Nostaljik Şehirlerarası Otobüsler

[Ulaş Gümüş]

Bu da hurdaya çıkmış M.Ali Sade Bey'den yorumlarını bekleriz.

[M.Ali Sade]

Yukarıdaki mesajlardaki otobüsleri dördüncü nesil kamyondan bozma otobüsler olarak değerlendirebiliriz.

Çünkü ilk nesil kamyon bozmalarımız burunlu benzinli kamyonların ağaç kasalarla otobüs ya da kaptıkaçtıya döndürülmesi,ikinci nesil ise burunlu-burunsuz dizel kamyonların saç kasa ile otobüse döndürülmesi,üçüncü nesil ise burunsuz olarak dizel kamyon şasesi üzerine çatılan otobüsler olarak değerlendirilebilir.

İlk resimdeki kamyonumuz birinci seri TM 100 veya 140 BMC olduğuna göre üretim yılı 1968 ila 1974 yılı arasında ve bu kamyonun otobüse döndürülmesi de 1980 lerden sonra olmalıdır.Çünkü 1974 yılında piyasada onca kamyon bozması çok ucuz ikinci el fiyatlarında dolaşırken sıfır kilometre bir kamyonun otobüse döndürülmesi düşünülemez.

BMC miz aslında güzel toplanmış.Ön kupa aynen bırakılarak arkaya standart bir kamyon bozması kasası yapılmış.Ancak bu toplama esnasında her zaman bahsettiğim gibi piyasadaki O302 ve Magirus malzemelerinden istifade edilmiş.Alttaki resimde arka görünümde kırılmış O302 stopları bariz olarak görülmekte.Zaten muhtemelen ilk toplanması anında üzerine atılan ve kamyondan bozma otobüslerde görmeye alışık olmadığımız uzun sırtlı koltuklar da O302 nin hakimiyetini kurmasından sonra hurdaya çıkmış Magirus'lardan elde edilmiş koltuklar olabilir.

Kasa ustasının Bursa'lı değil de Yeniçağa civarındaki ustalardan ya da mahalli olarak bulunan kabiliyetli ustalarımızdan biri olduğunu düşünüyorum.

Yerli üretim BMC,Dodge,Ford gibi kamyonların 1970 lerde ve ilerleyen yıllarda otobüse çevrilmesi çok sık görülen bir şey değildir.Sadece DMO için fabrikada üretilen cüz'i miktardaki Genoto Bedford'u ve AS 600 serisi otobüsler ile 300 modeli Toplum Polisi otobüsleri bu tarifin dışındadır.

Resimlerde görülen BMC gibi otobüsler çok yakın zamana kadar küçük il ve ilçelerde köylere yolcu taşımak üzere kullanılmıştı.Çok fazla yaygın olmadığından dolayı gördüğümüzde bizler için çok şey de ifade etmemesi nostaljik özelliğini azaltsa da yine de güzel resimler.Ulaş arkadaşımızın emeğine sağlık.

Herkese selamlar...

[yılmaz büktel]

Sultanahmet meydanındaki asırlık (at) kestane ağaçları altında Bussing turist otobüsü

[M.Ali Sade]

Bu günkü resimlerimiz sitemiz üstadlarından Çelikf'den ve Daimler Media sitesinden alıntıdır.Özellikle motor yapılandırmasını çok ilginç bulduğum için eklemek istedim.

Konumuz O6600 Mercedes-Benz otobüsü.Bu otobüs bizde bir O321 modeli gibi çok yaygınlaşmamış olmakla birlikte, arkadan motorlu otobüslerin ilklerinden olması dolayısıyla otobüs tarihinin temel taşlarından sayılabilir.

Çelikf arkadaşımızın ilanı ile başlayalım:

İşte ilanın aslı...


Ve ayrıntıları...


Bu otobüsün ilginç yanı ise şu.Eskiden arkadan motorlu otobüslerde ağırlıklı olarak motor-şanzuman-diferansiyel üçlüsü peşpeşe gelecek şekilde boylu boyunca uzatılmış şekilde arkaya monte edilirdi.Burada konumlandırmada bir tek radyatörün yerleştirilmesi arka sağ yada sola yerleştirilmek zorunda kalınması sebebiyle direkt olarak hava alamadığından dolayı sorun teşkil ederdi.Bu da daha yüksek kapasiteli radyatörlerin kullanılması ile aşılırdı.

Motorun yanlamasına yerleştirilmesi 90 lı yıllarda yeni bir keşifmiş gibi lanse edilerek bu sistem bırakılarak yanlama motor sistemine geçilmişti.Bu şekilde arkada motor daha az yer işgal edeceğinden yolcu ve bagaj için kalan hacimden daha fazla istifade edilmiş oluyordu.

Halbuki Daimler Media'dan aldığım aşağıdaki resimlere bir bakın bakalım.Bizim O6600 de bu sistem 1950 li yıllarda uygulanmış bile.

Bagajların boyutu ile şoför mahallinin güzelliğini de bilgilenmeniz açısından ekliyorum.













Herkese selamlar...

[M.Ali Sade]

Yukarıdaki O6600 konusunu aslında bitirecektim.Ama aşağıdaki resimleri de kendime saklamaya vicdanım el vermedi.Dolayısıyla yine Daimler Media siteden aldığım aynı otobüse ait çok ilginç diğer bazı görüntüleri de aşağıya ekliyorum.

Bu resimde o yıllara ait bir "yenilik" olan sinyal kolu işaret ediliyor.Ama nikelaj halkalı korna butonlu kemik direksiyon simidindeki kalite ile km.göstergesinin güzelliği ve diğer ayrıntılara da göz atmayı ihmal etmeyin.

Yalnız burada kullanılan takolu km saati muhtemelen Alman kanunlarındaki zorunluluktan dolayı eskisi tadil edilerek takılmış.Çünkü sinyalin yeni mecbur edildiği o yıllarda takograf bilinmezdi bile.



Burada da yine bir ilk olan otobüs içi saati görüyoruz.Tavan döşemesindeki kaliteye dikkat çekerim.



Bu da otobüsümüzün iç resmi.Burada yanarken gördüğünüz tavan lambaları O321 den itibaren 1950 ve 60 larda üretilen aşağı yukarı bütün otobüslerde (Magirus ve MAN dahil) kullanılmıştı.O302 nin imali ile bu lambalar da tarihe karışmıştı.




Aynı resimde görülen üzeri çuvala benzer bir bezle kaplı hoparlörler ise O302 de de kullanılmıştı.



Son olarak ekleyeceğim bu iki resimde de O6600H modeli otobüsümüzü her yönden Travego ile karşılaştırabilirsiniz.







Not:Bana O6600 daha sevimli geldi

Herkese selamlar...

[saim.a]

Sayın M. Ali Sade üstadım, ben de naçizane olarak Mercedes-Benz O6600 otobüslerle ilgili bir katkıda bulunmak istiyorum. Önce size şunu sorayım: Gönderdiğiniz harika resimlerden birinde direksiyonun sağ alt tarafında görülen kolun sinyal kolu olduğuna emin misiniz? Çünkü 1950-1960’lı yıllarda üretilen Mercedes otobüslerin (o yıllarda bol miktarda bulunan O321’ler ve hatta bazı Mercedes binek otomobilleri dahil olmak üzere) direksiyonlarında bulunan nikelajlı büyük halkanın herhangi bir yerine bastırıldığı zaman korna çalardı (bunu siz de belirtmişsiniz); aynı halka direksiyondan bağımsız olarak sağa sola oynatıldığında ise sinyal verilirdi. Peki o resimde sinyal koluna benzeyen şey nedir derseniz şöyle bir şey olabileceğini düşünüyorum: Bu otobüslerden biri bir zamanlar Taksim-Sarıyer-Yenimahalle hattında halk otobüsü olarak çalışıyordu. Hatta bir iki sefer o otobüsle yolculuk yapmıştım. Zamanına göre çok modern bir araçtı ve en önemlisi 5 ileri vitesli yarı otomatik bir şanzımanı vardı. O sinyal koluna benzeyen çubuk ileri itildiğinde vites büyür, geri çekilince vites küçülürdü. Kaçıncı viteste olduğu ise km saatinin çevresinde bulunan ışıklardan anlaşılırdı (5,4,3,2,1,N,R şeklinde). Yanlış hatırlamıyorsam debriyaj da vardı. Yıllar sonra aynı otobüse rastladığımda normal düz vitesli hale dönüştürülmüştü.

Sayın üstadım, acaba resimdeki araçta da böyle bir sistem olabilir mi? Son söz sizin. Saygılar.

[bulent baskaya]

ustadim sinyal icin dediginiz dogru obur kol ise egsoz freni olmasi gerekli zira 1960 yillarda iett de calisan mercedes lerin ayni yerde iki kademeli egsoz freni kolu var idi
saygiolarim ile

[M.Ali Sade]

saim.a arkadaşımızın bu çok yerinde teşhisine katılıyorum.Bahsettiği vites ikaz lambaları gerçekten aşağıda büyütttüğüm göstergenin kenarlarında da Roma rakamı ile yazılmış olarak net bir şekilde görülüyor.

Ben motorun arkaya yanlamasına yerleştirilmesini hayretle karşılamıştım.Halbuki bunun yanında bir de elektrikli gearshift düzeni de 1950 li yıllarda bu otobüse eklenmiş.Gerçekten iyi bir teknoloji.

Kol bana ilk bakışta bu otobüsün piyasaya çıkış yılı 1951 olduğu için o yıllarda yeni yeni otomobillere takılan sinyal sistemini çağrıştırmıştı.Kolun genel görünümü de sinyal kolunu andırıyor.Direksiyonun sağ tarafında oluşunu çok fazla önemsemedim.Çünkü sinyal kolu sağda olan (Peugeot 504 gibi) araçlara da rastlamıştık.



Bizleri aydınlattığı için arkadaşımıza çok teşekkür ediyorum.

Herkese selamlar...

[0345 özer er]

as turizm 1976 yıllarında ankara-istanbul arasında çalışırdı firmanın sahibi adapazarı akyazı yada ormanköylü idi eregliye çok sonra çalışmıştır.bu otobüsler sakaryaspor un rengi olan yeşil-siyah renginde idi o zamanlar.1981 yılında ankarada askerlik yaparken as turizmle gider gelirdim.as 74 isimli firma ise bartın istanbul arasında çalışırdı.o zamanki bileti bende mevcut ama tarayıcım çalışmıyor yapıldıgı zaman göndercem,baya eski biletim var koleksiyon yapıyordum.

[Rifat Behar]

Ömrünü tamamlamış bir cezaevi nakil otobüsü...