanbul'da Pembe Köşk'te buluştular. 1950 yılından beri süren dargınlık bitti.

- Eski DP'lilerin siyasi haklarının iadesini öngören Anayasa değişikliği tekliflerinin birinci görüşmesi TBMM'de yapıldı. Teklif kabul edildi.

16 Mayıs 1969 : Cumhurbaşkanı Sunay, Genel Kurmay Başkanı ve Kuvvet Komutanları ile bir toplantı yaptı.

20 Mayıs 1969 : İnönü, Cumhurbaşkanı Sunay'a 'DP'lilerin affı' konusu ile ilgili bir mektup gönderdi: "Sayın Cumhurbaşkanı, CHP Genel Başkanı olarak ben ve partimin yetkili organları, siyasi hakların iadesi için Millet Meclisi'ne verilmiş bulunan 218 imzalı bir Anayasa değişikliği teklifini destekleme kararı aldığımızdan beri, gerek Zatı Devletlerinin, gerek bazı yüksek komutanların uyarı ve ısrarlarına muhatap olmaktayız..."

21 Mayıs 1969 : Başbakan Demirel, AP Grubunda konuştu: "...Seçimlere gidelim. Hem Meclis'in verdiği oylar boşa gitmez, hem de senatomuz zedelenmez... Ordu, hükümete bir muhtıra vermemiştir. Biz bazı sıkıntılar içindeyiz..."

23 Mayıs 1969 : 3. Cumhurbaşkanı Celal Bayar: "Mücadeleme devam edeceğim."

30 Mayıs 1969 : İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi işgal edildi.

1 Haziran 1969 : İstanbul Üniversitesinde 6 fakülte öğrenciler tarafından işgal edildi. Üniversite kapatıldı. Savcılık Üniversitede arama yaptı.

9 Haziran 1969 : İstanbul Üniversitesi'nde sınavlar yapılamadı. Öğrenciler polisle çatıştı. İstanbul Üniversitesi Senatosu, Üniversiteyi süresiz kapatma kararı aldı. Danıştay kararı durdurdu. Başbakan Demirel: "... Sokağa dökülmekle hiçbir mesele halledilemez..."

11 Haziran 1969 : Öğrenci olayları, Ankara'da tekrar başladı. Tüm yurtta gerginlik artıyor.

13 Haziran 1969 : Irak Hava Kuvvetlerine bağlı iki jet uçağı Hakkari'ye bomba attı. Yanlışlık olduğu bildirildi.

15 Haziran 1969 : 3. Cumhurbaşkanı Bayar, basın toplantısı düzenledi: "DP'lilere siyasi haklarının verilmemesi büyük adli hatadır... AP, muhalefet kadar sebat gösterse, siyasi af sorunu çözümlenir."

16 Haziran 1969 : Demirel, Bayar'a cevaben verdiği demeçte: "Yeni meseleler ortaya çıkarmamak şartıyla siyasi hakların iadesine taraftarız."

20 Haziran 1969 : Artan öğrenci olayları üzerine Ege Üniversitesi süresiz tatil edildi.

25 Haziran 1969 : Kırıkkalede oynanan 3. Lig Kırıkkalespor-Tarsus İdman Yurdu futbol maçında çıkan olaylarda, 4 kişi öldü, 100'den fazla kişi yaralandı.

29 Haziran 1969 : Celal Bayar, Hürriyet gazetesinde, 'Başvekilim Adnan Menderes' adlı seri yazı dizisini yayınlamaya başladı.

3 Temmuz 1969 : Türk-Amerikan ikili antlaşması imzalandı. Bu antlaşmayla, Türkiye'deki üslerin mülkiyetinin Türkiye'ye ait olduğu Amerika tarafından da kabul edildi.

7 Temmuz 1969 : Kayseri'de, Türkiye Öğretmenler Sendikası Genel Kurulu toplantısının yapıldığı esnada iki cami ve bir okul binasına bomba atıldı. Şehirde kanlı olaylar yaşandı. Toplantı Ankara'da sürdürüldü.

8 Ağustos 1969 : Orman Bakanlığı kuruldu.

14 Ağustos 1969 : Öğrenciler tarafından, Ankara İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi işgal edildi.

19 Eylül 1969 : İstanbul'da Işık Mühendislik ve Mimarlık Özel Yüksek Okulu'nda öğrenciler çatıştı. 1 öğrenci öldü, onlarca yaralı var.

20 Eylül 1969 : İstanbul'da Milli Türk Talebe Birliği'nin Cağaloğlu binasında bomba patladı. 1 kişi öldü.

23 Eylül 1969 : ODTÜ'de sağcı ve solcu öğrenciler çatıştı, 1 kişi öldü. Cenazesinde büyük olaylar çıktı.

- İnönü: "... Polis, halk gözünde hakkı olan yerini yitiriyor..." dedi.

1 Ekim 1969 : Demirel Erzurum'da konuştu: "... Rejimi değiştirmeye kalkacakların kafası kırılır..."

12 Ekim 1969 : Genel seçimler yapıldı.
AP 260 Milletvekili (%46.53 oy aldı)
CHP 144 " (%27.36 oy aldı)
GP 14 "
BP 7 "
MP 6 "
YTP 3 "
TİP 2 "
MHP 1 "
Bağımsız 11 "

-İnönü: "Darbeye heves edecek kadar gözü kararmışların demokrasiyi bertaraf etmelerine izin vermeyeceğiz...AP iktidarı ile dalaşmayacağız." dedi.

24 Ekim 1969 : Şair Behçet Kemal Çağlar (Doğumu:1908) öldü.

28 Ekim 1969 : Bazı öğrenci dernekleri kapatıldı.

2 Kasım 1969 : Demirel 2. Kabinesini kurdu. (165 red, 263 kabul)
Başbakan Süleyman Demirel
Devlet Bakanı Gürkan Titrek
Devlet Bakanı İsmet Sezgin,
Devlet Bakanı Hüsamettin Atabeyli,
Devlet Bakanı Turhan Bilgin
Adalet Bakanı Yusuf Ziya Önder
Milli Savunma Bakanı Ahmet Topaloğlu
Dışişleri Bakanı İhsan Sabri Çağlayangil
İçişleri Bakanı Haldun Menteşoğlu
Maliye Bakanı Mesut Erez
Ticaret Bakanı Ahmet Dallı
Bayındırlık Bakanı Turgut Gülez
Çalışma Bakanı Seyfi Öztürk
İmar ve İskan Bakanı Hayrettin Nakipoğlu
Ulaştırma Bakanı Nahit Menteşe
Turizm Bakanı Necmettin Cevheri
Köy İşleri Bakanı Turhan Kapanlı
Orman Bakanı Hüseyin Özalp

Enerji Bakanı Sabit Osman Avcı
Gümrük ve Tekel Bakanı Ahmet İhsan Birincioğlu
Tarım Bakanı İlhami Ertem
Milli Eğitim Bakanı Orhan Oğuz
Sanayi Bakanı Selahattin Kılıç
Sağlık Bakanı Vedat Ali Özkan

5 Kasım 1969 : DP'lilere siyasi af kanununun ikinci müzakeresi senatoda yapıldı. 127 kabul, 23 red.

8 Aralık 1969 : İstanbul'da Yıldız Mühendislik ve Mimarlık Akademisi'nde öğrenciler çatıştı, 1 öğrenci öldü.

14 Aralık 1969 : Yıldız Mühendislik ve Mimarlık Akademisi'nde 1 öğrenci daha öldü.

15 Aralık 1969 : Türkiye Öğretmenler Sendikası (TÖS) ve İlk-Sen'in ortaklaşa düzenledikleri 4 günlük 'öğretmen boykotu' başladı. Hükümet, TRT'ye yayın yasağı koydu.

16 Aralık 1969 : Boğaz Köprüsü 303 milyon liraya ihale edildi. (Kuleler arası 1074 metre, su seviyesinden yüksekliği 64 metre, kulelerin boyları 165 metre)

19 Aralık 1969 : 6. Filo'ya bağlı savaş gemilerinin İzmir'e gelmesiyle, kentte protesto gösterileri başladı.

20 Aralık 1969 : Yıldız Mühendislik ve Mimarlık Akademisi kapatıldı.

29 Aralık 1969 : İstanbul Topkapı'da 'Gamak Elektrik Motorları Fabrikası'nda işçiler polis ile çatıştı, 1 işçi öldü.

31 Aralık 1969 : Cumhurbaşkanı Sunay, yayınladığı yeni yıl mesajında: "... İdeolojilerin zaferi uğruna vatan çocuklarını birbirinin canına kıyacak bir sorumsuzluk uçurumuna sürükleyenler affedilemez ve ihanetin temsilcileri durumuna düşerler."

[yunuxxl]

aynı yazıyı reklam_link forum sayfalarında da yayınlanmıştı, sanırım aynı almanak kullanılmış..
oradan takip edemedim ama bunun dewam ettiğini, istek halinde 1970 sonrasını da yazacağını söylemişti,

eğer kaynak aynı ise, dewamını getirir misin? hepsini okumaya zamanım yok ama bir kopyasını kaydettim, 1970 sonrası da ülkemiz tarihinde  önemli yer tutmakta..

güzel paylaşım teşekkürler

[Engin]

merhaba, kaynak şu
http://www.geocities.com/almanakturkiye

bana mail ile geldi, şimdi isteğin üzerine googledan buldum.

senin dediğin üzere donanımhaberde de aradım, evet maildeki format donanımhaberdeki gibi   ama onlar da belirtmiş verdiğim ilk adresten aldıklarını  

orada yıl yıl seçip devam edilebiliyor...
-----------

kişisel fikirlerimi ekliyeyim, cadde bulvarlara verilen bir çok isimlerin sahiplerinin gerçekte kim olduklarını yeni öğrendim!

asıl önemli tarihi öğretmeyip yeni neslin 100 150 yıl önceki uluslar arası ilişkilerimize göre bugün düşünmeye mecbur edildklerini gördüm.

kişilerin makam ve mevkilerini nasıl kendi çıkarları için kullandıklarını gördüm. ve bunun sağının solunun askerinin ayrım olmadan her kurumda vuku bulduğuna tanık oldum!

verdiğimiz notaların yerini kınamalara (bugün ise temennilere) bıraktığını gözlemledim...

okulsuz memleketimde din dersi konulup konulmaması ile uğraşıldığını, ekonominin havlu attığı dönemlerde, doğuda köyler mum ışğında aydınlanıp, dere yatağında çamaşır yıkarken, binlerce liraya anıt mezarlar yapıldığını gördüm... (şehitlerimize de atamıza da herşey az ama herşeyin bir önceliği var, üstelik bkz. "mustafa kemal'i anlamak fikirlerimi anlamaktır")

milletler cemiyetine davet neticesi girmediğimizi, girmek için almanya ve japonya'ya sembolik olarak savaş ilan ettiğimizi gördüm.

nato'ya girmek için kore'ye asker gönderdiğimizi gördüm. bizim olmayan bir savaşta yiten genç delikanlılara bir kere daha acıdım!

daha çoook şeyler var, üşenmeyin okuyun lütfen; bilhassa gençler!!

[Mustafa Taşlı]

[yunuxxl]

1970



6 Ocak 1970 : Başbakan Demirel, devam eden anarşik olaylar karşısında halkı sağduyuya ve göreve çağırdı.

7 Ocak 1970 : Grip salgını tüm yurtta etkili durumda. 33 İlde okullar tatil edildi.

14 Ocak 1970 : Kurtuluş Savaşı Komutanlarından Orgeneral Asım Gündüz (doğ:1880) öldü.

26 Ocak 1970 : Konya bağımsız milletvekili Prof. Necmettin Erbakan tarafından 'sağ cephe boşluğunu doldurmak' amacıyla Milli Nizam Partisi (MNP) kuruldu.

11 Şubat 1970 : Kore Savaşına katılan Türk Tugayının Komutanı General Tahsin Yazıcı (Doğumu:1893) öldü.

- 1970 yılı bütçesi 214'e karşı 224 oy ile reddedildi. Demirel istifa etti. Cumhurbaşkanı Sunay, Demirel'i tekrar Kabineyi Kurmakla görevlendirdi.

20 Şubat 1970 : Boğaz Köprüsü'nün temeli Sunay ve Demirel tarafından atıldı.

3 Mart 1970 : Demirel, 3. Kabinesini eski bakanlar ile kurdu. 172'ye karşı 232 oy ile güvenoyu aldı.

3 Mart 1970 : Sultanahmet Meydanı'nda bulunan Halide Edip Adıvar'ın büstü, gece meçhul kişilerce parçalandı.

18 Mart 1970 : Yüksek Öğretmen Okulu'nda olaylar, 1 öğrenci öldü.

19 Mart 1970 : İstanbul Teknik Üniversitesi'nde polisler tarafından arama yapıldı.

27 Mart 1970 : Gediz'de şiddetli deprem. 1087 ölü var. 90.000 kişi evsiz kaldı.

6 Nisan 1970 : İstanbul Üniversitesi, meydana gelen anarşi olaylar sebebiyle süresiz kapatıldı. Okul polis kordonu altına alındı.

8 Nisan 1970 : Ermeniler, Beyrut'ta Türk Haftası'nın açılışını önlediler.

13 Nisan 1970 : Öğrenciler Ankara Tıp Fakültesi'ni bastılar. 1 askeri doktor öldü. Olayların büyümesi üzerine Ankara Üniversitesi'ne bağlı bazı fakülteler kapatıldı.

18 Mayıs 1970 : Siyasal Bilgiler Fakültesi öğrenci yurdu sabaha karşı polis tarafından arandı. Bazı öğrenciler gözaltına alındı.

29 Mayıs 1970 : Ankara'da Toplum Polisleri (Çevik Kuvvet), personel kanunu tasarısının tazminatları kaldıracağı yolundaki hükmünü protesto etmek için göreve çıkmadılar.

1 Haziran 1970 : Ankara'da 'Anayasa Mitingi' yapıldı.

3 Haziran 1970 : Ünlü yazar Orhan Kemal (Doğumu:1914) öldü.

6 Haziran 1970 : Personel kanunu tasarısı ile halk sağlığı hizmetlerinde reformun gerçekleşmemesini protesto için doktorlar yürüdü.

8 Haziran 1970 : İstanbul Ün. Edebiyat Fakültesi'nde çıkan çatışmada 1 öğrenci öldü.

14 Haziran 1970 : Personel kanunu tasarısındaki aksaklıkları protesto için, Türk Persen Ankara'da büyük bir protesto gösterisi düzenledi. (Bu tasarı için herkes yürüyor.)

16 Haziran 1970 : İstanbul'un Anadolu yakasında, işçilerin düzenlediği büyük yürüyüş kanlı noktalandı. 3 ölü ve onlarca yaralı var. İstanbul ve Kocaeli'nde 1 ay süre ile sıkıyönetim ilan edildi. Gece sokağa çıkma yasağı konuldu.

17 Haziran 1970 : TİP'in itirazı üzerine, Anayasa Mahkemesi, eski DP'lilere siyasi haklarının iadesini öngören kanunu 7'ye karşı 8 oyla iptal etti.

22 Haziran 1970 : İTÜ'nde sağcı ve solcu öğrenciler arasında silahlı çatışma oldu, yaralılar var.

13 Temmuz 1970 : İTÜ öğrencileri sınavlara girmediler.

14 Temmuz 1970 : Askerlik süresi 20 aya, yedek subaylık 18 aya indirildi.

15 Temmuz 1970 : TBMM'de İstanbul ve Kocaeli'nde uygulanan sıkıyönetim 2 ay daha uzatıldı.

9 Ağustos 1970 : Türk Lirası devalüe edildi.

15 Ekim 1970 : Sovyetler Birliğine ait bir uçak kaçırılarak Trabzon'a indirildi.

21 Ekim 1970 : 2 Amerikalı General ile 1 Türk Albayını Erzurum'dan Kars'a götüren U-8 tipi Amerikan uçağı rotayı şaşırarak Sovyet topraklarına indi. Diplomatik temaslar sonunda geri alındı. Sovyetler, Türkiye ve Amerika'yı protesto etti.

- AP 3. Büyük Kongresi Ankara'da toplandı. Demirel, yeniden Genel Başkan seçildi. (Demirel: 1425, Domaniç: 28, Yalçın: 15)

25 Ekim 1970 : Genel nüfus sayımı yapıldı. Nüfusumuz: 35.666.549

27 Ekim 1970 : Bir Sovyet uçağı Sinop'a kaçırıldı.

25 Kasım 1970 : İstanbul Amerikan Koleji, meydana gelen öğrenci olayları nedeniyle bir süre kapatıldı.

27 Kasım 1970 : İstanbul Kültür Sarayı, esrarengiz şekilde yandı.

5 Aralık 1970 : İstanbul Çapa Yüksek Öğretmen Okulu işgal edildi ve silahlı çatışma oldu. Okul süresiz kapatıldı.

7 Aralık 1970 : Ankara Yüksek Öğretmen Okulu işgal edildi.

- Ankara'da yabancı 5 şirketin bürosuna bomba atıldı.

8 Aralık 1970 : Hacettepe Üniversitesi'nde silahlı çatışma çıktı.

10 Aralık 1970 : İstanbul Üniversitesi'nde 8 fakülte kapatıldı.

11 Aralık 1970 : Hava Kuvvetleri Komutanı Muhsin Batur, Cumhurbaşkanı Sunay'a, 'Buhranlı günlerin artması ve muhtemel tehlikelerle' ilgili bir muhtıra verdi.

17 Aralık 1970 : Başbakan Demirel hakkındaki soruşturma hazırlık tahkikatı, 276'ya karşı 309 oyla reddedildi. Demirel, 'İddiaların, ciddiyetten uzak olduğunu ve kendisini ilgilendirmediğini, raporunda bunu belgelendirdiğini.' belirtti.

18 Aralık 1970 : Demokrat Parti, Adalet Partisi'nden ayrılan 26 milletvekilinin de katılımıyla kuruldu.

20 Aralık 1970 : İstanbul'da 'kapıcılar' yürüyüş yaptı.

30 Aralık 1970 : İnönü: "... Başlıca sorumlu, tükenmiş iktidardır." dedi.



1971



5 Ocak 1971 : Muhalefet Lideri İnönü, Cumhurbaşkanı Sunay ile, sürüp giden olaylara karşı alınacak tedbirler üzerine görüştüler.

18 Ocak 1971 : İTÜ'nde öğrenciler polisle çatıştı.

20 Ocak 1971 : ODTÜ süresiz olarak kapatıldı.

25 Ocak 1971 : Polis, Siyasal Bilgiler Fakültesi Yurdu'nda arama yaptı.

30 Ocak 1971 : İstanbul'da 11 özel okulun öğrencileri, Devrimci Gençlik (Dev-Genç) ve Devrimci Kadınlar Birliği'nin de katılımıyla, 'özel eğitimin devletleştirilmesi' için büyük bir yürüyüş düzenlediler.

1 Şubat 1971 : Ankara Fen Fakültesi öğrencileri boykot düzenlediler.

3 Şubat 1971 : Eski DP'lilerin siyasi haklarının verilmesini öngören kanun teklifi, 217 AP milletvekili ve senatörün imzasıyla TBMM Başkanlığı'na verildi.

12 Şubat 1971 : Bursa'da TOFAŞ Oto Fabrikası, Cumhurbaşkanı Sunay tarafından hizmete açıldı.

- Ziraat Bankası'nın Ankara Küçükesat Şubesi, silahlı kişilerce soyuldu.

15 Şubat 1971 : Ankara Balgat'ta Amerikan tesislerinde görevli bir Amerikan Çavuşu kaçırıldı. Bir süre sonra serbest bırakıldı.

20 Şubat 1971 : ODTÜ öğrencileri, bir süre önce Hacettepe Üniversitesi Yurdu'nda meydana gelen olayları protesto etmek için Ankara-Eskişehir yolunu trafiğe kapattılar.

2 Mart 1971 : İstanbul Hukuk Fakültesi'nde öğrenciler polis ile çatıştı.

4 Mart 1971 : Ankara'da 4 Amerikalı asker, Türk Halk Kurtuluş Ordusu (THKO) isimli örgüt tarafından kaçırıldı. 4 gün sonra serbest bırakıldılar.

5 Mart 1971 : ODTÜ'de güvenlik kuvvetlerinin arama yapmak istemeleri üzerine çıkan çatışmada, 1 öğrenci öldü, 1 jandarma şehit oldu, onlarca yaralı var.

- Bir süre önce Kırıkhan'da Hamidiye Camii'ne yapılan bombalı saldırıyı protesto etmek için yürüyüş yapan halk, güvenlik kuvvetleri ile çatıştı. Çok sayıda ölü ve yaralı var.

- Akbank'ın İstanbul Kadıköy Selamiçeşme Şubesi silahlı kişilerce soyuldu.

- Ankara Erkek Teknik Yüksek Okulu'nda çıkan çatışmada yaralananlar oldu.

7 Mart 1971 : İnönü yaptığı konuşmada: "... Kanla biten sonuç tamir olunmaz."

12 Mart 1971 : Türk Silahlı Kuvvetleri '12 MART MUHTIRASI’NI verdi.
"1-Parlamento ve Hükümet süregelen tutum, görüş ve icraatı ile yurdumuzu anarşi, kardeş kavgası, sosyal ve ekonomik huzursuzluklar içine sokmuş. Atatürk'ün bize hedef verdiği çağdaş uygarlık seviyesine ulaşmak ümidini kamu oyunda yitirmiş ve Anayasanın öngördüğü reformları tahakkuk ettirememiş olup, Türkiye Cumhuriyeti'nin geleceği ağır bir tehlike içine düşürülmüştür.
2-Türk Milletinin sinesinden çıkan Silahlı Kuvvetleri'nin bu vahim ortam hakkında duyduğu üzüntü ümitsizliği giderecek çarelerin partiler üstü bir anlayışla meclislerimizce değerlendirilerek mevcut anarşik durumu giderecek ve anayasanın öngördüğü reformları Atatürkçü bir görüşle ele alacak ve inkılap kanunlarını uygulayacak kuvvetli ve inandırıcı bir hükümetin demokratik kurallar içinde teşkili zaruri görülmektedir.
3-Bu husus süratle tahakkuk ettirilmediği takdirde Türk Silahlı Kuvvetleri kanunların kendisine vermiş olduğu Türkiye Cumhuriyeti'ni korumak ve kollamak görevini yerine getirerek idareyi doğrudan doğruya üzerine almağa kararlıdır.
Bilgilerinize"

Türk Silahlı Kuvvetleri adına Genelkurmay Başkanı Orgeneral Memduh Tağmaç, Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Faruk Gürler, Deniz Kuvvetleri Komutanı Oramiral Celal Eyicioğlu ve Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Muhsin Batur imzalı bu muhtıra, Cumhurbaşkanı'na, Cumhuriyet Senatosuna ve TBMM Başkanlığına verildi.

- Başbakan Süleyman Demirel istifa etti.

- CHP Lideri İnönü, Silahlı Kuvvetlerin muhtırası ve Demirel'in istifası üzerine, "Demokratik bir istifadır." dedi.

19 Mart 1971 : Kocaeli Milletvekili Nihat Erim, Kabineyi kurmakla görevlendirildi.

21 Mart 1971 : Yazar ve gazeteci Falih Rıfkı Atay (Doğumu:1894) öldü.

26 Mart 1971 : Türkiye'nin 12. Başbakanı Nihat Erim Kabinesini açıkladı. Kabinede, 5 AP'li, 3 CHP'li, 1 MGP' li, 1 Milli Birlik Grubu üyesi ve Parlamento dışından 14 teknisyen görev aldı. 7 Nisan'da yapılan oylamada 46 red, 3 çekimser oya karşın 321 oyla güvenoyu aldı. 74 Milletvekili oylamaya katılmadı.

Başbakan Nihat Erim

Başbakan Yardımcısı Sadi Koçaş (CHP)

Başbakan Yardımcısı Atilla Karaosmanoğlu (Dış)

Devlet Bakanı Mehmet Özgüneş (Tabi Senatör)

Devlet Bakanı Doğan Kitaplı (AP)

Devlet Bakanı İsmail Arar (CHP)

Milli Savunma Bakanı Ferit Melen (MGP)

İçişleri Bakanı Hamdi Ömeroğlu (Dış)

Dışişleri Bakanı Osman Olcay (Dış)

Maliye Bakanı Said Naci Ergin (Dış)

Milli Eğitim Bakanı Şinasi Orel (Dış)

Gençlik ve Spor Bakanı Sezai Ergün (AP)

Orman Bakanı Selahattin İnal (Dış)

Köy İşleri Bakanı Cevdet Aykan (Dış)

İmar ve İskan Bakanı Selahattin Babüroğlu (Dış)

Turizm Bakanı Erol Yılmaz Aksal (AP)

Enerji ve Tabi Kaynaklar Bk. İhsan Topaloğlu (CHP)

Sanayi ve Ticaret Bakanı Ayhan Çilingiroğlu (Dış)

Ulaştırma Bakanı Haluk Arık (Dış)

Tarım Bakanı Orhan Dikmen (Dış)

Bayındırlık Bakanı Cahit Karakaş (AP)

Dış Ekonomik İlişkiler Bakanı Özer Derbil (Dış)

Sağlık Bakanı Türkan Akyol (Dış)

Gümrük ve Tekel Bakanı Haydar Özalp (AP)

5 Nisan 1971 : 2 işadamı Dev-Genç militanlarınca kaçırıldı. 16 saat sonra serbest bırakıldılar.

11 Nisan 1971 : Genelkurmay Plan ve Program Dairesi Başkanı Korgeneral Atıf Erçıkan'ın Ankara'daki evine bomba atıldı, hasar meydana geldi.

15 Nisan 1971 : İstanbul'da bir doktorun oğlu, Dev-Genç militanlarınca kaçırıldı, 250.000 lira fidye karşılığı serbest bırakıldı.

22 Nisan 1971 : İstanbul, askeri ve sivil ekipler tarafından, gece sabaha kadar arandı.

- İnönü: "Eşkiya sokağa hakim olmuştur." dedi.

25 Nisan 1971 : Çin Halk Cumhuriyeti ile diplomatik ilişkiler kurulmasına karar verildi.

26 Nisan 1971 : İstanbul, İzmir, Ankara, Kocaeli, Sakarya, Zonguldak, Eskişehir, Adana, Hatay, Diyarbakır ve Siirt illerinde 1 aylık sıkıyönetim ilan edildi.

- Ünlü tiyatro sanatçısı Celal Sururi (Doğumu:1903) öldü.

27 Nisan 1971 : Dev-Genç, Doğu Kültür Ocakları ve Ülkü Ocakları kapatıldı.

3 Mayıs 1971 : Ziraat Bankası İstanbul Unkapanı Şubesi'ni soymak isteyen hırsızlar, banka koruma görevlisi Tahsin Yaman'ı öldürdüler. Suçlular yakalandı. Yaman'ın cenazesi askeri törenle kaldırıldı.

13 Mayıs 1971 : Sıkıyönetim mahkemelerinde duruşmalar başladı. Tüm yurtta arama ve taramalar aralıksız sürdürülüyor.

17 Mayıs 1971 : İsrail'in İstanbul Başkonsolosu Ephraim Elrom kaçırıldı.

21 Mayıs 1971 : Anayasa Mahkemesi, Necmettin Erbakan'ın kurduğu ve Genel Başkanlığı'nı yaptığı 'Milli Nizam Partisi' hakkında, 'Laik devlet niteliğinin ve Atatürk devrimciliğinin korunması' prensiplerine aykırı olduğu gerekçesiyle kapatma kararı verdi.

- İzmir'de silahlı kişiler, güvenlik kuvvetleriyle silahlı çatışmaya girdiler. Ölü ve yaralılar var.

23 Mayıs 1971 : İstanbul Sıkıyönetim Komutanlığı, İstanbul'da arama yapılması için kentte cumartesi gece yarısından pazar günü saat 15.00'e kadar sokağa çıkma yasağı koydu. 25.000 polis ve asker aramaya katıldı.

30 Mayıs 1971 : İstanbul'da, Mahir Çayan ve ekibinin ellerinde rehin tuttukları Sibel Erkan, 51 saat sonra güvenlik kuvvetlerinin operasyonu sonucu kurtarıldı.

7 Haziran 1971 : Başbakan Nihat Erim, radyodan bir konuşma yaptı: "Ordu durup dururken 12 Mart muhtırasını vermedi. Memleket bir ortamın içine götürülmüştü, sürüklenmişti ve bu ortamda çok tehlikeli bir hal almıştı. O kadar tehlikeli bir hal almıştı ki, bir sabah uyanacaktık, belki Endonezya'daki gibi komünist avına çıkmış kitleler görebilirdik. Böyle tahrikler, böyle kışkırtmalar vardı. Yahut aksi, bir gece bakacaktık ki, çok küçük bir azınlık fakat kararlı, silahlı, dinamitli, gayet iyi örgütlenmiş çok küçük bir azınlık, memlekette bir darbe yapmış. İşte bu ortamın karşısında buldum kendimi ve ordu bunu önlemek için 12 Mart Muhtırası'nı verdi.." (Demek ki bunları görmek için Başbakan olmak gerekiyormuş.)

21 Haziran 1971 : Eski Milli Birlik Komitesi üyesi İrfan Solmazer, 'Devlet bütünlüğünü bozmak üzere gizli örgüt kurduğu' iddiasıyla gözaltına alındı.

24 Haziran 1971 : Anayasa Mahkemesi, İstanbul'da şekercilik yapan Hasan Turan adlı bir vatandaşın Genel Başkanı olduğu Türkiye İleri Ülkü Partisi'ni kapatma kararı aldı.

2 Temmuz 1971 : Senato'da, Milli Birlik Komitesi üyelerinden Tabi Senatör Ekrem Acuner'in dokunulmazlığının kaldırılması sert tartışmalardan sonra kabul edildi. (91 evet, 27 hayır, 1 çekimser) Acuner, Anayasa Mahkemesi'ne başvurdu.

14 Temmuz 1971 : Atatürk'ün yakın arkadaşı Kılıç Ali (Doğumu:1888) öldü.

23 Temmuz 1971 : Sıkıyönetim 11 ilde 2 ay daha uzatıldı.

26 Temmuz 1971 : ODTÜ yeniden öğretime başladı.

27 Temmuz 1971 : İzmir-Aydın yolunda Ziraat Bankası'na ait bir araç silahlı kişilerce soyularak 4.000.000 lira çalındı. Soyguncuların Dev-Genç ile ilişkisi olduğu belirlendi.

3 Ağustos 1971 : Senato'da, Kontenjan Senatörü ve eski Milli Birlik Komitesi üyesi Cemal Madanoğlu ve Osman Köksal'ın dokunulmazlıkları kaldırıldı. Madanoğlu: 98 evet, 26 hayır, 1 çekimser. Köksal: 89 evet, 32 hayır, 3 çekimser.

5 Ağustos 1971 : Türkiye-Çin Halk Cumhuriyeti (Kızıl Çin) ilişkileri saat 13.00'den itibaren yürürlüğe girdi. Türkiye, Çin H.C.'ni tanıyan 8. NATO üyesi oldu. Milliyetçi Çin Elçilik mensupları, Türkiye'den ayrılıyor.

14 Ağustos 1971 : 21 Haziran'da tutuklanan, Eski MBK üyesi İrfan Solmazer tahliye edildi.

26 Ağustos 1971 : 26 Ağustos 1071'de Anadolu'yu Türklere açan Malazgirt Zaferi'nin 900. yıl dönümü bütün yurtta törenlerle kutlandı.

27 Ağustos 1971 : 1961 Anayasası'nın değiştirilmesini öngören 430 imzalı teklif, 2'ye karşı 373 oyla kabul edildi. (görülmemiş bir ittifak.)

10 Eylül 1971 : Boğaziçi Üniversitesi kuruldu. Robert Koleji binası, Boğaziçi Üniversitesi'ne tahsis edildi.

11 Eylül 1971 : Komutanlarla Bakanlar arasında 5 saat süren toplantı yapıldı. Yeni kabinenin 157 günlük icraatı ve sonuçları beraberce gözden geçirildi. (Bir nevi Teftiş)

19 Eylül 1971 : Türkiye Güzeli Filiz Vural (18), Avrupa Güzeli seçildi.

23 Eylül 1971 : 11 ilde sürdürülen sıkıyönetim 2 ay daha uzatıldı.

5 Ekim 1971 : AP Genel İdare Kurulu bir bildiri yayınlayarak, hükümetin 'partiler üstü' vasfını kaybettiğini ileri sürerek 5 Bakanını Hükümetten çekti.

6 Ekim 1971 : Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay tarafından açılışı yapılan, 6. Akdeniz Oyunları İzmir'de başladı.

9 Ekim 1971 : Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan'ında aralarında bulunduğu 17 aşırı solcu genç, Anayasa'yı tebdil, tağyir ve ilgaya teşebbüsten, Ankara 1 Numaralı Sıkıyönetim Mahkemesi'nce ölüm cezasına çarptırıldılar. 3 sanık 5'er yıl hapse çarptırıldı, 3 sanık ise beraat etti.

14 Ekim 1971 : Cumhurbaşkanı Sunay, İran'ın 2500. kuruluş yıldönümü törenleri için İran'a gitti.

26 Ekim 1971 : AP'nin bakanlarını çekmesiyle başlayan hükümet bunalımı, Çankaya Köşkü'nde AP Lideri Demirel ile yapılan 3 saat 45 dakikalık görüşmeden bir sonuç alınamayınca hükümetin istifası ile sonuçlandı. Sunay, Erim'in istifasını kabul etmedi.

5 Kasım 1971 : AP Merkez Temsilciler Meclisi, 5 Ekim kararını (Kabine'den 5 AP'li bakanın geri çekilmesi) geri aldılar.

12 Kasım 1971 : AP Genel Başkanı Süleyman Demirel, kendisi için tahkikat açılmasını istedi.

25 Kasım 1971 : 11 ilde devam eden sıkıyönetim 2 ay daha uzatıldı.

29 Kasım 1971 : Maltepe 2. Zırhlı Tugay Askeri Hapishanesi'nde tutuklu bulunan 5 anarşist kaçtı.

3 Aralık 1971 : 11 Bakan, reformların yapılmasının imkanı kalmadığı gerekçesiyle toplu olarak istifa ettiler. Bunun üzerine, Nihat Erim istifasını Cumhurbaşkanı'na sundu.

5 Aralık 1971 : Nihat Erim tekrar Hükümeti kurmakla görevlendirildi.

11 Aralık 1971 : Nihat Erim 2. Kabinesini kurdu. Kabinede, AP'den 7, CHP'den 4, MGP'den 1, Meclis dışından 12 Kişi yer aldı. Yapılan güven oylamasında 301 evet, 45 hayır, 3 çekimser oy aldı. (CHP'de Ecevit taraftarları ile AP'de Demirel karşıtları oylamaya katılmadılar.)



1972



6 Ocak 1972 : Atatürk devri Dışişleri Bakanlarından Tevfik Rüştü Aras (Doğumu:1883) öldü.

10 Ocak 1972 : Askeri Yargıtay, Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan hakkındaki ölüm cezalarını onayladı.

21 Ocak 1972 : THY'ye ait DC-9 tipi yolcu uçağı Hac dönüşü, yolcusuz olarak Adana yakınlarında düştü. 1 hostes öldü.

23 Ocak 1972 : İstanbul'da, 03.00 ile 18.00 saatleri arasında sokağa çıkma yasağı konarak, kent genelinde 512.000 ev arandı.

24 Ocak 1972 : İnönü, TBMM'de ve idamlar hakkında konuştu: "... Siyasi suçlar için idam olmaması fikrindeyim, bunu kaldıralım. Dünyada memleketler var ki idam cezasını büsbütün kaldırmışlardır."

- Sıkıyönetim 11 ilde 2 ay daha uzatıldı.

- Pakistan Devlet Başkanı Zülfikar Ali Butto, Türkiye'ye resmi bir ziyarette bulundu.

30 Ocak 1972 : İstanbul'da Aksaray Alt Geçidi hizmete açıldı.

8 Şubat 1972 : Türkiye'de Haşhaş ekiminin yasaklanmasından sonra Amerika, ilk tazminat olarak 35 milyon TL. verdi.

24 Şubat 1972 : 229 sanıklı Dev-Genç davasına, Ankara Sıkıyönetim Mahkemesi'nde başlandı.

8 Mart 1972 : Eski Başbakanlardan Adnan Menderes'in büyük oğlu, DP Genel Başkanı Yüksel Menderes Ankara'da intihar etti.

10 Mart 1972 : TBMM, 09.10.1971'de idama mahkum edilen 17 kişiden, Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan'ın cezalarını onayladı.

11 Kasım 1972 : Anarşist eylemlere katıldıkları ve 29.11.1971'de Maltepe Askeri Cezaevi'nden kaçan 5 mahkuma yardım ettikleri gerekçesiyle, 57 subay ve 11 astsubay ordudan ihraç edildi.

13 Mart 1972 : Ankara'da saat 00.30 ile 04.00 arasında sokağa çıkma yasağı kondu.

19 Mart 1972 : Başbakan Nihat Erim, ABD Başkanı Nixon ile görüşmek üzere Amerika'ya gitti.

23 Mart 1972 : Cumhurbaşkanı Sunay, Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan'ın cezalarını onayladı.

25 Mart 1972 : Sıkıyönetim 11 ilde 2 ay daha uzatıldı.

27 Mart 1972 : Odu'nun Ünye İlçesi'nde ki Radar Üssü'nde görevli iki İngiliz ve bir Kanadalı Teknisyen kaçırıldı. Kaçıranlar, Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan'ın cezalarının kaldırılmasını istediler. Niksar'ın Kızıldere köyünde, güvenlik kuvvetleri tarafından sarılan anarşistler Teknisyenleri öldürdüler. Operasyon sonucunda 1 anarşist ölü diğerleri sağ olarak ele geçirildi. (Bu olay Kızıldere olayı olarak anılır.)

30 Mart 1972 : İzmir Sıkıyönetim Komutanlığı, 01.00-04.00 saatleri arasında sokağa çıkma yasağı koydu.

- Başbakan Erim, anarşistler tarafından öldürülen iki İngiliz ve bir Kanadalı Teknisyenler için, İngiliz ve Kanada Başbakanlarına taziye mesajı gönderdi.

12 Nisan 1972 : ABD'den satın alınan iki denizaltı Türkiye'ye getirildi.

17 Nisan 1972 : Başbakan Nihat Erim istifa etti.

22 Nisan 1972 : CHP'de anlaşmazlık iyice su yüzüne çıktı. Parti, İnönücüler ve Ecevitçiler olarak ikiye bölündü. İnönü: "CHP'de İttihat ve Terakki usullerine izin vermeyeceğim." dedi.

29 Nisan 1972 : Cumhurbaşkanı Sunay, Kabineyi Kurmakla Kontenjan Senatörü Suat Hayri Ürgüplü'yü görevlendirdi. Ürgüplü, daha sonra görevi Cumhurbaşkanı'na iade etti.

3 Mayıs 1972 : İçinde İsmet İnönü'nün oğlu Erdal İnönü'nün de bulunduğu THY'ye ait 'Boğaziçi' isimli yolcu uçağı, 4 silahlı anarşist tarafından Bulgaristan'ın başkenti Sofya'ya kaçırıldı. 67 yolcu ve mürettebat 28 saat sonra serbest bırakıldı. Bulgaristan, hava korsanlarına iltica hakkı verdi.

4 Mayıs 1972 : Jandarma Genel Komutanı Org. Kemalettin Eken'e Ankara'da suikast düzenlendi. Eken kurtuldu, Eken'in korumaları ile anarşistler arasında çıkan çatışmada biri ölü diğeri sağ olarak ele geçirildi.

6 Mayıs 1972 : Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan'ın cezaları, Ankara Cebeci Kapalı Cezaevi avlusunda infaz edildi.

7 Mayıs 1972 : CHP Olağanüstü Kurultayı'nda, Bülent Ecevit 709, İsmet İnönü 498 oy aldı.

8 Mayıs 1972 : İnönü, Atatürk'ün ölümünden bu yana (33 yıl 4 ay) sürdürdüğü CHP Genel Başkanlığı'ndan istifa etti. Ecevit: "Devrimci kadrolar CHP'yi Atatürk ve İnönü'ye layık bir şekilde yaşatacaktır." Kemal Satır: "İnönü hayatta iken İnönü'süz bir CHP nasıl olacaktır?" dedi.

14 Mayıs 1972 : CHP Özel Kurultayı 826 oy ile Bülent Ecevit'i Genel Başkanlığa seçti.

15 Mayıs 1972 : Milli Savunma Bakanı Ferit Melen (MGP) kabineyi kurmakla görevlendirildi.

22 Mayıs 1972 : Ferit Melen Kabinesi güvenoyu aldı. Kabinede, AP'den 8, CHP'den 5, MGP'den 2, Meclis dışından 9 ve Kontenjan Senatörü olarak 1 kişi görev aldı.

24 Mayıs 1972 : 11 ilde devam eden sıkıyönetim 2 ay daha uzatıldı.

17 Haziran 1972 : Başbakan Ferit Melen, Batı Almanya'da bir televizyona ordunun müdahale nedenlerini anlattı.

7 Temmuz 1972 : İstanbul Fener Ortodoks Kilisesi Patriği Athenagoras öldü.

13 Temmuz 1972 : İstanbul'da Cumhurbaşkanı Sunay'ın başkanlığında bir zirve toplantısı yapıldı.

16 Temmuz 1972 : İmroz Metropoliti Dimitrios Papadopulos (58) Fener Patrikliğine seçildi.

19 Temmuz 1972 : 11 ilde devam eden sıkıyönetim 2 ay daha uzatıldı.

20 Temmuz 1972 : Almanya'ya giden 500.000'nci işçi törenle uğurlandı.

- CHP'de istifalar ve parti disiplinine uymadıkları gerekçesiyle ihraçlar başladı.

7 Ağustos 1972 : CHP Yüksek Disiplin Kurulu, eski Genel Sekreter Kemal Satır ile eski Devlet Bakanı Ali İhsan Göğüş'ü partiden ihraç etti.

15 Ağustos 1972 : Eski Milli Birlik Komitesi üyesi İrfan Solmazer, hakkında yurtdışına çıkış yasağı bulunmasına rağmen izinsiz olarak yurt dışına çıktı.

22 Ağustos 1972 : Şair ve gazeteci Orhan Seyfi Orhon (Doğumu:1890) öldü.

24 Ağustos 1972 : Kara Kuvvetleri Komutanı Org. Faruk Gürler Genel Kurmay Başkanlığı'na, Org. Semih Sancar Kara Kuvvetleri Komutanlığı'na, Oram. Kemal Kayacan Deniz Kuvvetleri Komutanlığı'na atandılar.

29 Ağustos 1972 : Milli Eğitim Bakanlığı, yeni ilkokul yönetmeliğinde, ilkokul öğrencilerinin her pazartesi günü, 'Türküm doğruyum, çalışkanım...' ile başlayan geleneksel antlarının sonunu, 'Ey, bu günümüzü sağlayan Ulu Atatürk, açtığın yolda, kurduğun ülküde, gösterdiğin amaçta hiç durmadan yürüyeceğime ant içerim, ne mutlu Türküm diyene.' şeklinde değiştirdi.

4 Eylül 1972 : Cumhuriyetçi Parti kuruldu.

23 Eylül 1972 : 11 ilde devam eden sıkıyönetim 2 ay daha uzatıldı.

1 Ekim 1972 : Cemal Kamacı, 63.5 kg.'da Avrupa Boks Şampiyonu oldu.

19 Ekim 1972 : AP Kongresi Ankara'da toplandı. Süleyman Demirel tekrar Genel Başkanlığa seçildi.

22 Ekim 1972 : THY'nin Truva isimli yolcu uçağı Sofya'ya kaçırıldı. Yolcular 38 saat sonra serbest bırakıldı.

2 Kasım 1972 : TBMM Başkanlığı'na Sabit Osman Avcı seçildi.

5 Kasım 1972 : CHP Meclis Grubu, Hükümette bulunan 5 Bakanını çekme kararı aldı.

- İsmet İnönü, CHP'den ve Malatya Milletvekilliği'nden istifa etti.

16 Kasım 1972 : CHP'den ve Milletvekilliği'nden istifa eden İnönü, Anayasa'nın eski Cumhurbaşkanlarına tanıdığı haktan yararlanarak, Cumhuriyet Senatosu'nda ilk 'Tabi Senatör' oldu.

22 Kasım 1972 : MP Genel Başkanı Osman Bölükbaşı, sağlık durumundan dolayı bu görevinden istifa etti.

19 Aralık 1972 : Gazeteci ve yazar Ahmet Emin Yalman (Doğumu:1888) öldü.



1973



2 Ocak 1973 : Siyasi Parti Liderleri Çankaya'da toplandı. Cumhurbaşkanı Sunay, liderlerden 'reformlar' için uzlaşma istedi.

3 Ocak 1973 : Suriye'den kaçak olarak Türkiye'ye giren silahlı 9 anarşistle güvenlik kuvvetleri arasında çıkan çatışmada, 1 asker ve 2 köylü şehit oldu.3 asker ve 3 köylü yaralandı. Anarşistler kaçtı.

4 Ocak 1973 : Hürriyet Gazetesi, silahlı anarşistlerin güneydoğu sınırlarımızda güvenlik kuvvetleriyle yaptıkları çatışma haberi dolayısıyla, Hatay ve Adana illerinde toplatıldı. Konu Meclis'e getirildi. Karar kısa bir süre sonra kaldırıldı.

13 Ocak 1973 : Sabotajları önlemek için, her havaalanına komutanlıklar kuruldu.

25 Ocak 1973 : 11 ilde devam eden sıkıyönetim Sakarya ve Zonguldak'ta kaldırıldı. Diğer 9 ilde 2 ay daha uzatıldı.

28 Ocak 1973 : Los Angeles Başkonsolosumuz Mehmet Baydar ile Konsolos Bahadır Demir, Mıgırdıç Yanıkyan isimli bir Ermeni tarafından öldürüldü.

14 Şubat 1973 : Ermenilerin Marsilya'da bir kilise avlusuna diktikleri Türkiye aleyhtarı bir anıt dolayısıyla Fransa'yı protesto ettik. Türkiye Büyükelçisi bir süre yurda döndü. (Ocak 2001'deki sözde soykırım tasarısına giden önemli bir adım, zamanında gerekli çalışmaları başlatabilseydik acaba bu karar çıkar mıydı. Tarih yine tekerrür etmiştir.)

21 Şubat 1973 : Yüksek Komuta Heyeti bir tebliğ yayınladı: "... Silahlı Kuvvetler ve 12 Mart Muhtırası'nı küçük düşürecek sataşma ve beyana son verilmelidir."

22 Şubat 1973 : İstanbul Devlet Mühendislik ve Mimarlık Akademisi'nde bir kısım ek binalar sabaha karşı yandı. Sabotaj şüphesi var.

28 Şubat 1973 : Cumhuriyetçi Parti, Milli Güven Partisi ile güç birliği yaparak birleşme kararı aldı. Kendilerine katılan Bağımsız Halkçılar ile beraber 'Cumhuriyetçi Güven Partisi' adını aldılar.

4 Mart 1973 : Cumhuriyetçi Güven Partisi (CGP) Genel Başkanlığı'na Turhan Feyzioğlu seçildi.

5 Mart 1973 : Genelkurmay Başkanı Org. Faruk Gürler emekliliğini istedi. (Cumhurbaşkanlığı seçimleri yaklaşıyor.)

6 Mart 1973 : Faruk Gürler, Kontenjan Senatörü oldu. Genelkurmay Başkanlığı'na Kara Kuvvetleri Komutanı Org. Semih Sancar atandı.

25 Mart 1973 : Tabi Senatör İsmet İnönü, Cumhuriyet Senatosu'nda, Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay'ın görev süresinin uzatılmasını öngören Anayasa değişikliği teklifi üzerine: "Bunu yapmayınız. Bu O'na iyilik değildir. Vazifesini bırakmasını bilirse şerefli bir iş yapmış olur." dedi. Tasarı reddedildi. (Nisan 2000, 9.Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel hakkındaki Anayasa teklifi. Tarih yine tekerrür etti, hem de aynı sonuç ile birlikte.)

26 Mart 1973 : Türkiye'nin büyük rüyası gerçekleşti. İstanbul'un iki yakasını birleştiren Boğaz Köprüsü, karşılıklı olarak bağlandı.

28 Mart 1973 : 7 yıllık görev süresini tamamlayan Türkiye'nin 5. Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay görevinden ayrıldı.

3 Mart 1973 : Cumhurbaşkanı seçileceğine kesin gözüyle bakılan Kontenjan Senatörü ve eski Genelkurmay Başkanı Faruk Gürler, Meclis'te büyük bir hüsrana uğrayarak Cumhurbaşkanı seçilemedi.

5 Nisan 1973 : Siyasi partilerin yetkilileri, Cumhuriyet'in 50. yılında bir 'genel af' çıkarmaktan yana olduklarını belirttiler.

6 Nisan 1973 : Uzun süren görüşmeler ve oturumlardan sonra Kontenjan Senatörü ve Emekli Oramiral Fahri Korutürk Türkiye Cumhuriyeti'nin 6. Cumhurbaşkanı seçildi.

7 Nisan 1973 : Ferit Melen Hükümeti, yeni Cumhurbaşkanı seçilmesinden dolayı, demokratik rejimin bir gereği olarak istifa etti.

12 Nisan 1973 : Cumhurbaşkanı Korutürk, Ticaret Bakanı ve Kontenjan Senatörü Naim Talu'yu Hükümeti kurmakla görevlendirdi.

15 Nisan 1973 : Nami Talu Kabineyi kurdu. Kabine'de AP'den 12, CGP'den 5, Bağımsız 4 ve Meclis dışından 4 kişi yer aldı.

21 Nisan 1973 : Ünlü yazar Kemal Tahir (Doğumu:1910) öldü.

13 Mayıs 1973 : Seçmen kütüklerinin yazılması için bütün yurtta sokağa çıkma yasağı kondu.

20 Mayıs 1973 : Prof. Necmettin Erbakan, kapatılan Milli Nizam Partisi'nden (MNP) sonra, Milli Selamet Partisi'ni (MSP) kurdu. 3 milletvekili MSP'ye geçti.

11 Haziran 1973 : Mardin Kızıltepe'de özel arabası içerisinde silahla öldürülen AP Milletvekili Abdürrahim Türk'ün başı olduğu 'Kanco' aşireti mensupları ile, kendilerine düşman saydıkları ve Türk'ü öldürdüklerini öne sürdükleri 'Bup' aşireti mensupları arasında çıkan çatışmada 12 kişi öldü.

5 Temmuz 1973 : Üniversiteye giriş sınavının soruları çalındı.

24 Eylül 1973 : Şair ve yazar Şükufe Nihal (Doğumu:1896) öldü.

6 Ekim 1973 : Ortadoğu'da İsrail-Filistin Savaşı yeniden başladı.

13 Ekim 1973 : Ünlü hikaye yazarı Halikarnas Balıkçısı (Cevat Şakir Kabaağaçlı) (Doğumu:1887) öldü.

14 Ekim 1973 : Milletvekili seçimleri yapıldı. CHP: 185 AP: 149 MSP: 48 CGP: 13 MHP: 3 TBP: 1 Bağımsız: 6 Milletvekilliği kazandılar.

17 Ekim 1973 : CHP Genel Başkanı Bülent Ecevit, Hükümeti kurmakla görevlendirildi.

29 Ekim 1973 : Sivas'ta Cumhuriyet Üniversitesi kurulması kararlaştırıldı.

30 Ekim 1973 : İstanbul Boğaz Köprüsü, Cumhurbaşkanı Korutürk tarafından törenle açıldı.

1 Kasım 1973 : Bogaz Köprüsünden ilk 24 saat içinde 28.126 araç geçti. 400.000 TL. gelir elde edildi.

2 Kasım 1973 : TBMM Başkanlığı seçimlerinin 10. turunda da bir sonuç alınamadı.

5 Kasım 1973 : Ünlü tiyatro sanatçısı İsmail Dümbüllü öldü.

7 Kasım 1973 : Ecevit, Hükümeti kuramayacağını belirterek görevi Cumhurbaşkanı'na iade etti.

8 Kasım 1973 : Ünlü şair Faruk Nafiz Çamlıbel (Doğumu:1898) öldü.

12 Kasım 1973 : Korutürk, Hükümeti kurma görevini AP Genel Başkanı Demirel'e verdi.

15 Kasım 1973 : Milliyetçi yazar Nihal Atsız tutuklandı.

17 Kasım 1973 : Demirel'de Hükümeti kuramıyacağını belirterek görevi Cumhurbaşkanı'na iade etti.

19 Kasım 1973 : Korutürk, Naim Talu'yu Hükümeti kurmakla görevlendirdi.

25 Kasım 1973 : Yunanistan'da darbe oldu.

8 Aralık 1973 : Cumhurbaşkanı Korutürk, bir yazısından dolayı ceza alan Çetin Altan'ı affetti.

9 Aralık 1973 : Mahalli seçimler yapıldı. 33 il belediye başkanlığını CHP kazanırken, AP: 22 il, DP: 2, MSP: 2 ve Bağımsızlarda 8 belediye başkanlığı kazandılar.

18 Aralık 1973 : CHP Milletvekili Kemal Güven 27. tur sonunda TBMM Başkanlığı'na seçildi.

25 Aralık 1973 : Atatürk'ün silah arkadaşı, 'İkinci Adam', 12 yıl Cumhurbaşkanlığı ve 17 yıl Başbakanlık yapan İsmet İnönü (Doğumu:1883) saat 16.10'da Pembe Köşk'te öldü.

28 Aralık 1973 : 2. Cumhurbaşkanı İsmet İnönü'nün naaşı TBMM'de yapılan törenin ardından Anıtkabir'de toprağa verildi.



1974



10 Ocak 1974 : Kabineyi kurmakla görevlendirilen Naim Talu, Hükümeti kuramayacağını belirterek görevi Cumhurbaşkanı'na iade etti.

13 Ocak 1974 : CHP ile MSP, hükümet konusunda ortaklık için anlaştı.

14 Ocak 1974 : Korutürk, Hükümeti kurmakla tekrar Ecevit'i görevlendirdi.

26 Ocak 1974 : CHP-MSP Koalisyon Hükümeti güvenoyu aldı. (Hükümet bunalımı 3 ay 12 gün sürdü).

- THY'nin Van isimli yolcu uçağı İzmir yakınlarında düştü, 62 kişi öldü.

28 Ocak 1974 : Devrimci Subaylar Örgütü davasında 33 subay 6-12 yıl arasında değişen hapis cezasına çarptırıldılar.

14 Şubat 1974 : Yazar ve gazeteci İsmail Cem İpekçi, TRT Genel Müdürlüğü'ne atandı.

3 Mart 1974 : Dünya sivil havacılık tarihinin en büyük kazası Paris'in Orly Havaalanı yakınlarında meydana geldi. İstanbul-Paris-Londra seferini yapan THY'nin DC-10 tipi Ankara isimli yolcu uçağı, havalandıktan az sonra düştü. 335 yolcu ve 12 kişilik mürettebattan kurtulan olmadı.

11 Mart 1974 : Alkollü içki olduğu gerekçesiyle biranın ruhsatsız yerlerde satılması, İçişleri Bakanı Oğuzhan Asiltürk'ün valiliklere gönderdiği bir genelge ile yasaklandı.

17 Mart 1974 : MSP İstanbul İl Kongresi'nde konuşan Erbakan, İstanbul Karaköy Meydanı'na dikilen 'Güzel İstanbul' adlı çıplak kadın heykelinin kaldırılacağını söyledi. (O zamanda heykellerle uğraşıyorlarmış.)

18 Mart 1974 : Karaköy Meydanı'nda bulunan 'Güzel İstanbul' heykeli, valiliğin verdiği emir üzerine gece yerinden söküldü.

28 Mart 1974 : Ünlü yönetmen Elia Kazan, herkesten habersiz olarak İstanbul'a geldi.

8 Nisan 1974 : BM Genel Sekreter Yardımcısı Roberto Guyer, Kıbrıs sorununu görüşmek üzere Türkiye'ye geldi.

12 Nisan 1974 : Yunanistan, Türkiye ile olan ilişkilerinde gerginleşme olmadığına dair bir açıklama yaptı.

28 Nisan 1974 : 3. Cumhurbaşkanı Celal Bayar, 'görüş, düşünce ve inançlarına ters düştüğünü' öne sürerek Tabi Senatörlüğü kabul etmedi.

2 Mayıs 1974 : İstanbul Boğaziçi Köprüsü'nden yayaların geçişine izin verildi. Geçiş ücreti 1 lira.

14 Mayıs 1974 : Genel Af teklifi, TBMM'de kanunlaştı.

25 Mayıs 1974 : Tiyatro sanatçısı ve yönetmen Ulvi Uraz öldü.

11 Haziran 1974 : Libya Hükümeti, Ankara'da yapılan Kocatepe Camii için 4.800.000 TL. bağışta bulundu.

22 Haziran 1974 : Türkiye Sosyalist İşçi Partisi (TSİP) kuruldu.

-Yazar Çetin Altan'ın 'Bir Avuç Gökyüzü' adlı romanı, Ankara Savcılığı'nca müstehcen bulunarak toplatıldı.

30 Haziran 1974 : Memurlara iki günlük hafta tatili uygulaması başladı.

1 Temmuz 1974 : Bakanlar Kurulu, 1971'de yasaklanan haşhaş ekimine izin verdi.

5 Temmuz 1974 : Haşhaş ekimine izin verilmesi, Amerika'da çok sert tepkilere yol açtı. Amerikan Hükümeti, Büyükelçi Macomber'i istişare için Washington'a çağırdı.

15 Temmuz 1974 : Kıbrıs'ta, Yunanistan'a bağlı subayların yönetimindeki Ulusal Muhafız Gücü Kuvvetleri, bir hükümet darbesi yaparak yönetime el koydu. Lefkoşe Rum Radyosu'ndan yaptıkları yayında, Cumhurbaşkanı Makarios'un öldürüldüğünü iddia eden darbeciler, bir 'Ulusal Kurtuluş Hükümeti' kurulduğunu belirterek, eski ENOSİS'cilerden Nikos Sampson'un Cumhurbaşkanı sıfatıyla and içtiğini ve Kıbrıs'ta bir 'Yunan Cumhuriyeti' ilan edildiğini açıkladılar.

16 Temmuz 1974 : ABD ve İngiltere, Türkiye'den Kıbrıs'a karışmamasını istediler. Moskova, darbeyi faşist diye niteledi. Amerikan 6. Filo'suna Kıbrıs'a hareket emri verildi.

- Başbakan Ecevit'in çağrısı üzerine siyasi parti liderleri bir toplantı yaptı. Demirel: "Oldu bittiye kalkanlar hüsrana uğrar." dedi. Kıbrıs Türk Bayrak Radyosu, Kıbrıs'taki Yunan Alayı'nın darbeye katıldığını bildirdi.

- Kıbrıs'ta garantör devletlerden olan İngiltere'nin Dışişleri Bakanı Callaghan: "Ankara ve Atina soğukkanlı olmalıdır." dedi.

- Kıbrıs Cumhurbaşkanı Makarios'un ölmediği anlaşıldı. Makarios'un 10 gün önce, Yunanistan'daki cuntacı subaylara yazdığı mektup açıklandı. Bu mektupta Makarios, 10.000 kişilik Rum muhafız Gücü'nün başındaki 650 subayın Yunanistan'a geri çağrılmasını istiyordu.

- Başbakan Ecevit: "Türk yönetimi Kıbrıs'ta yegane meşru yönetim sayılmalıdır." dedi.

17 Temmuz 1974 : Başbakan Ecevit İngiltere Başbakanı Halord Wilson'la Londra'da görüştü. Gazetecilere, "Yunan Hükümetini, olayların tahrikçisi ve sorumlusu sayıyoruz. Yapacağımız görüşmelerin Kıbrıs'ta barış ve istikrarın sağlanmasına katkıda bulunacağını umarım." dedi.

- Türk Donanması Ege ve Akdeniz'e açıldı. Donanma sürekli devriye geziyor. Bazı zırhlı birlikler Mersin Limanı'na geldi. ATAŞ Rafinerisi ansızın revizyona girerek petrol üretimini düşürdü.

- 90 ülkenin üye olduğu Ulusal Hür Sendikalar Konfederasyonu darbeyi şiddetle kınadı.

- Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi Kıbrıs ile ilgili olarak toplandı. Güvenlik Konseyi'nin Türk temsilcisi Osman Olcay : "BM Kıbrıs'ta tek meşru merci olarak Türk yönetimini kabul etmelidir." dedi. Sekiz ülke Türkiye'nin yanında yer alarak, Atina'nın Kıbrıs'tan elini çekmesini istedi.

- Yunanistan'da darbeye muhalif olan 22 general emekliye sevk edildi.

- İngiltere, Kıbrıs'a müdahaleye taraftar olmadığını belirterek, 'Garantör' devlet olarak Türkiye'yi yalnız bıraktı.

- Ecevit, Ankara'daki Amerikan Büyükelçisi ile görüştü. ABD Dışişleri Bakanlığı'nın Kıbrıs konusunda kararsız olduğu açıklandı.

- Yunanistan'ın Ankara Büyükelçisi, Dışişleri Bakan Vekili Hasan Işık'a Yunanistan'ın Kıbrıs'taki olaylarla ilgisi olmadığını bildirdi.

18 Temmuz 1974 : TBMM gizli bir toplantı yaptı.

-Kıbrıs'ta darbecilerin Cumhurbaşkanı olarak seçtiklerini belirttikleri eski ENOSİS'ci Nikos Sampson: "Türkiye'nin müdahalesine hiçbir sebep yoktur." dedi.

-Ecevit, ABD dışişleri Bakan Yardımcısı Sisco ile görüştü. Ecevit'in önerilerini alan Sisco Atina'ya gitti. Ecevit: "Zaman çok önemli hale gelmiştir. Saatler geçtikçe Kıbrıs'ta Yunan varlığı artmaktadır." dedi.

-Yunanistan'dan 5 uçak dolusu asker ve silah Lefkoşe'ye geldi. Darbeciler Lefkoşe'de Türkleri ve Rumları ayıran 'Yeşil Hat'ta mevzileşmeye başladı. Yunanistan ordusu alarm durumuna geçti.

-New York'a gelen Makarios: "BM Ada'ya silahla müdahalede bulunmalıdır." dedi. Sovyetler Birliği, BM'nin müdahalesini istedi.

- Demirel: "Bu davada milletçe bölünmez bir bütünüz." dedi.

19 Temmuz 1974 : Bakanlar Kurulu toplandı.

- Ankara'da ki yabancı ülke temsilcilerinin Türk Hükümeti ile temasları yoğunlaşarak devam etti.

- NATO'daki Yunan delegesi, Kıbrıs'taki 6590 Yunan subayının geri çağrılacağını açıkladı, daha sonra bu sözünden caydı ve değiştirme yapılabileceğini bildirdi. NATO'daki Türk delegesi Yunanistan'ın bu teklifini reddetti.

- Ecevit, BM Genel Sekreteri Waldheim'a gönderdiği mesajda: "Ada'da tek meşru yönetim Türk idaresidir." dedi ve BM'de darbecilerin temsil edilmesini reddetti.

- ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Joseph Sisco, Atina'dan Ankara'ya geldi ve yeniden Ecevit ile görüştü. Sisco'nun getirdiği Yunan teklifleri reddedildi.

- Kıbrıs Türk toplumu lideri ve Cumhurbaşkanı Yardımcısı Rauf Denktaş: "Bütün ümidim Türkiye'nin buraya gelmesidir. Türkiye muhakkak müdahale hakkını kullanmalıdır." dedi.

- Yunan askeri değiştirme birliği Kıbrıs'a çıktı.

- Ecevit, ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Sisco ile İngiliz Başbakanı Wilson'un Kıbrıs'a müdahale yapılmaması için ısrarlı teminat isteklerini kabul etmedi.

- ABD, olası müdahaleyi önlemek için girişimlerini yoğunlaştırdı. Ecevit, ABD Dışişleri Bakanı Kissenger'in gönderdiği mektuba verdiği cevapta: "Tarih tekerrür eder, hatalar tekerrür etmez. Türkiye 10 yıl önce işlediği hatayı bu defa işlemeyecek ve çıkarmayı yapacaktır." dedi.

20 Temmuz 1974 : 'AYŞE TATİLE ÇIKTI': Türkiye, Kıbrıs için 5 gündür sürdürdüğü yoğun diplomatik temaslardan bir sonuç alamayınca, bu parola ile 'Kıbrıs Barış Harekatı'na başladı. Günün erken saatlerinde, Türk Ordusunun Kara, Deniz ve Hava Kuvvetleri Kıbrıs'a havadan indirme ve denizden çıkarma yapmaya başladı.
Bu karar, İngiltere ve Yunanistan Büyükelçilerine bildirildiği gibi Ankara'da bulunan ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Sisco'ya da iletildi. Ecevit, Ankara'da gazetecilere verdiği demeçte: "Biz aslında savaş değil, barış için ve yalnız Türklere değil, Rumlara da barış götürmek için adaya gidiyoruz. Bu karara, bütün diplomatik, politik yolları denedikten sonra, mecbur kalarak vardık." dedi.

21 Temmuz 1974 : Kıbrıs'ta havada ve karada savaş başladı. Türk uçakları, Kıbrıs'a çıkarma yapmak isteyen ve savaş gemileriyle korunan büyük bir Yunan konvoyuna ateş açtı. Türk ve Yunan donanmaları Kıbrıs sularında fiilen çarpıştı. Adadaki Türk Alayına saldıran Yunan Alayı püskürtüldü. Kıbrıs'ın kuzey sahillerine ve özellikle Girne Limanı'na yapılan Türk çıkartması sürdü.

-Türk paraşütçüleri Kıbrıs'ın başkenti Lefkoşe'nin Türk kesimine indi. Rumlar, bazı köylerdeki sivil Türkleri öldürmeye başladı.

-ABD Dışişleri Bakanı Kissenger, ateşkes konusunda Ecevit ile iki defa telefonla görüştü. BM Güvenlik Konseyi ateşkes çağrısında bulundu.

-Türk Ordusunun indirme ve çıkarmada gösterdiği başarı Türkiye'de bayram sevinci yarattı. Bütün şehirlerde Hükümete ve Orduya destek mitingleri yapıldı. Pakistan, Afganistan ve İran yardım sözü verdi. Acil olarak toplanan TBMM, Hükümete genel savaş açma yetkisi verdi. 14 ilde sıkıyönetim ilan edildi ve geceleri karartma yapılmaya başlandı.

-Başbakan Bülent Ecevit, düzenlediği basın toplantısında 200'e yakın yerli ve yabancı gazeteciye demeç verdi. İngiliz BBC Radyosu: "Ecevit davasını açık ve berrak olarak kuvvetle savundu, Gizikis ise pek yavandı." şeklinde yorum yaptı.

-Cumhurbaşkanı Fahri Korutürk, Ecevit Hükümeti'nin tutumunu kutladı.

-Yeşilköy ile birlikte bütün havaalanları kapatıldı. Türkiye üzerinden uçakların geçmesi yasaklandı. Bütün sivil uçaklar ve gemiler Türk Ordusu emrine verildi.

-Yunanistan seferberlik ilan etti.

-ABD Başkanı Nixon, Atina'ya gönderdiği mesajda, çatışmanın karşısında olduğunu bildirdi. BM Genel Sekreteri Waldheim, ikinci kez ateşkes çağrısında bulundu.

22 Temmuz 1974 : Kıbrıs Barış Harekatı, Birleşmiş Milletlerin ateşkes çağrısına uyularak sona erdi.

23 Temmuz 1974 : Kıbrıs'ta, Rum darbecilerin Cumhurbaşkanı ilan ettikleri Nikos Sampson istifa etti. Türk ordusunca esir alınan 700'den fazla Yunan askeri Mersin'e getirildi. Cumhurbaşkanlığı'na Klerides seçildi.

24 Temmuz 1974 : Yunanistan'da Karamanlis Hükümeti kuruldu. Siyasal af ilan edildi. Washington Post gazetesi, 'CIA, Makarios'u devirdi, Kissenger de Sampson'u destekledi' diye yazdı.

25 Temmuz 1974 : Başbakan Ecevit: "Türk-Yunan işbirliği, şimdi Kurtuluş Savaşı sonrasındaki kadar zorunludur." dedi. Kıbrıs için ateşkes görüşmeleri Cenevre'de başladı.

27 Temmuz 1974 : Kıbrıs'taki 'Yabancı' kuvvetlerin geri çekilmesine ilişkin hükmün Türkiye tarafından kesinlikle reddedilmesi üzerine görüşmeler kesildi.

28 Temmuz 1974 : Cenevre'deki görüşmeler yeniden başladı

30 Temmuz 1974 : Cenevre Antlaşması imzalandı. Antlaşmada müdahale hakkı tekrar belirtildi.

1 Ağustos 1974 : ABD Temsilciler Meclisi'nde, Türkiye'ye yapılan ABD yardımının kesilmesi yönünde karar alındı.

3 Ağustos 1974 : Yunanistan, Cenevre'de ikinci barış konferansına katılmak için, Türk Silahlı Kuvvetleri'nin ateşkes antlaşmasından önceki sınırlara çekilmesini istedi. Türkiye kabul etmedi.

5 Ağustos 1974 : Girne Limanı'nın batısındaki Rumlar, denizden ve havadan takviye alarak Türk Askerine gece yarısı saldırdı. Çarpışmalar sabaha kadar sürdü.

9 Ağustos 1974 : 2. Cenevre Konferansı'ndaki Türk tezinin, coğrafi temele dayalı federasyon olduğu açıklandı. Buna göre 'Birleşik Kıbrıs Cumhuriyeti'nin kuzeyi, Kıbrıslı Türklerin otonom (muhtar) bölgesi olacak ve Rum yönetimi ile arasındaki sınır, Erenköy, Lefke, Lefkoşe ve Magosa'nın güneyinden geçecek.

11 Ağustos 1974 : Yunanistan ve İngiltere Cenevre'deki toplantıda Türk tezini görüşmeyi kabul etti. Atina'da toplanan 'Savaş Konseyi' Cenevre ve Kıbrıs konularını görüştü.

-Başbakan Bülent Ecevit, Ankara'da Genelkurmay Başkanı Org. Semih Sancar ve yüksek rütbeli subaylarla toplantı yaptı, ABD Dışişleri Bakanı Kissenger ile telefonla görüşerek son durumla ilgili olarak İngiltere'nin bazı davranışlarını kınadı. İngiltere, Kıbrıs'taki üslerinde bulunan uçaklarını çekmekten vazgeçti. Adaya maaş ile çalıştırdığı Nepalli 'Gurka' askerlerini yolladı. Akrokiri Üssü'nden ayrılan İngiliz komando birliği de Ada'ya döndü.

13 Ağustos 1974 : Yunanlılar Meriç nehri kıyılarına siper kazıp mayın döşemeye başladılar.

14 Ağustos 1974 : Türkiye'nin istekleri Yunanistan ve İngiltere tarafından kabul edilmeyince, 2. Kıbrıs Barış Harekatı başladı.

-Coğrafi temele dayalı iki otonom (muhtar) yönetimden oluşan federatif devlet şeklindeki tezimizi kabul ettiğini açıklayan Amerika, Türkiye'nin BM'in aldığı ateşkes kararına uymasını istedi.

15 Ağustos 1974 : Türk Silahlı Kuvvetleri Magosa'yı aldı. Lefke ve Lefkoşe Ordumuz tarafından kuşatıldı. Karpas yarımadasına çıkarma yapan birliklerimiz, Rumların elinde bulunan 'Boğaz' adlı deniz üssünü alıp bölgenin Ada ile ilişkisini kesti. Türk savaş uçakları, Lefke'ye yardıma gelen Rum kuvvetlerini Baf yolunda bombaladı. Lefkoşe-Magosa arasındaki Timbu Havaalanı da Türk Ordusunca ele geçirildi.

-Yunanistan Başbakanı Karamanlis, radyo ve televizyonda yaptığı konuşmada: "Yunanistan Kıbrıs'ta Türkiye ile çarpışamaz. Kıbrıs Yunanistan'a çok uzak olduğu için Kıbrıslı Rumlara yardım etmemiz imkansızdır... 15 Temmuz'da, diktatörlük rejimi, Kıbrıs'ta çılgınca bir teşebbüs yaptı. Bu hatadan faydalanan Türkler, 20 Temmuz'da Ada'ya büyük kuvvetler çıkardılar... Yunanistan, NATO'nun askeri kanadından çıkmıştır." dedi.

6 Ağustos 1974 : 2. Kıbrıs Barış harekatından önce Türkiye'nin 2. Cenevre Konferansı'nda önerdiği Lefke-Magosa hattı fiilen gerçekleşti ve Türk askerinin kontrolü altına alındı. BM'in ateşkes çağrısına uyuldu ve savaş durdu. Rauf Denktaş: "Bugün federe bir Türk Devleti Kıbrıs'ta fiilen kurulmuştur." dedi.

19 Ağustos 1974 : 1. ve 2. Kıbrıs Barış Harekatlarında şehit olan Türk askerlerinin sayısının 250 civarında olduğu açıklandı.

20 Ağustos 1974 : Magosa'ya 15 km. mesafedeki Atlılar köyünde yaşayan 60 Türk'ten 57'sinin bir anda öldürüldüğü ve gizlice bir çukura gömüldüğü tespit edildi.

- Kıbrıs'ta 3 Türk gazetecinin kaybolduğu ve 16 Ağustos’tan beri haber alınamadığı açıklandı.

25 Ağustos 1974 : Kıbrıs'ta Rumlar tarafından yaralanan iki gazeteci Türkiye'ye iade edildi. Anka muhabiri Adem Yavuz, kurtarılamayarak vefat etti.

3 Eylül 1974 : Başbakan Ecevit: "Koalisyon ortağı MSP ile aramızda hükümet etme ve siyaset anlayışı bakımından uzlaştırılması, bağdaştırılması oldukça güç ayrılıklar bulunduğu kanısına her gün biraz daha üzülerek varıyorum." dedi.

4 Eylül 1974 : MSP Genel Başkanı ve Başbakan Yardımcısı Necmettin Erbakan: "Zorla ortaklık olmaz." dedi.

9 Eylül 1974 : Keban Barajı, Başbakan Ecevit tarafından törenle hizmete açıldı.

10 Eylül 1974 : Haliç Köprüsü, Başbakan Ecevit tarafından törenle hizmete açıldı.

14 Eylül 1974 : Yönetmen, aktör ve sol kesimin önde gelen isimlerinden Yılmaz Güney, Hakim Safa Mutlu'yu öldürdü.

- Türk Silahlı Kuvvetleri'ne 10.000.000 TL. bağışlayan işadamı Vehbi Koç'a madalya verildi.

18 Eylül 1974 : Başbakan Bülent Ecevit istifa etti.

20 Eylül 1974 : ABD Senatosu, Türkiye'ye yapılan askeri yardımın kesilmesini onayladı. Başbakan Ecevit bu karar hakkında: "Amerika içinde düşündürücüdür." dedi.

22 Eylül 1974 : Bir haftada 200.000.000 TL. değerinde Kıbrıs Barış Harekatı tahvili satıldı.

23 Eylül 1974 : Cumhurbaşkanı Korutürk, Süleyman Demirel'i Hükümeti kurmakla görevlendirdi.

25 Eylül 1974 : ABD Temsilciler Meclisi, 90'a karşı 307 oyla Türkiye'ye yapılan askeri yardımı durdurma kararı aldı.

1 Ekim 1974 : AP Genel İdare Kurulu, Hükümeti kurmakla görevlendirilen Demirel'e tam yetki verdi.

2 Ekim 1974 : Eski Milli Birlik Komitesi üyesi Cemal Madanoğlu davasında, İstanbul Sıkıyönetim Mahkemesi bütün sanıklar hakkında oybirliği ile beraat kararı verdi.

3 Ekim 1974 : Kıbrıs Özerk Türk Yönetimi Bölgesi'nde Türk Lirası'nın geçerli olduğuna dair kararname, Türk Yönetimi'nin Resmi Gazetesi'nde yayınlandı.

16 Ekim 1974 : Sıkıyönetim Mahkemesi Başkanı iken 3 idam kararı veren emekli General Ali Elverdi, AP'ye girdi.

18 Ekim 1974 : ABD Başkanı Ford, Amerika Temsilciler Meclisi'nin Türkiye'ye askeri yardımın kesilmesi hakkındaki kararını onayladı.

19 Ekim 1974 : Irak'ta Barzani kuvvetlerinden kaçan yaklaşık 2.000 Iraklı sınırı geçerek Türkiye'ye sığındı.

20 Ekim 1974 : Demirel, Hükümeti kurma görevini Cumhurbaşkanı'na iade etti. Korutürk, Hükümeti kurma görevini Ecevit'e verdi.

26 Ekim 1974 : Kurtuluş Savaşı'nın hayatta kalan son büyük Komutanı Orgeneral Fahrettin Altay öldü.

3 Kasım 1974 : Dışişleri Bakanı Turan Güneş, New York'ta Yunanistan Dışişleri Bakanı Bitsios ile görüştü ve "İki ülke arasında Kıbrıs konusunda biraz yakınlaşma var." dedi.

5 Kasım 1974 : Bütün partiler, CHP'nin azınlık hükümeti kurmasına karşı çıktılar.

7 Kasım 1974 : Ecevit, Hükümeti kurma görevini iade etti.

10 Kasım 1974 : İstanbul Üniversitesi'nde sağ eğilimli olduklarını açıklayan 14 Profesör yayınladıkları bildiride, 5 sağ partinin birleşip hükümeti kurmasını istedi.

12 Kasım 1974 : Cumhurbaşkanı Korutürk, Kontenjan Senatörü Sadi Irmak'ı Hükümeti kurmakla görevlendirdi.

15 Kasım 1974 : AP, Sadi Irmak Hükümetine üye vermeyeceğini açıkladı.

17 Kasım 1974 : Sadi Irmak, Kabinesini açıkladı. Çoğu Meclis dışından kişilerden oluşan Kabinede birde bayan üye yer aldı. Cumhurbaşkanı Korutürk Kabineyi onayladı.

23 Kasım 1974 : Keban Hidroelektrik Santrali'nin arıza sonucu durmasıyla, Türkiye'de elektrik sıkıntısı baş gösterdi.

24 Kasım 1974 : İstanbul Metrosu'nun geçeceği yerler tespit edildi. (yapılması 25 yıl sürdü)

29 Kasım 1974 : Sadi Irmak Kabinesi, TBMM'de güvenoyu alamadı. Başbakan Irmak istifasını Cumhurbaşkanı'na verdi.

7 Aralık 1974 : Yunanistan'dan Kıbrıs'a gelen Başpiskopos Makarios, Başkanlık Sarayı'nda halka hitap etti: "Türkiye'nin yaptığı fiili durumu hiçbir zaman kabul etmeyeceğiz. Bana darbe yapanları affettim. Mücadeleye devam edeceğim." dedi.

14 Aralık 1974 : Ünlü Edebiyatçı ve yazar Yakup Kadri Karaosmanoğlu öldü.

18 Aralık 1974 : Kıbrıs'ta İngiliz üssünde bulunan Türkler, ziyaret için gelen Makarios'u protesto ederek üsse sokmadılar.

19 Aralık 1974 : AP, MSP, CHP ve MHP Genel Başkanları 'seçim ittifakı' konusunda görüştüler.

[yunuxxl]

1975

1 Ocak 1975 : CHP Genel Başkanı Bülent Ecevit, Kıbrıs'a hareket etti.

2 Ocak 1975 : TRT 1, TRT 2 ve TRT 3 radyoları yayına başladı.

3 Ocak 1975 : Onbinlerce Kıbrıslı, Bülent Ecevit'i muhteşem bir şekilde karşıladı.

7 Ocak 1975 : 'Milliyetçi Cepheyi (MC)' olarak adlandırılan AP, MSP, CGP ve MHP Genel Başkanları, Hükümeti kurmak istediklerini açıkladılar.

11 Ocak 1975 : Kıbrıs Barış Harekatında 484 şehit verildiği açıklandı. 747'de yaralı var.

16 Ocak 1975 : Öğrenci çatışmaları sebebiyle Bursa Eğitim Enstitüsü ve Gazi Eğitim Enstitüsü tatil edildi.

18 Ocak 1975 : Kurtuluş Savaşı Komutanlarından General Nuri Berköz öldü.

23 Ocak 1975 : İstanbul Vatan Mühendislik Okulu'nda kendilerine 'komandolar' adını veren ülkücüler, 1 öğrenciyi öldürdüler.

30 Ocak 1975 : THY'nin Bursa isimli yolcu uçağı, elektriklerin kesik olmasından dolayı Yeşilköy Havaalanı'na inemeyince Marmara Denizi'ne düştü. Uçakta bulunan 42 kişiden kurtulan olmadı.

- ABD, Türkiye'ye silah ambargosu uygulamaya başladı.

29 Ocak 1975 : MC'yi oluşturan 4 partinin Genel Sekreterleri bir bildiri yayınlayarak, TRT Genel Müdürü İsmail Cem'in görevden alınmasını istediler.

4 Şubat 1975 : Keban Barajında meydana gelen arıza nedeniyle bütün Türkiye'de 1.5 saat süreyle elektrik kesintisi uygulanmaya başlandı.

13 Şubat 1975 : Kıbrıs Türk Federe Devleti kuruldu. Devlet Başkanlığı'na Rauf Denktaş getirildi.

15 Şubat 1975 : Tüm Öğretmenler Birleşme ve Dayanışma Derneği'nin (TÖB-DER) yurt çapında düzenlediği 'Faşizmi ve pahalılığı protesto mitingi'nde olaylar çıktı. 1 kişi öldü, 35 kişi yaralandı.

16 Şubat 1975 : Malatya'da meydana gelen olaylarda, CHP İl Merkezi tahrip edildi, 29 kişi yaralandı.

21 Şubat 1975 : AP, MSP, CGP ve MHP seçim ittifakı için anlaştı.

22 Şubat 1975 : Lübnan'ın Başkenti Beyrut'ta bulunan THY bürosu, 'Gizli Ermeni Ordusu' adlı terör örgütü tarafından bombalandı.

23 Şubat 1975 : Erzincan'da komandolar, CHP İl Merkezini ve bazı dükkanları tahrip etti. 1 kişi öldü, 40 kişi yaralandı.

26 Şubat 1975 : Keban Barajı'ndaki 2 ünite yeniden çalışmaya başladı, İstanbul'da uygulanan elektrik kesintisi kaldırıldı.

9 Mart 1975 : Siyasal haklarına yeniden kavuşan 43 eski Demokrat Parti'li törenle AP'ye girdi.

10 Mart 1975 : Başbakan Sadi Irmak, Hükümeti yeniden kurmak için parti liderleriyle yapacağı görüşmelere CHP Genel Başkanı Ecevit ile başladı. Yaptığı görüşmelerden olumlu sonuç alamadı.

19 Mart 1975 : CHP Genel Başkanı Ecevit, Cumhurbaşkanı Korutürk'ün kendisine verdiği Hükümeti kurma görevini kabul etmedi. Bunun üzerine Korutürk, Hükümeti kurma görevini AP Genel Başkanı Demirel'e verdi.

21 Mart 1975 : AP, MSP, CGP ve MHP (Milliyetçi Cephe) arasında koalisyon protokolü için çalışmalar başladı.

31 Mart 1975 : AP Genel Başkanı Demirel'in başkanlığında kurulan MC (Milliyetçi Cephe) Hükümeti açıklandı. MSP Genel Başkanı Necmettin Erbakan, MHP Genel Başkanı Alparslan Türkeş ve CGP Genel Başkanı Turhan Feyzioğlu, Başbakan Yardımcısı olarak Kabinede yer aldılar.

4 Nisan 1975 : TÖB-DER Erzurum Şubesi Başkanı Yılmaz Mızrak, komandolar tarafından bıçaklandı.

- Ankara Erkek İlköğretim Okulu'nun bahçesine, karşıt görüşlü öğrenciler tarafından dövüldükten sonra baygın bir şekilde terk edilen bir lise öğrencisi hastaneye kaldırılırken öldü.

12 Nisan 1975 : Demirel'in kurduğu MC Hükümeti güvenoyu aldı.

16 Nisan 1975 : Amerikan Temsilciler Meclisi, 24 Nisan tarihini, 'Ermenilere karşı işlenen İnsanlık dışı suçları anma günü' kabul etti. (24 Nisan 1915'de Osmanlı Devleti tarafından tehcir ettirilen Ermeniler, kendilerine karşı soykırım uygulandığını iddia etmektedirler.) (Ocak 2001, Sözde Ermeni soykırım tasarısı Fransa'da kabul edildi. Hiç ders alınsaydı tarih tekerrür edermiydi!!)

17 Nisan 1975 : Diyarbakır'da çatışan öğrenciler, bir öğretmenin kulağını kestiler. (Şiddet vahşileşmeye başlıyor.)

- Yurdun çoğu yerindeki Üniversitelerde anarşik olaylar artmaya başladı. ODTÜ 10 gün kapatıldı.

20 Nisan 1975 : Türkiye'nin Beyrut Basın Danışmanının otomobili Ermeni teröristlerce bombalandı.

22 Nisan 1975 : Silahlı 4 kişi İstanbul Suadiye İş Bankası Şubesini soyarak 35.000 TL.'yi çaldı.

3 Mayıs 1975 : Ağrı'nın Eleşkirt ve Erzurum'un Horasan ilçelerinde halk güvenlik güçleriyle çatıştı. (Şiddet yurdun her yerine yayılıyor.)

- Türkiye İşçi Partisi (TİP) yeniden kuruldu. Genel Başkanlığa Behice Boran getirildi.

9 Mayıs 1975 : Ankara ve Mersin Öğretmen Okulları'nda karşıt görüşlü öğrenciler arasında çıkan çatışmada 13 öğrenci yaralandı.

- Çıkan olaylar sebebiyle Gazi Eğitim Enstitüsü 10 gün kapatıldı.

12 Mayıs 1975 : Aktör Necdet Tosun öldü.

- TRT Genel Müdürü İsmail Cem'in görevden alınması hakkındaki kararname, Cumhurbaşkanı Korutürk tarafından imzalandı.

13 Mayıs 1975 : Başbakan Demirel, Başbakanlık binası önünde Vedat Önsel adında biri tarafından saldırıya uğrayarak hırpalandı.

16 Mayıs 1975 : TRT Genel Müdürlüğü'ne İstanbul Üniversitesi Öğretim Üyelerinden Prof. Nevzat Yalçıntaş atandı.

20 Mayıs 1975 : Türkiye'ye yılda 5 milyar liralık kaçak eşya girdiği, Güneydoğu'da 60.000 kişinin kaçakçılık yaptığı açıklandı.

30 Mayıs 1975 : Türkiye İşçi Partisi eski Başkanlarından Mehmet Ali Aybar ve 49 arkadaşı 'Sosyalist Parti'yi kurdular.

16 Haziran 1975 : İzmir'de Türk-İş tarafından düzenlenen 'Ekmeğe saygı' mitingi olaysız geçti. DİSK, mitinge katılmadı.

23 Haziran 1975 : CHP Genel Başkanı Ecevit, Gerede'de konuşma yaparken saldırıya uğradı.

24 Haziran 1975 : Diyarbakır'a bir gezi düzenleyen MHP Genel Başkanı Alparslan Türkeş'in kente gelmesiyle olaylar çıktı. Biri asker üç kişi öldü, 46 kişi ağır yaralandı.

12 Temmuz 1975 : Atatürk'ün eşi Latife Uşaklıgil öldü.

15 Temmuz 1975 : Kurtuluş Savaşı Komutanlarından General Fahri Belen öldü.

20 Temmuz 1975 : Merkezi İzmir olmak üzere yeni kurulan 'Ege Ordusu' göreve başladı.

24 Temmuz 1975 : ABD, Türkiye'ye uyguladığı silah ambargosunu kaldırmayı reddetti.

25 Temmuz 1975 : Türkiye, ABD'ye Türkiye'deki ortak savunma üsleri anlaşmalarının geçersiz olduğunu, İncirlik Üssü dışındakilere Türk Bayrağı çekileceğini bildirdi.

26 Temmuz 1975 : Gerginleşen Türk-Amerikan ilişkilerini görüşmek üzere NATO Konseyi acele toplantıya çağrılırken, Kıbrıs Türk Federe Devleti Savunma Bakanı Osman Örek'de, Türk tarafındaki ABD üslerinin kapatılacağını açıkladı.

- Başbakan Demirel, Türkiye-Irak petrol boru hattı ile Aslantaş Barajı'nın temellerini attı.

29 Temmuz 1975 : Genelkurmay Başkanlığı, İncirlik dışındaki ABD üslerinin devralındığını açıkladı.

30 Temmuz 1975 : Kıbrıs Türk Federe Devleti ABD'ye ait 3 haber alma tesisini kapattı.

31 Temmuz 1975 : SSCB, Türkiye'ye askeri helikopter satmayı teklif etti.

- Ankara Belediye Başkanı Vedat Dalokay, MC Hükümetinin büyük şehirlere yaptığı yardımı kesmesini protesto etmek için, 3 günlük açlık grevine başladı.

4 Ağustos 1975 : Kıbrıs Barış Harekatı dolayısıyla 20.07.1974'de ilan edilen sıkıyönetim kaldırıldı.

6 Ağustos 1975 : Cumhurbaşkanı Korutürk yaptığı basın toplantısında, Kıbrıs için: "Davamızı ABD'ye ve dünyaya anlatmak için iktidar ile muhalefet birleşmeli. Kıbrıs için bize baskı yapılamaz." dedi.

7 Ağustos 1975 : Başbakan Demirel: "Kıbrıs'ta Türk Milleti'nin kabul edemeyeceği bir çözümü hiç kimse kabul edemez. Mesele hükümetleri aşan bir meseledir." dedi.

17 Ağustos 1975 : Filistin Kurtuluş Örgütü'ne bağlı bir heyet, destek almak ve büro açmak için Ankara'ya geldi.

20 Ağustos 1975 : Bursa'nın Mustafakemalpaşa İlçesindeki yol yapımı sırasında, MÖ 4.yy'a ait bir 'Apollon' heykeli bulundu.

24 Ağustos 1975 : 12 Mart Muhtırasını veren eski Genelkurmay Başkanı Faruk Gürler öldü.

27 Ağustos 1975 : İstanbul'un işgali yıllarında, ilk maçını işgal ordularına karşı oynayan Fenerbahçe Kulübünün başkanı ve oyuncusu Dr. İsmet Uluğ öldü.

4 Eylül 1975 : Seçim kampanyası kapsamında Elazığ'a giden CHP Genel Başkanı Ecevit, kentte komandoların saldırısına uğradı.

6 Eylül 1975 : Diyarbakır'ın Lice ilçesinde şiddetli deprem. 3.000'den fazla ölü var. 7.000'e yakın ev yıkıldı. 144 km.'lik karayolu kullanılmaz hale geldi. Bir çok köye yardım götürülemedi. Çadır ve ekmek dağıtımında çıkan kavgada 1 kişi öldü. Lice'ye giriş çıkışlar yasaklandı.

9 Eylül 1975 : Fransa'nın Dijon kentinde yapılan Uluslararası Halk Oyunları Yarışması'nda Türk Ekibi 1. oldu.

12 Eylül 1975 : ABD'nin silah ambargosu nedeniyle, Libya'dan alınan F-5 tipi 7 adet savaş uçağı Türkiye'ye getirildi.

13 Eylül 1975 : Lice Belediye Başkanı Akgül, şimdiye kadar enkazın %10'unun bile kaldırılamadığını söyledi.

17 Eylül 1975 : Diyarbakır-Urfa karayoluna barikat kuran 15 eşkıya, 22 araçta bulunan yolcuları soydu.

21 Eylül 1975 : Rumların Kıbrıs sorununu özel oturumda ele alınması istemi Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nda 99 oy ile kabul edildi. Tek red oyunu Türkiye verdi.

22 Eylül 1975 : Ressam ve şair Bedri Rahmi Eyüboğlu öldü.

23 Eylül 1975 : Lice son 24 saat içinde 102 artçı deprem ile tekrar sallandı. Yarı hasarlı evlerde yıkıldı.

26 Eylül 1975 : Sinema oyuncusu Danyal Topatan öldü.

2 Ekim 1975 : ABD, Türkiye'ye uyguladığı silah ambargosunu kısmen kaldırma kararı aldı. Türkiye'ye daha önceden parasını ödediği silahlar verilecek ancak bunlar Kıbrıs'ta kullanılmayacak ayrıca haşhaş ekimi yasağı sürecek.

11 Ekim 1975 : Anayasa Mahkemesi, Devlet Güvenlik Mahkemeleri (DGM) kuruluş kanununu Anayasa'ya aykırı bularak iptal etti.

12 Ekim 1975 : 27 ilde 54 senatör ve 6 milletvekilliği için yapılan araseçimlerde; AP: 27 senatör, 5 milletvekilliği; CHP: 25 senatör, 1 milletvekilliği; MSP 2 senatör çıkardı. 6 eski Demokrat Partili yeniden parlamento ve senatoya girmeyi başardı.

22 Ekim 1975 : Avusturya Viyana Büyükelçimiz Daniş Tunalıgil, makam odasını basan 3 Ermeni terörist tarafından şehit edildi.

24 Ekim 1975 : Paris Büyükelçimiz İsmail Erez ve makam şoförü Talip Yener, otomobilin içinde Ermeni teröristlerce şehit edildiler.

26 Ekim 1975 : Genel Nüfus sayımı yapıldı. Nüfusumuz: 40.197.669

28 Ekim 1975 : Türk Lirası devalüe edildi. 1 dolar 15 TL. oldu.

1 Kasım 1975 : TBMM ve Cumhuriyet Senatosu Başkanlıkları için yapılan oylamalarda bir sonuç alınamadı, partiler arasında bir uzlaşma ümidi gözükmüyor.

6 Kasım 1975 : İTÜ'nde çıkan olaylarda 3'ü ağır olmak üzere 8 öğrenci yaralandı. Üniversite 12 gün tatil edildi.

13 Kasım 1975 : Yurdun çeşitli yerlerinde boykot ve direnişler var. Elazığ'da çıkan olaylarda 10 öğrenci yaralandı.

16 Kasım 1975 : 6 Eylül'de şiddetli bir deprem yaşayan Lice halkı, yapılan evler tamamlanmayınca, soğuktan ve yağmurdan korunmak için resmi daireleri işgal etti.

17 Kasım 1975 : Lice halkı, yapımı devam eden evleri de işgal etti.

20 Kasım 1975 : Türkiye Emekçi Partisi (TEP) Genel Başkanı Mihri Belli, partisi hakkında açılan kovuşturmada parti defterlerini savcılığa teslim etmediği için İstanbul DGM tarafından tutuklandı.

23 Kasım 1975 : MC Hükümetinin işbaşına gelişinden (31 Mart 1975) bu yana 21 kişinin öldürüldüğü, yürüyüşsüz, direnişsiz, boykotsuz ve çatışmasız bir günün geçmediği açıklandı.

24 Kasım 1975 : TRT Genel Müdürü Prof. Nevzat Yalçıntaş istifa ederek, İstanbul Üniversitesi'ndeki görevine geri döndü.

28 Kasım 1975 : 12 Mart sonrası haksız yere tutuklandığını iddia ederek Devlet aleyhine tazminat davası açan Prof. Uğur Alacakaptan, davayı kazandı. 118.000 TL. alacak.

6 Aralık 1975 : İstanbul Barosu avukatları, Hükümeti anarşik olaylara karşı uyarmak için duruşmalara girmediler.

12 Aralık 1975 : Gazeteci, şair ve 'Turancılığın' önemli savunucularından Nihal Atsız öldü.

25 Aralık 1975 : 54 gün süren oylamalardan sonra CHP'li Kemal Güven 48. oylamada tekrar TBMM Başkanlığı'na seçildi.

26 Aralık 1975 : Cumhuriyet Senatosu Başkanlığı seçimleri de nihayet sonuçlandı. AP'li Tekin Arıburun Senato Başkanı oldu.

- Konya Seydişehir'de Sovyet kredisi ile yapılan Alüminyum Fabrikasının açılışından sonra sağcılar, TİP İlçe Merkezi'ne saldırdılar, ayrıca CHP ve TÖB-DER binaları da saldırıya uğradı.

30 Aralık 1975 : SSK'da direnişe katılan 1248 işçi işten atıldı.

31 Aralık 1975 : Hani ve Hazro ilçelerinde deprem oldu. Enkaz altında kalan 4 kişi soğuktan donarak öldü.

1976

2 Ocak 1976 : Karadeniz Teknik Üniversitesi'nde çıkan çatışmada ustura ile 2 öğrencinin boğazı kesildi.

4 Ocak 1976 : Çanakkale'de bulunan antik Truva Kenti'nin bulunduğu yere, 12 metre yüksekliğinde 'Truva Atı' yapıldı.

5 Ocak 1976 : Olimpiyat ve Dünya şampiyonu güreşçimiz Hamit Kaplan, trafik kazasında öldü.

7 Ocak 1976 : Komandolar, Hacettepe Üniversitesi'ni bastılar, 1 öğrenci öldü.

19 Ocak 1976 : TRT Genel Müdürlüğü'ne Şaban Karataş atandı.

27 Ocak 1976 : Komandolar tarafından 15 gün önce yaralanan İTÜ öğrencisi Özer Elmas'ın öldüğü haberi üzerine protesto yürüyüşü yapan solcu öğrencilerle Polis arasında çatışma çıktı. 1 öğrenci öldü, 7 öğrenci yaralandı.

30 Ocak 1976 : Başbakan Demirel'in yeğeni Yahya Demirel'in 'Hayali Mobilya İhracatı' yaptığı iddiası üzerine, Başbakan Süleyman Demirel hakkında soruşturma yapacak olan Hazırlık Komisyonu üyeleri, AP'lilerin engellemesi ile TBMM toplanamayınca seçilemedi.

6 Şubat 1976 : Yahya Demirel'e bir gazinoda tabanca ile ateş eden kabadayı Hasan Heybetli yakalandı.

11 Şubat 1976 : Haliç'in temizlenmesi için Dünya Bankası'nın kredi vereceği açıklandı.

27 Şubat 1976 : Karadeniz Ereğlisi Sulh Ceza Mahkemesi, Yahya Demirel ve Atilla Özçelik ile iki gümrükçünün yurtdışına çıkmalarını yasakladı.

28 Şubat 1976 : Yahya Demirel için tutuklama kararı verildi.

3 Mart 1976 : 'Hayali Mobilya İhracatı' sanığı Yahya Demirel, Karadeniz Ereğlisi'nde Savcılığa teslim oldu ve cezaevine konuldu.

-İstanbul Yıldız Devlet Mühendislik ve Mimarlık Akademisi, öğrenci olayları nedeniyle bir gün kapatıldı.

5 Mart 1976 : Hava Kuvvetleri subay ve astsubay eşlerinin Lice'de deprem sonrasında yaptırdıkları bir okula, İtalyan uçak yapımcısı 'Air İtalia' şirketinin, Ankara'da ki İtalyan Büyükelçisi'nin eliyle yaptığı 30.000 dolarlık bağış nedeniyle, Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Emin Alpkaya istifa etti.

8 Mart 1976 : İstanbul’un ilk çok katlı otoparkı Karaköy'de törenle hizmete girdi.

17 Mart 1976 : Ankara Cezaevi'nde cinayetten yatan aktör Yılmaz Güney, cezaevi disiplinini bozduğu gerekçesiyle Kayseri'ye gönderildi.

19 Mart 1976 : ABD'nin büyük havacılık şirketlerinden Northrop Uçak Şirketi, Türkiye'de rüşvet dağıttığını resmen açıkladı.

20 Mart 1976 : Hakkında romanlar yazılan ünlü Şark Ekspresi (Orient Expres) 70 yolcusu ile Milano'dan İstanbul'a geldi.

24 Mart 1976 : Tarihçi ve yazar Şevket Süreyya Aydemir öldü.

28 Mart 1976 : İstanbul Savcılığı, Ülkü Ocakları İstanbul Şubesi Başkanı ve 2. Başkanı'nın tutuklanması için mahkemeye başvurdu.

2 Nisan 1976 : 3 milyon liralık arsayı ipotek ettirerek 80 milyon lira kredi alan Hacı Ali Demirel'in iş ortağının şirketi hakkında Meclis araştırması yapılması istendi.

7 Nisan 1976 : İstanbul Barosu'nun düzenlediği 'Kan dökmeye son ve hukuka saygı' yürüyüşü, çeşitli sivil kuruluşların ve binden fazla avukatın katılımıyla yapıldı.

8 Nisan 1976 : Kendilerine 'komandolar' adını veren kişilerce, Ankara'da çeşitli yerlere yapılan saldırdılarda ve öğrenci olaylarında, 3 öğrenci öldü.

28 Nisan 1976 : İzmir Devlet Güvenlik Mahkemesi Başsavcısı, Ülkü Ocakları Şubesi'nin kapatılmasını ve yöneticilerinin Türk Ceza Kanunu'nun 141. maddesine göre cezalandırılmalarını istedi.

30 Nisan 1976 : İstanbul Kadıköy Mühendislik Yüksek Okulu'nda, 1 Mayıs afişi asmak isteyen öğrenciler komandolar tarafından yaylım ateşine tutuldu. 1 öğrenci öldü, 3 öğrenci yaralandı. 15 kişi gözaltına alındı.

12 Mayıs 1976 : Başbakan Demirel'in, Hava Kuvvetleri Komutanlığı'na atanması kararlaştırılan Orgeneral İrfan Özaydınlı'nın kararnamesini geri alarak, yerine Korgeneral Cemal Engin'i ataması üzerine, Özaydınlı dava açtı.

22 Mayıs 1976 : TÖB-DER'in 17 İl'de bulunan büroları Valiler tarafından süresiz kapatıldı.

29 Mayıs 1976 : İTÜ'yü basan komandolar, 1 öğrenciyi sınıfında silahla öldürdüler, 2 öğrenciyide yaraladılar ve kapısında polisin nöbet tuttuğu Üniversite'den kaçtılar.

31 Mayıs 1976 : TRT Genel Müdürü Karataş: "Renkli TV'ye karşıyım." dedi.

7 Haziran 1976 : Gaziantep'te THKO (Türk Halk Kurtuluş Ordusu)'na bağlı anarşistler ile Güvenlik Kuvvetleri arasında çıkan çatışmada 5 kişi öldü.

18 Haziran 1976 : İstanbul Kocamustafapaşa Tekel Deposunu basan 5 kişi, 600.000 TL.'yi çaldılar.

21 Haziran 1976 : Kıbrıs Türk Federe Devleti'nde yapılan Başkanlık seçimlerini tekrar Rauf Denktaş kazandı.

24 Haziran 1976 : Antalya Film Festivali'nde 'en iyi film' ödülünü, Atıf Yılmaz'ın 'Deli Yusuf' adlı filmi kazandı.

28 Haziran 1976 : Anayasa Mahkemesi, Cumhuriyet Savcılığı'nın başvurusunu karara bağladı ve MHP'ye, yurt dışındaki şubelerini kapatmasını bildirdi.

14 Temmuz 1976 : Yılmaz Güney, Ankara 1. Ağır Ceza Mahkemesi'nde görülen davasında (Hakim Safa Mutlu'yu öldürmek) kasten adam öldürmekten 19 yıl ağır hapis cezasına mahkum oldu.

15 Temmuz 1976 : 45 dubası çürüyen ve değiştirilmesi gereken İstanbul Karaköy Köprüsü'nün maddi sıkıntılar nedeniyle ancak 1 dubası değiştirilebildi.

17 Temmuz 1976 : Yunanistan, ABD ve SSCB'ye Ege Denizi'nde araştırma yapacak olan Türk gemisi 'Hora (Sismik-1)'nın engelleneceğini bildirdi.

23 Temmuz 1976 : Demirel Hükümeti, Hava Kuvvetleri Komutanlığı'na, Korgeneral Cemal Engin'in atama kararını, Orgeneral İrfan Özaydınlı'nın aleyhte dava açması üzerine geri alarak, Orgeneral Etem Ayan'ı atadı.

27 Temmuz 1976 : CHP Genel Başkanı Bülent Ecevit'e, New York'da Kıbrıs'lı bir Rum tarafından başarısız bir suikast girişiminde bulunuldu.

29 Temmuz 1976 : Adana Ceyhan'da bir genci karakolda döverek öldüren polislerden ikisi tutuklandı.

30 Temmuz 1976 : Hora (Sismik-1) gemisi Ege'ye açıldı.

1 Ağustos 1976 : Ankara'da bir Camii'de ayin yapan ve Nur Cemaati'ne bağlı oldukları öne sürülen 30 kişi gözaltına alındı.

5 Ağustos 1976 : Ankara DGM Savcılığı, 1 Ağustos'ta tutuklanan 30 kişi hakkında kovuşturmaya yer olmadığına karar verdi ve gözaltına alınanlar serbest bırakıldı.

7 Ağustos 1976 : Yunanistan, Hora Gemisi'nin Ege Denizi'nde Yunan kıta sahanlığını ihlal ettiğini belirterek bir nota ile Türkiye'yi protesto etti ve ihlal olayının bir daha tekrarlanmaması konusunda Türkiye'yi uyardı.

9 Ağustos 1976 : Türkiye, Yunan notasına karşılık olarak, Yunanistan'a bir nota verdi ve Yunan kıta sahanlığının tarafımızdan kabul edilmediğini bildirdi.

11 Ağustos 1976 : Filistinli iki gerilla, Yeşilköy Havaalanı'nda İsrail Havayolları'na ait bir uçağa binen İsraillilere ateş açtı. 4 kişi öldü, 20 kişi yaralandı. Yakalanan gerillalar, bir süre önce Uganda'da meydana gelen olayın intikamını almak için bu eylemi gerçekleştirdiklerini söylediler.

15 Ağustos 1976 : İzmir'e ulaşan Hora araştırma gemisi, büyük bir kalabalık tarafından çiçeklerle ve İstiklal Marşı ile karşılandı.

19 Ağustos 1976 : THY'nın İstanbul-Antalya seferini yapan 'Antalya' isimli yolcu uçağı, Isparta yakınlarında düştü. 22'si Türk, 155 kişi öldü, kurtulan olmadı.

1 Eylül 1976 : Hora araştırma gemisi İzmir'den ayrılarak tekrar Ege'ye açıldı.

2 Eylül 1976 : İstanbul DGM'de, 'Uygarlık Tarihi' adlı eserinden dolayı yargılanan Doç. Dr. Server Atilla için Savcı 20 yıl ceza istedi.

5 Eylül 1976 : Elazığ'da MHP ve MSP'liler, CHP İL binasını taşa tuttular, kentte büyük çapta olaylar çıktı. 12 kişi öldü, onlarca kişi yaralandı.

18 Eylül 1976 : DİSK (Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu), MC iktidarını yasal yollardan düşürmek için 'Genel Yas' ilan etti.

-DGM'lere karşı, çeşitli sendikalara bağlı 100.000'den fazla işçi, işyerlerinde direnişe başladı.

21 Eylül 1976 : DİSK yöneticileri için tutuklama kararı verildi. Genel Sekreter Mehmet Karaca tutuklandı. DİSK Genel Merkezi Polis tarafından arandı, defterlere el konuldu.

24 Eylül 1976 : 'Cinsel çekiciliği artırdığı ve tahrik edici olduğu' gerekçesiyle, Adana'da bazı okul müdürleri, bayan öğretmenlerin pantolon giymelerini yasakladı.

30 Eylül 1976 : İstanbul'da Profilo Fabrikası'nda 10 işçinin işten çıkarılmasını protesto eden işçilerle Polis çatıştı. 1 işçi öldü, 5 kişi yaralandı. Yüzlerce işçi tutuklandı.

1 Ekim 1976 : MC Hükümeti'nin MSP'li İçişleri Bakanı Korkut Özal, Ankara Belediye Başkanı CHP'li Vedat Dalokay'ı görevinden aldı. Dalokay, Danıştay'a başvurdu.

- Ankara Valiliği, TÖB-DER'i 'siyasetle uğraştığı' gerekçesiyle kapattı.

4 Ekim 1976 : İstanbul'da bugün benzin bulunamadı. Taşıt kuyrukları yüzlerce metreyi geçti.

5 Ekim 1976 : İtalya'dan geleceği söylenen benzin bugünde gelmedi. Sıkıntı had safhada.

7 Ekim 1976 : Danıştay, İçişleri Bakanı'nın Vedat Dalokay'ı görevden alma ve Ankara Valiliği'nin TÖB-DER'i kapatma kararlarını iptal etti.

12 Ekim 1976 : DGM'lerin yeni kuruluş kanunu çıkarılamadığı için (Anayasa Mahkemesi, DGM'lerin Anayasaya aykırı olduğuna ve kapatılmalarına karar vermiş ancak TBMM'ye yeni kanun çıkarılması için bir süre tanımıştı), geçerlilikleri sona erdi. Bu mahkemeler ellerindeki dosyaları normal mahkemeleri devrettiler.

14 Kasım 1976 : İstanbul Üniversitesi Yönetim Kurulu, 'Öğretim özgürlüğü ve can güvenliği bulunmadığı' gerekçesiyle, öğretimi süresiz olarak tatil ettiğini açıkladı.

24 Kasım 1976 : Van ve çevresinde şiddetli deprem. Pek çok bina yıkıldı. Yüzlerce can kaybı olduğu tahmin ediliyor.

25 Kasım 1976 : Van'da artçı sarsıntılar devam ediyor. TRT, halktan kan bağışı istedi. Bölgeye yeterince yardım henüz ulaştırılamadı.

26 Kasım 1976 : 180 milyon TL. bulunması gereken 'Afet Fonu'nda 20 milyon TL. bulunduğu ortaya çıktı.

29 Kasım 1976 : İstanbul Belediyesi'nde maaşlarını alamayan işçi ve memurlar, Belediye Sarayı'nı işgal ettiler.

1 Aralık 1976 : İstanbul Belediyesi'nde çalışan işçi ve memurlara maaşları dağıtıldı.

13 Aralık 1976 : 14 Kasım'dan beri kapalı olan İstanbul Üniversitesi'nde öğretime yeniden başlandı.



1977



3 Ocak 1977 : İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nde, karşıt görüşlü öğrenciler arasında çıkan çatışmada 9 öğrenci yaralandı.

- Kerkük-Yumurtalık petrol boru hattı faaliyete geçti. Kerkük'ten pompalanan petrol 40 gün sonra Akdeniz'e ulaşacak.

10 Ocak 1977 : Gözaltına alındıktan sonra koma halinde hastaneye sevk edilen İYÖD Başkanı Paşa Güven: "Yakalanırken yaralandım. Siyasi Poliste dövmediler." dedi.

12 Ocak 1977 : 'Can güvenliği kalmadığı' gerekçesiyle Erzurum Atatürk Üniversitesi süresiz olarak kapatıldı.

13 Ocak 1977 : Öğrenci olayları şiddetini iyice artırdı. İstanbul ve Tunceli'de çıkan çatışmalarda 1'er öğrenci öldü, onlarca yaralı var. Kahramanmaraş ve Kütahya'da meydana gelen çatışmalarda 21 kişi yaralandı.

25 Ocak 1977 : İstanbul Emniyet Müdürlüğü'nden yapılan açıklamada, İstanbul genelinde son bir yıl içinde 510 öğrenci olayının meydana geldiği, bu olaylarda 13 öğrencinin öldüğü, 254 öğrencinin yaralandığı bildirildi.

4 Şubat 1977 : Türkiye Sivil Havacılık Sendikası'nın THY'de aldığı grev kararı nedeniyle, THY'nin tüm iç ve dış seferleri durdu.

5 Şubat 1977 : Ankara'da, TÖB-DER, TÜM-DER ve TÜTED bir miting düzenleyerek, MC Hükümeti'nin tutumunu, partizanlığı ve terörü kınadı. Güvenlik güçleri ile çıkan çatışma sonrasında 60 kişi yaralandı.

6 Şubat 1977 : Siyasal Bilgiler Fakültesi Yönetim Kurulu, 'can güvenliği olmadığı' gerekçesiyle okulu 10 Şubat'a kadar tatil etti.

8 Şubat 1977 : Hükümet, THY grevini erteledi.

13 Şubat 1977 : THY'nin İstanbul-İzmir seferini yapan 'Trakya' isimli yolcu uçağı, 17 yaşındaki Ankara Polis Koleji öğrencisi Adnan Mintaş tarafından kaçırılmak istendi. Mintaş tutuklandı.

16 Şubat 1977 : Genelkurmay Başkanı Org. Semih Sancar'ın görev süresi 1 yıl uzatıldı.

17 Şubat 1977 : Ankara 50. Yıl Lisesi öğrencilerine komandolar ateş açtı, bir kız öğrenci kalp krizinden öldü.

19 Şubat 1977 : ODTÜ Akademik Konseyi, kendilerine danışılmadan Rektörlüğe getirilen Prof. Hasan Tan için oybirliği ile güvensizlik kararı verdi.

20 Şubat 1977 : ODTÜ'de çıkan çatışmada 1 öğrenci öldü.

23 Şubat 1977 : ODTÜ'nün yeni Rektörü Prof. Tan, okulu 15 gün kapattı.

26 Şubat 1977 : İstanbul'da 'Evlat acısına son' adlı yürüyüşe onbinlerce kadın katıldı.

28 Şubat 1977 : Malatya'da İnönü Üniversitesi açıldı.

1 Mart 1977 : MC Hükümeti'nin görevde olduğu süre içerisinde TL 9. kez devalüe edildi. TL'nin dolara karşı toplam kaybı %27'ye ulaştı. Dolar 17.50 TL.

4 Mart 1977 : Türkiye Barolar Birliği'nin aldığı karar üzerine tüm yurtta avukatlar davalara girmediler.

5 Mart 1977 : Rektör Tan tarafından 15 gün süre ile kapatılan ODTÜ, Danıştay kararı ile açıldı.

9 Mart 1977 : Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından MHP hakkında soruşturma açıldı.

19 Mart 1977 : THY'nin Diyarbakır-Ankara seferini yapan yolcu uçağı, silahlı iki lise öğrencisi tarafından Beyrut'a kaçırıldı.

31 Mart 1977 : Sivas ve Site öğrenci yurtları arasındaki sokak savaşı sabaha kadar sürdü. Polis panzerlerle kapıları kırarak içeri girebildi. Niğde ve Sakarya'daki öğrenci yurtlarında da çatışma çıktı. Toplam 460 öğrenci gözaltına alındı.

- Kıbrıs görüşmeleri Viyana'da başladı. Rumlar, Ada'nın %80'ini istediler.

1 Nisan 1977 : İzmir'de İleri Gençlik Derneği (İGD) afişlerini asan Avni Ece adlı bir işçi, Şehitler Caddesinde komandolar tarafından silahla öldürüldü.

3 Nisan 1977 : Başbakan Demirel'in Gaziantep'e gelişi nedeniyle hazırlık yapan AP'liler ile CHP'liler arasında çıkan silahlı çatışmada, 1 CHP'li öldü, 2 kişi yaralandı.

5 Nisan 1977 : TBMM, erken seçimlerin 5 Haziran'da yapılmasını kararlaştırdı.

21 Nisan 1977 : İstanbul Bahçelievler Lisesi'de dersten çıkan öğrencilerin üzerine ateş açıldı. Solcu olduğu belirtilen bir Lise son sınıf öğrencisi öldürüldü.

25 Nisan 1977 : Vize'de 15 gün önce dövülerek hastaneye kaldırılan CHP'li Vize Belediye Başkan Adayı Sebahattin Begil öldü.

26 Nisan 1977 : CHP Lideri Ecevit ve beraberindekiler, Niksar'da açık hava toplantısı yaparken, MHP ve AP'lilerin saldırısına uğradılar.

28 Nisan 1977 : Ecevit, Erzincan'da da saldırıya uğradı. 7 kişi yaralandı.

1 Mayıs 1977 : Kanlı '1 Mayıs'. DİSK'in İstanbul Taksim Meydanı'nda kutladığı '1 Mayıs İşçi Bayramı' sona ermek üzereyken, bazı binaların pencere ve damlarından meçhul kişiler tarafından açılan ateşle kana bulandı. Onbinlerce kişinin üzerine açılan ateş sonucu çoğu çıkan panik neticesinde ezilerek olmak üzere 34 kişi öldü, yüzlerce kişi yaralandı. Olayla ilgili olarak 350 kişi gözaltına alındı.

15 Mayıs 1977 : Türkiye'nin, tarihinin en büyük döviz sıkıntısını yaşadığına ilişkin haberler büyük tepkilere yol açtı. IMF, Türkiye'ye borç vermek için iki koşul ileri sürdü: 1-Seçimler yapılsın, 2-%20 devalüasyon yapılsın. (Bu filmi daha çok seyredeceğiz.)

16 Mayıs 1977 : Merkez Bankası'nın çekleri Japonya ve İsviçre'deki bazı bankalar tarafından karşılığı olmadığı gerekçesiyle ödenmedi. (Zavallı Türkiyem)

19 Mayıs 1977 : Antalya'da 19 Mayıs törenlerine giden öğrencilerin bulunduğu otobüse ateş açıldı, sokaktan geçen bir çocuk ağır yaralandı.

20 Mayıs 1977 : Japonya'dan Türkiye'ye gönderilecek mallar parasını ödemediğimiz gerekçesiyle, Japonya'da bekletiliyor.

22 Mayıs 1977 : İYÖD Başkanı Paşa Güven'in gözaltındayken kolunu kırdıkları iddiasıyla 3 Polis hakkında İstanbul Cumhuriyet Savcılığı 'kamu davası' açtı.

29 Mayıs 1977 : İstanbul Sirkeci Tren Garı ile Yeşilköy Havaalanı'nda aynı saatlerde zaman ayarlı bombalar patladı. 5 kişi öldü, 49 kişi yaralandı. İki olayı da, '28 Mayıs' adlı bir Ermeni terör örgütü üstlendi.

-Ecevit, İzmir'in Çiğli Havaalanı'na indiği sırada bir Polisin silahının ateş alması sonucu yanında bulunan Mehmet İsyan yaralandı. Silahın yanlışlıkla ateş aldığı belirtildi, ancak daha sonra silahın özel bir silah olduğu ve depodan izinsiz çıkarıldığı tespit edildi.

- Beyşehir'de AP'liler ile MSP'liler çatıştı. 1 MSP'li öldü, onlarca kişi yaralandı.

2 Haziran 1977 : Başbakan Demirel, CHP Genel Başkanı Ecevit'e gönderdiği gizli ve kişiye özel bir mektupta, 'İstihbarat örgütlerinin, Ecevit'e, Taksim Alanı'nda yapılacak mitingde suikast düzenleneceği' haberini aldıklarını bildirdi. Ecevit, radyoda yaptığı bir konuşmada bu mektubu açıkladı ve mitinge gideceğini söyledi. 3 Haziran'da, CHP mitingi olaysız ve büyük bir kalabalıkla yapıldı.

5 Haziran 1977 : Genel seçimler yapıldı. CHP:213, AP:189, MSP:24, MHP:16, CGP:3, DP:1 milletvekilliği kazandı.

9 Haziran 1977 : Türkiye'nin Vatikan Büyükelçisi Taha Carım, Roma'da Ermeni teröristlerin düzenlediği bir suikast sonucunda şehit edildi.

13 Haziran 1977 : Başbakan Demirel istifa etti. Böylelikle 1. MC Hükümeti sona erdi.

14 Haziran 1977 : Cumhurbaşkanı Korutürk, Hükümeti kurma görevini CHP Lideri Ecevit'e verdi.

- Cumhuriyet Senatosu Başkanlığı'na Sırrı Atalay seçildi. İlk defa bir CHP'li Senato Başkanı oldu.

15 Haziran 1977 : Erzurum Atatürk Üniversitesi Fen Fakültesi öğretim üyesi Doç. Dr. Orhan Yavuz, kimliği meçhul kişilerce kaçırıldı ve boğazı kesilerek öldürülmüş bir halde bulundu.

21 Haziran 1977 : Ecevit, Kabinesini açıkladı.

22 Haziran 1977 : MC Hükümeti zamanında TRT Genel Müdürlüğü'ne getirilen ve icraatları dolayısıyla sürekli tepki toplayan Şaban Karataş görevinden alındı. Cengiz Taşer, TRT Genel Müdürlüğüne getirildi.

24 Haziran 1977 : Gençlik ve Spor Bakanı Yüksel Çakmur, 'gençlik kampları' adı altında faaliyet gösteren komando kamplarını kapattı.

25 Haziran 1977 : İstanbul'da enerji sıkıntısı dolayısıyla programlı olarak elektrik kesintisi yapılmaya başlandı.

30 Haziran 1977 : MSP Genel Başkanı Necmettin Erbakan'ın kardeşi Akgün Erbakan, Ankara 10. Sulh Ceza Mahkemesince dolandırıcılık suçundan mahkum edildi.

2 Temmuz 1977 : Malazgirt'te otlak ve su yüzünden çıkan bir aşiret kavgasında 19 kişi öldü.

3 Temmuz 1977 : CHP'nin kurduğu azınlık Hükümeti, TBMM'de 217 kabul oyuna karşılık 229 red oyu ile güvenoyu alamadı. Meclis'te kavgalar çıktı.

4 Temmuz 1977 : Korutürk, AP Lideri Demirel'e Hükümeti kurma görevini verdi.

6 Temmuz 1977 : MHP Lideri Alparslan Türkeş: "AP-MSP Koalisyonunu MHP dışarıdan destekleyebilir." dedi.

7 Temmuz 1977 : Demirel: "Hükümeti kurunca, Ecevit'in yaptığı bütün tayinleri iptal edeceğim." dedi.

8 Temmuz 1977 : Antalya Film Festivalini, Süreyya Duru'nun yönettiği 'Kara Çarşaflı Gelin' adlı film kazandı.

- Demirel, Ecevit'in AP-CHP Koalisyon önerisini reddetti.

9 Temmuz 1977 : Avrupa Ekonomik Topluluğu (AET) Türkiye'den her türlü tekstil maddesi ithalini kısıtlama kararı aldı.

15 Temmuz 1977 : Hacı Ali Demirel ile yeğeni Yahya Demirel'in TIR araçları ithalinde yolsuzluk yaptıkları saptandı.

- Buca Eğitim Enstitüsü'nde 1972 yılından beri 500'e yakın öğrencinin sınavlara girmeden sınıf geçirildiği saptandı.

19 Temmuz 1977 : Demirel'in Erbakan ile yaptığı görüşmenin olumlu geçtiği açıklandı. Demirel: "Çatı çakılmıştır." dedi.

21 Temmuz 1977 : 2. Milliyetçi Cephe (MC) Hükümeti açıklandı. Kabinenin açıklanmasından sonra Enerji Bakanı Kamuran İnan istifa etti.

23 Temmuz 1977 : İzmir Çeşme'de Büyük Otel'de bir garsonun Yahya Demirel'e: "Suntalardan ne haber?" demesi üzerine kavga çıktı. Garson, Yahya Demirel'i bıçakla yaraladı. Yahya Demirel'in arkadaşları, garsonu döverek hastanelik ettiler.

26 Temmuz 1977 : Başbakan Demirel: "İktidarı, MSP ve MHP ile birleşip sola teslim etmemeyi başardık." dedi.

27 Temmuz 1977 : Enerji Bakanı Kamuran İnan, istifasını geri aldı.

29 Temmuz 1977 : DİSK Başkanı Kemal Türkler, MC Hükümeti'ne karşı 'Ulusal Demokratik Cephe' çağrısı yaptı.

1 Ağustos 1977 : AP-MHP-MSP Koalisyon Hükümeti (2. MC Hükümeti) TBMM'de yapılan oylamada, 219'a karşın 229 oyla güvenoyu aldı.

3 Ağustos 1977 : Kıbrıs Rum Yönetimi Lideri Başpiskopos Makarios kalp krizi geçirerek öldü. Spiros Kipriyanu geçici olarak Rum Yönetimi Liderliğine getirildi.

-Türk Lirası devalüe edildi.

4 Ağustos 1977 : Ankara'da çıkan olaylarda, 1 Polis şehit oldu, 4 vatandaşta hayatını kaybetti, 5'i ağır olmak üzere onlarca yaralı var.

6 Ağustos 1977 : Emekli olan Deniz Kuvvetleri Komutanı Or. Am. Hilmi Fırat'ın yerine, Or. Am. Bülent Ulusu getirildi.

10 Ağustos 1977 : Yurt çapında elektrik kısıntısı had safhada. İstanbul'da kısıntı 5 saate çıkarıldı.

15 Ağustos 1977 : Tekel Maddelerine ortalama %60 zam yapıldı. Küçük Rakı 40 TL.

16 Ağustos 1977 : Elazığ'ın Ağın İlçesi'ne bağlı Pul Köyü'nde 75 yaşındaki Bekir Arabacı, anarşik olayları protesto etmek için kendini yaktı.

19 Ağustos 1977 : Ankara'da yapılan 'Ağır sanayi toplantısı' elektrik olmadığı için mum ışığı altında başladı.

22 Ağustos 1977 : Bir süre önce yurdun çeşitli yerlerinde çıkan 20'den fazla orman yangınına, bugün İstanbul Ayazağa ve Belgrat Ormanları'nda çıkan yangınlarda eklendi.

30 Ağustos 1977 : Kara Kuvvetleri Komutanlığı'na, Ege Ordu Komutanı Org. Kenan Evren getirildi.

31 Ağustos 1977 : Döviz transferi yapılamadığı için, LPG (bütan gazı) sıkıntısı başladı.

2 Eylül 1977 : Başbakan Demirel yaptığı basın toplantısında: "Ne yok? Ne zamandan beri yok? Yok olan maddeyi bildirin istediğiniz kadar göndereyim." dedi. (Asıl para yok)

3 Eylül 1977 : İstanbul'da yapılan elektrik kısıntısı, 08.00-21.00 saatleri arasına kadar uzatıldı.

5 Eylül 1977 : Ankara'ya gelen IMF yetkilileri ile görüşmeler başladı. (Daha çok gelecekler.)

8 Eylül 1977 : Bir süredir bekletilen zamlar bugün açıklandı. Hemen her şeye zam var.

14 Eylül 1977 : Başbakan Demirel, enerji tasarrufu nedeniyle Seydişehir Alüminyum Tesisleri'ndeki iki ünitenin durdurulmasını emretti. (!!!)

19 Eylül 1977 : Mayıs 1978 yılında temeli atılacak olan 2. Boğaz Köprüsü'nün projesi açıklandı.

20 Eylül 1977 : %10 oranında tekrar devalüasyon yapıldı. Dolar 19.25 TL.

21 Eylül 1977 : 8 milyon dolar transfer edilemeyince Libya petrol sevkıyatını durdurdu. Tekrar benzin sıkıntısı baş gösterdi.

29 Eylül 1977 : İstanbul Büyükçekmece Barajı'nın temeli atıldı.

5 Ekim 1977 : Kahve satışları durduruldu.

-Türk-İş bir muhtıra hazırlayarak, parti liderlerine ve Cumhurbaşkanı'na verdi.

6 Ekim 1977 : Kahve satışlarının durdurulması üzerine Tekel Bakanı açıklama yaptı: "Kahve keyif maddesidir. Günde üç yerine bir kahve için." (Ağzına sağlık sayın bakanımız)

- Bira, deterjan, kibrit ve sabuna yüklüce zam yapıldı.

8 Ekim 1977 : Döviz transferi yapılamadığı için yedek parça bulamayan BMC kamyon ve minübüs fabrikaları 650 işçiyi işten çıkardı.

11 Ekim 1977 : Dünyaca tanınmış Fransız denizci Kaptan Jacques Cousteoau, 'Calypso' adlı gemisiyle İstanbul'a geldi.

12 Ekim 1977 : Ünlü tarihçi Ord. Prof. İsmail Hakkı Uzunçarşılı öldü.

20 Ekim 1977 : İSO Başkanı: "Bu hükümet artık muhatap kabul edilemez." dedi.

27 Ekim 1977 : Komandolar, İstanbul Ayazağa'da bulunan Işık Mühendislik Yüksek Okulu'nda Ayhan Gökdemir adlı solcu bir öğrenciyi, bıçaklayarak öldürdüler.

31 Ekim 1977 : Araştırma gemisi Hora tekrar Ege'ye açıldı.

1 Kasım 1977 : Elektrik borcumuzu ödemediğimiz için, Bulgaristan Türkiye'ye verdiği elektriği keseceğini bildirdi.

- Dolar karaborsada 27 TL. (Resmi kur, 20 TL)

6 Kasım 1977 : TRT Genel Müdürlüğü'ne Prof. Nevzat Yalçıntaş atandı.

17 Kasım 1977 : Yaklaşık 165 gündür devam eden TBMM Başkanlık sorunu nihayet çözüldü. 38. turda CHP'li Cahit Karakaş, 227 oyla Başkan seçildi.

21 Kasım 1977 : Türkiye'nin 210 milyon dolarlık borcunu ödememesi üzerine, Irak petrol boru hattıyla Türkiye'ye verdiği petrolü kesti.

25 Kasım 1977 : İngiltere'de yayınlanan Financial Times gazetesi: "Türkiye iflas etmiş bir ülkedir." (!!!)

29 Kasım 1977 : Ülkücüler MSP'li İçişleri Bakanı Korkut Özal'ın oğlunu dövdüler.

5 Aralık 1977 : Yerel seçimlere 6 gün kala elektrik kesintilerine son verildi.

10 Aralık 1977 : Toptaş Cezaevi'nde tutuklu TİKKO ve THKO/Acilciler örgütlerine bağlı 9 tutuklu gardiyanları bağladıktan sonra jandarmaya ateş açarak kaçtılar.

11 Aralık 1977 : Yerel seçimler yapıldı. 67 İlin, 42'sini CHP, 15'ini AP, 5'ini MHP, 3'ünü MSP ve 2'sini de bağımsızlar kazandı.

-Yerel seçimler esnasında yurdun hemen hemen her yerinde protesto ve çatışmalar görüldü. 13 kişi öldü, 87 kişi yaralandı.

20 Aralık 1977 : Elektrik kesintisi tekrar tüm yurtta başladı.

21 Aralık 1977 : 60 milyon dolarlık borcumuzu ödemediğimiz için Japonya demir sevkıyatını durdurduğunu açıkladı.

24 Aralık 1977 : MİT İstihbarat Başkan Yardımcısı, Emekli Albay Sabahattin Savaşman, CIA hesabına casusluk yaptığı gerekçesiyle, Genelkurmay Askeri Mahkemesi tarafından tutuklandı.

28 Aralık 1977 : Ankara'da içinde öğrencilerin bulunduğu bir otobüse ateş açıldı. 7 öğrenci yaralandı.

- Asırlık bir yapı olan Sultanahmet İktisadi ve Ticari Bilimler Akademisi sabotaj neticesi çıkan yangında tamamen yandı.

31 Aralık 1977 : Meclis'te yapılan gensoru görüşmeleri neticesinde Hükümet, 218 olumlu, 228 olumsuz oy aldı. İlk defa bir Hükümet gensoru ile düşürüldü.

- TBMM Kanunlar Dairesi Kısım Amiri Orhan Şendağ, yabancı ülkelere, devlete ait bilgileri vermek iddiası ile tutuklandı.

- Bu yıl içinde anarşi ve terör olayları neticesinde 157 kişinin öldüğü, 1667 kişinin yaralandığı açıklandı.

1978

1 Ocak 1978 : Cumhurbaşkanı Korutürk, Hükümeti kurma görevini Ecevit'e verdi. Ecevit, bir süre önce AP'den ayrılan 11 milletvekili ile İstanbul'da Güneş Otel'de görüştü. (Bu görüşme 'Güneş Otel' görüşmesi olarak anılır.)

2 Ocak 1978 : Ecevit, Kabinesini açıkladı. Kabinede, bir süre önce AP'den ayrılan ve bağımsız olan 11 milletvekili ile CGP Genel Başkanı Turhan Feyzioğlu ve DP Genel Başkanı Faruk Sükan'da yer aldı. Böylelikle CHP dışından Hükümeti destekleyen herkes birer Bakanlık kazanmış oldu.

3 Ocak 1978 : Ermeni teröristler, Londra'daki Kıbrıs Türk Bankası ile Brüksel'deki Türk Ticaret Ateşeliği'ne bomba attılar.

4 Ocak 1978 : Kahvenin kilosunda 40 TL.'lik indirim yapıldı.

5 Ocak 1978 : Yapılan açıklamada, rafinerilerde 2 günlük petrol kaldığı açıklandı.

- İzmir'deki NATO Karargahları'nın komutasını Türk generallerin almasından sonra, NATO, Yunanistan'a askeri kanada dönmesi için baskıyı artırdı.

7 Ocak 1978 : Libya'dan 9.000 ton petrol getirildi.

8 Ocak 1978 : Merkez Bankası'nın döviz rezervlerinin 450 milyon dolara düştüğü açıklandı. Son yılların en düşük rakamı.

9 Ocak 1978 : İstanbul'da 5, Ankara'da 7, Trabzon ve Afşin'de 1'er yere bomba atıldı.

15 Ocak 1978 : Son 15 günde siyasi cinayetler sonucunda 30 kişinin öldürüldüğü açıklandı.

16 Ocak 1978 : İstanbul Emniyeti'nde yapılan değişiklik sonucu, İl Emniyet Müdürü Nazmi İyibil merkeze alınırken, Asayiş Şube Müdür Yardımcısı Sadettin Tantan Kahramanmaraş'a atandı.

17 Ocak 1978 : Ecevit Hükümeti, 218'e karşı 229 oyla güvenoyu aldı.

29 Ocak 1978 : Ocak ayı içerisinde İstanbul'da siyasi cinayetler neticesinde 14 kişinin öldürüldüğü, 75 kişinin yaralandığı açıklandı. İl genelinde 43 bombalama olayı gerçekleşti.

30 Ocak 1978 : Türkiye İşçi ve Köylü Partisi (TİKP) kuruldu. Genel Başkanlığı'na Doğu Perinçek getirildi.

1 Şubat 1978 : İstanbul Sağmalcılar Cezaevi'nde isyan çıktı.

2 Şubat 1978 : Milli Savunma Bakanı Hasan Esat Işık, "Ordu içinde kontrgerilla yoktur." dedi.

10 Şubat 1978 : Memuriyeti gasp suçundan yargılanan eski TRT Genel Müdürü Şaban Karataş, 3 ay hapis cezasına mahkum oldu.

12 Şubat 1978 : Almanya, Türkiye'ye 130 milyon mark kredi açtı.

13 Şubat 1978 : Yurt çapında çeşitli işyerlerinde devam eden grevler bugün itibariyle bitti. Yeni zam dalgası geliyor.

15 Şubat 1978 : Bakanlar Kurulunca, ülkenin döviz sıkıntısını hafifletmek için yurtdışına yapılan turistik gezilerin en az 2 yılda bir yapılabileceği kararlaştırıldı.

- Kredi muslukları açıldı. Dünya Bankası 350 milyon dolar kredi verdi. 3 Amerikan Bankası toplam 3 milyar dolar kredi açacak. Romanya ile de kredi anlaşması yapılıyor.

16 Şubat 1978 : Maliye Bakanı Ziya Müezzinoğlu, ithal eşyaların satışının yasaklandığını açıkladı.

17 Şubat 1978 : Geçen yıl Hacca gidenlerin bu yıl gidemeyecekleri açıklandı.

21 Şubat 1978 : Yahya Demirel, vergi kaçırmaktan 1.5 yıl hapis cezasına mahkum oldu.

23 Şubat 1978 : Libya, Türkiye'ye 2 milyon ton daha fazla petrol vereceğini açıkladı.

25 Şubat 1978 : Hammadde ve yakıt sıkıntısından dolayı, Samsun Azot Fabrikası ile Ünye Çimento Fabrikası üretimlerini durdurdular.

28 Şubat 1978 : Eski Başbakanlardan Adnan Menderes'in ortanca oğlu, AP Aydın Milletvekili Mutlu Menderes, geçirdiği trafik kazası sonucu öldü.

1 Mart 1978 : Devalüasyon yapıldı. TL. %38 oranında değer kaybetti.

6 Mart 1978 : Yaş haddinden emekli olan Genelkurmay Başkanı Org. Semih Sancar, görevini törenle KKK Org. Kenan Evren'e devretti.

8 Mart 1978 : Kara Kuvvetleri Komutanlığı'na Org. Nurettin Ersin getirildi.

10 Mart 1978 : Başbakan Ecevit ve Yunan Başbakanı Karamanlis arasındaki ikili görüşmeler Montrö'de başladı.

11 Mart 1978 : ABD Başkanı Carter'ın, Türkiye'ye karşı devam eden ambargoyu devam ettirme isteği üzerine ABD'ye nota verdik.

- Montrö'de devam eden Ecevit, Karamanlis görüşmeleri sona erdi. Somut bir sonuca ulaşılamadı. Ecevit yaptığı açıklamada : "Amerika gölge etmesin başka ihsan istemem." dedi.

16 Mart 1978 : İstanbul Üniversitesi'nden çıkan sol görüşlü 100'e yakın öğrencinin üzerine ülkücüler tarafından bomba atıldı ve silahla ateş açıldı. 5 kişi öldü, 47 kişi yaralandı. Olayın faillerinden kimse yakalanamadı. Üniversite süresiz kapatıldı.

18 Mart 1978 : İstanbul Ümraniye'de silahla öldürülmüş 5 kişinin cesedi bulundu. Olayla ilgili 80 kişi gözaltına alındı.

23 Mart 1978 : IMF ile 1.5 milyar dolarlık kredi anlaşması yapıldı.

24 Mart 1978 : Ankara Cumhuriyet Savcı Yardımcısı Doğan Öz, bir suikast sonucu öldürüldü.

8 Nisan 1978 : İstanbul'da evinin önünde silahlı saldırıya uğrayan Hukuk Fakültesi Öğretim Üyesi Doç. Server Tanilli ağır yaralanarak felç oldu.

17 Nisan 1978 : AP'li Malatya Belediye Başkanı Hamit Fendoğlu, gönnderilen bir bombalı paketi açarken, gelini ve iki torunuyla birlikte parçalanarak öldü. Malatya'da büyük olaylar başladı.

20 Nisan 1978 : Dev-Genç ve Ülkücü Memurlar Derneği kapatıldı.

22 Nisan 1978 : Malatya'da başlayan olaylar Kahramanmaraş'a sıçradı, kent gergin saatler geçiriyor, yer yer çatışmalar var.

23 Nisan 1978 : Iğdır'da bir süre önce öldürülen bir ülkücünün cenazesinden dönen yaklaşık 2000 kişi, 200'e yakın iş yerini tahrip etti. Şehre askeri birlikler sevk edildi. Gece ve gündüz sokağa çıkma yasağı kondu.

27 Nisan 1978 : Cengiz Taşer TRT Genel Müdürlüğü'ne getirildi.

28 Nisan 1978 : Tiyatro sanatçısı Muammer Karaca öldü.

- Bir süre önce yurtdışına kaçan Yahya Demirel hakkında gıyabi tutuklama kararı verildi.

1 Mayıs 1978 : İstanbul'da geçen yılın aksine olaysız ve sakin geçen 1 Mayıs kutlamalarından sonra, gece yarısı 3 Polis şehit edildi.

- Kahramanmaraş'ta sağ görüşlü 3 kişi, meçhul kişilerce kurşuna dizilerek öldürüldü.

10 Mayıs 1978 : İstanbul'da, tarihi Çiçek Pasajı çöktü. 12 kişi öldü.

13 Mayıs 1978 : Milli Savunma Bakanı H. Esat Işık, Amerikan ambargosunun kalkmaması üzerine, Türkiye'de ki Amerikan üslerinin kapatılacağını açıkladı.

19 Mayıs 1978 : Ankara'da, Gençlik ve Spor Bayramı'nda kız öğrencilerin kıyafetlerinden dolayı aleyhte tezahürat yapıldı. İstanbul'da tribünlerin önünde bomba patladı. Antakya'da kız öğrencilere saldırıldı ve elbiseleri yırtıldı. MSP Genel Başkanı Necmettin Erbakan, Anıtkabir'e gitmedi.

23 Mayıs 1978 : Türkiye, İmralı Cezaevi'nden kaçan Billy Hayes'in yazdığı romandan uyarlanarak sinemaya aktarılan 'Geceyarısı Ekspresi' filmini protesto etti.

24 Mayıs 1978 : Bir süredir piyasada bulunmayan ve ancak karaborsada satılan 'yağ'dan sonra, 'şeker'de karaborsaya düştü.

28 Mayıs 1978 : Ecevit ve Karamanlis, Montrö'den sonra bu defada Amerika'da bir araya geldiler.

30 Mayıs 1978 : Başbakan Ecevit, ABD Başkanı Carter ile Washington'da görüştü.

1 Haziran 1978 : Taşkent Film Festivali'nde, Türkan Şoray 'En iyi kadın oyuncu' ödülünü kazandı.

2 Haziran 1978 : Madrid'de Ermeni teröristlerin düzenlediği saldırı sonucunda, Büyükelçimiz Zeki Kuneralp'in makam arabasında bulunan eşi Necla Kuneralp, emekli Büyükelçi Beşir Balcıoğlu ve şoför öldüler. Büyükelçi araçta bulunmadığı için kurtuldu.

4 Haziran 1978 : Başbakan Ecevit, New York'ta finansal kuruluşlarla görüşerek borçlarımız için güvence verdi.

7 Haziran 1978 : TİKKO terör örgütünün lideri İbrahim Kaypakkaya'nın yargılamasını yapan Hakim Binbaşı Yaşar Değerli, otomobiline konulan bombanın patlaması sonucu ağır yaralandı.

11 Haziran 1978 : Cezaların bir kısmını tecil eden 'İnfaz Kanunu' yürürlüğe girdi ve mahkumların salıverilmesine başlanıldı. (Bir nevi AF, Ecevit af çıkarmasını çok seviyor herhalde.)

22 Haziran 1978 : Ecevit, Moskova'da SSCB Devlet Başkanı Leonid Brejnev ile görüştü.

23 Haziran 1978 : 30.05.1971'de Mahir Çayan ve Hüseyin Cevahir'inde aralarında bulunduğu kişilerce kaçırılarak 51 saat rehin tutulan Sibel Erkan isimli kız çocuğunu kurtarma operasyonuna katılan ve Hüseyin Cevahir'i operasyon sırasında vuran emekli deniz Yarbay Cihangir Erdeniz, düzenlenen bir suikast sonucu öldürüldü. Olayı Marksist-Leninist Propaganda Birliği üstlendi.

24 Haziran 1978 : SSCB'nin Türkiye'de petrol arayacağını açıklamaları ortalığı karıştırdı. Yabancı petrol şirketleri Türkiye'ye olan satışlarını durdurdular.

27 Haziran 1978 : MİT Müsteşarlığına emekli Org. Adnan Ersöz getirildi.

4 Temmuz 1978 : Antalya Film Festivali'ni Maden filmi kazandı. Maden filminde oynayan Tarık Akan 'En iyi erkek oyuncu', Hale Soygazi'de 'En iyi kadın oyuncu' ödülünü kazandılar.

5 Temmuz 1978 : Ankara Valiliği, Poliste ikiliğe ve çatışmalara sebep olan POL-DER (Polis Derneği) ve POL-BİR (Polis Birliği)'i kapattı.

- Atatürk Eğitim Enstitüsü'nün TÖB-DER'li Müdür Yardımcısı Fahrettin Yılmaz öldürüldü.

11 Temmuz 1978 : Hacettepe Üniversitesi Öğretim Üyesi, sol görüşlü Doç. Bedrettin Cömert arabasında öldürüldü, olayda eşi ağır yaralı olarak kurtuldu.

17 Temmuz 1978 : Danıştay, POL-DER ve POL-BİR'in kapatılması kararını durdurdu. Her iki dernekte tekrar faaliyete başladı.

18 Temmuz 1978 : İstanbul Valiliği Binasına silahlı saldırı düzenlendi, 2 Polis yaralandı.

- İstanbul ve Diyarbakır'da meydana gelen anarşi olaylarında 3 genç öldü.

24 Temmuz 1978 : Salihli Cezaevi'nde isyan çıktı. Cezaevi Müdürü öldürüldü, Cumhuriyet Savcısı rehin alındı.

25 Temmuz 1978 : ABD Senatosu, Türkiye'ye uygulanan silah ambargosunu, uzun tartışmalardan sonra şartlı olarak kaldırılmaya karar verdi. 1 Ağustos'ta yapılan oylamada, 205'e karşı 208 oy ile ambargo kalktı ancak Kıbrıs'tan Türk askerinin çekilmesi istendi.

28 Temmuz 1978 : IMF, Türkiye'ye acı reçetesini açıkladı: Memur kadrosu dondurulsun, maaşlar artırılmasın, benzine zam yapılsın, KİT açıkları kapatılsın. (Hep aynı şarkı ama maalesef bu şarkıyı çalacak müzisyenler yok.)

29 Temmuz 1978 : Urfa Cezaevi Müdürü öldürüldü.

4 Ağustos 1978 : Sivas'ta sağ-sol kavgasında 9 kişi öldü, 100'den fazla yaralı var.

8 Ağustos 1978 : Ankara'da bir belediye otobüsü silahla tarandı. 3 kişi öldü, 20 kişi yaralandı.

9 Ağustos 1978 : 'İlaç'ta karaborsaya düştü. Pek çok ilaç piyasada bulunamıyor. 18 liralık Eptoin 150 lira.

17 Ağustos 1978 : İran'da Şah'a karşı savaş başladı.

21 Ağustos 1978 : Orgeneral Tahsin Şahinkaya, Hava Kuvvetleri Komutanı oldu. (Darbenin kadrosu tamamlandı.)

25 Ağustos 1978 : İstanbul'da, Galata Köprüsü'ne, Adliye Sarayı'na ve Edebiyat Fakültesi'ne bombalı saldırılar düzenlendi.

1 Eylül 1978 : Yağ, benzin, ilaç ve sabundan sonra kahvede karaborsaya düştü. Geçim sıkıntısının yanısıra anarşide yükseliyor.

30 Eylül 1978 : Bu ay içinde 2. kez devalüasyon yapıldı.

- İstanbul Sirkeci Vapur İskelesi'nin bekleme salonuna bomba atıldı. 1 kişi öldü, 13 kişi yaralandı.

2 Ekim 1978 : Prof. Turhan Feyzioğlu'nun istifası ile boşalan Başbakan Yardımcılığı görevine, Devlet Bakanı Hikmet Çetin atandı.

9 Ekim 1978 : Ankara Bahçelievler'de TİP üyesi 7 genç, kaldıkları evde kurşun yağmuruna tutularak öldürüldüler. Sağ kalan ağır yaralı bir genç, Polise, 'katillerin sağcı intikam komandoları' olduğunu söyledi.

19 Ekim 1978 : Amerika, Türkiye'ye askeri malzeme sevkıyatına başladı.

20 Ekim 1978 : İTÜ Elektrik Fakültesi Dekanı Ord. Prof. Bedri Karafakioğlu öldürüldü.

24 Ekim 1978 : TL tekrar devalüe edildi. 30 Nisan'dan beri TL'nin değeri %38 düştü.

26 Ekim 1978 : Bingöl'ün MHP'li Belediye Başkanı ile şoförü öldürüldü. Olaydan 1 saat sonra, sol görüşlü Beden Terbiyesi Bölge Müdürü öldürüldü. (Kısasa kısas !!!)

2 Kasım 1978 : Sağmalcılar Cezaevi'nde yatan 13 ülkücü kaçtı.

17 Kasım 1978 : 1 Mayıs İşçi Bayramı'nda pankart taşıyan bir genç, Bursa'da linç edildi. Bugün İstanbul'da meydana gelen olaylarda 3 kişi öldü.

22 Kasım 1978 : Ankara 1. Asliye Ceza Mahkemesi, Ülkü Ocakları Derneği'nin kapatılmasına karar verdi.

29 Kasım 1978 : 6 ayrı şehirde çıkan olaylarda 6 genç öldürüldü.

3 Aralık 1978 : Mazot sıkıntısı başladı. Otobüs seferleri aksadı.

6 Aralık 1978 : İstanbul'da 1 Polis linç edilmek istendi. Adana'da Polisler taşlandı.

8 Aralık 1978 : İran'da devam eden iç savaş yüzünden binlerce İranlı Türkiye'ye sığındı. İstanbul-Tahran hava köprüsü kuruldu.

11 Aralık 1978 : Ahmet Enünlü, İspanya'da yapılan Dünya Vücut Geliştirme Şampiyonası'nda şampiyon oldu.

18 Aralık 1978 : Kahramanmaraş'ta bir sinemaya bomba atıldı. Saldırıyı solcuların yaptığı iddia edildi ve birden Kahramanmaraş'ta gerilim arttı. Sünni ve Alevi vatandaşlar sokak çatışmalarına başladılar. Solcular ise bu saldırıyı kabul etmeyerek, olayı ülkücülerin provokasyonu olarak nitelendirdiler.

20 Aralık 1978 : Hacettepe Hastanesi'nde, Türkiye'de ilk defa ilik nakli gerçekleştirildi.

- Kahramanmaraş'ta gerginlik giderek artıyor, sokak çatışmaları giderek büyüyor, polis şehre hakim olmakta zorlanıyor.

22 Aralık 1978 : Kahramanmaraş'ta 5, Ankara'da 3, İstanbul'da 2, Malatya, Adana ve Eskişehir'de 1'er kişi öldürüldü.

- Eski CHP Kahramanmaraş Senatörü Hilmi Soydan'da öldürülenler arasında.

23 Aralık 1978 : Kahramanmaraş yanıyor. Kentin her yerinde çatışma var, Güvenlik Güçleri asayişe hakim olamıyor. 33 kişi öldürüldü, 100'den fazlası ağır olmak üzere 300'den fazla yaralı var. Evler ve dükkanlar yakıldı. Şehir Cehennemi yaşıyor.

24 Aralık 1978 : Kahramanmaraş alev alev. Hükümet Konağı'na yürüyüp ele geçirmeye çalışan grup ile Polis arasında çatışma çıktı. Ölü sayısı 77'ye yükseldi, yaralı sayısı 1000'i geçti. Şehir sanki bir iç savaş yaşıyor. Şehre komando birlikleri gönderildi, çevre illerden Güvenlik Güçleri şehre hareket etti. Jetler Kahramanmaraş üzerinde alçaktan uçuyor. Şehirde sokağa çıkma yasağı kondu.

25 Aralık 1978 : Kahramanmaraş'taki ölü sayısı 98'i buldu. Askeri birliklere sığınan halk çadırlara yerleştirildi. Bakanlar Kurulu sıkıyönetim kararı aldı. Cumhurbaşkanı Korutürk, Başbakan Ecevit ve AP Lideri Demirel ile ayrı ayrı görüştü.
Ecevit : "Sıkıyönetim ilan edilebilir.”
Demirel : "Artık yeter demenin zamanı gelmiştir.”
Türkeş: "Ecevit'in konuşması nedeniyle olaylar çıkmıştır.”

26 Aralık 1978 : Bakanlar Kurulu,sabah saat 07.00'den itibaren 13 İlde (İstanbul, Ankara, Adana, Elazığ, Bingöl, Erzincan, Erzurum, Gaziantep, Kars, Kahramanmaraş, Malatya, Sivas ve Urfa) sıkıyönetim ilan etti.

- Kahramanmaraş’ta olaylar şiddetini azalttı ancak halkta büyük bir korku hakim. Şehir adeta bir 'Hayalet Kent' görünümünde.

27 Aralık 1978 : Kahramanmaraş'ta ölü sayısı 104'e çıktı. Olaylar yavaş yavaş yatışıyor. Güvenlik güçleri şehre hakim durumda.

- Sıkıyönetim ilanından sonra büyük şehirlerde sükunet sağlandı.

- Sigara'da karaborsada. 10 liralık samsun karaborsada 25 lira.

28 Aralık 1978 : Tarsus Cumhuriyet Savcısı öldürüldü.

31 Aralık 1978 : Turistik amaçlı yurtdışına çıkışlar, 2 seneden 3 seneye çıkartıldı.

1979

2 Ocak 1979 : Kahramanmaraş olaylarında yeteri kadar etkili olamamakla suçlanan İçişleri Bakanı İrfan Özaydınlı istifa etti. İçişleri Bakanlığı'na vekaleten Orhan Eyüboğlu atandı.

3 Ocak 1979 : 42 milyonluk Türkiye'de, sadece 4 milyon kişinin vergi ödediği açıklandı.

9 Ocak 1979 : 11 Ağustos 1976'da Yeşilköy Havaalanı'nda 4 İsrailliyi öldüren, Muhammed Reşit ve Mehdi Muhammed isimli Filistinli teröristler, Sağmalcılar Cezaevi'nden kaçtılar.

11Ocak 1979 : Tunceli'ye bağlı Malazgirt İlçesi'nin Akpazar Bucağı'nın CHP'li Belediye Başkanı Fikri Üstündağ evinde tabancayla öldürülmüş olarak bulundu.

- Yazar Yaşar Kemal'in 'Ölmez Otu' adlı romanı, Fransa'da en iyi yabancı kitap ödülünü kazandı.

12 Ocak 1979 : İçişleri Bakanlığı'na CHP Sakarya Senatörü Hasan Fehmi Güneş atandı.

20 Ocak 1979 : Bütün ithalat izne bağlandı. Nescafe, oyun kağıdı, müzik aletleri ve poster ithali yasaklandı. (!!!)

24 Ocak 1979 : Ortak Pazar, Türkiye'ye acil yardımı görüştü. AET Komisyonu Türkiye'ye verilen kredilerin iki katına çıkarılmasını kararlaştırdı.

30 Ocak 1979 : Amasya Taşova Cumhuriyet Savcısı, kimlikleri belirlenemeyen kişilerce öldürüldü.

1 Şubat 1979 : Milliyet Gazetesi Başyazarı ve Genel Yayın Müdürü Abdi İpekçi, İstanbul Nişantaşı'nda evinin önünde otomobilinin içindeyken tabanca ile öldürüldü. Cinayeti daha sonradan, Mehmet Ali Ağca'nın işlediği tespit edildi. Ağca tutuklandı, yargılanırken cezaevinden kaçtı.

- Uzun yıllar sonra İran'a dönen İmam Humeyni'yi Tahran'da 2 milyon kişi karşıladı.

- MHP Manisa İl Başkanı Cemil Çöllü, akşam evine giderken uğradığı silahlı saldırı sonucunda ağır yaralandı.

6 Şubat 1979 : İstanbul'un eski Siyasi Şube Müdürü Ilgız Aykutlu, evinin önünde silahlı saldırı sonucu öldürüldü.

8 Şubat 1979 : İstanbul'da, parçalayarak öldürdüğü bir kadının uzuvlarını her gün kentin değişik bir yerine bırakan katilin yakalanması için operasyonlar aralıksız devam ederken, kadının kesik başı bir sinemanın koltuğu altında bulundu.

18 Şubat 1979 : İstanbul halkını dehşete düşüren parçalanmış kadın cesedinin katili yakalandı.

21 Şubat 1979 : CHP Genel Merkezi bombalandı. Adana, Ankara ve Kars'ta meydana gelen olaylarda toplam 7 kişi öldü.

24 Şubat 1979 : Piyasada ampul bulunamıyor.

25 Şubat 1979 : Dünyada yaşanan petrol bunalımı Türkiye'yi derinden etkiliyor. Akaryakıt karneye bağlandı, kriz had safhada. Yunanistan'dan mazot istedik, olumsuz yanıt verdiler.

3 Mart 1979 : Piyasada ilaç sıkıntısı başladı.

9 Mart 1979 : İstanbul'da banliyö treni kundaklandı. Konya'da bir kahvehane tarandı. 1 ölü, 3 yaralı var.

10 Mart 1979 : Adıyaman MHP İlçe Başkanı öldürüldü.

- Kahramanmaraş'ta bir öğrenci, ağzına kurşun sıkılarak öldürüldü.

11 Mart 1979 : İran, CENTO'daki yükümlülüklerini reddettiğini açıkladı. Pakistan'da çekildiğini açıkladı. Böylece CENTO, fiilen dağılmış oldu.

12 Mart 1979 : '12 Mart Muhtırası'nın yıldönümünde protestolar yapıldı. Akhisar'da Polis ile sol gruplar arasında çıkan çatışmada 1 Polis şehit oldu, 25 kişi yaralandı.

13 Mart 1979 : Yunanistan, NATO'nun askeri kanadına döndü.

15 Mart 1979 : Türkiye'de CENTO'dan çekildiğini açıkladı.

16 Mart 1979 : Hükümet nihayet yeni zamları açıkladı, böylece uzun süredir bekleyen stokçular bir gecede zengin oldular.

23 Mart 1979 : MHP eski milletvekili Halit Kahraman eroin kaçırırken Yunanistan'da yakalandı.

26 Mart 1979 : İstanbul'da bir kahvehane tarandı, 1 kişi öldü. Gaziantep'te 2, Ünye'de 1 kişi öldürüldü.

- İstanbul'da Sanayi Odası ve Ankara'da Maliye Bakanlığı binaları bombalandı.

27 Mart 1979 : Yeşilköy Havaalanı'na döviz yokluğundan dolayı 'pist lambası' alınamadı, pilotlar günlerce Havaalanı'na 'kör iniş' yaptılar.

1 Nisan 1979 : İran İslam Cumhuriyeti kuruldu.

4 Nisan 1979 : Pakistan'da bir süre önce General Ziya Ül Hak tarafından darbe ile devrilen Başbakan Zülfikar Ali Butto idam edildi.

7 Nisan 1979 : Türkiye Emekçi Partisi Genel Başkanı Mihri Belli, İstanbul Sultanahmet'teki parti merkezine giderken yaylım ateşine tutularak ağır şekilde yaralandı.

- İstanbul'da, motorin olmadığı için arabalı vapur seferleri iptal edildi.

8 Nisan 1979 : Turgutlu'da, THKP örgütü mensubu 8 terörist, gözaltında tutulan arkadaşlarını kurtarmak için Polis Karakolunu bastılar. Çıkan çatışmada 2 bekçi şehit oldu, 1 polis ağır yaralandı.

9 Nisan 1979 : CIA hesabına casusluk yaptığı öne sürülen MİT İstihbarat Başkan Yardımcısı emekli Albay Sebahattin Savaşman 17 yıl 6 ay hapis cezasına mahkum oldu.

13 Nisan 1979 : İstanbul Beykoz'da Polis, THKP-C militanlarının kaldığı bir eve baskın düzenledi. Çıkan çatışmada 2 Polis şehit oldu, 2 Polis de yaralandı, 2 militan ise ölü olarak ele geçirildi.

- Ankara'da Şekerbank eski Genel Müdürü Ömer Suhar evinde ölü olarak bulundu. Ankara ve Adana'da ise 1'er genç öldürüldü.

16 Nisan 1979 : DİSK, '1 Mayıs İşçi Bayramı'nı Taksim Meydanı'nda kutlama istekleri İstanbul Valiliği tarafından kabul edilmeyince, bir açıklama yaparak isteklerinde ısrarlı olduklarını bildirdi.

18 Nisan 1979 : Adana'da militanlar, gözaltına alınan 5 arkadaşlarını kurtarmak için Hacıbayram Polis Karakolu'nu bastılar. Çıkan çatışmada 1 Polis Şehit oldu, 1 militan öldü. 3 Polis ile 2 Bekçi ise yaralandı.

25 Nisan 1979 : Sıkıyönetim, TBMM tarafından uzatıldı. Meclis'te milletvekilleri arasında 'Türk-Kürt' tartışmaları yaşandı.

29 Nisan 1979 : İstanbul Sıkıyönetim Komutanlığı, 1 Mayıs günü İstanbul'da sokağa çıkma yasağı koydu. Şehre giriş ve çıkışlar 30 Nisan akşamından 2 Mayıs sabahına kadar yasaklandı.

- İstanbul Sıkıyönetim Komutanlığı'nın açıklaması üzerine, DİSK'in 3 yöneticisi, 1 Mayıs'ı kutlayacaklarını açıklayınca gözaltına alındılar.

- Tiyatro sanatçısı Muhsin Ertuğrul öldü.

1 Mayıs 1979 : İstanbul'da, partililer ile beraber sokağa çıkan TİP Genel Başkanı Behice Boran ve TSİP Genel Başkanı Ahmet Kaçmaz gözaltına alındılar. İstanbul'da sokağa çıkma yasağını ihlal eden 1059 kişi gözaltına alındı.

2 Mayıs 1979 : Gözaltına alınanlardan 415'i serbest bırakılırken, 644 kişi savcılığa sevk edildi.

- İstanbul Gültepe'de bir kişi tabanca ile öldürüldü. Gece şehrin çeşitli yerlerinde bombalar patladı.

8 Mayıs 1979 : Mersin Ağır Ceza Mahkemesi Başkanı Halit Velioğlu ve eşi, evlerinde, biri bayan üç terörist tarafından öldürüldü.

9 Mayıs 1979 : İstanbul'da tüm sarraf ve kuyumcular, Hükümetin altın piyasasını kontrol altına almayı amaçlayan kararını protesto etmek için kepenk kapatma eylemi yaptılar.

10 Mayıs 1979 : IMF ile anlaşma sağlanamadı. Kredi umutları söndü.

11 Mayıs 1979 : İstanbul Ataköy'de, NATO görevlisi 3 Amerikalı asker silahlı saldırıya uğradı, biri öldü, biri yaralandı.

14 Mayıs 1979 : İstanbul Mecidiyeköy'de yüzlerce kişinin gözü önünde lise öğrencisi bir kız kurşuna dizilerek öldürüldü.

- TÜSİAD (Türkiye Sanayiciler ve İşadamları Derneği) gazetelere ilan vererek, Ecevit Hükümeti'nin çekilmesini istedi.

15 Mayıs 1979 : Brüksel'de yapılan NATO toplantısında Milli Savunma Bakanı Neşet Akmandor: "Gerekli askeri yardımı alamayan Türkiye'den, bundan sonra bir şey beklemeyin." dedi.

22 Mayıs 1979 : Oto lastiği krizi büyüyor. Prelli'de grev var, Good-Year üretimini durdurdu, Lassa ise %30 kapasite ile çalışıyor.

24 Mayıs 1979 : Hava kuvvetleri'ne bağlı Kayseri İkmal Bakım Merkezi'nde yapılan ilk Türk uçağı 'Mavi Işık' başarı ile uçtu.

1 Haziran 1979 : Ankara Sıkıyönetim Komutanlığı, Dev-Genç'i (Devrimci Gençlik) kapattı.

4 Haziran 1979 : Kahramanmaraş olaylarının sanığı 803 kişinin duruşması Adana'da başladı. 330 sanık için idam isteniyor.

11 Haziran 1979 : IMF'nin şartlarını kabul ettik. Devalüasyon yapıldı, dolar 47.10 lira.

12 Haziran 1979 : Her şeye tekrar zam yapıldı.

16 Haziran 1979 : 3 gün önce beyin kanaması geçirerek komaya giren ünlü aktör Ayhan Işık öldü.

18 Haziran 1979 : İstanbul Küçükköy'de 3 kişi bir kahvehaneye baskın düzenleyerek, içeridekileri kurşun yağmuruna tuttular. 1 kişi öldü, 8 kişi yaralandı.

20 Haziran 1979 : Türkiye'de ilk defa, Vakıf Gureba Hastanesi'nde bir hastanın beynine pil takıldı.

23 Haziran 1979 : İstanbul Beyazıt Meydanı'nda saatli bomba patladı, 2 kişi öldü.

30 Haziran 1979 : Ankara'da MHP Genel Merkezi'ne bomba atıldı, makineli tüfeklerle tarandı, 2 kişi öldü.

2 Temmuz 1979 : Elazığ'da maden müdürü ile eşi öldürüldü.

5 Temmuz 1979 : THKP-C militanları, İstanbul'da bir Baş komiser’i şehit ettiler.

8 Temmuz 1979 : Ankara'da 30 Ağustos'ta MHP Genel Merkezi'ni bombalayanların Polis oldukları ortaya çıktı.

10 Temmuz 1979 : Gazeteci Abdi İpekçi'nin katil zanlısı Mehmet Ali Ağca yakalandı.

13 Temmuz 1979 : IMF ile Londra'da anlaşma imzalandı. Borçlarımız ertelendi.

- Ankara'da Mısır Büyükelçiliği'ni basan Filistinli 3 terörist, Elçilik personelini rehin aldı. Çıkan çatışmada, 1 Polis ve 1 Bekçi şehit oldu. Teröristler 15 Temmuz'da teslim oldu.

15 Temmuz 1979 : Kars AP İl Başkanı Medet Alibeyoğlu öldürüldü.

18 Temmuz 1979 : İstanbul'da bir süre önce bir bayan turiste tecavüz ettikleri tespit edilen 2 Polis yakalandı.

19 Temmuz 1979 : IMF, 320 milyon dolar krediyi onayladı.

30 Temmuz 1979 : AP Urfa Milletvekili Mehmet Celal Bucak ve yakınlarının iftara davet edildiği Hilvan ilçesinin Kırbaç köyündeki ev, otomatik silahlı 20 kişi tarafından tarandı, 4 kişi öldü, 11 kişi yaralandı.

1 Ağustos 1979 : 2 gün önce Kırbaç köyünde baskına uğrayan Bucak aşireti, Siverek'te bir köyü bastı, 2 kişi öldü, 10 kişi yaralandı.

6 Ağustos 1979 : Adana'da Hacı Ömer Sabancı Kültür Sitesi'ne bomba atıldı, 3'ü çocuk 4 kişi öldü.

- İlaca %100 zam yapıldı.

17 Ağustos 1979 : Denizli'de bir kahvehane tarandı, 3 kişi öldü.

18 Ağustos 1979 : Demirel, 'Apoculara karşı' Cumhurbaşkanı Korutürk'ten tedbir istedi. (Yılanın başı küçükken ezilmeliydi.)

21 Ağustos 1979 : Komutanlar Güneydoğu'ya gittiler. Demirel TBMM'de yaptığı konuşmada, "Güneydoğu'da Devletin yerini Apo almış." dedi. (!!!)

22 Ağustos 1979 : Bugün Ramazan Bayramı ancak tüm Yurtta anarşik olaylar hız kesmeden devam ediyor.

23 Ağustos 1979 : Uşak'ta MHP İl Başkanı ve Denizli'de bir öğretmen öldürüldü.

29 Ağustos 1979 : Son 1 ay içerisinde 17 kişinin öldürüldüğü Siverek'ten, halk göç etmeye başladı.

31 Ağustos 1979 : Şiddetli yağışların neden olduğu sellerden dolayı toplam 62 kişi öldü.

19 Eylül 1979 : İstanbul'da, Hergün Gazetesi tarandı, 1 kişi öldü, 2 kişi yaralandı.

28 Eylül 1979 : Adana Emniyet Müdürü Cevat Yurdakul, ülkücü olduğu öne sürülen teröristlerce şehit edildi.

30 Eylül 1979 : Çeşitli yerlerde orman yangınları çıkmaya başladı. (Seçimler yaklaşıyor.)

5 Ekim 1979 : Hafta Sonu Gazetesi, Artist Aynur Aydan ile olan ilişkisini açıklayınca, İçişleri Bakanı Hasan Fehmi Güneş istifa etti.

- Filistin Kurtuluş Örgütü (FKÖ) Lideri Yaser Arafat Ankara'ya geldi, Türkiye'de açılan, elçilik statüsündeki temsilciliğine Filistin Bayrağı çekildi.

12 Ekim 1979 : Hollanda Büyükelçimiz Özdemir Benler'in oğlu Ahmet Benler Ermeni teröristlerce öldürüldü.

16 Ekim 1979 : Başbakan Bülent Ecevit istifa etti.

17 Ekim 1979 : Ankara'da bir Camii'nin avlusunda oturanlara ateş açıldı, 1 kişi öldü.

18 Ekim 1979 : Hükümeti kurma görevi AP Lideri Demirel'e verildi.

21 Ekim 1979 : Kızılay Kan Merkezi tarafından dağıtılan hastalıklı kanlar yüzünden 30 kişinin öldüğü açıklandı.

24 Ekim 1979 : Sıkıyönetim 19 İlde 2 ay daha uzatıldı.

27 Ekim 1979 : İstanbul Bayrampaşa'da bir kahvehane tarandı, 6 kişi öldü, 6 kişi de yaralandı.

6 Kasım 1979 : Sıkıyönetim Komutanlığı, İlerici Gençlik Derneği'ni (İGD) kapattı.

10 Kasım 1979 : Atatürk'ün ölüm yıldönümü törenlerine, MSP Lideri Necmettin Erbakan ve diğer partililer katılmadılar.

12 Kasım 1979 : AP Lideri Demirel, MHP ve MSP'nin dışarıdan desteklediği azınlık Hükümeti'ni açıkladı.

15 Kasım 1979 : İstanbul Haydarpaşa önlerinde bir Yunan şilebiyle çarpışan, İndependenta isimli dev Romen tankeri infilak edip yanmaya başladı. Kazada 51 denizci öldü. Yangın söndürülemiyor. 96.000 ton ham petrolün denize döküldüğü tespit edildi.

19 Kasım 1979 : Ülkücü olduğu belirtilen gazeteci İlhan Darendelioğlu, İstanbul'da öldürüldü.

20 Kasım 1979 : Siyasal Bilgiler Fakültesi Dekan Yardımcısı Prof. Ümit Yaşar Doğanay öldürüldü.

21 Kasım 1979 : Milletvekili transferleri artarak devam ediyor.

25 Kasım 1979 : Mehmet Ali Ağca, askeri cezaevinden kaçtı.

- AP azınlık Hükümeti, MHP, MSP ve CHP'den ayrılan bazı milletvekillerinin desteğiyle güvenoyu aldı.

26 Kasım 1979 : İstanbul'da TÖB-DER'li 1 öğretmen ile 4 işçi öldürüldü.

28 Kasım 1979 : Papa 2. John Paul Ankara'ya geldi ve ilk kez ayak bastığı Müslüman bir ülkenin toprağını öptü.

- Urfa'nın Hilvan ve Siverek İlçelerinde gizli bir Kürt partisi kuran 242 Apocu yakalandı. (PKK'nın ilk tohumları.)

- İstanbul'da 2 kişi öldürüldü. Polis otosu tarandı, 1 Polis yaralandı.

1 Aralık 1979 : Başbakan Demirel tarafından, Başbakanlık Müsteşarlığı'na Turgut Özal atandı.

3 Aralık 1979 : 67 İlin Valisi değiştirildi.

4 Aralık 1979 : Kırıkhan'da 8 kişilik bir alevi ailesi, benzin dökülerek yakıldı.

7 Aralık 1979 : İktisat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Cavit Orhan Tengil, 4 terörist tarafından kurşunlanarak öldürüldü.

10 Aralık 1979 : 52 İlin Emniyet Müdürü değiştirildi.

13 Aralık 1979 : Ünlü şair ve yazar Behçet Necatigil öldü.

14 Aralık 1979 : İstanbul Haydarpaşa Limanı önünde 29 günden beri yanan İndependenta isimli tanker fırtına sayesinde söndü.

15 Aralık 1979 : İstanbul Beşiktaş'ta bir kahvehaneye bomba atıldı, 5 kişi öldü, 19 kişi yaralandı.

17 Aralık 1979 : Ankara

[yunuxxl]

17 Aralık 1979 : Ankara'da Polisler tarafından, 'MSP Milli Görüş Kültür Sarayı' adı verilen binada yapılan aramada gizli bir atış poligonu bulundu. MSP Yenimahalle İlçe Merkezi ve Akıncılar Lokali'nin bulunduğu binada yapılan aramalarda ise, Türkiye'de Humeyni tipi bir ayaklanma başlatmayı amaçlayan bildiriler bulundu.

23 Aralık 1979 : Bugün meydana gelen anarşik olaylarda toplam 9 kişi öldü.

24 Aralık 1979 : Kahramanmaraş'ta geçen yıl meydana gelen elim olayların yıldönümünde tüm Yurtta olaylar çıktı. Ankara'da, okullarda ders yapılamadı. Çıkan olaylarda biri öğretmen, biri öğrenci toplam 3 kişi öldü.

- Ankara Sıkıyönetim Komutanlığı'nca TÖB-DER kapatıldı.

- Tüm yurtta devam eden öğretmen direnişi nedeniyle yüzlerce öğretmen gözaltına alındı.

30 Aralık 1979 : İstanbul Yeşilköy Havaalanı'nda ard arda iki bomba patladı. Havaalanı'nda büyük hasar meydana geldi.


1980



2 Ocak 1980 : Komutanların Hükümete bir uyarı mektubu verdiği ileri sürüldü ancak mektubu kimse sahiplenmedi.

- Diyarbakır Belediye Başkanı Mehdi Zana (Leyla Zana'nın kocası) hakkında, bölücülük ve Kürt propagandası yaptığı gerekçesiyle dava açıldı.

5 Ocak 1980 : Demirel, Ecevit'in 'AP-CHP işbirliği' önerisini reddetti.

11 Ocak 1980 : Buca Cezaevi'nde siyasi mahkumların kaldığı tarafta 150 metrelik bir tünel ortaya çıkarıldı.

16 Ağustos 1980 : Adalet Bakanlığı'nda bazı önemli dosya ve belgelerin çalındığı açıklandı.

23 Ocak 1980 : İzmir Tariş'te Güvenlik Güçleriyle eylemciler arasında çıkan çatışmada, 20'si Polis, 1'i Jandarma olmak üzere toplam 35 kişi yaralandı.

- Çıkan olaylar üzerine Ege Üniversitesi tatil edildi.

24 Ocak 1980 : Ünlü '24 Ocak Kararları' alındı. IMF'nin isteklerini kabul ettik. Devalüasyon sonucu dolar 70 lira oldu. A'dan Z'ye her şeye zam geliyor.

7 Şubat 1980 : Bern Büyükelçimiz Doğan Türkmen, Ermeni teröristlerin saldırısından yaralı olarak kurtuldu.

12 Şubat 1980 : İzmir'de artan gerilim üzerine şehre 3.000 asker gönderildi. Çatışmalar devam ediyor.

13 Şubat 1980 : Bern Büyükelçisi Doğan Türkmen'e ateş eden Ermeni terörist Kilimciyan, Fransa'da yakalandı.

14 Şubat 1980 : İstanbul Valisi Nevzat Ayaz, kepenk kapatan esnafa çağrıda bulunarak, dükkanlarını açmalarını istedi. Kent genelinde yapılan operasyonlarda 322 militan yakalandı.

- İzmir'de işçiler ve bazı gruplar tarafından işgal edilen TARİŞ'e asker girdi, 500'den fazla direnişçi gözaltına alındı.

15 Şubat 1980 : İstanbul'da kepenkleri kapalı dükkanları askerler açtı. İzmir'de asker TARİŞ'e girdi. DİSK, genel grev ilan ettiğini bildirdi.

16 Şubat 1980 : İstanbul'da esnaf dükkanlarını açtı.

17 Şubat 1980 : İzmir Gültepe'de Polis, aşırı sol görüşlüler tarafından 'kurtarılmış bölge' olarak ilan edilen yere girdi, 16 Polis yaralandı, 3 kişi öldü.

19 Şubat 1980 : Kara Kuvvetleri Komutanı Org. Nurettin Ersin'in görev süresi 1 yıl uzatıldı.

21 Şubat 1980 : Büyük turizm acentesi TUI, yaşanan anarşi ortamı ve can güvenliği olmadığı gerekçesiyle Türkiye'yi kara listeye aldığını açıkladı ve yapılmış olan rezervasyonların yaklaşık yarısını iptal etti.

29 Şubat 1980 : Dövizli askerlik yasası kabul edildi.

3 Mart 1980 : Hatay eski Cumhurbaşkanı olan ve Hatay'ın Anayurda katılmasında büyük emekleri geçen Tayfur Sökmen öldü.

9 Mart 1980 : Genelkurmay başkanı Org. Kenan Evren, Cumhurbaşkanlığına aday olacağı söylentilerini yalanladı.

21 Mart 1980 : Nevruz Bayramı nedeniyle yurdun çeşitli yerlerinde çıkan olaylarda 8 kişi öldü, onlarca kişi yaralandı.

23 Mart 1980 : TBMM'de Cumhurbaşkanlığı seçimi, aday bulunamadığı için yapılamadı. (Kimse talip değil.)

26 Mart 1980 : TBMM'de Cumhurbaşkanlığı seçimleri için turlara başlandı. Yapılan ilk turda bağımsız aday Nurettin Yılmaz 80 oy aldı.

29 Mart 1980 : Şiddetli yağışlar nedeniyle Sivas Develi'ye bağlı Ayvazhacı köyünde meydana gelen toprak kaymasında 57 kişi öldü, 100'den fazla kişi yaralandı.

1 Nisan 1980 : Van Cezaevi'nde 58 mahkum, kazdıkları tünelden kaçtı.

2 Nisan 1980 : Devalüasyon yapıldı. Dolar 75 lira oldu.

5 Nisan 1980 : Ortadoğu Gazetesi yazarı İsmail Gerçeksöz, solcular tarafından öldürüldü.

6 Nisan 1980 : Eskişehir'de DİSK'in düzenlediği mitingde çıkan olaylarda 5 kişi öldü, 4 kişi yaralandı.

7 Nisan 1980 : 7 yıllık görev süresi dolan Cumhurbaşkanı Fahri Korutürk, törenle Çankaya Köşkü'nden ayrıldı. Cumhuriyet Senatosu Başkanı İhsan Sabri Çağlayangil, Cumhurbaşkanı Vekili oldu.

12 Nisan 1980 : Yazar Ümit Kaftancıoğlu, Müslüman Kardeşler Birliği adlı örgüt tarafından öldürüldü.

22 Nisan 1980 : Sağmalcılar Cezaevi'nden de 23 mahkum kaçtı.

3 Mayıs 1980 : Eski Başbakanlardan Nihat Erim'in ikametinin girişinde görevli bir Bekçi teröristlerce şehit edildi.

4 Mayıs 1980 : Demokrat Parti Kongresi'nde partinin feshedilmesine karar verildi.

5 Mayıs 1980 : Anayasa Mahkemesi, Türkiye Emekçi Partisi'ni kapattı.

15 Mayıs 1980 : AP'li Devlet Bakanı Muhammed Kelleci istifa etti.

21 Mayıs 1980 : Tuzla Piyade Okulu Komutanı Sabri Demirbağ, uğradığı silahlı saldırı sonucu yaralandı.

28 Mayıs 1980 : MHP Milletvekili ve eski Bakanlardan Gün Sazak öldürüldü.

2 Haziran 1980 : Zonguldak Ağır Ceza Mahkemesi, 'mobilya davası'ndan dolayı Yahya Demirel'i 4 yıl ağır hapis cezasına çarptırdı.

10 Haziran 1980 : Bu yıl içinde 8. kez devalüasyon yapıldı.

21 Haziran 1980 : Şair ve oyun yazarı Ahmet Muhip Dranas öldü.

23 Haziran 1980 : İstanbul Büyükşehir Belediye Başkan Yardımcısı Bülent Demir, Müslüman Kardeşler Birliği adlı örgüt tarafından öldürüldü.

25 Haziran 1980 : MHP İlçe Başkanı Ali Rıza Altıok, karısı ve kızıyla birlikte öldürüldü.

28 Haziran 1980 : Adana Cezaevi'nde 16 mahkum, kazdıkları tünelden firar ederken Güvenlik Güçlerinin fark etmesi sonucu çatışmaya girdiler, 4 mahkum öldü, diğerleri kaçmayı başardı.

2 Temmuz 1980 : Sivas'ta artan çatışmalar üzerine sokağa çıkma yasağı kondu.

3 Temmuz 1980 : TBMM'den güven isteyen Demirel, 214 red, 227 kabul oyu aldı.

4 Temmuz 1980 : Cumhurbaşkanlığı seçimleri bir türlü sonuca bağlanamıyor. Partiler arasında en ufak bir uzlaşma ümidi görünmüyor. Bunalım Devleti derinden etkiliyor.

5 Temmuz 1980 : Çorum ateşler içinde. Alevi-Sünni çatışması çıktı. Olaylarda 3 kişi öldü, 30 kişi yaralandı.

6 Temmuz 1980 : Çorum'da olaylar yatıştırılamadı, çatışmalar devam ediyor. Kente askeri birlikler gönderildi. Askerler yollara barikatlar kurdu. Sokağa çıkma yasağı kondu.

7 Temmuz 1980 : Çorum'da çatışmalar devam ediyor. Ölü sayısı 20'ye çıktı.

8 Temmuz 1980 : Polis ve Asker Çorum'a hakim olabildi, şehirde azda olsa sükunet sağlanabildi.

9 Temmuz 1980 : Fatsa'da 2 Astsubay, DEV-YOL (Devrimci Yoldaşlar) militanlarınca kaçırıldı.

10 Temmuz 1980 : Fatsa'da gerginlik doruk noktasında, çatışmalar devam ediyor. Komando birlikleri şehri kuşattı.

- Çorum'da çatışmalar sona erdi, toplam ölü sayısı 25.

12 Temmuz 1980 : Güvenlik Kuvvetleri Fatsa'ya hakim oldu. 200'den fazla kişi gözaltına alındı.

16 Temmuz 1980 : CHP İstanbul Milletvekili Abdurrahman Köksaloğlu öldürüldü.

19 Temmuz 1980 : Eski Başbakanlardan Nihat Erim, solcu teröristlerin düzenlediği bir suikast sonucu öldürüldü.

22 Temmuz 1980 : DİSK eski Genel Başkanı ve Maden-İş Sendikası Başkanı Kemal Türkler öldürüldü.

1 Ağustos 1980 : Atina Büyükelçiliği İdari Ateşesi Galip Özmen, ASALA'ya bağlı Ermeni teröristlerce öldürüldü.

5 Ağustos 1980 : Ali Özgentürk'ün 'Hazal' isimli filmi, Paris'te düzenlenen 'Prades Film Festivali'nde en iyi film seçildi.

6 Ağustos 1980 : ASALA militanları, Türkiye'nin Lion Konsolosluğu'nu bastılar, 4 Konsolosluk görevlimiz yaralandı.

9 Ağustos 1980 : Kahramanmaraş olaylarının (23 Aralık 1978) faillerinden 22 kişi idama mahkum edildi.

27 Ağustos 1980 : Alman Hükümeti, Türkiye'ye verdiği notada MSP Genel Başkanı ve eski Başbakan Yardımcısı Necmettin Erbakan'ı eroin kaçakçılığı ile suçladı.

28 Ağustos 1980 : Ankara Savcılığı, Erbakan'ın dokunulmazlığının kaldırılmasını istedi.

3 Eylül 1980 : İzmir Cumhuriyet Başsavcısı, müstehcen pozlar veren Bülent Ersoy hakkında tutuklama kararı verdi.

5 Eylül 1980 : AP'li Dışişleri Bakanı Hayrettin Erkmen, gensoru ile düşürüldü. İlk defa bir Bakan gensoru ile düşürülmüş oldu.

6 Eylül 1980 : MSP, Konya'da Kudüs'ü kurtarma yürüyüşü yaptı. İstiklal Marşı okunurken protestolar oldu, bazı kişiler yere oturdu.

12 Eylül 1980 : DARBE... Genelkurmay Başkanı Org. Kenan Evren Başkanlığında, Kara Kuvvetleri Komutanı Org. Nurettin Ersin, Hava Kuvvetleri Komutanı Org. Tahsin Şahinkaya, Deniz Kuvvetleri Komutanı Or. Am. Nejat Tümer ve Jandarma Genel Komutanı Org. Sedat Celasun'dan oluşan Milli Güvenlik Konseyi (MGK) yönetime el koydu.

- Milli Güvenlik Konseyi'nin yaptığı açıklama ile, Hükümet, Senato ve Parlamento feshedildi. Siyasi Partilerin faaliyetleri durduruldu. Milletvekilleri ve Senatörlerin dokunulmazlıkları kaldırıldı. Tüm yurtta saat 05.00'den itibaren sokağa çıkma yasağı kondu. Anayasa yürürlükten kaldırıldı.
Tüm sendikalar faaliyetten men edildi. Tüm dernekler kapatıldı. Yurtdışına çıkışlar yasaklandı.

- Sabah saatlerinde Genel Kurmay Başkanı Kenan Evren, radyo ve televizyondan halka hitaben bir konuşma yaptı:
Yüce Türk Milleti... Türkiye Cumhuriyeti Devleti, son yıllarda izlediğiniz gibi dış ve iç düşmanların tahriki ile varlığına, rejimine ve bağımsızlığına yönelik ciddi ve fiziki haince saldırılar içindedir. Devlet, başlıca organları ile işlemez duruma getirilmiş, Anayasal kuruluşlar tezat ve suskunluğa bürünmüş, siyasi partiler, kısır çekişmeler ve uzlaşmaz tutumlarıyla Devleti kurtaracak birlik ve beraberliği sağlayamamışlar ve lüzumlu tedbirler almamışlardır...
Kısaca Devlet, güçsüz bırakılmış ve acze düşürülmüştür. Azizi Türk Milleti, işte bu ortam içinde Türk Silahlı Kuvvetleri İç Hizmet Kanunu'nun kendisine verdiği 'Türkiye Cumhuriyeti'ni kollama ve koruma görevini' yüce Türk Milleti adına, emir ve komuta zinciri içinde yerine getirme kararı almış, Ülke yönetimine bütünüyle el koymuştur... Vatandaşların, sükunet içinde radyo ve televizyonları başında yayınlanacak bildirileri izlemelerini ve bunlara tam uymalarını ve bağrından çıkan Türk Silahlı Kuvvetleri'ne güvenlerini beklerim.

- Tüm yurtta sıkıyönetim ilan edildi.

13 Eylül 1980 : Org. Kenan Evren, Devlet Başkanlığı görevini üstlendi.

- Milli Güvenlik Konseyi'nden yapılan açıklamada, AP Genel Başkanı Süleyman Demirel, CHP Genel Başkanı Bülent Ecevit ve MSP Genel Başkanı Necmettin Erbakan'ın 'güvence altına alındıkları' bildirildi. (Gözaltına alınmanın kibarcası.)

- MHP Genel Başkanı Alparslan Türkeş'e teslim olması için saat 15.00'e kadar süre tanındı.

14 Eylül 1980 : DİSK, HAK-İŞ, TÜRK-İŞ ve MİSK yöneticilerine teslim olmaları için 15 Eylül günü saat 18.00'e dek süre tanındı.

- İşçi ve memur maaşlarına %70 zam yapıldığı ve tüm grevlere son verildiği açıklandı.

- Alparslan Türkeş teslim oldu.

- Adana'da Yüzbaşı Bülent Angın şehit edildi. Teröristlerden, Serdar Soyergin yakalandı. 5 gün sonra hakkında idam cezası verildi.

15 Eylül 1980 : Tüm sendikaların, bankalarda bulunan paraları bloke edildi.

- İhtilalden önce grevde bulunan 51.000 işçi işbaşı yaptı.

16 Eylül 1980 : Sendikacılar teslim olmaya başladılar.

17 Eylül 1980 : Gözetim altında tutma süresi 15 günden 30 güne çıkarıldı.

18 Eylül 1980 : Kenan Evren ve MGK üyeleri, TBMM'de törenle ant içtiler.

- AP'den 7, CHP'den 25, MHP'den 11, MSP'den 5 ve Bağımsızlardan 2 olmak üzere toplam 50 parlamenter gözetim ve güvence altına alındığı açıklandı.

19 Eylül 1980 : Avrupa Parlamentosu, AET-Türkiye ilişkilerinin askıya alınmasını reddetti.

- Enflasyon oranının %78 olduğu açıklandı.

20 Eylül 1980 : Devlet Başkanı ve Genelkurmay Başkanı Org. Kenan Evren, eski Deniz Kuvvetleri Komutanı emekli Oram. Bülent Ulusu'yu Hükümeti kurmakla görevlendirdi.

21 Eylül 1980 : Bülent Ulusu, Kabinesini açıkladı.

Başbakan : Emekli Oramiral Bülent Ulusu

Başbakan Yardımcısı : Turgut Özal

Başbakan Yardımcısı : Zeyyat Baykara

Devlet Bakanı : Prof. Dr. İlhan Öztrak

Devlet Bakanı : Mehmet Özgüneş

Devlet Bakanı : Prof. Dr. Nimet Özdaş

Sosyal Güvenlik Bakanı : Sadık Şide

Kültür Bakanı : Cihad Baban

Adalet Bakanı : Cevdet Menteş

Milli Savunma Bakanı : Haluk Bayülken

İmar ve İskan Bakanı : Şerif Tüten

İçişleri Bakanı : Emekli Korgeneral Selahattin Çetiner

Enerji ve Tabi Kay. Bk. : Serbülent Bingöl

Köyişleri Bakanı : Münir Raif Güney

Turizm Bakanı : İlhan Evliyaoğlu

Sanayi Bakanı : Şahap Kocatopçu

Ulaştırma Bakanı : Necmi Özgür

Tarım ve Orman Bakanı : Prof. Dr. Sebahattin Özbek

Çalışma Bakanı : Prof. Dr. Turan Esener

Dışişleri Bakanı : İlter Türkmen

Maliye Bakanı : Kaya Erdem

Milli Eğitim Bakanı : Emekli Korgeneral Hasan Sağlam

Bayındırlık Bakanı : Tahsin Onalp

Ticaret Bakanı : Kemal Cantürk

Sağlık Bakanı : Emekli Tümgeneral Prof. Dr. Necmi Ayanoğlu

Gümrük ve Tekel Bakanı : Emekli Korgeneral Recai Baturalp

21 Eylül 1980 : Değişiklik yapılan yeni Sıkıyönetim Kanunu yürürlüğe girdi.

22 Eylül 1980 : Türk-İş'e bağlı kapatılan sendikaların yeniden açılmasına karar verildi.

26 Eylül 1980 : Paris Büyükelçiliği'nin Basın Danışmanı Sevinç Bakkalbaşı, ASALA teröristlerince düzenlenen silahlı saldırı sonucu yaralandı.

- Ellerindeki silah ve patlayıcı maddeleri 15 gün içinde teslim edenlerin affedileceği açıklandı.

27 Eylül 1980 : Hükümet programını, Milli Güvenlik Konseyi'ne sundu.

- Fransa, Türk Vatandaşları için vize uygulayacağını açıkladı.

8 Ekim 1980 : Balgat Katliamı sanıklarından sağcı Mustafa Pehlivanoğlu ile Telsizler Katliamı sanıklarından solcu Necdet Adalı idam edildi. 8 yıldan beri uygulanan ilk idam cezaları.

- Suç işleyen milletvekillerinin dosyaları, mahkemelere gönderilmeye başlandı.

10 Ekim 1980 : MGK, faaliyetleri durdurulan sendikalara 'kayyum' tayinini öngören yasayı onayladı.

11 Ekim 1980 : Güvence altında tutulan parlamenterler ile sendikacıların salıverilmesine başlandı.

- Genel Nüfus sayımı yapıldı. Nüfusumuz 45.000.00'u geçti.

13 Ekim 1980 : Münih-İstanbul seferini yaparken 'akıncı' olduklarını söyleyen 4 terörist tarafından kaçırılan THY'ye ait uçak, korsanlar tarafından Diyarbakır'a indirildi.

- Siyasi Partilere 'kayyum' tayinini öngören yasa kabul edildi.

14 Ekim 1980 : Korsanlar tarafından Diyarbakır'a kaçırılan uçağa operasyon düzenlendi. Korsanlar yakalandı.

17 Ekim 1980 : 27 İlin valisi değiştirildi.

22 Ekim 1980 : Gözaltında tutulan 500 DİSK üyesi, serbest bırakıldı.

23 Ekim 1980 : 160.000 silahın yetkili makamlara teslim edildiği açıklandı.

24 Ekim 1980 : 14 Eylül tarihinde Yüzbaşı Bülent Angın'ı Şehit eden Serdar Soyergin, idam edildi.

- Demirel ve Ecevit'in evlerinde ifadeleri alındı.

27 Ekim 1980 : Geçici Anayasa açıklandı.

- Siyasi Partiler ve Sendikalar dışındaki kuruluşlara Kayyum tayinini öngören yasa, MGK'da kabul edildi.

30 Ekim 1980 : Ecevit, CHP Genel Başkanlığı'ndan istifa etti.

31 Ekim 1980 : TİP (Türkiye İşçi Partisi) Genel Başkanı Behice Boran, normal pasaport ile yurtdışına gitti.

1 Kasım 1980 : MGK Genel Sekreteri Org. Haydar Saltık, şartlar sağlanınca Kurucu Meclis'in toplanacağını açıkladı.

4 Kasım 1980 : MHP Genel Başkanı Türkeş'in bankalardaki paraları bloke edildi.

7 Kasım 1980 : Toplu olarak işlenen suçlarda gözaltında tutma süresi 30 günden 90 güne çıkarıldı.

- 34'ü tutuklu bulunan 44 eski milletvekili hakkında dava açıldı.

8 Kasım 1980 : MGK bünyesinde, yurt dışında Türkiye aleyhindeki propagandaları izleyecek bir denetleme kurulu oluşturulduğu öğrenildi.

10 Kasım 1980 : Güvenlik Kuvvetlerince gözaltına alınan yazar ve yayıncı İlhan Erdost'un askeri araçla Mamak Cezaevi'ne götürülürken, bir askerin başına vurması sonucu öldüğü açıklandı.

11 Kasım 1980 : Cumhuriyet Gazetesi kapatıldı.

1 Aralık 1980 : İsrail ile ilişkiler donduruldu.

13 Aralık 1980 : Yeraltı dünyasının önde gelen isimlerinden 15'i tutuklandı.

21 Aralık 1980 : Ankara Baro Başkanlığı'na Prof. Dr. Muammer Aksoy seçildi.

24 Aralık 1980 : Irak, Türkiye'nin tüm petrol ihtiyacını karşılamayı taahhüt etti.

27 Aralık 1980 : Tutuklu bulunan 'babalardan' 10'u serbest bırakıldı.

31 Aralık 1980 : 1980 yılında enflasyon oranının %106 olduğu açıklandı.



1981



2 Ocak 1981 : Hikaye yazarı Eflatun Cem Güney öldü.

5 Ocak 1981 : Atatürk'ün doğumunun 100. yılı nedeniyle ilan edilen 'Atatürk Yılı' törenlerle başladı.

20 Ocak 1981 : Şair Özdemir Asaf öldü.

2 Şubat 1981 : Eski Sosyal Güvenlik Bakanı Hilmi İşgüzar, 'Adam kayırma, usulsüzlük, yolsuzluk, görevi kötüye kullanma, nüfuz ticareti ve çıkar sağlamak' suçlamasıyla Yüce Divan'a verildi.

4 Mart 1981 : Paris Büyükelçiliği Çalışma Ataşesi Reşat Moralı ve Din Görevlisi Tecelli Arı, ASALA terör örgütü tarafından şehit edildiler.

18 Mart 1981 : Sinema oyuncusu Cahide Sonku öldü.

17 Nisan 1981 : Besteci Şekip Ayhan Özışık öldü.

24 Nisan 1981 : MSP Genel Başkanı Necmettin Erbakan ile 33 arkadaşının, 'laikliğe aykırı hareketten' yargılanmasına, Ankara Sıkıyönetim Komutanlığı Askeri Mahkemesi'nde başlandı.

27 Nisan 1981 : Ünlü Türk müziği sanatçısı ve bestekar Münir Nurettin Selçuk öldü.

30 Nisan 1981 : Eski Sosyal Güvenlik Bakanı Hilmi İşgüzar, Erzincan Ağır Ceza Mahkemesi'nce silah kaçakçılığı suçundan 2 yıl hapse mahkum oldu.

24 Mayıs 1981 : THY'nin Haliç adlı yolcu uçağı Bulgaristan'ın Burgaz şehrine kaçırıldı. Mürettebat ve yolcular tarafından, hava korsanları etkisiz hale getirildi.

1 Haziran 1981 : MGK tarafından yayınlanan bir bildiri ile, ülkeyi 12 Eylül 1980 ortamına getiren siyasi partilerin eski yöneticilerinin demeç vermeleri ve yazı yazmaları yasaklandı. Aynı bildiriyle, eski politikacıları övme, yerme ve eleştirme de yasaklandı.

5 Haziran 1981 : Genel ahlak kurallarını bozduğu gerekçesiyle, eşcinsellerin sahneye çıkması İstanbul Valiliği'nce yasaklandı. Daha sonra diğer başka valiliklerde bu yönde karar aldılar.

30 Haziran 1981 : Anayasa, Siyasi Partiler ve Seçim yasalarını hazırlayacak olan 160 üyeli Kurucu Meclis Yasası, Milli Güvenlik Konseyi'nce kabul edildi.

24 Temmuz 1981 : 'Laikliğe aykırı harekette bulunmak' suçlamasıyla Ankara Sıkıyönetim Komutanlığı 1 Nolu Askeri Mahkemesi'nce yargılanan MSP Genel Başkanı ve 9 MSP'li hakkında tahliye kararı verildi.

27 Temmuz 1981 : Kültür Bakanlığı tarafından; Besteciler Cemal Reşit Rey, Nevit Kodallı, Orkestra Şefleri Hikmet Şimşek, Gürer Aykal, Solistler İsmail Aşan, Tunç Ünver, Sahne Sanatçıları Meriç Sümen, Cüneyt Gökçer, Suna Korat ve Yıldız Kenter 'Devlet Sanatçısı' olarak seçildiler.

18 Ağustos 1981 : MHP Genel Başkanı Alparslan Türkeş ve 586 MHP'li ve Ülkücü Kuruluşların yöneticileri hakkındaki yargılama Ankara Sıkıyönetim Kom. Ask. Mahkemesi'nde başladı. Türkeş'in de aralarında bulunduğu 220 sanık için idam isteniyor.

4 Eylül 1981 : MGK tarafından kabul edilen bir kanunla, gözaltı süresi 90 günden 45 güne indirildi.

22 Eylül 1981 : Trakya'da planlı olarak yapılan 'sonbahar Tatbikatı' esnasında, bir jet uçağı karargah üzerine düştü. 40 asker şehit oldu, 72 asker yaralandı.

16 Ekim 1981 : Siyasi partilerin feshedildiğine dair kanun, MGK tarafından kabul edildi.

21 Ekim 1981 : Türkiye'nin en büyük, dünyanın ise 3. büyük barajı olan 'Atatürk Barajı' Devlet Başkanı ve Genelkurmay Başkanı Org. Kenan Evren tarafından törenle faaliyete geçti.

23 Ekim 1981 : 160 üyeli Danışma Meclisi çalışmalarına başladı. Danışma Meclisi Başkanlığı'na, Konya Temsilcisi ve eski Başbakan Sadi Irmak seçildi.

2 Kasım 1981 : Kağıt 5.000 liralıklar tedavüle çıktı.

3 Kasım 1981 : Kapatılan CHP'nin eski Genel Başkanı Ecevit, siyasal demeç vermek ve yaymak suçundan dolayı, Ankara Sıkıyönetim Kom. Ask. Mahkemesi'nce, tek celse süren yargılanmasından sonra 4 ay hapis cezasına çarptırıldı.

6 Kasım 1981 : Yüksek Öğretim Kanunu, MGK tarafından onaylandı ve eski Üniversiteler Kanunu yürürlükten kalktı.

22 Kasım 1981 : Devlet Başkanı ve Genelkurmay Başkanı Org. Kenan Evren, ilk yurt dışı gezisini, Devlet Başkanı General Ziya Ül Hak'ın davetlisi olarak Pakistan'a yaptı.

24 Kasım 1981 : Atatürk'ün başöğretmenliği kabul edişinin yıldönümü olan 24 Kasım, 'Öğretmenler Günü' olarak ilk defa kutlandı.

30 Kasım 1981 : Kültür Bakanlığı kaldırılarak, Turizm ve Tanıtma Bakanlığı'na bağlandı.

3 Aralık 1981 : Bülent Ecevit, 4 aylık hapis cezasını çekmek için Ankara Kapalı Cezaevi'ne konuldu.

- ABD Savunma Bakanı Casper Qeinberger Türkiye'ye geldi.

22 Aralık 1981 : 52 sanıklı DİSK davası, Ankara Sıkıyönetim Kom. Ask. Mahkemesi'nde başladı.

26 Aralık 1981 : Eski Cumhuriyet Senatosu Başkanı ve eski Başbakan Suat Hayri Ürgüplü öldü.



1982



6 Ocak 1982 : Papa 2. John Paul'e suikasttan dolayı İtalya'da tutuklu bulunan Mehmet Ali Ağca'nın soruşturmasını yürüten İtalyan Polis Şefi Nicola Simone bir suikast sonucu yaralandı.

9 Ocak 1982 : Akşam Gazetesi'nin yayını Sıkıyönetim Komutanlığı'nca durduruldu.

13 Ocak 1982 : Hükümet tarafından yapılan açıklamada, ödeme güçlüğü çeken Bankerlerin tasfiye edileceği belirtildi.

21 Ocak 1982 : THKP-C davası başladı. 30 kişinin idamı isteniyor.

22 Ocak 1982 : Yargıtay 2. Hukuk Dairesi, Bülent Ersoy'un kadın olduğuna dair mahkeme kararını usulen bozdu.

29 Ocak 1982 : Los Angeles Başkonsolosumuz Kemal Arıkan, ASALA terör örgütü mensubu Hanpig Harry Sasunyan'ın düzenlediği suikast sonucu şehit oldu. Terörist Sasunyan, 16.06.1984'de biten yargılamasında ömür boyu hapse mahkum oldu.

4 Şubat 1982 : 41 Banker hakkında tasfiye kararı alındı.

16 Şubat 1982 : 217 sanıklı TKP davası başladı.

17 Şubat 1982 : Papa suikastinin sanığı Mehmet Ali Ağca'nın suç ortağı olduğu iddia edilen Ömer Ay, Almanya'da yakalandı.

20 Şubat 1982 : 60 sanıklı KAWA ve TEKEP-B davaları başladı.

24 Şubat 1982 : Mehmet Ali Ağca'nın suç ortağı olduğu belirtilen Mehmet Şener, İsviçre'de yakalandı.

27 Şubat 1982 : DEV-SOL davası başladı. 186 kişinin idamı isteniyor.

4 Mart 1982 : Abdi İpekçi'yi öldürmekten sanık Mehmet Ali Ağca'nın idam kararı Danışma Meclisi tarafından onandı.

13 Mart 1982 : 428 sanıklı DEV-YOL davası başladı.

17 Mart 1982 : Eski Gümrük Bakanı Tuncay Mataracı, 'rüşvet almak' suçundan dolayı 3 yıl hapis cezasına çarptırıldı.

28 Mart 1982 : Turistik amaçlı yurtdışına çıkışlar, 3 yıldan 2 yıla indirildi.

7 Nisan 1982 : İstanbul'da, 2 Haziran 1981 yılından sonra yapılan bütün gecekonduların yıkılmasına karar verildi.

9 Nisan 1982 : Ottowa (Kanada) Büyükelçimiz Kani Güngör ve Ticaret Ataşemiz Cengiz Haktemur, Ermeni ASALA teröristlerince düzenlenen suikasttan yaralı olarak kurtuldular.

13 Nisan 1982 : 'Adam kayırma, usulsüzlük, yolsuzluk, görevi kötüye kullanma, nüfuz ticareti ve çıkar sağlamak' suçlamasıyla Yüce Divan'da yargılanan, Eski Sosyal Güvenlik Bakanı Hilmi İşgüzar, 9 yıl 8 ay hapis ve 5.250.000 TL para cezasına çarptırıldı.

23 Nisan 1982 : TRT, renkli yayına başladı.

27 Nisan 1982 : Bülent Ecevit, BBC'de yayınlanan bir mektubu nedeniyle tutuklandı.

4 Mayıs 1982 : Bankerzedelere yapılacak ödeme planı açıklandı.

6 Mayıs 1982 : Boston Fahri Konsolosumuz Osman Gündüz, Ermeni ASALA örgütü tarafından şehit edildi.

16 Mayıs 1982 : 7 ay önce hapisten kaçan Yılmaz Güney, Fransa'nın Cannes şehrinde ortaya çıktı ve Cannes Film Festivaline, 'Yol' filmi ile katılacağını açıkladı.

19 Mayıs 1982 : Türkiye, Yılmaz Güney'in iadesi için Fransa'ya müracaat etti.

21 Mayıs 1982 : Bülent Ecevit, BBC TV'sine demeç vermekten dolayı aldığı 34 günlük hapis cezasını çekmek üzere cezaevine girdi.

23 Mayıs 1982 : Türkiye'nin 5. Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay öldü.

8 Haziran 1982 : Lizbon (Portekiz) Büyükelçiliği İdari Ateşesi Erkut Akbay, ASALA örgütü tarafından şehit edildi.

12 Haziran 1982 : Türkiye güzeli Nazlı Deniz Kuruoğlu, Avrupa güzeli seçildi.

19 Haziran 1982 : Banka mevduat faizleri %50'de donduruldu.

20 Haziran 1982 : Banker Kastelli olarak tanınan Cevher Özden ve eşi İsviçre'ye kaçtı.

21 Haziran 1982 : Cevher Özden'in evinde arama yapıldı, mallarına el konuldu.

24 Haziran 1982 : Cevher Özden hakkında, gıyabi tutuklama kararı verildi.

30 Haziran 1982 : Devletin, banker borçlarına kefil olacağı, tahvillerin sertifikalarla değiştirileceği açıklandı.

1 Temmuz 1982 : Banker Kastelli'ye para yatıran 220.000 kişi olduğu açıklandı.

7 Temmuz 1982 : Hükümet, bankerzedeler için kararname çıkardı.

14 Temmuz 1982 : Bir süre önce istifa eden Maliye Bakanı Kaya Erdem'in yerine, Adnan Başer Kafaoğlu getirilince, Başbakan Yardımcısı Turgut Özal istifa etti.

18 Temmuz 1982 : Anayasa taslağı, Danışma Meclisi Başkanlığı'na verildi.

22 Temmuz 1982 : Ermeni Kızılordusu isimli terör örgütü tarafından, Rotterdam Başkonsolosumuz Kemalettin Demirer'e suikast düzenlendi, saldırganlardan biri yaralı olarak ele geçirildi. Demirer, yara almadan kurtuldu.

30 Temmuz 1982 : Jinekolog Dr. Oktay Cumhur Akkent'in, uluslararası bir şebekeyle ortak çalışarak yurtdışına bebek sattığı ortaya çıktı. Ayrıca hakkında, yasadışı kürtaj yaptığı ihbarı üzerine, kendisine ait Boğaziçi Kliniği'nin bahçesinde yapılan aramada bahçeye gömülü bebek ceninleri bulundu. Akkent ve 6 arkadaşı tutuklandı. 04.07.1986 'da, hakkında 'Hipomanyak' raporu verilmesi üzerine serbest bırakıldı.

1 Ağustos 1982 : İnci Baba olarak tanınan Mehmet Nabi İnciler'in de aralarında bulunduğu 'ihale mafyası' yakalandı.

4 Ağustos 1982 : Viski mafyasının lideri Ağa Koç, ölü olarak ele geçirildi.

8 Ağustos 1982 : Ermeni ASALA örgütü mensubu iki teröristin, Esenboğa Havaalanı'nda yaptığı saldırıda, 8 kişi öldü, 72 kişi yaralandı. Teröristlerden biri ölü diğeri yaralı olarak ele geçirildi. Bu ASALA'nın Türkiye'de ki ilk eylemidir.

11 Ağustos 1982 : Ermeni asıllı Türk vatandaşı Artin Penik, ASALA terörünü protesto etmek için Taksim Meydanı'nda kendini yaktı. 4 gün komada kalan Penik, kurtarılamayarak vefat etti.

13 Ağustos 1982 : 8 kişiyi öldürmekten dolayı idama mahkum edilen Ali Bülent Erkan'ın cezası infaz edildi.

21 Ağustos 1982 : Cumhuriyet altını bir günde 600 liradan 1500 liraya fırladı.

- Bülent Ecevit cezaevine konuldu.

28 Ağustos 1982 : Kanada Büyükelçiliği Askeri Ataşesi Kurmay Albay Atilla Altıkat, ASALA teröristlerinin düzenlediği saldırı sonucunda şehit oldu.

7 Eylül 1982 : Yazar ve çevirmen Azra Erhat öldü.

8 Eylül 1982 : Banker Kastelli olarak tanınan Cevher Özden, Tunus'ta yakalanarak tutuklandı.

9 Eylül 1982 : 12 Eylül İhtilalinden önce Anayasa Mahkemesi tarafından kapatılan Devlet Güvenlik Mahkemelerinin tekrar kurulmasına karar verildi.

10 Eylül 1982 : Bulgaristan Başkonsolosluğu İdari Ataşesi Bora Süelkan, Ermeni ASALA teröristlerince şehit edildi.

1 Ekim 1982 : Cevher Özden, Tunus'tan İstanbul'a getirildi.

8 Ekim 1982 : Gazeteci Nazlı Ilıcak, 'Faşizm yargılanıyor' adlı yazısı nedeniyle aldığı 3 aylık hapis cezasını çekmek üzere Sağmalcılar Cezaevi'ne konuldu.

15 Ekim 1982 : Yaşar Kemal, 'İnce Memed' isimli romanıyla, uluslararası 'Del Duca' Edebiyat ödülünü kazandı.

20 Ekim 1982 : Eski siyasi parti liderlerine ve yöneticilerine 10 yıl siyaset yasağı getiren kanun kabul edildi.

26 Ekim 1982 : Yılmaz Güney, Türk vatandaşlığından çıkarıldı.

27 Ekim 1982 : Mehmet Ali Ağca'nın suç ortağı Ömer Ay, Almanya'dan Türkiye'ye iade edildi.

2 Kasım 1982 : Ataol Behramoğlu, Asya-Afrika Yazarlar Birliği tarafından verilen 'Lotus Edebiyat Ödülü'nü kazandı.

5 Kasım 1982 : Gazeteci ve spor adamı Burhan Felek öldü.

7 Kasım 1982 : Yeni Anayasa için referandum yapıldı. %91.5 kabul oyu alan Anayasa ile Kenan Evren'de Cumhurbaşkanı oldu.

11 Kasım 1982 : Banker Bako olarak tanınan Baki Aygün'e yurt dışına çıkma yasağı kondu.

18 Kasım 1982 : İslam Kurtuluş Partisi (Hizb-üt Tahrir) adlı örgütün 22 kişilik yönetici kadrosu yakalandı.

20 Kasım 1982 : Gazeteciler Cemiyeti Başkanlığı'na Nezih Demirkent seçildi.

2 Aralık 1982 : Günaydın Gazetesi'nin yayını, Sıkıyönetim Komutanlığı tarafından durduruldu.

3 Aralık 1982 : Banker Cevher Özden, karşılıksız çek vermekten dolayı 15 ay hapis cezasına çarptırıldı.

9 Aralık 1982 : Türkiye Gazetesi'nin yayını, Sıkıyönetim Komutanlığı'nca durduruldu.

10 Aralık 1982 : Abdi İpekçi'yi öldürmekten sanık, Papa suikastından dolayı İtalya'da tutuklu bulunan Mehmet Ali Ağca'nın suç ortağı Bekir Çelenk, Sofya'da yakalandı.

- Günaydın Gazetesi, yeniden yayınlanmaya başladı.

22 Aralık 1982 : Banker Cevher Özden'in üvey oğlu Hakan Bahadır, eroin komasına girerek öldü.



1983



7 Ocak 1983 : Cem Karaca, Türk vatandaşlığından çıkarıldı.

- YÖK'ün, 'öğretim üyelerinin sakallarını kesmeleri' kararı tepki ile karşılandı.

14 Ocak 1983 : Cumhurbaşkanı Kenan Evren'e İstanbul Üniversitesi'nce 'Fahri Profesör' unvanı verildi.

16 Ocak 1983 : THY'nin İstanbul-Ankara seferini yapan Afyon isimli uçağı, Esenboğa Havaalanı'na inişte piste çakıldı, 46 kişi öldü.

25 Ocak 1983 : Sıkıyönetim Komutanlığı tarafından, Cumhuriyet Gazetesi ile Milli Gazete kapatıldı.

27 Ocak 1983 : Burhan Felek'e, Fransa'nın en büyük nişanı olan 'Legion d'Honneur' nişanı verildi.

29 Ocak 1983 : Ermeni terörist Levam Ekmekçiyan idam edildi.

3 Şubat 1983 : Adalet Bakanı Cevdet Menteş istifa etti.

3 Mart 1983 : Yeni siyasi partiler kanunu kabul edildi.

5 Mart 1983 : Bulgaristan, Abdi İpekçi suikastının sanıklarından Bekir Çelenk'i iade etmeyeceğini açıkladı.

9 Mart 1983 : Belgrat (Yugoslavya) Büyükelçimiz Galip Balkar ve makam şoförü Necati Kaya, ASALA teröristleri tarafından şehit edildiler.

21 Nisan 1983 : Avusturya Büyükelçisi'nin eşi ve kızını öldüren Şener Yiğit idam edildi.

23 Nisan 1983 : Çetin Alp ve grubunun söylediği 'Opera' şarkısı, Eurovision Şarkı Yarışması'nda puan alamayarak sonuncu oldu.

25 Nisan 1983 : Siyasi hayat yeniden başladı.

30 Nisan 1983 : Seçimlerin 6 Kasım'da yapılacağı açıklandı. 723 kişinin siyasi yasaklı konumuna girdiği belirtildi.

5 Mayıs 1983 : TİKP davası sanıklarından Doğu Perinçek 12 yıl hapis cezasına çarptırıldı.

9 Mayıs 1983 : Kıbrıs sorunu Birleşmiş Milletler gündemine alındı.

13 Mayıs 1983 : BM, Rum yanlısı Kıbrıs tasarısını onayladı.

14 Mayıs 1983 : Türkiye, BM'nin Kıbrıs konusundaki kararının geçersiz olduğunu, Türkiye'nin bu kararı kabul etmediğini açıkladı.

15 Mayıs 1983 : 12 Eylül'den sonra ilk siyasi parti olarak Milliyetçi Demokrasi Partisi (MDP) kuruldu.

16 Mayıs 1983 : 5 liralık banknotlar tedavülden kaldırıldı.

18 Mayıs 1983 : Prof. Erdal İnönü, siyasi hayattan ve görevden kaçamayacağını açıkladı, TÜBİTAK ve Boğaziçi Üniversitesi'ndeki görevlerinden ayrıldı.

21 Mayıs 1983 : Büyük Türkiye Partisi (BTP), Anavatan Partisi (ANAP) ve Halkçı Parti (HP) kuruldu. 134 eski parlamenter BTP'ye girdi.

24 Mayıs 1983 : Banker Cevher Özden tahliye edildi.

- Türkiye'nin Brüksel Turizm Müşavirliği, ASALA militanlarınca bombalandı, maddi hasar meydana geldi.

- Şair Necip Fazıl Kısakürek öldü.

25 Mayıs 1983 : Bulvar Gazetesi tarafından düzenlenen yarışmada Türkiye Güzeli seçilen Hülya Avşar'ın, daha önceden evlendiği ortaya çıkınca 2. güzel Dilara Haraççı kraliçe oldu.

26 Mayıs 1983 : Erdal İnönü'nün liderliğinde Sosyal Demokrat Parti (SODEP) kuruldu.

- BTP'ye 33 eski parlamenter daha katıldı.

1 Haziran 1983 : Milli Güvenlik Konseyi (MGK) tarafından BTP kapatıldı. BTP'nin kurucularından Hüsamettin Cindoruk, Mehmet Gölhan ve yasaklı siyasilerden Süleyman Demirel, Sırrı Atalay ve İhsan Sabri Çağlayangil'in de aralarında bulunduğu 16 kişi Çanakkale'de bir askeri garnizonda (Zincirbozan) mecburi ikamete tabi tutuldular.

8 Haziran 1983 : MGK, ANAP ve HP'den yedişer üyeyi veto etti.

15 Haziran 1983 : MDP kurucularından Necla Tekiner, Cumhuriyet Başsavcılığı'nın kararı ile kurucu üyelikten çıkarıldı.

16 Haziran 1983 : İstanbul Kapalıçarşı'da bir saldırgan tarafından düzenlenen bombalı saldırıda 2 kişi öldü, 23 kişi yaralandı. Saldırgan kaçamayınca, karnındaki bombayı da patlatarak intihar etti.

18 Haziran 1983 : İstanbul'da 6 rakamlı olan telefon numaraları 7 rakama çıkarıldı.

20 Haziran 1983 : Doğru Yol Partisi (DYP) kuruldu.

23 Haziran 1983 : SODEP'in 21 kurucusu MGK tarafından veto edildi. Erdal İnönü'de veto edilenler arasında.

27 Haziran 1983 : SODEP Genel Başkanlığı'na Cezmi Kartay seçildi.

29 Haziran 1983 : Cumhurbaşkanı Kenan Evren, Genelkurmay Başkanlığı görevinden ayrıldı, yerine Org. Nurettin Ersin atandı. Kara Kuvvetleri Komutanlığı'na Org. Necdet Üruğ, MGK Genel Sekreterliği'ne Org. Necip Torumtay getirildi.

1 Temmuz 1983 : İstanbul'da taksilere taksimetre takılmasına başlandı.

8 Temmuz 1983 : DYP'nin 30 üyesi, MGK tarafından veto edildi.

- Bizim Parti (BP) kuruldu.

14 Temmuz 1983 : Brüksel Ataşemiz Dursun Aksoy, ASALA militanlarınca şehit edildi.

15 Temmuz 1983 : Paris'in Orly Havaalanı'nda bulunan THY bürosuna, ASALA militanlarınca bomba atıldı. 7 kişi öldü, 56 kişi yaralandı.

22 Temmuz 1983 : Marmara Üniversitesi'nde 79 öğretim üyesinin görevine son verildi.

- Muhafazakar Parti kurucusu 24 kişi veto edildi.

28 Temmuz 1983 : Devlet, Hisarbank'a el koydu. Ömer Çavuşoğlu ve Ahmet Kozanoğlu'nun, sahip oldukları Güneş Gazetesi'ne ait hisselerini bir süre önce Hisarbank'a devrettikleri anlaşıldı.

29 Temmuz 1983 : Bizim Parti kendisini feshederek, Türkiye Huzur Partisi'ne katılmaya karar verdi.

3 Ağustos 1983 : Türkiye Huzur Partisi hakkında kapatma davası açıldı.

14 Ağustos 1983 : Tercüman ve Milliyet Gazeteleri süresiz kapatıldı.

24 Ağustos 1983 : Nokta Dergisi kapatıldı.

26 Ağustos 1983 : Bir yazısından dolayı hüküm giyen yazar Oktay Akbal cezaevine girdi.

27 Ağustos 1983 : Nokta Dergisi ve Milliyet Gazetesi tekrar yayınlanmaya başlandı.

2 Eylül 1983 : Sinema oyuncusu Feri Cansel öldürüldü.

- Tercüman Gazetesi'nin yayınına izin verildi.

14 Eylül 1983 : SODEP eski Genel Başkanı Erdal İnönü hakkında Sıkıyönetim Savcılığı'nca dava açıldı.

15 Eylül 1983 : Gazeteci Metin Toker, 3 ay hapis cezasına mahkum oldu.

4 Ekim 1983 : İdari sistemde köklü değişiklikler öngören yeniden yapılanmanın ilk adımı olarak, Türkiye 8 bölge valiliğine ayrıldı. Daha sonra bu kararın uygulanmasından vazgeçildi.

8 Ekim 1983 : Orly katliamında kullanılan bombaları yapan Soner Nayır, Fransız Polisi tarafından yakalandı.

10 Ekim 1983 : Bülent Ecevit ve 133 eski parlamenterin, yurtdışına çıkış yasağı kaldırıldı.

14 Ekim 1983 : Danışma Meclisi'nin görevi fiilen sona erdi.

21 Ekim 1983 : Merhaba Gazetesi kapatıldı.

22 Ekim 1983 : MDP Lideri Turgut Sunalp, ANAP Lideri Turgut Özal ve HP Lideri Necdet Calp TRT'de açık oturuma katıldılar.

24 Ekim 1983 : Diyarbakır eski Belediye Başkanlarından Mehdi Zana 24 yıl hapis cezasına çarptırıldı.

30 Ekim 1983 : Erzurum ve Kars arasında sabaha karşı şiddetli deprem oldu. 34 köy yok oldu, 12 köy oturulamaz hale geldi. 1330 kişi öldü.

- Günaydın ve Tan Gazeteleri kapatıldı.

2 Kasım 1983 : İstanbul'da ilk defa başarılı bir böbrek nakli yapıldı.

5 Kasım 1983 : Merhaba Gazetesi'nin yayınına izin verildi.

6 Kasım 1983 : Genel seçimler yapıldı. MGK'nın seçimlere katılmasına izin verdiği 3 partiden ANAP birinci parti, HP ikinci, MDP ise üçüncü parti oldu.

8 Kasım 1983 : Tan Gazetesi'nin yayınına izin verildi.

10 Kasım 1983 : Günaydın Gazetesi'nin yayınına izin verildi.

12 Kasım 1983 : Telefonlarda 3 dakika uygulaması başladı.

15 Kasım 1983 : Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) bağımsızlığını ilan etti.

- Türkiye, KKTC'yi tanıdığını ilan etti.

18 Kasım 1983 : Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, KKTC'nin bağımsızlık kararını geçersiz saydığını açıkladı.

24 Kasım 1983 : TBBM açıldı. Başbakan Bülent Ulusu istifa etti.

- Cumhurbaşkanı Kenan Evren, Hükümeti kurma görevini ANAP Genel Başkanı Turgut Özal'a verdi.

2 Aralık 1983 : Cumhurbaşkanlığı Konseyi'ndeki yerini almak için, Genelkurmay Başkanı Org. Nurettin Ersin görevinden istifa etti.

- Org. Necdet Üruğ Genelkurmay Başkanı, Org. Haydar Saltuk Kara Kuvvetleri, Org. Halil Sözer Hava Kuvvetleri Komutanı oldular.

4 Aralık 1983 : ANAP'lı Necmettin Karaduman, TBMM Başkanlığı'na seçildi.

5 Aralık 1983 : Tedavüldeki paranın düşük gösterildiği ortaya çıktı. (Gizli emisyon)

6 Aralık 1983 : 3 yıldır görev yapan Milli Güvenlik Konseyi, Cumhurbaşkanlığı Konseyi'ne dönüştü.

9 Aralık 1983 : Erdal İnönü, yargılandığı davadan beraat etti.

10 Aralık 1983 : 20 eski Bakan ve 80 eski parlamenter DYP'ye girdi.

12 Aralık 1983 : Kapatılan Büyük Türkiye Partisi (BTP)'nin 18 kurucu üyesi DYP'ye girdi.

13 Aralık 1983 : Turgut Özal'ın kurduğu Kabine, Cumhurbaşkanı tarafından onaylandı.

Başbakan : Turgut Özal

Başbakan Yar. ve Devlet Bk. : Kaya Erdem

Köyişleri Bakanı : İsmail Özdağlar

Milli Savunma Bakanı : Zeki Yavuztürk

İçişleri Bakanı : Ali Tanrıyar

Dışişleri Bakanı : Vahit Halefoğlu

Milli Eğitim Bakanı : Vehbi Dinçerler

Maliye Bakanı : Vural Arıkan

Adalet Bakanı : Nejat Eldem

Ticaret Bakanı : Kazım Oksay

Sağlık Bakanı : Mehmet Aydın

Gümrük ve Tekel Bakanı : Mesut Yılmaz

Ulaştırma Bakanı : Veysel Atasoy

Tarım ve Orman Bakanı : Hüsnü Doğan

Kültür ve Turizm Bakanı : Mükerrem Taşçıoğlu

Sanayi Bakanı : Cahit Aral

Çalışma Bakanı : Mustafa Kalemli

Enerji ve Tabii Kaynaklar Bk. : Cemal Büyükbaş

İmar ve İskan Bakanı : Sudi Gürel

Bayındırlık Bakanı : Safa Giray

Gençlik ve Spor Bakanı : Abdullah Tenekeci

Sosyal Güvenlik Bakanı : Ahmet Kurtcebe Alptemuçin

18 Aralık 1983 : Erdal İnönü, yeniden SODEP Genel Başkanlığı'na seçildi.

21 Aralık 1983 : Ankara'da bir arabaya yerleştirilen bombanın patlaması sonucu 100'den fazla binanın camları kırıldı. Olayı İslami Dava Örgütü üstlendi. Yapılan operasyonlarda 9 kişi yakalandı. Ankara ve İstanbul'da ele geçirilen militanların 'Hizbul Dava-i İslami' örgütü üyesi oldukları belirlendi.

24 Aralık 1983 : Turgut Özal Hükümeti, TBMM'de güvenoyu aldı.



1984



2 Ocak 1984 : Katma Değer Vergisi, deneme olarak uygulanmaya başlandı.

- Hükümet, Kıbrıs'tan 1.500 askerin çekileceğini açıkladı.

6 Ocak 1984 : Türk Parasını Koruma Kanunu'nda yapılan değişiklik ile 'döviz taşımak' suç olmaktan çıkarıldı ve alım-satımı serbest bırakıldı.

7 Ocak 1984 : TRT yayınlarının yarısı renkli olarak yapılmaya başlandı.

9 Ocak 1984 : IMF ile görüşmeler başladı.

10 Ocak 1984 : Kürtaj yasallaştı.

12 Ocak 1984 : 77 eski parlamenter SODEP'e girdi.

14 Ocak 1984 : Kıbrıs Türk Toplumu'nun önderlerinden Dr. Fazıl Küçük, Londra'da öldü.

19 Ocak 1984 : Güneydoğu'da 66 okul, öğretmensizlikten dolayı kapatıldı.

25 Ocak 1984 : 13 firmaya sosyalist ülkelerden ithalat izni verildi.

27 Ocak 1984 : Çikita muz ithali çeşitli sorunlara yol açtı. Basın günlerce bu konuyu işledi.

- Bağbank tasfiye edildi.

30 Ocak 1984 : Irak, 190 İranlı savaş esirini Esenboğa Havaalanı'nda İran'a teslim etti.

8 Şubat 1984 : KDV, resmen uygulanmaya başlandı. Böylelikle faturalı yaşama geçilmiş oldu.

18 Şubat 1984 : Türkiye Güzeli Nazlı Deniz Kuruoğlu, Avrupa Güzeli seçildi.

29 Şubat 1984 : Yunan Hükümeti, karasularını 12 mile çıkaran yasa teklifini Parlamento'ya sunma kararı aldı.

19 Mart 1984 : BM Genel Sekreteri Perez De Cuellar, Kıbrıs'ta Maraş'ın 6-9 ay içinde BM'ye devrini istedi. Cuellar, KKTC Cumhurbaşkanı Rauf Denktaş'a 5 maddelik 'uzlaşma metni' verdi.

22 Mart 1984 : Mısır Devlet Başkanı Hüsnü Mübarek, Cumhurbaşkanı Kenan Evren'e bir mektup yollayarak, Türk-Yunan ilişkilerinde arabuluculuk yapmayı teklif etti.

24 Mart 1984 : Yurt dışındaki işçilerin yakınlarına mektup içinde gönderdikleri paraları 15 yıldır çalan bir şebeke tespit edildi. 11 PTT görevlisi yakalandı.

25 Mart 1984 : Yerel seçimler yapıldı. ANAP %45'in üzerinde oy alarak yine birinci parti oldu. İstanbul Belediye Başkanlığı'nı ANAP'lı Bedrettin Dalan kazandı.

26 Mart 1984 : Seçimlerde çıkan olaylarda 6 kişinin öldü, 63 kişi yaralandı.

28 Mart 1984 : Tahran Büyükelçiliğimize, ASALA militanlarınca saldırı düzenlendi. Askeri Ateşe Yardımcısı İsmail Pamukçu ağır yaralanarak komaya girdi. Başkatip Servet Öktem ise hafif yaralı olarak kurtuldu. İran Polisi 7 Ermeni teröristi yakaladı.

29 Mart 1984 : Yurtdışından getirilen ithal mallar vitrinleri süslemeye başladı.

30 Mart 1984 : ABD Dış İlişkiler Komisyonu, Türkiye'ye hibe edilen 46 milyon doların serbest bırakılması için Maraş'ın Rum yerleşimine açılmasını talep etti.

- ABD Başkanı Reagan, hibenin koşula bağlanması önerisini protesto etti.

31 Mart 1984 : Dışişleri Bakanı Vahit Halefoğlu, ABD Dış İlişkiler Komisyonu'nun kararını 'şantaj' olarak niteledi.

- İşadamı Vehbi Koç, tüm işlerini oğlu Rahmi Koç'a devretti.

3 Nisan 1984 : Sabah görevinden istifa eden HP Genel Başkanı Necdet Calp, akşam yapılan oylamada 33'e karşı 80 oyla yeniden Genel Başkan seçildi.

- Yunanistan vatandaşlarına vize uygulaması kaldırıldı.

5 Nisan 1984 : Gazinocular patronu olarak tanınan Fahrettin Aslan, Paris'te yakalanarak yurda getirildi.

6 Nisan 1984 : Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı, DYP'nin kapatılması için dava açtı.

15 Nisan 1984 : Tahran İdari Ataşesi İbrahim Özdemirci'nin evi, silahla tarandı.

16 Nisan 1984 : 10 PKK üyesi idama mahkum oldu.

24 Nisan 1984 : Doç. Dr. Yalçın Küçük, yazdığı bir kitaptan dolayı 7 yıl hapis cezasına çarptırıldı.

- Şarkıcı Selda Bağcan tutuklandı.

28 Nisan 1984 : Tahran Büyükelçiliği Sekreteri Şadiye Yönder ve eşi Işık Yönder'e Ermeni teröristlerce saldırı düzenlendi. Işık Yönder hayatını kaybetti.

8 Mayıs 1984 : Türkiye, Avrupa Konseyi'ne kabul edildi.

9 Mayıs 1984 : Yaşar Kemal'e Fransa'da Legion de'Honneur nişanı verildi.

17 Mayıs 1984 : Hayali ihracat yapan 8 firma tespit edildi.

28 Mayıs 1984 : ABD Kongresi, Türkiye'ye askeri yardımı artırmak için üç şart koştu : 1-Maraş iade edilecek, 2-Referandum ertelenecek, 3-KKTC'de seçim yapılmayacak.

29 Mayıs 1984 : TİKKO davasında 7 idam, 8 ömür boyu hapis kararı verildi.

14 Haziran 1984 : TBMM, biranın alkollü içki olduğu kararına vardı, bira satışı ruhsata bağlandı.

- Diyarbakır'da sonuçlanan TİKKO davasında, 10 idam kararı verildi.

15 Haziran 1984 : Askerlik süresi 18 aya indirildi.

20 Haziran 1984 : Viyana Büyükelçiliği Çalışma Ataşesi Erdoğan Özen, otomobiline yerleştirilen bombanın patlaması sonucu şehit oldu. Olayı 'Devrimci Ermeni Ordusu' adlı örgüt üstlendi.

4 Temmuz 1984 : Humeyni karşıtı İranlı lider Sennar Mamadi, Türkiye'ye kaçtı.

6 Temmuz 1984 : Ünlü illüzyonist Zati Sungur öldü.

11 Temmuz 1984 : Yahya Demirel, İsviçre'de kaçırıldı.

15 Temmuz 1984 : Yahya Demirel, İsviçre Polisi'nin operasyonu sonucu bulundu. Yakalanan Enis Karaduman ve Yıldırım Orel, "Yahya Demirel'in kendilerine olan 300 milyon lira borcunu Hacı Ali Demirel'den alabilmek için bu planı yaptıklarını" söylediler.

18 Temmuz 1984 : Alman Milli Takımı'nın teknik direktörü Jupp Derwall, Galatasaray ile anlaştı.

25 Temmuz 1984 : Yahya Demirel Türkiye'ye geldi ve gözaltına alındı.

26 Temmuz 1984 : Ege Üniversitesi Öğretim Üyesi Doç. Nebahat Koru'nun derse başörtüsü ile girmesi, kıyafet kanunu tartışmalarını alevlendirdi. MDP İzmir Milletvekili Işılay Saygın ve bir grup kadın milletvekili Koru'yu eleştirdi.

27 Temmuz 1984 : Cumhurbaşkanı Evren milletvekillerinin maaş zammını veto etti.

3 Ağustos 1984 : Türkiye'ye sebze ithali serbest bırakıldı.

6 Ağustos 1984 : Irak ile ikinci petrol boru hattı için anlaşma imzalandı.

8 Ağustos 1984 : Şarkıcı İbrahim Tatlıses'in, çocuğunun annesi Perihan Savaş'ı döverek hastanelik etmesi olay yarattı. Tatlıses, mahkeme tarafından tutuksuz yargılanmak üzere serbest bırakıldı.

4 Eylül 1984 : Tercüman Gazetesi süresiz kapatıldı.

5 Eylül 1984 : Uludağ Üniversitesi'nde bir grup kız öğrenci, başörtülerini çıkarmadıkları için Üniversiteden çıkarıldılar.

10 Eylül 1984 : Yılmaz Güney, Paris'te kanserden öldü.

12 Eylül 1984 : ABD Temsilciler Meclisi'nde, 'Ermeni Soykırımı Günü' kabul edildi. Türkiye bu kararı protesto etti.

- ABD Temsilciler Meclisi, '24 Nisan' tarihini ise 'İnsanın insana zulüm günü' olarak ilan etti. Bu kararlar üzerine Türkiye-ABD ilişkileri gerginleşti. (!!!)

15 Eylül 1984 : ABD ile Türkiye ilişkilerinin gerginleşmesi üzerine, Hükümet, soğukkanlı davranma kararı aldı. (Tıpkı bu günkü gibi)

- Tercüman Gazetesi tekrar yayınlanmaya başlandı.

16 Eylül 1984 : İstanbul Belediye Başkanı Bedrettin Dalan, Haliç'in çevresini temizlemek için Haliç kıyısında bulunan arazileri istimlak etmeye başladı.

- İlkokullara başlama yaşı 6'ya indirildi.

17 Eylül 1984 : 'Ermeni Soykırımı' iddiası, ABD Senatosu Genel Kurulu'na geldi.

21 Eylül 1984 : İran'da, Türk firmalarına yönelik Ermeni saldırıları oldu.

26 Eylül 1984 : ABD Dışişleri Bakanı Shultz, Dışişleri Bakanı Halefoğlu'na kongreden Türkiye aleyhine karar çıkmayacağına dair teminat verdi.

28 Eylül 1984 : 335 sanıklı MLSP/B davası sonuçlandı. 92 idam ve 45 müebbet hapis cezası verildi.

29 Eylül 1984 : Füsun Erbulak'ın '60 Günlük Bir Şey' adlı kitabı, mahkeme kararıyla müstehcen olduğu gerekçesiyle toplatıldı.

9 Ekim 1984 : Gökova Termik Santrali projesine köy halkı tepki gösterdi. Kadınlar yolu kesince temel atma töreni yapılamadı.

13 Ekim 1984 : İsveç'te ele geçirilen bazı belgelerde, PKK'nın ASALA ile işbirliği yaptığı ortaya çıktı.

14 Ekim 1984 : Dışişleri Bakanı Halefoğlu, Irak'tan ikinci kez 'teröre karşı işbirliği ve sınırı aşma izni' istedi.

15 Ekim 1984 : Başbakan Turgut Özal, Gökova Termik Santrali'nin yapılacağını açıklayınca halk tepki gösterdi. Konuya el atması için Cumhurbaşkanı'na telgraf ve mektup yağdı.

18 Ekim 1984 : Doğuda 'Kıskaç Harekatı' çerçevesinde 50 köyün boşaltılmasına başlandı.

19 Ekim 1984 : İran, Türkiye'nin Irak sınırında yürüttüğü operasyonu protesto etti.

20 Ekim 1984 : İran, Türkiye'nin 'teröre karşı işbirliği' önerisine yanaşmadı.

- Afşin-Elbistan Termik Santrali açıldı.

24 Ekim 1984 : Suriye için casusluk yaptığı tespit edilen 'Çiçero-2' kod adlı bir Türk tutuklandı.

25 Ekim 1984 : İçişleri Bakanı Ali Tanrıyar istifa etti.

- Devlet Bakanı İsmail Özdağlar, Gökova Santrali konusunda Başbakan Özal'a karşı çıkarak halktan yana olduğunu açıkladı.

26 Ekim 1984 : Başbakan Özal'ın istifa etmesini istediği Maliye Bakanı Vural Arıkan, istifa etmeyi reddedince, Özal, Arıkan'ın azledilmesi için Cumhurbaşkanı'na başvurdu. Evren, Arıkan'ı azletti.

- Yasadışı DEV-SOL örgüt üyesi 9'u kadın 34 militan yakalandı.

2 Kasım 1984 : Yasadışı MLSP/B örgüt üyesi 21 militan yakalandı.

5 Kasım 1984 : Şair Ümit Yaşar Oğuzcan öldü.

8 Kasım 1984 : Başörtüsünü çıkarmayan Doç. Nebahat Koru, Ege Üniversitesi'nden atıldı.

10 Kasım 1984 : Eski İstanbul Emniyet Müdürü Şükrü Balcı, rüşvet aldığı iddiası ile aranırken, ABD'den yurda döndü ve 'Hesap vermeye hazır olduğunu' söyledi.

16 Kasım 1984 : Osmanlı ailesinin en yaşlı üyesi olan ve tahtın varislerinden Şehzade Nazım Efendi öldü.

18 Kasım 1984 : Yunanistan, Limni Adasındaki kuvvetlerini NATO emrine verdiğini açıkladı. Türkiye karara tepki gösterdi.

19 Kasım 1984 : Ermeni Devrimci Ordusu adlı örgüt mensubu teröristlerin açtığı ateş sonucu, Viyana'da BM'de görevli Enver Ergun otomobilinin içinde şehit edildi.

25 Kasım 1984 : Prof. Dr. Muzaffer Aksoy, Uluslararası Ramazzini Tıp Ödülünü kazandı.

1 Aralık 1984 : ABD Başkanı Reagan, Cumhurbaşkanı Evren'e özel bir mesaj yollayarak, Kıbrıs konusunda Türkiye'nin esnek davranmasını rica etti.

2 Aralık 1984 : İrlanda Büyükelçimiz Gündoğdu Üstün, Dublin'deki evinde ölü olarak bulundu.

3 Aralık 1984 : Büyük tartışmalara yol açan ve günlerce kamuoyunu meşgul eden Boğaziçi Köprüsü'nün satılması gerçekleşti. Köprü'nün 10 milyar liralık hisse senetleri bir saatte bitti.

4 Aralık 1984 : Haliç'te 350 işyeri mühürlendi, yıkıma başlanacağı açıklandı.

15 Aralık 1984 : Yurtdışındaki kaçak solcular işbirliği yaparak eylemlerini sürdüreceklerini açıkladılar. PKK, TİP, TKEP, TKP, TKSP ve TSİP birlikte çalışacaklarını ilan ettiler.

[yunuxxl]

1985



1 Ocak 1985 : KDV yürürlüğe girdi.

3 Ocak 1985 : Hükümet, NATO tarafından Pershing ve Cruise füzelerinin Türkiye'ye yerleştirilmesi teklifini, kabul etmedi.

4 Ocak 1985 : Devlet Bakanı İsmail Özdağlar yolsuzluk iddiaları üstüne istifa etti. Yerine Mustafa Tınaz Titiz getirildi.

6 Ocak 1985 : Keban Barajı'nın satışa çıkan 40 milyar liralık hissesi bir günde tükendi.

- İsmail Özdağlar için soruşturma komisyonu kuruldu.

15 Ocak 1985 : Cumhurbaşkanı Evren, Bulgaristan Devlet Başkanı Todor Jivkov'dan, Türklerin hak ve hukukunun korunmasını istedi. Jivkov olumlu yanıt verdi.

17 Ocak 1985 : Kıbrıs Zirvesi New York'ta başladı. Denktaş ve Kipriyanu biraraya geldiler.

21 Ocak 1985 : Kipriyanu'nun uzlaşmaz tutumu nedeniyle, Kıbrıs zirvesi başarısızlıkla sonuçlandı.

22 Ocak 1985 : Türkiye'de bulunan Bulgaristanlı göçmenler, Birleşmiş Milletler ve Cumhurbaşkanına 1000 imzalı birer telgraf çekerek, Bulgarlaşmayı kabul etmeyen 12.500 Bulgar vatandaşı Türk'ün, çeşitli baskılara maruz kaldıklarını ve isimlerinin zorla değiştirildiğini belirterek, durumu protesto etmelerini istediler.

23 Ocak 1985 : İran petrolü ve doğal gazının boru hattı ile Türkiye'ye taşınması için ön protokol imzalandı. (Gerçekleşmedi)

31 Ocak 1985 : Başbakan Özal, Gökova'ya yaptığı ziyarette, santralin Gökova'ya kurulacağını belirtti.

1 Şubat 1985 : Hükümet, zor durumda bulunan 360 şirkete mali destek kararı aldı.

4 Şubat 1985 : Başbakan Özal, 27 yıl önce 1958'de Cezayir'in bağımsızlık önergesinin Birleşmiş Milletlerde onaylanması sırasında, o zamanki Türk Hükümeti'nin (Menderes Hükümeti) çekimser oy kullanmasından dolayı Cezayir'den özür diledi.

5 Şubat 1985 : Hayali İhracat konusundaki soruşturmalar esnasında daha pek çok şirketinde bu olaylara karıştığı tespit edildi.

- Devletin el koyduğu İstanbul Bankası, Hisarbank ve Odibank yöneticileri hakkında dava açıldı.

9 Şubat 1985 : İstanbul'da, yıllardır görülmemiş soğuk ve kar oldu, kömür sıkıntısı başladı, su boruları dondu.

10 Şubat 1985 : Bulgaristan'daki Türklere yapılan baskılar, Batılı Ülkeler tarafından da yüksek sesle dile getirilmeye başlandı.

13 Şubat 1985 : Aniden bastıran kar İstanbul'da hayatı felce uğrattı, okullar 3 hafta tatil edildi.

14 Şubat 1985 : 1981'de açılan MSP davasında delil yetersizliği gerekçesiyle aralarında Necmettin Erbakan'ın da bulunduğu 22 kişi beraat etti.

15 Şubat 1985 : İçişleri Bakanlığı Basın Danışmanı Hayat İlhan, Libya hesabına casusluk yaptığı gerekçesiyle tutuklandı.

- 29 ayrı KİT'de yolsuzluklar yapıldığı saptandı.

16 Şubat 1985 : ASALA terör örgütünün TKP (Türkiye Komünist Partisi) ile işbirliği yaptığı tespit edildi.

17 Şubat 1985 : Diplomatlarımıza yönelik saldırılarda ASALA terör örgütünün, uluslararası mafya örgütleriyle ortak çalıştığı tespit edildi.

19 Şubat 1985 : 624 sanıklı PKK Mardin davası sonuçlandı. 22 kişi idama mahkum olurken, 25 kişide ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı.

20 Şubat 1985 : Son 55 yılın en soğuk kışı yaşanıyor. Isı Sivas'ta -55, Antalya'da -14 dereceye kadar düştü.

21 Şubat 1985 : Türkiye, soydaşlarımıza yapılan kötü muamelelerden dolayı Bulgaristan'a bir nota verdi.

23 Şubat 1985 : Aşırı soğuklardan dolayı 11 kişi donarak öldü.

26 Şubat 1985 : Berlin Film Festivali'nde, Tarık Akan'ın oynadığı 'Pehlivan' filmi, jüri özel ödülünü aldı.

28 Şubat 1985 : Yurtdışına uyuşturucu madde göndererek, Türkiye'ye silah getirten ve ASALA terör örgütüne yardım ettiği ileri sürülen Behçet Cantürk ve 12 arkadaşı için idam istemiyle dava açıldı.

2 Mart 1985 : Orly davası sonuçlandı. ASALA'nın Avrupa şefi Garbiçyan müebbet hapse mahkum olurken, Soner Nayır 15 yıl, Semerciyan ise 10 yıl hapse mahkum oldu.

8 Mart 1985 : Bulgaristan ile tüm sportif faaliyetler durduruldu.

21 Mart 1985 : İstanbul Saraçhane'de Bulgar zulmüne karşı protesto mitingi yapıldı.

7 Mart 1985 : 25 eski parlamenter MDP'den istifa etti.

12 Mart 1985 : Kanada Büyükelçiliğimizi basan 3 ASALA militanı, 11 Elçilik personelini rehin aldı. Büyükelçi Coşkun Kırca, ikinci kattan atlarken yaralandı. 5 saat süren operasyon neticesinde teröristler yakalandı. Operasyon esnasında bir Kanadalı Polis hayatını kaybetti.

13 Mart 1985 : Bulgaristan, Türkler konusunda taviz vermeyeceğini açıkladı.

22 Mart 1985 : İstanbul'da, Bulgaristan'ın tutumunu kınayan büyük bir miting yapıldı.

24 Mart 1985 : Son iki gün içinde, İran'dan kaçan yaklaşık 20.000 kişi Gürbulak sınır kapısından Türkiye'ye sığındı.

25 Mart 1985 : Rahşan Ecevit, Demokratik Sol Parti (DSP) adında parti kurma çalışmalarına başladı.

4 Nisan 1985 : Balıkesir'de bir jet uçağı şehrin üzerine düştü, 15 kişi öldü, 21 kişi yaralandı.

- Bulgar Dışişleri Bakanı, ilk kez Büyükelçimiz Ömer Lütem'i makamına çağırarak nota vermek istedi ancak Lütem, Dışişleri Bakanı'nın çağrısına uymayarak notayı kabul etmedi.

5 Nisan 1985 : Bayındırlık ve İskan Komisyonu'nda kabul edilen tasarıyla, Boğaziçi SİT alanında yapılaşmaya şartlı olarak izin verildi. (!!!)

9 Nisan 1985 : Eski MHP Lideri Alparslan Türkeş serbest bırakıldı.

- 50 promili geçmemek şartı ile hususi arabalarda alkol alınabileceği kabul edildi.

12 Nisan 1985 : Türkiye, Bulgaristan'a 3. kez nota verdi.

13 Nisan 1985 : Avrupa'nın çeşitli şehirlerinde yaşayan binlerce Türk, Bulgaristan'da yaşayan Türklere yönelik baskıları protesto etmek için mitingler düzenlediler.

20 Nisan 1985 : Bursa'da, Bulgaristan'ı kınamak için büyük bir miting düzenlendi.

24 Nisan 1985 : Avrupa Konseyi Dışişleri Bakanları Komitesi'ndeki dönem başkanlığımız reddedildi. Kamuran İnan, Avrupa Meclis Başkan Yardımcısı oldu.

2 Mayıs 1985 : İlk Türk 'tüp' bebek, Almanya'da doğdu.

5 Mayıs 1985 : 2. Boğaz Köprüsü ihalesini Japon firması kazandı.

14 Mayıs 1985 : DYP Kongresinde, Hüsamettin Cindoruk Genel Başkanlığa seçildi.

15 Mayıs 1985 : Mısır Devlet Başkanı Hüsnü Mübarek Türkiye'ye geldi. İlk defa bir Mısır Devlet Başkanı Türkiye'ye gelmiş oldu.

17 Mayıs 1985 : Maliye eski Bakanı Vural Arıkan ANAP'tan istifa etti.

28 Mayıs 1985 : İtalya'da, Mehmet Ali Ağca, yapılan duruşmasında bulunduğu kafesin içinden, "Ben İsa'yım. Dünyanın sonu geldi." diye bağırdı. Daha sonradan kendinin Mesih olduğunu belirtti.

29 Mayıs 1985 : Cumhurbaşkanı Evren tarafından 2. Boğaz Köprüsü'nün temeli atıldı.

30 Mayıs 1985 : 8 yıldır devam eden Yahya Demirel ve babası Hacı Ali Demirel hakkındaki, 'hayali ihracat' davasının bugünkü duruşmasından da bir sonuç alınamadı.

1 Haziran 1985 : Türk, Amerikan ve Alman bilim adamları, 21 yıllık kazının sonucunda dünyada en eski köyün Diyarbakır'da bulunduğunu ortaya çıkardılar.

3 Haziran 1985 : Bulgaristan'da ki Filibe Başkonsolosluğumuz ablukaya alındı.

4 Haziran 1985 : Dışişleri Bakanlığı, Filibe Başkonsolosluğumuzun ablukaya alınması ve 2 Bulgar savaş uçağının hava sahamızı ihlal etmesi üzerine Bulgaristan'a 4. kez nota verdi.

5 Haziran 1985 : Sözde Ermeni Soykırım Tasarısı, ABD Temsilciler Meclisi'nde reddedildi.

6 Haziran 1985 : Cumhurbaşkanı Evren'in veto ettiği 'Pişmanlık yasası' ANAP'ın oylarıyla tekrar kabul edildi.

7 Haziran 1985 : Mehmet Ali Ağca, kendisini hapisten eski Tekel Bakanı Tuncay Mataracı'nın kaçırdığını söyledi.

10 Haziran 1985 : KKTC'de yapılan Cumhurbaşkanlığı seçimlerini Rauf Denktaş kazandı.

- 'Polis Yasa Tasarısı' Türkiye'de tepkilere yol açtığı gibi, AET tarafından da tepki ile karşılandı.

11 Haziran 1985 : Polis Yasa Tasarısı'na gösterilen tepkiler neticesi Özal, tasarının biraz yumuşatılması için talimat verdi.

13 Haziran 1985 : Polis Yasa Tasarısı TBMM'de görüşülürken ANAP ve HP'liler yumruklaştı. Tasarı ANAP'lıların oylarıyla kabul edildi.

- Anayasa Mahkemesi, 'yabancılara mülk satışını öngören' yasayı iptal etti.

- THKP-C davası sonuçlandı. 4 idam ve 12 müebbet hapis cezası verildi.

18 Haziran 1985 : Yeni Trafik Yasası yürürlüğe girdi, bu kanunla puan uygulaması getirildi, 100 puanı dolduran sürücünün ehliyeti 1 sene geri alınacak.

20 Haziran 1985 : Konya'nın Karaağa kasabasının ANAP'lı Belediye Başkanı Mehmet Topuz, oruç yedikleri gerekçesiyle 16 kişiye 10'ar bin lira para cezası kesti.

27 Haziran 1985 : HP 1. Büyük Kongresi'nde 424 oy alan Aydın Güven Gürkan yeni Genel Başkan oldu. Necdet Calp 228 oy aldı.

30 Haziran 1985 : Refah Partisi'nin 1. Büyük Kongresi yapıldı. Ahmet Tekdal yeniden Genel Başkanlığa seçildi.

8 Temmuz 1985 : Silah kaçakçılığı ile suçlanan ve Bulgaristan'da yaşayan Bekir Çelenk yurda döndü.

13 Temmuz 1985 : İtalyan Savcı Marini İstanbul'a geldi, Papa suikastı ile alakalı olduğu ileri sürülen Bekir Çelenk, Sedat Sırrı Kadem ve Ömer Ay hakkında ön soruşturma yapmak için geldiğini belirtti.

- Bekir Çelenk tutuklanarak Mamak Askeri Cezaevi'ne konuldu.

14 Temmuz 1985 : Bulgarlar, Filibe Başkonsolosluğumuzdaki ablukayı kaldırdılar. Türkiye, Bulgar casusu Yusufov'u bırakacağını açıkladı.

25 Temmuz 1985 : Ürdün Ankara Büyükelçiliği 1. Katibi Ziad Cevdet Satı, İslami Cihad örgütünce öldürüldü.

29 Temmuz 1985 : Yeşilköy Havaalanı'nın adı Atatürk Havaalanı olarak değiştirildi.

30 Temmuz 1985 : Bulgaristan Meriç Nehri'nin sularını barajda topladı. İpsala Ovası susuz kaldı.

1 Ağustos 1985 : SODEP ve HP birleşme kararı aldı.

6 Ağustos 1985 : Papa suikastı davasında Sedat Sırrı Kadem, Ağca ile yüzleştirildi. Kadem, Ağca'yı suçladı.

8 Ağustos 1985 : Erzurum Aşkale'de halkın 'su su' diye bağırmasına kızan Başbakan Turgut Özal konuşmasını yarıda kesti ve İlçe'yi terk etti.

9 Ağustos 1985 : Türk Vatandaşlığından çıkarılan şarkıcı Cem Karaca, yurda dönmesine izin verilmesi için Başbakan Özal'a müracaat etti.

24 Ağustos 1985 : ABD'nin 'Yıldız Savaşları' projesine karşı Avrupa'nın geliştirdiği 'Eureka' projesine Türkiye'de davet edildi.

- Bulgaristan'a, Türk azınlığa uygulanan baskılar nedeniyle tekrar nota verdik.

10 Eylül 1985 : Cumhuriyet tarihinin en büyük aşı kampanyası Cumhurbaşkanı Evren tarafından başlatıldı. Kampanya ile 5 milyon çocuk aşılandı.

13 Eylül 1985 : Milli Eğitim Bakanı Vehbi Dinçerler Devlet Bakanlığı'na getirildi, Malatya Milletvekili Metin Emiroğlu ise Milli Eğitim Bakanlığı'na getirildi.

19 Eylül 1985 : Cerrahpaşa Tıp Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Sadi Sun, tetanos hastalığını tedavi etmeyi başardı. Prof. Sun, tedavi yöntemini Avrupa Anestezi Akademisi'nin İsviçre'deki toplantısında tebliğ olarak sundu.

20 Eylül 1985 : Türk Halk Müziği sanatçısı Ruhi Su öldü. Pasaport verilmediği için yurtdışına gidememiş ve tedavisini yaptıramamıştı.

22 Eylül 1985 : Ruhi Su'nun cenazesinde büyük çapta olaylar çıktı. Polis, 150 kişiyi gözaltına aldı.

27 Eylül 1985 : Koruculuk sistemi faaliyete geçti. Güvenlik Güçlerinin olmadığı yerlerde, güvenliği korucular sağlayacak.

29 Eylül 1985 : Antalya Film Festivali'nde altın portakal ödülünü, Atıf Yılmaz'ın 'Dul Bir Kadın' adlı filmi kazandı.

1 Ekim 1985 : Bursa'da Bulgaristan göçmenleriyle görüşen Uluslararası Af Örgütü temsilcisi Hugh Poulton, Türk Azınlığın adlarının zorla değiştirildiğini ve baskı uygulandığını rapor etti.

2 Ekim 1985 : Amerika'da bulunan Başbakan Turgut Özal ve Dışişleri Bakanı Vahit Halefoğlu, İsrailli muadillerinin görüşme taleplerini, 'İsrail'in Tunus baskınını protesto etmek' amacıyla kabul etmediler.

6 Ekim 1985 : Nakşibendi tarikatından Şeyh Mahmut Hoca, Fatih'teki Yavuz Sultan Selim Camii'nde verdiği vaazda, kadınlara, TV seyretmemelerini, gazete okumamalarını söyledi. Cumhuriyet Savcılığı Şeyh Mahmut Hoca hakkında soruşturma başlattı.

- Yunan Başbakanı Andreas Papandreu, 1976'da Türkiye ile Yunanistan arasında imzalanan Bern Anlaşması'nı tanımadığını ilan etti.

7 Ekim 1985 : Besteci, piyanist ve orkestra şefi Cemal Reşit Rey öldü.

14 Ekim 1985 : Uyuşturucu madde ve silah kaçakçılığı suçlarından Mamak Askeri Cezaevi'nde yatan Bekir Çelenk kalp krizinden öldü.

16 Ekim 1985 : Düzenlediği İzmir Mitingi'nde haremlik-selamlık bölümleri oluşturan Refah Partisi hakkında soruşturma açıldı.

17 Ekim 1985 : PKK'nın elebaşısı Abdullah Öcalan'ı Suriye'den resmen istedik.

19 Ekim 1985 : Genel nüfus sayımı yapıldı. Nüfusumuzun 51.4 milyon olduğu açıklandı.

21 Ekim 1985 : İstanbul'da, Sabah Gazetesi'nin binası kurşunlandı.

28 Ekim 1985 : DEV-SOL'un yöneticilerinden Paşa Güven Roma'da yakalandı.

31 Ekim 1985 : AET'nin Türkiye temsilcisi Morgan'ın aleyhimizdeki raporunu, İrlandalı parlamenter John Taylor Türkiye'ye verdi.

2 Kasım 1985 : HP ile SODEP birleşerek Sosyal Demokrat Halkçı Parti (SHP) adını aldı. SHP'nin Genel Başkanlığı'na Aydın Güven Gürkan seçildi.

- Hergün Gazetesi yayınına son verdi.

4 Kasım 1985 : Adıyaman Vali Yardımcısı İdris Kurtkaya hakkında, PKK'yı övücü konuşmalar yaptığı gerekçesiyle dava açıldı.

5 Kasım 1985 : Murtaza Elgin isimli şahsın AIDS hastalığına yakalandığı iddiası, Türkiye'de son günlerde konuşulan en önemli konu oldu.

6 Kasım 1985 : Evliliklerde uygulanan 15 günlük askı süresi kaldırıldı.

14 Kasım 1985 : Demokratik Sol Parti (DSP) kuruldu. Genel Başkanlığı'na Rahşan Ecevit seçildi.

19 Kasım 1985 : İstanbul ve 7 ilde sıkıyönetim kaldırılarak, olağanüstü hal uygulanmasına geçildi.

28 Kasım 1985 : Dolmabahçe Sarayı'nın Harem dairesi halka açıldı.

4 Aralık 1985 : Laikliğe aykırı vaaz verdiği iddiası ile yargılanan Şeyh Mahmut Hoca, suçu sabit görülmediği için beraat etti.

9 Aralık 1985 : Bulgaristan'daki baskılar nedeniyle Yunanistan'a kaçan üç Türk ailesi, Bulgaristan'ın iade talebine Yunanistan Yüksek Mahkemesi'nin olumsuz yanıt vermesi üzerine kurtuldular. Türkiye, soydaşlarımızı Yunanistan'dan istedi. 20 Aralık'ta Anayurda getirildiler.

11 Aralık 1985 : ABD Başkanı Reagan ve BM Genel Sekreteri, Bulgaristan'da Türklere yapılan baskıları, İnsan Hakları Günü'nde kınadılar.

12 Aralık 1985 : Türk işçisi kılığına girerek, Almanya'da Türklere yapılan baskıları yaşayan ve bu yaşadıklarını kitaplaştıran Alman yazar Günter Wallraff'ın 'En Alttakiler' isimli kitabı 1 milyon adet sattı. Wallraff, kitabının tüm gelirini Türklere bıraktığını açıkladı.

13 Aralık 1985 : SSCB, Karadeniz'de Türklerin 10 yıl süre ile kalkan balığı avlamasını yasakladı. Kalkan balığı, Sovyetler'e ait bölgeden çıkıyordu ve Türk balıkçılar ancak izinle kalkan avlıyorlardı.

16 Aralık 1985 : SHP Adana Milletvekili Cüneyt Canver, karakollarda işkenceden 113 kişinin öldüğünü iddia ederek TBMM'ye bir liste ve işkence aleti verdi.

19 Aralık 1985 : Emeklilik yaşı yükseltildi.

20 Aralık 1985 : İzmir'de bir kadın, 8 çocuk dünyaya getirdi, ancak sekizlerin hiçbiri yaşatılamadı.

23 Aralık 1985 : Yahya Demirel'e, 8 yıl süren 'hayali mobilya ihracatı' davasından dolayı 23 yıl hapis cezası verildi.

24 Aralık 1985 : Emeklilik yaşı kadınlarda 55, erkeklerde 60 olarak kabul edildi.



1986



11 Ocak 1986 : PKK örgütü üyesi 48 militan, Güvenlik Güçlerine teslim oldu.

20 Ocak 1986 : Soğuk hava dalgası tüm yurdu etkisi altına aldı. Erzurum'da sıcaklık -35 dereceye düşerken, batıda Abant Gölü ve doğuda Aras Nehri dondu.

29 Ocak 1986 : Başbakan Özal, Yunan Başbakanı Papandreu ile görüşmek üzere Davos'a gitti.

11 Şubat 1986 : Hava Kuvvetleri eski Komutanı Muhsin Batur, SHP'den istifa etti.

12 Şubat 1986 : Gazze açıklarında devriye gezen bir İsrail hücumbotundan Laros adındaki Türk balıkçı teknesine ateş açıldı, Kaptan Süleyman Asker öldü, 1'i Mısırlı, 6'sı Türk olan mürettebat tutuklandı, tekneye el kondu.

24 Şubat 1986 : 1985 Einstein Bilim Ödülü'nü Prof. Dr. Üner Tan kazandı.

7 Mart 1986 : Lazkiye'de 4 kişinin saldırısına uğrayan ve yaylım ateşine tutulan PKK örgütü lideri Abdullah Öcalan, yaralı olarak kurtuldu.

8 Mart 1986 : Türk Lirası devalüe edildi.

12 Mart 1986 : Hükümet, 12 Eylül öncesi yasaklı siyasetçilerin konuşma yasağını kaldırdı.

18 Mart 1986 : Solun önde gelen bazı isimlerinin ve PKK'dan kopan bazı kişilerin katılımıyla yurtdışında kurulan 'Sol Birlik' adı altındaki yeni örgüt, Türkiye'ye karşı eylem kararı aldı. Sol Birlik adlı örgütte, Behice Boran, Ahmet Kaçmaz, Kemal Burkay, Teslim Töre, Haydar Kutlu ve PKK lideri Abdullah Öcalan'ın eşi Kesire Öcalan yer alıyor.

19 Mart 1986 : Yeni İnfaz Yasası'nın yürürlüğe girmesiyle pek çok mahkum tahliye edilmeye başlandı. 48.000 hükümlünün yasadan yararlanacağı açıklandı.

24 Mart 1986 : Siirt'te düzenlenen bir operasyonla 12 PKK üyesi terörist yakalandı.

27 Mart 1986 : Hayali mobilya ihracatından 23 yıl hapis cezasına çarptırılan Yahya Demirel'in mahkumiyet kararı, Yargıtay tarafından bozuldu. Yahya Demirel, hapisten çıktı.

28 Mart 1986 : Kürdistan Ulusal Cephesi (ERNK) lideri terörist Mahsun Korkmaz Siirt'te ölü olarak ele geçirildi. Mahsun Korkmaz, Öcalan'ın celladı olarak tanınıyordu.

- İtalya'da Papa davasından sanık Musa Serdar Çelebi, Ömer Bağcı ve Oral Çelik delil yetersizliğinden serbest bırakıldılar.

30 Mart 1986 : Irak ve Suriye, PKK terör örgütüne karşı olduklarını açıkladılar.

3 Nisan 1986 : Öldürülen ERNK lideri Mahsun Korkmaz'ın yerine Selahattin Çelik'in getirildiği öğrenildi.

22 Nisan 1986 : Daha önce yabancıların Türkiye'de mülk edinebileceklerine dair çıkan ve Anayasa Mahkemesi tarafından iptal edilen kanun bazı değişiklikler yapılarak tekrar kabul edildi.

24 Nisan 1986 : Soykırım günü ilan ettikleri 24 Nisan'da Atina'da gösteri yapan Ermeniler Türk Bayrağı'nı yaktılar.

- Avrupa Konseyi'nde yapılan oylamada 6'ya karşı 14 oyla Türkiye'nin dönem başkanlığı kabul edildi.

25 Nisan 1986 : Osmanlı Padişahı Sultan 5. Mehmet Reşad'ın torunu ve tahtın 2. varisi Ömer Fevzi Osmanoğlu, Ürdün'ün Amman şehrinde öldü.

29 Nisan 1986 : SSCB'de Kiev yakınlarında Çernobil Nükleer Santrali'nde kaza oldu. Radyoaktif sızıntı güçlükle kontrol altına alınabildi ve Santral'in diğer bölümlerine sıçrama ihtimali önlendi. Ancak meydana gelen sızıntı ile oluşan radyoaktif bulutlar başta Türkiye olmak üzere, tüm Karadeniz ülkeleri ile SSCB'yi etkisi altına aldı.

3 Mayıs 1986 : Türkiye'nin Karadeniz Bölgesi'nde yer yer radyasyon miktarının 7 kat arttığı açıklandı.

- Vefat eden Osmanlı Şehzadesi Ömer Fevzi Osmanoğlu, Bakanlar Kurulu tarafından verilen özel izinle Eyüp Sultan'daki Sultan Reşad Türbesi'ne defnedildi.

4 Mayıs 1986 : MDP Olağanüstü Kongresi'nde fesih kararı alındı. Böylece, İhtilal'den sonra askerlerin desteğiyle kurulan MDP'nin ömrü bitmiş oldu. MDP'nin 93 Milletvekili bağımsız oldu.

6 Mayıs 1986 : Siyasi Partiler, 93 bağımsız milletvekilini kapmak için büyük bir mücadeleye girdi. Milletvekili transferleri her an gündemde.

7 Mayıs 1986 : Gazeteci ve yazar Haldun Taner öldü.

8 Mayıs 1986 : 18 bağımsız milletvekili ANAP, 22 bağımsız milletvekili ise DYP'ye geçti.

13 Mayıs 1986 : SHP İstanbul İl Başkanlığı seçimini, Hasan Fehmi Güneş kazandı.

16 Mayıs 1986 : Radyasyonun, Türk turizmini de olumsuz etkilediği açıklandı.

- Eyüp Can, Dünya Boks Şampiyonası'nda bronz madalya aldı. Can, daha sonra Danimarka vatandaşlığına geçeceğini açıkladı.

18 Mayıs 1986 : Atom Enerjisi Komisyon Başkanı Prof. Dr. Ahmet Yüksel Özemre, 'Radyasyonda endişe edilecek bir şey yok' dedi.

19 Mayıs 1986 : Atatürk Barış Ödülü, NATO eski Genel Başkanı Josepl Luns'a verildi.

- Türkiye, Limni Adası'nın NATO savaş planına alınmasını protesto etti.

20 Mayıs 1986 : Türkiye'nin itirazları üzerine, Limni, NATO planına dahil edilmedi.

29 Mayıs 1986 : Bursa spor, Federasyon Kupası'nı kazandı.

30 Mayıs 1986 : SHP'nin 2. Olağanüstü Büyük Kurultayı'nda Genel Başkanlığa Erdal İnönü seçildi.

1 Haziran 1986 : Atina, J-60 Hava Koridoru'nu resmen açtığını ilan etti. Türkiye durumu kabul etmediğini açıkladı.Ege'de gerginlik artıyor.

- Beşiktaş, Lig Şampiyonu oldu.

- Adnan Hoca (Oktar), gözaltına alındı.

2 Haziran 1986 : Adnan Oktar serbest bırakıldı.

4 Haziran 1986 : 9 Eylül Üniversitesi'nde, açık saçık giyindiği gerekçesiyle bir kız öğrenci bir Polis Memuru tarafından tartaklandı. Polis hakkında soruşturma açıldı.

16 Haziran 1986 : 5 yıldır devam eden 'Adana-DEV-YOL davası' sonuçlandı. 343 sanıktan 19'u idama mahkum oldu.

23 Haziran 1986 : İnsan Hakları Komisyonu Helsinki İzleme Komitesi, Bulgaristan'da 1.500 Türk'ün öldürülüp cesetlerinin Tuna Nehri'ne atıldığını, 1.500 Türk'ün de Belene Adası'na sürüldüğünü açıkladı.

1 Temmuz 1986 : Bulvar Gazetesi, Adnan Hoca konusunda yayınladığı açık oturumdan ötürü toplatıldı.

2 Temmuz 1986 : Adnan Hoca tekrar gözaltına alındı.

9 Temmuz 1986 : Bulgaristan'da kalan 15 yaşındaki kızları Aysel'in Türkiye'ye gönderilmesi için ölüm orucuna giren Özgür ailesi, 8. günde hastaneye kaldırıldı.

12 Temmuz 1986 : Jaguar araba firmasının Türkiye temsilcisi Zeki Küçükberber, Başbakan Özal'ın kızı Zeynep Ekren'e 50 milyon değerinde bir Jaguar hediye etti. Arabayı kabul eden Zeynep Ekren ve eşi Asım Ekren, olayın basına aksetmesi üzerine hediyeyi geri verdiler. Ancak olay yatışmadı, yolsuzluk iddiaları iyice büyüdü.

15 Temmuz 1986 : Zeynep Ekren'e Jaguar hediye eden galeri sahibi Zeki Küçükberber'in Jaguar servis istasyonu Belediye'nin buldozerleri ile yıkıldı. Kaçak binanın yıkılmaması için galeri sahibinin Jaguar'ı hediye ettiği ortaya çıktı.

16 Temmuz 1986 : 14-15 yaşlarında 5 Türk çocuğu Bulgaristan'dan kaçarak Türkiye'ye sığındı.

19 Temmuz 1986 : Sarıyer Cumhuriyet Başsavcılığı, Zeki Küçükberber, Zeynep Ekren ve Asım Ekren hakkında soruşturma açtı.

25 Temmuz 1986 : Sarıyer Savcılığı'na ifade veren Zeynep Ekren ve Asım Ekren hakkında, delil yetersizliğinden dolayı takipsizlik kararı verildi.

27 Temmuz 1986 : Bülent Ecevit, 6 yıl aradan sonra ilk defa Karabük'te bir konuşma yaptı.

9 Ağustos 1986 : Türkiye'nin, Federal Almanya Stuttgart Başkonsolosluğu'nda, Ermeni teröristlerce benzin dökülerek yangın çıkarıldı. Maddi zarar meydana geldi.

10 Ağustos 1986 : Türk Silahlı Kuvvetleri, karadan ve havadan yaptığı operasyonla Kuzey Irak'ta bulunan PKK'nın 22 kampını yerle bir etti. 300 teröristin öldürüldüğü açıklandı.

22 Ağustos 1986 : Bir süredir hasta olan 3. Cumhurbaşkanı Celal Bayar 104 yaşında vefat etti. Hükümet resmi yas ilan etti. Ailesinin isteği üzerine, doğum yeri olan Umurbey'e defnedilmesine karar verildi.

27 Ağustos 1986 : Celal Bayar'ın naaşı, TBMM'de yapılan törenden sonra Umurbey'e götürüldü. 29 Ağustos'ta toprağa verildi.

1 Eylül 1986 : 2. tv kanalının test yayınına başlandı.

3 Eylül 1986 : Doğu Karadeniz'de yetişen fındıkta radyasyon olduğu açıklandı.

6 Eylül 1986 : Neva Şalom Katliamı. İstanbul Kuledibi'nde bulunan Neva Şalom Sinagogu'nu ayin esnasında basan teröristler önce silahla ateş açtılar daha sonra Sinagog'un içine el bombaları atarak kaçtılar. 21 kişi öldü, onlarca yaralı var. Teröristlerden ikisinin de el bombaları atarken bombaların patlaması sonucu öldükleri tespit edildi. Olayı, İslami Direniş, İslami Cihad, Filistin İntikam Kuzey Arap Birliği gibi örgütler üstlendi, ancak kesin deliller bulunamadı.

22 Eylül 1986 : Seçim konuşmaları yüzünden Bülent Ecevit hakkında 10, Süleyman Demirel hakkında ise 3 soruşturma açıldı.

23 Eylül 1986 : Doğu Karadeniz'de yetişen fındıkta AET standartlarının üstünde radyasyon bulunması üzerine Hükümet fındığa el koydu ve İl sınırlarının dışına çıkartılmasını yasakladı.

28 Ekim 1986 : 11 milletvekilliği için yapılan ara seçimlerde; ANAP 6, DYP 4, SHP 1 milletvekilliği kazandı.

6 Ekim 1986 : TRT'nin 2. kanalı resmen yayına başladı.

7 Ekim 1986 : Beşiktaş'ın Fulya Tesisleri'nin hizmete açılması üzerine, 1930 yılından beri kullanılan Şeref Stadı kapatıldı.

9 Ekim 1986 : Yabancılara mülk satışını öngören yasa, Anayasa Mahkemesi tarafından ikinci defa iptal edildi.

24 Ekim 1986 : Humeyni yanlısı iki İranlı, Şah'ın eski Albayı Hamit Ferzani'yi İstanbul Ataköy'de öldürdüler.

27 Ekim 1986 : Antalya Film Festivali'ni Atıf Yılmaz'ın 'Ah Belinda' adlı filmi kazandı.

6 Kasım 1986 : YÖK Yasası'nın değiştirilmesini sağlamak için İstanbul ve İzmir'den Ankara'ya yürüyen öğrenciler, ODTÜ önünde büyük bir öğrenci topluluğu tarafından karşılandı. Daha sonra TBMM Başkanı Necmettin Karaduman'a, 8.500 imzalı bir dilekçe verdiler.

12 Kasım 1986 : Türkiye 1. Lig'i Gol Kralı Samsun sporlu Tanju Çolak, Avrupa Gol Krallığı yarışmasında kazandığı Bronz Ayakkabı ödülünü Paris'te aldı.

18 Kasım 1986 : Suriye'nin Akdeniz Oyunları münasebetiyle bastırdığı haritalarda Hatay'ı kendi sınırları içinde göstermesi Türkiye'de tepki ile karşılandı.

24 Kasım 1986 : AET, Türk işçilerin serbest dolaşım hakkını kabul etmedi.

25 Kasım 1986 : 30'u Türk, 52 eroin kaçakçısının İtalya'nın Torino şehrindeki yargılanmalarına başlandı.

26 Kasım 1986 : Türkiye'nin Avustralya Melbourne Başkonsolosluğu'nda patlama meydana geldi. Patlama ile ilgili olarak 3'ü kadın 8 Ermeni, Avustralya Polisi tarafından yakalandı.

30 Kasım 1986 : KDV oranı %10'dan %12'ye çıkartıldı.

5 Aralık 1986 : Çayda radyasyon olduğu söylentisi halk arasında panik yarattı, çay satışları önemli ölçüde düştü.

11 Aralık 1986 : Dünya Şampiyonasına katılmak için geldiği Avustralya'nın Melbourne şehrinde kaybolan Türk asıllı Bulgar halterci Naim Süleymanov ortaya çıktı ve Türkiye'den siyasi sığınma hakkı istedi.

13 Aralık 1986 : Naim Süleymanov, Türkiye'ye geldi. Başbakan Turgut Özal, Naim Süleymanov'u basına tanıttı. Naim soyadını Süleymanoğlu olarak değiştirdiğini belirtti.

16 Aralık 1986 : UNICEF'in 40. yıldönümünde çocuk hastalıklarına karşı mücadelede Türkiye örnek ülke gösterildi.

17 Aralık 1986 : Niğde'nin Gelesin Köyü'nde 2.500 kişi kuduz tehlikesi üzerine karantinaya alındı. Köye giriş-çıkışlar denetim altına alındı.

19 Aralık 1986 : Keşan İpsala bölgesinde iki Yunan eri sınır hattını geçip topraklarımıza girdi. Nöbetçilerimizin uyarılarına rağmen Yunanlılar bir manga askerle karşılık verince çatışma çıktı. Hudut karakol Komutanı Teğmen Hakan Türkyılmaz ve Er Mehmet Kalyoncu şehit oldu.

23 Aralık 1986 : 5 yıldır devam eden DİSK davası sonuçlandı. 1477 kişinin yargılandığı davada 1166 kişi beraat ederken, diğer sanıklar çeşitli cezalara çarptırıldılar. Mahkeme, DİSK'in kapatılmasına karar verdi.

25 Aralık 1986 : DİSK'in kapatılması kararına SHP büyük tepki gösterdi.



1987



2 Ocak 1987 : Cumhurbaşkanı Evren, 'kızların, başörtüyle okullara giremeyeceğini' söyledi.

4 Ocak 1987 : YÖK, türban yasağının devam etmesi yönünde bir karar aldı.

5 Ocak 1987 : Geçen yılın Mayıs ve Haziran çay sürgünlerinde yüksek oranda radyasyon bulunduğu açıklandı. 56.000 ton çay imha edildi.

6 Ocak 1987 : Bulgar Hükümeti ile yapılan görüşmeler neticesinde Bulgaristan, ailelerinden ayrı kalan 103 Türk çocuğunu, Türkiye'ye göndermeyi kabul etti.

7 Ocak 1987 : Balıkta da radyasyon olduğu söylentileri üzerine halkta bir panik başladı ve balık fiyatları düştü.

10 Ocak 1987 : Adana'da Cumhurbaşkanı Evren'in de katıldığı Rektörler düzeyindeki toplantıda, türbanın kesinlikle yasaklanmasına dair karar alındı.

- İran İslam Cumhuriyeti'nin Sesi Radyosu'nda yayınlanan Mollalar bildirisinde 'Türkiye'de türbanın yasaklanması' kınandı.

12 Ocak 1987 : 15 Üniversite yönetimi, YÖK'ün getirdiği türban yasağını uygulama kararı aldı.

- Başbakan Özal, yeni Galata Köprüsü'nün temelini attı.

13 Ocak 1987 : Pek çok hamile kadının radyasyon yüzünden sakat çocuk doğurma endişesiyle kürtaj oldukları açıklandı. Samsun'da sebebi belirlenemeyen 22 sakat doğum olduğu açıklandı.

14 Ocak 1987 : Federal Almanya'nın Köln şehrinde Cemalettin Kaplan'ın (Kara ses) Türkler arasında irtica kampanyası sürdürdüğü ortaya çıktı.

18 Ocak 1987 : Konya Ereğlisi'nde türban yasağı ile ilgili olarak çıkan olaylarda 17 kişi gözlem altına alındı.

19 Ocak 1987 : Tahran'da yayın yapan bir radyo, Türkiye'deki Müslümanları isyana çağırdı.

24 Ocak 1987 : Hakkari'de bir düğün evini basan PKK militanları, evin içine bacadan el bombası attılar, 8 kişi öldü, 15 kişi yaralandı.

25 Ocak 1987 : ABD'de Muhteşem Süleyman (Kanuni Sultan Süleyman) Sergisi, Semra Özal tarafından açıldı.

28 Ocak 1987 : KKTC Hükümeti, sağlığa zararlı olduğu gerekçesiyle Türkiye'den şampuan ve deterjan ithalini yasakladı.

- Sanayi ve Ticaret Bakanı Cahit Aral'ın 'Radyasyon tehlikesi yoktur. Hele çayda hiç yoktur' şeklindeki açıklamasından hemen sonra, Uluslararası bir rapor, Karadeniz'deki radyoaktivite oranının tehlikeli bir şekilde yükseldiğini açıklıyordu.

1 Şubat 1987 : Gülhane Askeri Tıp Akademisi'nde yapılan bir araştırmada 'Türkiye'de üretilen deterjanlarda, kanser dahil pek çok hastalığa yol açabilecek maddeler olduğu ve kullanımının sağlığa uygun olmadığı' tespit edildi.

- Yabancılara mülk satışına olanak tanıyan yasa, Anayasa Mahkemesi tarafından 2. defa iptal edildi.

6 Şubat 1987 : Yazar Aziz Nesin, Cumhurbaşkanı Kenan Evren aleyhinde, 'Aydınlar dilekçesini imzalayanları eleştirirken kişiliğine yönelik ağır bir saldırı olduğu' gerekçesiyle Ankara Asliye Hukuk Mahkemesi'nde 500.000 liralık manevi tazminat davası açtı.

9 Şubat 1987 : İstanbul Elmadağ'da faaliyet gösteren ünlü Şan Sineması yandı.

10 Şubat 1987 : Başbakan Özal, ABD'nin Houston kentinde başarılı bir By-Pass ameliyatı oldu.

11 Şubat 1987 : Ankara Asliye Hukuk Mahkemesi, Aziz Nesin'in Cumhurbaşkanı Evren aleyhine açtığı tazminat davasını reddetti.

- İşadamı Vehbi Koç, İş dünyasının en prestijli ödülü olarak kabul edilen 'Yılın İşadamı' ödülünü Hindistan'ın başkenti Yeni Delhi'de düzenlenen törende aldı.

26 Şubat 1987 : Hollanda'da, yeraltı dünyasının tanınmış isimlerine yönelik yapılan operasyonlarda, aralarında Hasan Heybetli ve Oflu İsmail'inde bulunduğu 61 Türk yakalandı.

28 Şubat 1987 : Türk Silahlı Kuvvetleri, Güneydoğu sınırında PKK militanlarına yönelik 'Bahar Harekatı'na başladı.

1 Mart 1987 : İzmit'te DEV-SOL örgütüne yönelik yapılan operasyonda 15 militan yakalandı.

9 Mart 1987 : Aralıksız yağan kar İstanbul'da hayatı felce uğrattı. Kalınlığı 1 metreyi bulan kar yüzünden okullar 3 gün, resmi daireler 2 gün tatil edildi. Şehirde ekmek sıkıntısı baş gösterdi.

13 Mart 1987 : Uluslararası Halter Federasyonu, Türkiye'ye iltica eden Naim Süleymanoğlu'na iltica tarihinden itibaren 1 yıl Uluslararası müsabakalardan men cezası verdi.

21 Mart 1987 : 12 Eylül'den önce Almanya'ya yerleşen ve Türkiye Cumhuriyet’i aleyhinde faaliyetlerde bulunan Cemalettin Kaplan hakkında, Malatya'da dava açıldı.

- Mısır Ekonomi Bakanlığı, bir genelge yayınlayarak, Türk malı gıda ürünlerinde yüksek miktarda radyasyon bulunduğunu öne sürerek, ikinci bir emre kadar Türkiye'den yapılan ithalatı durdurduğunu açıkladı. Ihlamur yüklü bir Türk gemisini, İskenderiye'den geri gönderdiler.

22 Mart 1987 : Başbakan Özal, ABD'den uydu aracılığı ile basın toplantısı düzenledi.

23 Mart 1987 : Houston Belediyesi Semra Özal'ı 'fahri hemşeri' ilan etti.

28 Mart 1987 : Yurtdışındaki din görevlilerine Rabıta'dan maaş ödendiğinin ortaya çıkması üzerine bir açıklama yapan Cumhurbaşkanı Evren, kararnameyi döviz sıkıntısı nedeniyle bilerek imzaladığını söyledi.

30 Mart 1987 : 54 gündür yurtdışında bulunan Başbakan Özal, Türkiye'ye döndü.

31 Mart 1987 : Gaziantep Cezaevi'nde yatan Dr. İsmail Beşikçi'yi, iki Avusturyalı parlamenter Nobel Barış Ödülü'ne aday gösterdiler.

8 Nisan 1987 : 6 yıldır devam eden MHP davasında, Türkeş dışındaki tüm parti yöneticileri beraat etti. Türkeş ise 11 yıl hapse mahkum oldu.

23 Nisan 1987 : 24 Nisan'ı 'Ermeni soykırım kurbanlarını anma günü' kabul eden tasarı, ABD Temsilciler Meclisi Komisyonunda 4'e karşı 14 oyla kabul edilerek Genel Kurul'a gönderildi.

- ABD Temsilciler Meclisi Komisyonu'nun Ermeni yanlısı tasarıyı kabul etmesi Türkiye-ABD arasındaki ilişkileri iyice gerginleştirdi. Washington Büyükelçimiz Şükrü Elekdağ Türkiye'ye çağrıldı.

24 Nisan 1987 : 1987 Atatürk Barış Ödülü'nün Federal Almanya Cumhurbaşkanı Richard Von Weizaecker'e verilmesi kararlaştırıldı.

4 Mayıs 1987 : Van'da bir grup öğrencinin, oruç tutmayan öğrencilerin bulunduğu kafeteryayı basmaları üzerine çıkan çatışmada 1 öğrenci öldü, 7 öğrenci yaralandı. Olayla ilgili olarak 6 kişi gözaltına alındı.

5 Mayıs 1987 : Türban yasağını protesto etmek için açlık grevine başlayan Ankara İlahiyat Fakültesi öğrencileri, Dekan Prof. Dr. Meliha Ambarcıoğlu'nun 'İsteyen istediği kıyafetle okula girsin' demesine rağmen eylemlerinden vazgeçmediler.

7 Mayıs 1987 : Federal Almanya Devleti, Tarım Orman ve Köyişleri Bakanı Hüsnü Doğan'a 'Büyük Liyakat Nişanı' verdi.

8 Mayıs 1987 : TBMM Anayasa Komisyonu, ANAP'ın seçmen yaşının 20'ye indirilmesi ve milletvekili sayısının 400'den 450'ye çıkarılmasını öngören teklifini kabul etti.

- Türkiye, 2000 yılı Olimpiyat Oyunlarının İstanbul'da düzenlenmesi için aday olduğunu açıkladı.

10 Mayıs 1987 : Türk Kadınlar Derneği, Semra Özal'ı 'yılın annesi' seçti.

15 Mayıs 1987 : Ankara 3. Bölge İdare Mahkemesi, türban yasağını durdurdu.

16 Mayıs 1987 : Ermeni terör örgütü ASALA bir açıklama yaparak, 'Olası bir Türk-Yunan savaşında, Yunanistan'ı kendi yolları ve yöntemleri ile destekleyeceklerini' belirttiler.

20 Mayıs 1987 : ABD'nin eski Başkanı Nixon beraberinde iki işadamı ile, Türkiye'ye ani bir ziyarette bulundu.

5 Haziran 1987 : İşadamı Üzeyir Garih'in Alarko binası ile Başbakan Özal'ın kızı Zeynep Ekren'in butiğine bomba atıldı. Maddi hasar meydana geldi.

8 Haziran 1987 : 84 Belediye Başkanlığı için yapılan seçimde, ANAP 55, DYP 17, SHP 6, DSP 3, RP 3 başkanlık kazandı.

- Galatasaray, 1. Lig Şampiyonluğunu kazandı.

11 Haziran 1987 : TÖBANK (Türkiye Öğretmenler Bankası) devletleştirildi.

14 Haziran 1987 : Yazar ve çevirmen Cemil Meriç öldü.

17 Haziran 1987 : Resmi bir ziyaret için Türkiye'ye gelen İran Başbakanı Mir Hüseyin Musavi, Anıtkabir'i ziyaret etmek istemediğini söyledi.

30 Haziran 1987 : Türk Vatandaşlığı'ndan çıkartılan şarkıcı Cem Karaca, Türkiye'ye döndü.

1 Temmuz 1987 : Başbakan Özal ile ters düşen Kara Kuvvetleri Komutanı Org. Necdet Öztorun istifa etti. Org. Necip Torumtay, KKK'na getirildi.

15 Temmuz 1987 : Başbakan Özal resmi bir ziyaret için Suriye'ye gitti.

22 Temmuz 1987 : Uzun yıllar İstanbul Valiliği ve Belediye Başkanlığı yapan Ord. Prof. Fahrettin Kerim Gökay öldü.

10 Ağustos 1987 : Mardin kırsalında yapılan operasyonlarda, 5 terörist ölü, 29 terörist sağ olarak ele geçirildi.

13 Ağustos 1987 : İstanbul Zeytinburnu Siteler Polis Karakolu, silahlı 3 terörist tarafından tarandı. Bir Komiser Muavini şehit oldu, 2 Polis Memuru yaralandı.

14 Ağustos 1987 : PKK militanları, Siirt'in Eruh İlçesi'ne bağlı Milan Mezrası'na bir baskın düzenlediler. 19'u çocuk ve kadın olmak üzere 25 kişiyi katlettiler.

21 Ağustos 1987 : Kağıt 50 liralıklar tedavülden kaldırıldı.

28 Ağustos 1987 : İlkokula başlama yaşı 6'ya indirildi.

6 Eylül 1987 : Siyasi yasakların kalkmasına dair yapılan referandumda, %50.16 evet oyu ile siyasi yasaklar kaldırıldı. Çok renkli bir kampanya dönemi yaşandı. Başbakan Özal, üzerinde 'No No' yazılı tişörtler ile mitingler düzenledi.

13 Eylül 1987 : Rahşan Ecevit DSP Genel Başkanlığı'ndan istifa etti. Bülent Ecevit DSP Genel Başkanı oldu.

26 Eylül 1987 : Bir Romen askeri öğrencisi, kaçırdığı uçak ile Kırklareli'ne indi.

5 Ekim 1987 : Alparslan Türkeş, Milliyetçi Çalışma Partisi (MÇP) Genel Başkanlığı'na seçildi.

7 Ekim 1987 : Yurtdışında faaliyetlerini sürdürün TİP (Türkiye İşçi Partisi) ve TKP (Türkiye Komünist Partisi), TBKP adı ile kurulan yeni bir partide birleştiklerini açıkladılar. Yeni Kurulan Türkiye Birleşik Komünist Partisi (TBKP)'nin ,Genel Sekreterliği'ne Haydar Kutlu seçildi. Behice Boran, Onursal Başkan seçildi.

9 Ekim 1987 : Antalya Altın Portakal Film Festivali'nde Muhsin Bey en iyi film, Şener Şen en iyi erkek oyuncu, Türkan Şoray en iyi kadın oyuncu ödülünü aldı.

11 Ekim 1987 : TİP'in eski Genel Başkanı ve TBKP'nin Onursal Başkanı olan, Ülkemizdeki Komünistlerin önde gelen isimlerinden Behice Boran, Belçika'da öldü.

13 Ekim 1987 : 6. Cumhurbaşkanı Fahri Korutürk öldü.

17 Ekim 1987 : Belçika'da ölen TİP eski Genel Başkanı Behice Boran'ın naaşı, Türkiye'ye getirildi ve TBMM'de tören yapıldı.

21 Ekim 1987 : Türkiye'de montajı yapılan ilk savaş uçağı 'Savaşan Şahin' F-16, yapılan törenle resmen uçuruldu.

6 Kasım 1987 : Emniyet Genel Müdürlüğü Güvenlik Daire Başkanlığı'ndan emekli Başkomiser Mustafa Türkay, casusluk suçundan dolayı DGM tarafından tutuklandı.

29 Kasım 1987 : 7 partinin katılımıyla Genel Seçimler yapıldı. DSP, RP, MÇP ve IDP barajı aşamadı. ANAP birinci parti olurken SHP ikinci, DYP ise üçüncü parti oldu.

3 Aralık 1987 : Seçim nedeniyle ertelenen zamlar birbiri ardına açıklanmaya başlandı.

12 Aralık 1987 : Ferhan Şensoy, Muzur Müzikal adlı oyunu nedeniyle 18 gün hapis cezasına çarptırıldı, cezası 3.150 lira para cezasına çevrildi.

20 Aralık 1987 : İltica etmesinden dolayı Uluslararası Halter Federasyonu'nun verdiği 1 yıl uluslararası müsabakalardan men cezasını tamamlayan Naim Süleymanoğlu, katıldığı Cumhuriyet Halter Şampiyonası'nda dünya rekoru kırdı. İlk kez bir Türk sporcusu dünya rekoru kırmış oldu.

22 Aralık 1987 : Cumhurbaşkanı'ndan Hükümeti kurma görevini alan Özal, Kabineyi açıkladı.

25 Aralık 1987 : TBMM Başkanlığı'na Yıldırım Akbulut seçildi.

30 Eylül 1987 : 2. Turgut Özal Hükümeti güvenoyu aldı.



1988



7 Ocak 1988 : Ameliyatla kadın olan şarkıcı Bülent Ersoy'un sahne yasağı kaldırıldı.

8 Ocak 1988 : Emlak Kredi Bankası ile Anadolu Bankası, Emlak Bankası adı altında birleştirildi.

12 Ocak 1988 : İstanbul Mecidiyeköy'de İETT bilet fiyatlarına yapılan zammı protesto eden yüzlerce kişi, Polis ile çatıştı. Belediye yaptığı zammı geri aldı.

25 Ocak 1988 : Türkiye, Birleşmiş Milletler'in 'İşkence, insanlık dışı ve küçültücü muamele ve ceza ile mücadele antlaşması'nı imzaladı.

27 Ocak 1988 : Doç. Dr. Server Tanilli'nin, 'Nasıl Bir Demokrasi İstiyoruz' adlı kitabı, DGM kararı ile toplatıldı.

28 Ocak 1988 : THY, iç hat seferlerinde sigara içmeyi yasakladı.

30 Ocak 1988 : Döviz fiyatlarının ani yükselmesi üzerine panik yaşanmaya başlandı, serbest döviz piyasasının kalbi Tahtakale'de yaşanan arbedenin üzerine Polis copla müdahale etti.

2 Şubat 1988 : 2000'e Doğru Dergisi, Hükümete hitaben yazıldığını iddia ettiği 'MİT Raporu'nu yayınladı. Bu rapor büyük tartışmalara neden oldu.

9 Şubat 1988 : Hükümet, 2000'e Doğru Dergisi'nde yayınlanan MİT raporunun asılsız olduğunu açıkladı. Derginin bu sayısı, İstanbul Savcılığı'nca toplatıldı.

10 Şubat 1988 : Devlet Bakanları'nın sayısını 15'e çıkaran yasa tasarısı TBMM Genel Kurulu'nda kabul edildi.

12 Şubat 1988 : Dr. Ziya Özel'in zakkum bitkisiyle kanseri tedavi ettiğine dair çalışmaları TRT'de ilk haber olarak verildi. Bu haber büyük yankı uyandırdı.

17 Şubat 1988 : 65 yaşındaki kanser hastası İzzet Şakacı, TRT'de ki 'zakkumla kanser tedavisi' programından etkilenerek bahçesindeki zakkum bitkisini (Zakkum zehirli bir bitkidir) kaynatıp içince öldü.

18 Şubat 1988 : İstanbul Harbiye'de bulunan Spor ve Sergi Sarayı'nın adı Lütfi Kırdar Spor Salonu olarak değiştirildi. (Keşke yenisini yaparak adını verseler.)

28 Şubat 1988 : Ankara İbn-i Sina Hastanesi'nde, bir erkek hastaya yapay kalp takıldı.

29 Şubat 1988 : SHP Genel Başkanı Erdal İnönü, görevinden istifa etti.

1 Mart 1988 : Dün Genel Başkanlıktan istifa eden Erdal İnönü, istifasını geri aldı. Parti Meclisi, kendisine bütün konularda yetki verdi.

5 Mart 1988 : TİTİBANK'ı (Türkiye İthalat ve İhracat Bankası), Kıbrıslı işadamı Asil Nadir satın aldı.

8 Mart 1988 : DSP Olağanüstü Kongresi'nde Bülent Ecevit Genel Başkanlığı bıraktı. Necdet Karababa, Genel Başkan seçildi.

9 Mart 1988 : Zorunlu tasarruf teşvik fonu kurulmasına dair kanun TBMM'de kabul edildi. Bu kanun ile çalışanlardan %2, işveren ve devletten %3 oranında kesinti yapılması hükmü getirildi.

22 Mart 1988 : İstanbul 2. Asliye Ceza Mahkemesi, Henry Miller'in 'Oğlak Dönencesi' ve Ahmet Altan'ın 'Sudaki İz' romanlarının toplatılmasına karar verdi.

26 Mart 1988 : Başbakan Özal'ın danışmanlarından Cem Duna, TRT Genel Müdürlüğü'ne getirildi.

27 Mart 1988 : Sol görüşlü 29 tutuklu ve hükümlü, Metris Askeri Cezaevi'nden tünel kazarak kaçtılar.

28 Mart 1988 : Metris Cezaevi'nden kaçan Şaban Özbek, yakalandı.

3 Nisan 1988 : Türk-İş'in Adana'da düzenlediği 'Zamları protesto yürüyüşüne' 40.000 işçi katıldı.

6 Nisan 1988 : Uluslararası Camel Trophy Rallisi'ni Ali Deveci ve Galip Gürel'den oluşan Türk ekibi kazandı.

8 Nisan 1988 : TRT Yönetim Kurulu, bazı sözcüklerin TV'de söylenmesini yasaklayan 'yasak sözcük' genelgesini kaldırdı.

10 Nisan 1988 : Paris'in en büyük konser salonu Zenith'te sahneye çıkan İbrahim Tatlıses'in konseri PKK teröristlerince basıldı.

18 Nisan 1988 : Şair Oktay Rifat öldü.

24 Nisan 1988 : 27 Mart'ta Metris Cezaevi'nden kaçan tutuklulardan Gazi Yaman yakalandı.

26 Nisan 1988 : Kanseri tedavi ettiği öne sürülen zakkum ekstresinin tedavide etkili olup olmadığını araştırmak için kurulan Etik Kurul, zakkum ekstresinin ilaç olmadığına karar verdi.

27 Nisan 1988 : Avrupa Halter Şampiyonasına katılan Naim Süleymanoğlu, 3 dünya rekoru kırarak 3 altın madalya aldı.

1 Mayıs 1988 : 1 Mayıs gösterilerinde olaylar çıktı. Polis, İstanbul'da 85, İzmir'de 11 kişiyi gözaltına aldı.

2 Mayıs 1988 : ASALA terör örgütünün kurucusu ve lideri Agop Agopyan öldürüldü.

5 Mayıs 1988 : 20.000 liralık banknotlar tedavüle sürüldü.

6 Mayıs 1988 : Abdi İpekçi ve Papa suikastı olaylarında adı geçen Oral Çelik, Fransa'da yakalandı.

- Metris Cezaevi'nden firarı planlayan TİKKO Merkez Komite üyesi Niyazi Gürbüz ile ona yataklık eden 10 TİKKO militanı yakalandı.

7 Mayıs 1988 : Metris Askeri Cezaevinden tünel kazarak kaçan firarilerden 9'u Yunanistan'a kaçmak üzereyken yakalandı.

10 Mayıs 1988 : Başbakan Turgut Özal'ın annesi Hafıze Özal öldü. Hafıze Özal'ın, Süleymaniye Camii avlusuna gömülmesi tartışmalara yol açtı.

- Medeni Kanun'da yapılan değişiklik ile boşanmalar kolaylaştırıldı.

14 Mayıs 1988 : DYP'nin 2. Büyük Kongresi'nde Süleyman Demirel yeniden Genel Başkanlığa seçildi.

22 Mayıs 1988 : Galatasaraylı Tanju Çolak, 39 golle Avrupa Gol Kralı oldu. Böylece, 1963'de Galatasaraylı Metin Oktay'ın 38 gollük rekorunu da kırmış oldu.

23 Mayıs 1988 : Atina Büyükelçiliğimizde çalışan iki görevlinin otomobiline bombalı saldırı düzenlendi. Maddi hasar meydana geldi.

29 Mayıs 1988 : Başbakan Özal resmi bir ziyaret sebebiyle Libya'ya giderek, Libya Devlet Başkanı Kaddafi ile görüştü.

3 Haziran 1988 : Konferanslar vermek üzere ABD'de bulunan Bülent Ecevit, Michigan Üniversitesi'nde bir grup Yunanlı göstericinin saldırısına uğradı.

7 Haziran 1988 : Cumhurbaşkanı Evren, hayali ihracatçıları hapis cezasından kurtaran yasayı veto etti.

9 Haziran 1988 : TKP eski Genel Sekreteri Haydar Kutlu ile TİP eski Genel Sekreteri Nihat Sargın, Ankara DGM'de yargılanmaya başlandılar.

13 Haziran 1988 : Başbakan Özal, Yunan Başbakanı Papandreu'nun davetlisi olarak Yunanistan'a gitti.

16 Haziran 1988 : Mehmet Ali Birand'ın Milliyet Gazetesi'nde yayınlanan, Abdullah Öcalan ile yaptığı röportaj İstanbul DGM Savcılığı'nca durduruldu.

23 Haziran 1988 : Sağlık Bakanı Bülent Akarcalı istifa etti.

27 Haziran 1988 : SHP 2. Büyük Kurultayı'nda, Erdal İnönü yeniden Genel Başkanlığa, Deniz Baykal Genel Sekreterliğe seçildiler.

3 Temmuz 1988 : Fatih Sultan Mehmet Köprüsü törenle açıldı. Başbakan Turgut Özal, eşi Semra Özal ile birlikte kendi kullandığı arabayla köprüden ilk resmi geçişi yaptı.

- Trabzon'un Maçka İlçesi Çatak Köyü'nde meydana gelen heyelanda 64 kişi öldü. 2 ev, 3 işyeri ve 1 İlkokul tamamen toprak altında kaldı.

5 Temmuz 1988 : Günaydın Gazetesi, Kıbrıslı işadamı Asil Nadir tarafından satın alındı.

7 Temmuz 1988 : PTT hizmetlerine %100 zam yapıldı.

14 Temmuz 1988 : ANAP Kongresi'nde, Kartal Demirağ isimli şahıs Başbakan Turgut Özal'a kürsüde konuşma yaparken tabanca ile ateş etti, elinden yaralanan Özal, diğer kurşunun kürsüdeki mikrofona isabet etmesi sayesinde kurtulabildi. Saldırgan Kartal Demirağ'ın, salonda bulunan güvenlik görevlilerince etkisiz hale getirilmesinden sonra, Başbakan Özal'a ilk müdahale salonda bulunan sağlık görevlilerince yapıldı. Soğukkanlılığını koruyan Özal, eli sargılı olarak konuşmasına devam etti. Konuşmasında: "Allah'ın verdiği canı, O'nun izni olmadan kimse alamaz." dedi. Kartal Demirağ'ın, hiçbir örgütle bağlantısı olmadığı ve bu eylemi tek başına yaptığı açıklandı. Başbakan Özal, daha sonra Cezaevi'nde Demirağ ile görüştü ve O'nu affettiğini açıkladı.

21 Temmuz 1988 : 12. Milli Eğitim Şurası Genel Kurulu, üniversitelerde giyim sınırlamasının kaldırılmasına karar verdi.

24 Ağustos 1988 : Anıtkabir'e gömülen 27 Mayıs ve 21 Mayıs şehitleri subay ve erlerin naaşları Cebeci Şehitliği'ne nakledildi.

1 Eylül 1988 : Türkiye ile SSCB arasındaki Sarp sınır kapısı açıldı.

- Başbakan Özal, Irak'tan kaçıp Türkiye'ye sığınan Peşmergelerin 10 ayrı kampta barındırılacağını açıkladı.

2 Eylül 1988 : Adnan Menderes, Fatin Rüştü Zorlu ve Hasan Polatkan'ın İmralı Adası'nda bulunan mezarları onarıldı, mezar taşları yenilendi ve çimlendirildi.

3 Eylül 1988 : Eski Başbakanlardan Ferit Melen öldü.

6 Eylül 1988 : Denizli Belediye Başkanı Ziya Tıkıroğlu, İbrahim Tatlıses'in vermek istediği konseri iptal etti. Tıkıroğlu, iptal gerekçesi olarak; "Ben, kadın döven, kadın dövmekle övünen bir adamı kültür sanat merkezimize sokmam" dedi.

11 Eylül 1988 : SHP Genel Başkanı İnönü'nün, Başbakan Özal için 'Menderes'e benzemesin sonu' sözü büyük tepkiye neden oldu.

15 Eylül 1988 : Hayali ihracat yaptığı iddia edilen Kemal Horzum, Türkiye'ye iade edildi.

- Cumhuriyet Senatosu eski Başkanı Enver Ata öldü.

20 Eylül 1988 : Seul Olimpiyat oyunlarında mücadele eden Naim Süleymanoğlu, Olimpiyat rekoru kırarak altın madalya aldı.

11 Ekim 1988 : Mevduat faizleri serbest bırakıldı.

13 Ekim 1988 : Akaryakıt ile başlayan zam sağanağı tüm hızıyla devam ediyor.

19 Ekim 1988 : Federal Almanya'yı ziyaret eden Cumhurbaşkanı Evren'e 'liyakat nişanı' verildi.

20 Ekim 1988 : Antalya Altın Portakal Film Festivali'nde Gece Yolculuğu en iyi film, Ömer Kavur en iyi yönetmen, Aytaç Arman en iyi erkek oyuncu ve Gülşen Bubikoğlu en iyi kadın oyuncu ödülünü aldılar.

22 Ekim 1988 : Veysel Atasoy, ANAP Genel Başkan Yardımcılığı görevinden istifa etti.

- Basın Konseyi Başkanlığı'na Oktay Ekşi seçildi.

9 Kasım 1988 : Galatasaray, Şampiyon Kulüpler Kupası'nda İsviçre'nin Neuchatel Xamax takımını 5-0 yendi (İlk maç 3-0 Neuchatel lehine). Neuchatel takımı, maç öncesi ve sonrasında çıkan olayları bahane ederek maçın iptali için UEFA'ya başvurdu. İsviçre takımının bu davranışı tüm Türkiye'de büyük bir tepkiye neden oldu. Avrupa'nın en iyi avukatları tutularak, takımımızın aleyhine karar alınması önlendi. Böylece ilk kez bir Türk takımı Şampiyon Kulüpler Kupası'nda çeyrek finale kaldı.

10 Kasım 1988 : Atatürk, Hükümet'in aldığı karar ile 50. ölüm yılında yas tutulmadan anıldı.

15 Kasım 1988 : Atina'da Akropolis Turnuvası'na katılan Türk asıllı Bulgar eskrimci Sezgin Şakirov (Şakiroğlu), Atina Büyükelçiliğimize sığındı. Şakirov daha sonra Türkiye'ye getirildi.

23 Kasım 1988 : Ankara DGM, Başbakan Özal'a suikast düzenleyen Kartal Demirağ'ı önce ölüm cezasına çarptırdı, daha sonra cezasını 20 yıla indirdi.

28 Kasım 1988 : Başbakan Özal'ın Tercüman Gazetesi'ne verdiği demeçte Cumhuriyet Gazetesi'ni 'Babıali'nin Pravdası' diye nitelemesi üzerine Cumhuriyet Gazetesi'nin açtığı davada, İstanbul 10. Asliye Hukuk Mahkemesi, Özal'ı, 500.000 lira manevi tazminat ödemeye mahkum etti.

29 Kasım 1988 : Bulvar Gazetesi, yayın hayatına son verdi.

30 Kasım 1988 : Türk satranç ustası Suat Atalık, 28. Satranç Olimpiyatları'nda satrançta en yüksek kategori olan 'Uluslararası Usta' unvanını aldı.

1 Aralık 1988 : Öğrenci affı ve giyim kuşamın serbest bırakılmasına dair yasa, Cumhurbaşkanı Evren tarafından, 'giyimde serbestlik zararlıdır' gerekçesiyle veto edildi.

3 Aralık 1988 : YÖK Genel Kurulu, disiplin yönetmeliğinde yaptığı değişiklik ile 'Dini inançlar nedeniyle saçların ve boynun kapatılmasını' serbest bıraktı.

7 Aralık 1988 : Kemal Horzum tahliye edildi.

10 Aralık 1988 : Öğrenci affı ve üniversitelerde giyim kuşamın serbest bırakılmasına dair yasa TBMM'de tekrar kabul edildi.

18 Aralık 1988 : ABD'de bulunan Başbakan Özal'a, Teksas Üniversitesi'nde fahri doktora ünvanı verildi.

25 Aralık 1988 : Emlak Bankası Genel Müdürü Bülent Şemiler istifa etti.

28 Aralık 1988 : DSP Genel Başkanı Necdet Karababa istifa etti.

30 Aralık 1988 : Töbank, Emlak Bankası bünyesine katıldı.



1989



4 Ocak 1989 : Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Kaya Erdem, görevinden istifa etti.

15 Ocak 1989 : Bülent Ecevit, DSP Genel Başkanlığı'na seçildi.

18 Ocak 1989 : İşadamı Asil Nadir, Gelişim Yayınları'nı satın aldı.

20 Ocak 1989 : Asil Nadir, Güneş Gazetesi'ni de satın aldı.

22 Ocak 1989 : Türkiye güzeli Meltem Hakarar, Moskova'da düzenlenen Uluslararası Güzellik Yarışması'nda birinci oldu.

25 Ocak 1989 : Bir organize suç örgütünün, Türkiye ile İngiltere arasında böbrek ticareti yaptığı ortaya çıkarıldı.

6 Şubat 1989 : SHP, 'Kürtler ayrı bir halktır' dediği öne sürülen Malatya Milletvekili İbrahim Aksoy'u partiden geçici olarak ihraç etti.

9 Şubat 1989 : Banker Kastelli olarak tanınan Cevher Özden, konkordato ilan etti.

7 Mart 1989 : Anayasa Mahkemesi, üniversitelerde uygulanan türban serbestisini Anayasa'ya aykırı bularak ilgili kanunları ve kararları iptal etti.

10 Mart 1989 : Anayasa Mahkemesi'nin kararı üzerine, İstanbul, Ankara, Bursa ve Adana'da protesto gösterileri yapıldı.

12 Mart 1989 : Türban yasasının iptali nedeniyle yurdun çeşitli yerlerinde yapılan gösteriler bugünde devam etti.

15 Mart 1989 : Galatasaray, cezası nedeniyle, Almanya'nın Köln şehrinde oynadığı Şampiyon Kulüpler Kupası çeyrek final rövanş maçında Monaco ile 1-1 berabere kalarak yarı finale çıktı. İlk maçı Galatasaray, Monaco'da 1-0 kazanmıştı.

26 Mart 1989 : Erken yerel seçimler yapıldı. SHP (%28.2 oy) 39 İl Belediye Başkanlığı, DYP (%25.6 oy) 16 İl Belediye Başkanlığı, ANAP (%21.9 oy) 3 İl Belediye Başkanlığı, RP 5 İl Belediye Başkanlığı ve MÇP 3 İl Belediye Başkanlığı kazandı. Bir İli Bağımsız aday kazandı.

29 Mart 1989 : Siirt Bağımsız Milletvekili Zeki Çeliker ile ANAP Milletvekili İdris Arıkan'ın TBMM koridorlarındaki tartışmalarını ayırmaya çalışan DYP Siirt Milletvekili Abdülrezzak Ceylan, İdris Arıkan'ın silahından çıkan kurşunla vurularak öldü.

31 Mart 1989 : Turgut Özal, 12 Bakanı Hükümet dışı bıraktı.

2 Nisan 1989 : İstanbul'da, gece yarısı, Okmeydanı'nda bulunan ESKA, Fındıklı'da bulunan Sabancı Holding ve Şişli'de bulunan ENKA binalarında ard arda patlamalar meydana geldi, olayı DEV-SOL üstlendi.

3 Nisan 1989 : Bitlis'te Belediye Başkanlığı'nı, oyların eşit çıkması üzerine çekilen kura sonucu ANAP adayı kazandı.

11 Nisan 1989 : Tokat'ın DYP'li Belediye Başkanı, 400 dolayındaki hayvanı katlettirerek Hayvanat Bahçesi'ni kapattı.

17 Nisan 1989 : Beşiktaş'ın eski Milli oyuncusu Hakkı Yeten (Baba Hakkı) öldü.

18 Nisan 1989 : Türkiye'de ilk tüp bebek, İzmir'de Ege Üniversitesi Tüp Bebek Merkezi'nde dünyaya geldi.

19 Nisan 1989 : Galatasaray, Şampiyon Kulüpler Kupası yarı final müsabakasında, ilk maçta 4-0 yenildiği Romanya'nın Steau Bükreş takımıyla İstanbul'da 1-1 berabere kalarak kupadan elendi.

25 Nisan 1989 : Karayollarında çalışan 120.000 işçi, bütün Türkiye'de çıplak ayakla yürüyerek, içinde bulundukları zor durumu protesto ettiler.

29 Nisan 1989 : Fransa Cumhurbaşkanı Mitterand'ın eşi Danielle Mitterand, Peşmergelerin yaşantısını görmek üzere Türkiye'ye geldi.

1 Mayıs 1989 : Polis, İstanbul'da izinsiz olarak 1 Mayıs'ı kutlamak isteyen göstericilere müdahale etti.Çıkan olaylarda 1kişi öldü, onlarca kişi yaralandı, 400'den fazla gösterici gözaltına alındı.

20 Mayıs 1989 : Sovyet Yüzbaşısı Aleksander Zurev, SSCB Hava Kuvvetleri'nin en gelişmiş uçağı Mig 29 ile Türk radarlarına yakalanmadan Trabzon Havaalanı'na mecburi iniş yaptı. Uçaktan yaralı olarak çıkan Zurev, ABD'ye iltica talebinde bulundu.

21 Mayıs 1989 : Bulgaristan, ülkesinde yaşayan Bulgar vatandaşı Türkleri Avusturya üzerinden zorunlu göçe tabi tutmaya başladı. Çoluk çocuk demeden binlerce Türkü yollara döken Bulgaristan, Türkiye'nin bütün uyarılarına rağmen göçü durdurmaya yanaşmadı.

23 Mayıs 1989 : Siirt'in Eruh İlçesinde PKK militanları ile Güvenlik Güçleri arasında çıkan çatışmada 2 askerimiz şehit oldu, 19 terörist ölü olarak ele geçirildi.

24 Mayıs 1989 : Gıda maddeleri başta olmak üzere, pek çok sayıda tüketim malının ithalinde uygulanan gümrük vergisi oranları önemli ölçüde düşürüldü.

31 Mayıs 1989 : İşadamı Mete Has ve eşi Feyzal Has, verdikleri çeklerinin karşılıksız çıkması üzerine tutuklandılar. Ertesi günü 60 milyon lira kefaletle serbest bırakıldılar.

1 Haziran 1989 : Erzurum'un Hınıs İlçesinde bir Polis Memurunu döven 3 kişi kurşunlanarak öldürüldü.

2 Haziran 1989 : Bulgaristan, 20 gündür Avusturya üzerinden sürdürdüğü zorunlu göçü direkt Türkiye üzerinden yapmaya başladı. Kapıkule ve Dereköy sınır kapılarında tam bir insanlık dramı yaşanıyor, binlerce kadın, çocuk, yaşlı Türk, aç ve sefil bir halde, bir an önce Türkiye'ye geçebilmeye çalışıyor.

6 Haziran 1989 : Cumhurbaşkanı Kenan Evren, Hükümetin İran'ın dini Lideri Humeyni'nin ölümü üzerine aldığı tüm yurtta bayrakları yarıya indirme kararına uymayacağını belirtti ve Çankaya Köşkü'ndeki bayrakları indirtmedi.

7 Haziran 1989 : Bulgaristan'ın sınır dışı ettiği 2.000 dolayında soydaşımız Türkiye'ye geldi.

12 Haziran 1989 : Fenerbahçe 1. Lig Şampiyonu oldu.

13 Haziran 1989 : Bulgaristan'ın zorunlu göçe tabi tuttuğu Türklerin sayısı 12.000'i buldu.

14 Haziran 1989 : Kapalı yerlerde, her türlü toplu taşıma araçlarında ve bekleme salonlarında sigara içmeyi yasaklayan kanun kabul edildi. Bu kanunla sigara reklamı yapmakta yasaklandı.

15 Haziran 1989 : Aksaray, Bayburt, Karaman ve Kırıkkale İl yapıldı. İl sayısı 71'e çıktı.

22 Haziran 1989 : Cudi dağında PKK teröristleri, 1'i Astsubay olmak üzere 11 kişilik timi pusuya düşürerek şehit ettiler.

24 Haziran 1989 : Bulgaristan'ın Türk azınlığa uyguladığı baskılar ve zorunlu göç, TBMM'de bulunan üç partinin de (ANAP, SHP, DYP) katılımıyla Taksim Meydanı'nda düzenlenen 'Bulgaristan'ı telin mitingi' ile protesto edildi.

29 Haziran 1989 : Akaryakıta %25 oranında zam yapıldı.

30 Haziran 1989 : Bulgaristan'daki soydaşlarımız akın akın Türkiye'ye geliyor, Bulgarların binbir baskılarına ve işkencelerine maruz kalan soydaşlarımız Türkiye'ye girebilmek için günlerce aç ve sefil bir halde yürüyerek geldiklerini, Bulgarların kendilerine her türlü işkenceyi yaptıklarını belirtiyorlar. Hükümet'in, soydaşlarımızın rahatça girebilmeleri için sınır kapılarını koşulsuz olarak açma kararına rağmen Bulgarlar her Türk'e Türkiye'ye girmeden önce ellerinden gelen her türlü zorluğu çıkartıyorlar. Kırklareli'nde kurulan göçmen misafirhanesine yerleştirilen soydaşlarımıza, yurdumuzun her yerinden ve yurtdışında yaşayan Türklerden yardım yağıyor.

7 Temmuz 1989 : Memur maaşlarına %59 ile %95 arasında değişen oranlarda zam yapıldı.

16 Temmuz 1989 : Bulgaristan'dan gelen soydaşlarımızın sayısı 160.000'i buldu. Türkiye'nin ve Dünyanın bütün uyarılarına kulak tıkayan Bulgaristan, göçü olanca hızıyla devam ettiriyor.

17 Temmuz 1989 : Kara Kuvvetleri Komutanlığı'na Org. Doğan Güreş atandı.

18 Temmuz 1989 : Emlak Kredi Bankası'nı dolandırdığı iddiasıyla yargılanan Kemal Horzum tutuklanarak cezaevine konuldu.

31 Temmuz 1989 : Türkiye, İngiliz vatandaşlarına vize uygulayacağını açıkladı.

1 Ağustos 1989 : Mardin'in Kızıltepe Geçici Barınma Merkezi'nde bulunan Peşmergelerden bir kısmı, Paris'e gönderildi. Bu kişileri Bayan Mitterand'ın seçtiği ileri sürüldü.

5 Ağustos 1989 : Döviz alım satımı serbest bırakıldı.

6 Ağustos 1989 : Kazı-kazan oyunu Milli Piyango idaresi tarafından 1.000 lira fiyatla piyasaya sürüldü.

7 Ağustos 1989 : Bulgaristan'ın zorunlu göçe tabi tutarak Türkiye'ye gelen soydaşlarımızın sayısı 400.000'i geçti.

10 Ağustos 1989 : Bulgaristan'dan zorunlu göçe tutularak gelenlerden bazıları geri dönüyorlar.

15 Ağustos 1989 : Gümüşhane'nin Şiran İlçesi'ne bağlı Kozağaç Jandarma Karakolu'nu basan TİKKO militanları, 1 Astsubay, 6 Er ile Köyün eski muhtarını şehit ettiler.

3 Eylül 1989 : Olağanüstü Hal Bölge Valiliği, 'kamu düzenine aykırı davranışta bulundukları' gerekçesiyle, Siirt SHP eski İl Başkanı Zübeyr Aydar ile Siirt SHP yönetim kurulu üyesi Mehmet Ali Sevilgen'in, 48 saat içinde, olağanüstü hal uygulanan 8 İl ile Bitlis, Muş ve Adıyaman İllerinin dışına çıkmalarını istedi.

4 Eylül 1989 : Siirt Valiliği, Olağanüstü Hal Bölge Valiliği'nin kararına istinaden, 6 kişiye daha bölge dışına çıkmaları için bildirimde bulundu.

- Siirt’te uygulanan 'Sürgün' uygulaması, kamuoyunda büyük tepki ile karşılandı.

6 Eylül 1989 : İçişleri Bakanlığı, kamuoyunun büyük tepkisi üzerine, Olağanüstü Hal Bölge Valiliği'nden, ikinci bir emre kadar kimsenin sürgüne gönderilmemesini istedi.

11 Eylül 1989 : ANAP'lı Yıldırım Akbulut TBMM Başkanı seçildi.

12 Eylül 1989 : Ortaokul ve Liselerde yabancı dil zorunlu ders oldu.

13 Eylül 1989 : Erzurum'da bir akaryakıt istasyonunun duvarına 'PKK' yazdıkları öne sürülen 8 ile 12 yaşları arasındaki 11 çocuğun 8 günden beri gözaltında tutuldukları öğrenildi.

17 Eylül 1989 : Atina'da yapılan Dünya Halter Şampiyonası'nda Naim Süleymanoğlu 3 altın madalya kazandı.

21 Eylül 1989 : Film yapımcısı ve yönetmen Ertem Eğilmez öldü.

2 Ekim 1989 : TRT 3 ile GAP TV yayın hayatına başladı.

6 Ekim 1989 : İstanbul'un Pendik, Kartal ve Kadıköy kıyılarına binlerce ölü balık vurdu. Balıkların oksijensizlik nedeniyle öldükleri tespit edildi.

7 Ekim 1989 : 26. Antalya Film Festivali'ni Tunç Başaran'ın yönettiği Uçurtmayı Vurmasınlar filmi kazandı.

12 Ekim 1989 : SHP'li 7 Milletvekili, Paris Kürt Enstitüsü ile Fransa Özgürlük Vakfı'nın ortaklaşa düzenledikleri 'Kürt Ulusal Kimliği ve İnsan Hakları' konulu konferansa katılmak üzere Fransa'ya gittiler.

17 Ekim 1989 : Başbakan Turgut Özal, Cumhurbaşkanlığı'na aday olduğunu açıkladı.

18 Ekim 1989 : ANAP Burdur Milletvekili Fethi Çelikbaş, Cumhurbaşkanlığı'na aday olduğunu açıkladı.

19 Ekim 1989 : Özal'ın Cumhurbaşkanlığı'na aday olmasını eleştiren ANAP Milletvekilleri İlyas Aktaş, Erkan Kemaloğlu ve Nurhan Tekinel ANAP'dan istifa ettiler.

20 Ekim 1989 : Cumhurbaşkanlığı için yapılan ilk tur oylamada Turgut Özal 247 oy aldı. SHP ve DYP Milletvekilleri oylamaya katılmadılar.

24 Ekim 1989 : Cumhurbaşkanlığı seçiminin 2. turunda DYP ve SHP'liler yine oylamaya katılmazken Turgut Özal 256 oy aldı.

25 Ekim 1989 : Kanlı terör örgütü DEV-SOL'un lideri Dursun Karataş ile örgütün önde gelen isimlerinden Bedri Yağan, Sağmalcılar Cezaevi'nden firar ettiler.

31 Ekim 1989 : Meclis üye tam sayısının salt çoğunluğunun yeterli olduğu 3. tur oylamada DYP ve SHP'lilerin katılmamasına rağmen, 263 Milletvekilinin oyu ile Turgut Özal, Türkiye Cumhuriyetinin 8. Cumhurbaşkanı seçildi.

1 Kasım 1989 : Hasan Celal Güzel, ANAP Genel Başkanlığı'na aday olduğunu açıkladı.

5 Kasım 1989 : Anayasa Mahkemesi'nin 'Türbanla derse girilemeyeceğini hükme bağlayan kararı' üzerine yurdun çeşitli yerlerinde protesto gösterileri yapılmaya başlandı.

7 Kasım 1989 : İTÜ Gümüşsuyu kampüsü, türban yasağını protesto eden yaklaşık 30 kişilik bir grup tarafından basıldı. Grup sloganlar atarak, bildiriler dağıtıp kaçtılar.

9 Kasım 1989 : Çankaya Köşkü'nde düzenlenen törenle, 7. Cumhurbaşkanı Kenan Evren görevini 8. Cumhurbaşkanı Turgut Özal'a devretti.

- Turgut Özal, Cumhurbaşkanlığı görevini devraldıktan 2 saat sonra Hükümeti Kurma görevini TBMM Başkanı Yıldırım Akbulut'a verdi.

10 Kasım 1989 : İstanbul'da, türban yasağını protesto eden bir grup eylemci, Basın Müzesi Sanat Galerisi'ni basarak 150'ye yakın eseri tahrip ettiler.

- SHP ve DYP, Cumhurbaşkanı Özal'ı protesto etmek için Anıtkabir'de düzenlenen devlet törenine katılmayarak kendi törenlerini düzenlediler.

11 Kasım 1989 : Yıldırım Akbulut, Kabinesini açıkladı.

14 Kasım 1989 : Bedrettin Dalan, ANAP'tan istifa etti.

15 Kasım 1989 : Yıldırım Akbulut Hükümeti güvenoyu aldı.

16 Kasım 1989 : ANAP Kongresinde Genel Başkanlığa Başbakan Yıldırım Akbulut seçildi.

- SHP, Paris'te yapılan Kürt Konferansı'na izinsiz olarak katılan 7 Milletvekilini Parti'den ihraç etti.

23 Kasım 1989 : SHP Milletvekillerinden İlhami Binici, Cüneyt Canver, Arif Sağ, Abdullah Baştürk, Fehmi Işıklar ve Mehmet Kahraman Parti'den istifa ettiler.

25 Kasım 1989 : PKK teröristleri, Hakkari Yüksekova'ya bağlı İkikaya Köyü'nde 21 kişiyi katlettiler.

1 Aralık 1989 : Milletvekilleri Hüsnü Okçuoğlu, Kemal Anadol ve Tevfik Koçak SHP'den istifa ettiler.

12 Aralık 1989 : TİSK (Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu) Genel Başkanlığı'na Refik Baydur seçildi.

15 Aralık 1989 : Sinema ve tiyatro oyuncusu Ali Şen öldü.

17 Aralık 1989 : Türk-İş Genel Başkanlığı'na Şevket Yılmaz seçildi.

19 Aralık 1989 : SHP Ankara Milletvekili Kamil Ateşoğulları partisinden istifa etti.

20 Aralık 1989 : Cevher Özden (Banker Kastelli), 6 yıl hapis cezasına çarptırıldı.

21 Aralık 1989 : Bulgaristan'dan zorunlu göçe tabi olarak gelen soydaşlarımızdan 86.297'sinin geri döndüğü açıklandı.

28 Aralık 1989 : Hükümet, üniversitelerde, türban ve başörtüsü takılmasını serbest bıraktı.