3 Sultan: Vahdettin-Abdülaziz-Abdülhamit

[ali-yavuz]

[ibrahim Sen]

[nebi]

[eyupmus]

[ömer..]

Sultan Abdülhamid demiryollarını önemli görmüştür. Yurdun önemli bir kısmı demiryollarına kavuşmuştur. Bugün demiryolları alanında yatırımların temeli, Sultan Abdülhamid ve Cumhuriyet zamanına dayanır. Abdülhamid Han'ın Osmanlı yurdunu demiryolları ile donatma projesi, Atatürk döneminde ana yurdu, Anadolu’yu demir ağlarla örme teşebbüsüyle sahiplenilmiştir.
Hicaz Demiryolu muhteşem bir projedir. Yalnız raylarının uzunlukları ve viyadükleriyle değil, organizasyonundaki başarıyla da ele alınabilir. Sadece Müslüman parasıyla gerçekleştirilen bu proje, açıklandığı 1 Mayıs 1900 günü, emperyalist dünyayı, şaşkınlığa düşürmüştü.

[Ertuğrul MERTEL]

Ülke yöneten liderler varolan dünyada malesef dünyada varolan devletler anlayışı gereği geride kaldığın anda ezilip geçileceğini anladığı için, 2.Mahmut'tan bu yana Devleti dünyada var olan gelişmelere göre yeniden şekillendirmek hamlesinde iç bünyede problemlerle karşılaşmış ve bu gelenekselcilikle-ilericilik kavgasının çekişmesinın yaşandığı ortamda Osmanlı hızla güç kaybetmeye devam etmiştir.

İşte bu çağın yöneticileri olan hakanlar için atıp tutmadan önce çok hassas davranmak gerekir. Gelenekselci anlayışla ilerici anlayışın rasyonel ve insani boyutlarını yok sayarak değerlendirme yapmaları halen burada bile bizi uğraştırıyor.

Vahdettin hain değildi. Ama yeni kurulan devletin mekanizmalarına paratonerlik yapmış,malesef Elindeki imkansızlıklar gereği aciz bir pozisyonda olması karakterinide etkilemiştir. Abdülhamit Han kadar idareci olamadığını kabul etmek zorundayız. Zaten kendini tahta aday olarak görüp hazırlamamış tam manasıyla. M.Kemal Atatürk bu yönde çok haklı.Yanlız şu gerçeğe vakıf olmalı gelenekselciler. Eğer 2.Mahmud'un başlattığı hareketlerde bir birliktelik sağlansa idi (yani devlet kurumları arasında Padişah bir otorite sağlayamadığından ve siyaseti etkileme metodları ogünde nasıl çalıştıysa) süreç farklı olurdu kanısındayım. Buradan dersler almak zorundayız ilericisi gelenekçisi.

Değişimlerden korkup öldük bittik yaparak yol alınamadığı gibi,değişimcilerin de fotokopi anlayışını terk etmesi gerektiğini anlamaları gerekiyor.

Aynı ABD'nin bugün rasyonaliteyi değil gücü devreye çıkartması gibi,o günkü
gücü elinde bulunduranlarla değişimin haklılığını isteyenler anlaşamadığı için Tepedeki gözüken Güç simgesi olan Padişahlar hep iyi-kötü ekseninde değerlendirmeye tabi tutuluyorlar.

Bugünde aynı sıkıntılar mevcut. Alanda çalışanla karar alan mekanizmanın fertleri uyuşmadığı anda sistem problem üretiyor. M.Kemal'in bu yönde uyguladığı Türkçülük politikası Osmanlı'dan gelen sıkıntıların Parlamenter sistem içinde ber tarafına yönelikti. Padişahların Meclis'ler eliyle hapsedildiği, icranın etkisizleştirildiği de ayrı bir sorun. Her dönemi kendi içinde rasyonel olarak değerlendirirsek aslında toplumsal sıkıntıların ve kafa karışıklıklarının idarede yansıdığınıda kabul etmek zorunda kalırız. Askeri alanda çağı yakalamak bazen topluma yansımasını önlüyor.
Ama problemin başı 2.Mahmud zamanında yapılanlarda kısa zamanda başarılı olunamaması. Toplumsal mütabakat yönünde başarısızlık tabii.Kader diyelim.
Bugün biz ne yapabiliriz ona bakalım. Ateşle test edilen nesilleri rahat yataklarımızda hırpalamak kolay. Allah milletimize ve devletimize bir daha o kötü günleri ve devamını göstermesin.
İyi niyetli olduktan sonra problemler çözülür. Karşılıklı İyi niyet. İyi niyet. İyi niyet.

[ömer..]

Osmanlı'nın dünya üzerindeki etkisi sadece hüküm sürdüğü topraklarla kalmamış. Örnek olarak, Türkiye-Filipinler arasındaki iletişim Osmanlı’ya dayanıyor. Osmanlı, devletini özellikle Ortadoğu ve Avrupa’ya kadar genişletmişti. Filipinler, Uzakdoğu’da olmasına rağmen, Osmanlı’nın varlığını yanında hissetmiş. Güney Filipinler’de yapılacak bir cami için zamanın Osmanlı Sultanı 2. Abdülhamid maddi yardım göndermiş. Cami bugün de ibadethane olarak hizmet vermeye devam ediyor. Filipin-Amerikan savaşı sırasında Filipinliler Sultan’a aracı göndererek, ülkedeki Müslümanlara yardımcı olması ricasında bulunmuş.

[Burak Tuna]

Vahdettin zamanında Atatürkü 1.dünya savaşı sırasında ilk önce "padişahın onursal yaveri" yapmış, 1. dünya savaşından sonrada olağanüstü yetkilerle donatıp Altı Vilayeti "Büyük Ermenistan" ve "Bağımsız Kürdistan" projelerinden koruması için görevlendirdi.

Yani bir anlamda milli mücadeleye bir anlamda destek oldu. Tabii Atatürk'ün milli mücadeleyi başlatması Vahdettin için belki süpriz olabilir ama sonuçta kapalı kapılar ardında neler olduğunu hiçbir zaman tam anlamıyla bilmemize imkan yok.

Daha sonra müttefiklere yaranmak için milli mücadeleye karşı bir tavır aldığı doğrudur ama "bir insanın kafasına silah dayanmışsa o insan yaptıklarından soruumlu değildir" diye bir laf vardır belki bilirsiniz..

Sonuç olarak Vahdettin belki hainlik yaptı ama kesinlikle bütün Osmanlı sultanları arasındaki en haini olmadı....

[ömer..]

[OrhanSezgin]