Reklam, Reklamcılık ve Reklamlar

[Hakan Aslantürk]

Reklamlar, özellikle son yıllarda yazılı, görsel ve işitsel kitle iletişim araçlarının etkisi ve sayısı arttıkça, hızlı bir gelişim göstermiş ve bu iletişim araçları içinde artık vazgeçilmez bir öğe olmuştur. Ürün/hizmet tanıtma ve markalaşma yolunda ürün/hizmet kalitesinin yanında en önemli etken olan reklamlar, şüphesiz ki ürün/hizmet satışı ve marka değeri grafiklerini yukarılara taşımıştır.

Şu bir gerçektir ki; reklam, bir ürün kalitesiz dahi olsa, o ürünü bir kişiye en az bir kez satın aldırır. Reklamlardan sonraki satışlar artık büyük oranla ürün/hizmet kalitesine odaklıdır.

Reklamlarda en önemli konu, reklamın işlevsel oluşu ve bunun yanında tüketiciye keşfetme hissi vermesidir. Görünen şudur ki, örneğin gazete ilanlarında, bir görsel koyup, üzerine bir de bu görseli açıklayan bir slogan ekleyip, yetmezmiş gibi bir açıklayıcı metin ve son yazı iliştirilerek hazırlanan tasarımlar, reklamın etkisini çoğunlukla düşürmüştür.

Reklamın ulaşacağı hedef kitley iyi belirlemek de reklamın etkinliğini arttırıcı öğelerden biridir. Ürünün/hizmetin ulaşmak istediği hedef kitle belirlenip, bu hedef kitlenin tercih ettiği mecralar seçilerek reklam kullanımı bu mecralarda gerçekleştirilmelidir.

Hepsinden önce, bir reklam stratejisi belirlenmeli ve bu stratejiye uygun ilerlenmelidir. Bu strateji de, markanın konumu, birincil ve ikincil rakipleri, rakiplerine karşı konumlandırma, hedef kitle analizi ve mecra seçimi gibi başlıklar olup, yapılacak kampanya bu başlıkların alt metinlerine istinaden gerçekleştirilir.

Bugün öyle bir duruma gelmiştir ki, bir çok meslek gibi reklamcılık da ehil olmayan ellere düşmüştür. Adım başı bir reklam ajansına rastlanmaya başlanmış ve bir tabela asan kendisini reklamcı sanmıştır.  

Bu başlık altında reklamcılığın gerekliliklerini ve reklam eleştirilerini paylaşmayı düşünüyorum. Dilerim, wowTURKEY kullanıcıları reklama duyarlıdırlar.

[Hakan Aslantürk]

TV Reklamları

Bugün en çok tercih edilen mecralarının başında televizyon kanalları gelmektedir. Ve reklam pastasının en büyük payını da yine televizyon kanalları almaktadır. Her kanalda gün içinde onlarca reklam kuşağı dönmekte ve bu reklam kuşağında bir çok firma markasını/ürününü/hizmetini tanıtmaya çabalamaktadır.

Hareketli bir mecra oluşu, reklamın dikkat çekiciliğini de beraberinde getirmiştir. TVler radyo ve gazete/dergi reklamlarının adeta birleşimidir. Radyoda sesi duyarsınız fakat görüntü yoktur, gazetelerde görüntü vardır ama hareket ve ses yoktur. TVlerde ise hem hareket ve ses hem de görüntü bir aradadır. Eee tabii ki fiyatları da buna göredir.

Son zamanlarda TVlerde reklam izlenirliği artmıştır. Çünkü izlenilebilir, eğlenceli ve yaratıcı reklam çalışmaları gerçekleştirilmektedir. Örneğin Dünya Kupası sırasında gösterime giren Akbank reklamları (onlarca insanın hep birlikte çeşitli şekillere girdiği reklam) oldukça beğeni toplamış ve izlenmiştir. Yine Turkcell'in son reklam filmi de (şeker şeker çocukların olduğu) son derece iyi bir başarı elde etmiş ve reklam baştan sona kadar izlenilmiştir. Baştan sona kadar izlenmesinin en büyük nedenlerinden biri de en sonda "süt istiyorum" diyen kızın o tatlı sesi ve görünüşüdür. Peki bu Turkcell reklamı işlevsel midir? Kesinlikle işlevseldir. Kaç ebeveyn sütü bir türlü içiremediği çocuğuna, Turkcell reklamınında süt içen çocuğu ve Haluk Bilginer'i göstererek içmesini sağlamıştır? Öyle sanıyorum ki sayısı azımsanacak gibi değildir.

Bu arada son dönemde çok iyi bir karşıt reklama tanık olduk. Önce Avea iyi bir kampanyayla başladı (South Park'taki tiplemelere benzeyen tiplerle yapılan "oh be" kampanyası). Bu reklam oldukça ilgi görürken, Turkcell yeni bir kampanya yapıp bu ilgiyi üzerine çekmeyi başardı. Bir anda konuşulan reklam Avea'nın değil Turkcell'in oluverdi.

[34 Emre 80]

Reklam mecraları gün geçtikçe genişliyor. Hem de çok hızlı bir şekilde. Önce Metroda monitorler garibime gitti. Artık reklamlar hayatımızın her alanına fazlasıyla girdi sonra da Metro ilginç bir reklama tanık olduk. Metro tünelde geçerken film mantığıyla yan yana kareleri dizilmiş fotoğraftan oluşan reklam. Hızlı geçmeyle bu reklam hareketi reklam oluyor tabii ki. Bir de bugün tanık olduğum bir reklam. Aranızda gören mutlaka olmuştur. Otobüs duraklarını futbol kalesi ile kaplıyor Turkcell. İlk görünce hoşuma gitti. Sonra düşündüm de heryerdeler artık

[Patron]

Bahsedilen reklamı şu mesajda görebilirsiniz :
http://wowturkey.com/forum/viewtopic.php?p=303792#303792

[sonnur]

Bahsettiğiniz ve resimde gösterdiğiniz reklamı gördüm.İlk bakışta  garipsedim anlayamadım.Ama anlıyorum ki bir zeka ürünü..Çünkü burda konuşuluyorsa ve aklımızda kalıyorsa reklam hedefine ulaşmış demektir.Keşke reklamın iyisi kötüsü olmaz mantığı yerine böyle yaratıcı reklamlar sunulsa bizlere.

[34 Emre 80]

Reklamda şüphesiz yaratıcılık çok önemli ama bence daha da önemlisi içinde barındırdığı saygı. içerik anlamında demiyorum uygulandığı mecralar anlamında. özellikle televizyonda yayınlanan reklamlar izlenilen programı yada filmi çekilmez kılıyor. Ekranın birçok yerinden destursuz çıkan reklamlar çok rahatsız edici. bir de reklam aralarında artan ses ayrı bir konu tabii. reklam insan yaşadıkça varolacak bir sektör. Dikkat çekici beğendiğim izlemekten hoşlandığım reklamlar var.

[Hakan Aslantürk]

Şuna inanırım; para ve aşkın bile iyisi kötüsü varsa, herşeyin iyisi ve kötüsü vardır. Reklam da buna kesinlikle dahildir. Her ne kadar iyisi kötüsü olmaz gibi bir laf türemişse de. Akılda kalıcılık açısından söylenen bir laf olmasıyla birlikte, akılda iyi ve kötü kalıcılığı da gözarda etmemek lazım.

Onlarca turuncu kafalı ayşe teyzenin bir salonda toplanıp, hepsinin çantasında bir Ace şişesiyle dolaşması bana ne sempatik gelmiştir, ne de reklamda herhangi bir gerçeklik duygusu bırakmıştır.

Bu alanda uluslararası bazda baktığımızda en dikkat çekici ve yaratıcı ilanların VW'e hazırlandığını düşünüyorun. Mükemmel bir estetik. Mesela bir dergi ilanlarından bahsedeyim. İlande VW'nin logosu yok. Bir slogan yok. Son yazı yok. Oldukça sade. Yalnızda kaliteli çekilmiş bir otomobil fotoğrafı -önden yarım gözüken-. Bu fotoğrafta Volkswagen'in otomobilin önündeki logosunun yarısı fotoğraf kadrajına alınmış. Diğer yarısı yok. Volkswagen olduğunu belirten ek bir logo ya da yazı yok.

Yalnızca logonun yarısı. O da direkt olarak tüketicinin gözünün içine sokulmamış. Olması gerekn yerde. Aracın üzerinde. İşte tüketiciye keşfetme hissi veren bir ilan. Alkışlarım.

Bu arada, reklamın etkisini çok kısaca bir örnekle tarif etmek isterim. GNCTRKCLL. Bunun ne olduğunu hepimiz biliyoruz. Ezbere bir kağıda yazabiliriz. Reklam sonucunda, 9 adet sessiz harfin yanyana duruşuyla oluşan kısaltmayı ezberledik.

[Okan Türkeş]

Kendimi bildim bileli sayısız reklam izledim, gördüm, duydum. Çocukluğumdan bu yana reklamcılık sektörü o kadar gelişti ve hayatımız üzerindeki rolü o kadar arttı ki onlarsız yaşayamaz olduk. Adeta zoraki bir şekilde hayatımızın her noktasına sızdırılmaya çalışılıyor her marka, her ürün. Öyle ki otobüste tutunma yerleri, desteklediğimiz takımların formalarının dört bir yanı, gazetelerin, dergilerin yarısından çoğu, duvarlar, radyolar, televizyonlar reklamlarla dolu.

Artık siyasi partilerin bile propagandanın bir yolunu gazetelere, dergilere, radyolara, televizyonlara reklam vererek bulduğu; takımların transferlerini reklam ve sponsorlarla yaptığı; televizyonda izlediğimiz bir dizinin, bir filmin uzunluğunun reklam aralarının uzunluğuna yetişemediği; birçok ünlünün reklamlarda boy gösterdiği; dizilerin, filmlerin reklamlar, sponsorlar sayesinde çekildiği bir zamandayız.

Reklam yapmayanın kaybettiği bir zamandayız. Esasında tarih boyunca reklam her zaman olmuştur; ama artık reklamcılık sektörünün önemi yadsınamayacak kadar artmış durumda ki bu sektörde yapılacak her hamle, atılacak her adım için çok düşünmek gerekiyor.

Bu rekabet dünyasında artık her şey reklam olmuş durumda ne yazık ki. Biz tüketiciler de çoğu zaman özellikle maddi anlamda zarar görsek de karşımıza çıkan fırsatlardan yaralanmasını biliyoruz. Reklamlar hayatımıza neşe de katıyor, böylelikle amacına da ulaşıyor. Yaratıcılığı zorlayan reklamlar her zaman tüketicinin aklında yer edinmeyi başarmıştır. Benim en çok sevdiğim, en beğendiğim slogan "Kirlenmek güzeldir" oldu bu zamana kadar. Çok yaratıcı, çekici, özgür ruhlu bir düşünce. Ancak genellikle yaratıcılıktan yoksun reklamlarla karşı kaşıya kalıyoruz ne yazık ki.

[34 Emre 80]

geçtiğimiz günlerde ilginç ilginç olduğu kadar da etkileyici bir reklam izledim. Japon reklamı.  Reklamda bir ilkokuk çocuğu resim dersinde durmadan kağıdı karaladığını görüyoruz aradan zaman geçiyor herkes faklı şey çizerken çocuk yine siyah pastelle boyuyor. ne kadar zaman geçse de değişen birşey yok. sonra velisini çağırıyorlar onun yanında da çizdiriyorlar. yine sadece siyahla karalamaya başlıyor. tedavi için hastaneye götürüyorlar yanına da yüzlerce kağıt bırakıyorlar çocuk durmadan siyah pastelle karalamaya devam ediyor. aradan kısa zaman geçiyor çocuğun bakıcısı bütün çizdiklerini toplayıp basket sahasına yayıyor ve çocuğun gerçekte devasa bir balina yaptığı ortaya çıkıyor. sonra ekranda çocuğunuz hayal gücüne engel olmayın tarzında bir slogan ve ona bağlı vakıftı yanılmıyorsam son zamanlarda gördüğüm en güzel reklamlardan biriydi.

[Hakan Aslantürk]

Bir de Garanti Bankası'nın eski reklamlarından biri vardır. Ali Taran hazırlamıştır hatta. Hatırlarsınız, küçük bir çocuk önce bir sebil ile su satmaya başlar. Sonra yanına limonata ekler. Sonra bir kaç tabure ve ardından şemsiye.

çok başarılıydı bence.