Bora Arasan
16 yıl önce - Pts 29 Oca 2007, 11:54
Yeralti camii Bizans yapısı olan kastelion kalesinin bodrumudur.Osmanlı zamanında kurşunlu mahzen olarak anılmaktaydı. Burasi, Gemilerin halic'e girmesini onlemek icin, bizans doneminde galata'dan sirkeci'ye uzatilan zincirin bir ucunun baglandigi kuledir. Eski kaynaklarda galata hisari (kastellion de galateu) olarak da gecer.
Bir kale ya da hisar konumunda olan kule, yaygin olan kaniya gore, halic 'e giris cikislari kontrol etmek uzere imparator ıı. tiberios (572-582) tarafindan yaptirilmistir. Çevresine koruyucu bir de duvar cekilmistir. 1420'li yillardan gunumuze ulasan istanbul'u gosteren eski bir planda, burasi silahhane anlamina gelen dorsena olarak belirtilmistir.
istanbul'un alinisindan sonra da silah ya da cephane deposu olarak kullanilmistir. Kayitlarda padisah malı anlamina gelen mahzen-i sultan olarak gecer.
Günümüzdeki Galata kulesinden de yüksek olduğu rivayet edilen yapı Osmanlı döneminde bakımsızlıktan dökülmeye,çevre için tehlike uyandırmaya başlayınca yıktırılmış yerine cami inşa edilmiştir.Caminin içi oldukça basıktır.Çok sayıda ,oldukça kalın tonozlar zamanında oldukça yüksek bir ağırlığı omuzladıklarını kanıtlarlar.Basıklık kasvetli bir hava katmaktadır.Cami içerisinde bir-iki tane sehabe mezarı var.Bunlar Arap kuşatması sırasında şehit düşen askerlere (kanımca subay yada soylu olmalılar,koskoca Bizans sadece iki-üç Arap öldürebilmiş olamaz) aitlerdir bir halk soylencesine gore, istanbul'un emevi kumandani mesleme bin abdulmelik doneminde, araplarca kusatilmasi sirasinda olen vahab bin huseyin ile sufyan bin ubeyne buraya gomulmustur. 672-677 yillari arasinda kusatma kaldirilip ordular geri donerken oluler, gizli bir turbeye gomulerek kapilarinin kilitleri eritilmis kursunla kapatilmistir. Buna dayanarak evliya celebi 'nin hisarin araplarca yapildigi konusunda verdigi bilgiler yaniltici olmaktadir.Yakınlarında Kabenin güzel birde maketi mevcuttur.Ama bu mezarlarında şehirdeki diğer sehabe mezarları gibi 2.Mahmut zamanında keşfedilmiş olması insanın aklında soru işaretleri oluşturmakta.Bilindiği gibi batılı anlamda yenilikler peşinde koşan sultan,kendisine karşı yükselen tepki dalgasını bu şekilde törpülemeye çalışmış,ulemadan alamadığı icazeti halktan almayı denemiştir.
Cami mekani, kare kesitli 54 paye ile bolunmustur. bunlarin ustlerini capraz tonozlar orter. yer alti camii, istanbul'un cami mimarisi bakimindan cok degisik ve alisilmadik bir ornegini olusturur.(Galatada birde Arap Camii yapı itibariyle oldukça farkli bir camidir)
|