Ana Sayfa 915 bin Türkiye Fotoğrafı
Sivas - Gök Medrese
123 ... 121314   sonraki »
Ana Sayfa -> Diğer Şehirler
cevap yaz
(üye olmadan da mesaj yazabilirsiniz)
kadirbaba
8 yıl önce - Pts 10 Tem 2006, 21:22
Sivas - Gök Medrese


Anadolu'ya gelen Moğol akınlarına tepki olarak Selçuklular medeniyete sarılmış ve Türk-İslam ideolojisini daha da sağlamlaştırmak amacıyla ardı ardına medreseler inşa etmişler. Bu amaçla Sivas'a aynı yıl içinde baş döndürücü güzellikte üç medrese yapılmış. Bunlardan en meşhuru süphesiz günümüz Sivas'ının simgesi konumuna gelen Gök Medrese. Medrese'nin taç kapısı belki de mermer işçiliğinde dünyanın en göz alıcı parçalarından birisi. Medresenin dış cephesindeki 12 hayvan figürü Orta Asya'dan Anadolu'ya uzanan medeniyetimizi özetleyen eşsiz bir simge.

Güzelliğini anlatmakla bitiremeyeceğimiz Gök Medrese'nin Cumhuriyet Üniversitesi sitesindeki tanıtımı:

Batı yönünde giriş kapısının yer aldığı ana portal üzerindeki kitabesinden anlaşıldığına göre 1271 yılında Sahip Ata Fahreddin Ali tarafından yaptırılmıştır. Taç kapısının yan sütunca başlıkları üzerinde karşılıklı olarak yazılı imzaya göre Gök medresenin mimarı Konyalı Kaluyan'dır.

Gök Medrese açık avlulu dört eyvan şemasının uygulandığı iki katlı olduğu iddia edilen bir medresedir. Plastik sanatın şaheserlerinden olan taç kapıda mermer malzeme nedeniyle ışık gölge sistemi genel görünümünü etkilemektedir. Ayrıca sırlı tuğla ve mavi çini işçilikli tuğla örgülü minarelerde taç kapıya daha da önem kazandırmaktadır. Cephenin solunda üç dilimli kemeri, iki satırlık kitabesi ve üç yönü dolaşan geometrik bordürüyle çeşmesi cepheyi daha hareketlendirmiştir. Bu hareketliliği sağ ve sol tarafta bezemeli pencereler ve bekitme kuleler tamamlamaktadır. Medrese taç kapının üst iki köşesinde iç içe girmiş hayvan başları doldurmaktadır. Koç, domuz, aslan, yılan, ejder başlarının tanındığı bu kompozisyonda burç işaretlerinin kast edildiği iddia edilmektedir. Türklerin on iki hayvanlı takvimlerinde de bu hayvanların bir kısmı mevcuttur.

Türk takviminin hayvanları da şunlardır; Fare, sığır, pars, tavşan, ejder, yılan, at, koyun, maymun, tavuk, köpek ve domuzdur.

Minare kaidelerinden aşağı doğru inen mermer yüzeyde büyük boyutlarda geometrik, yazı ve bitkisel motifler simetrik durumda ve plastik görünümünde yapılmıştır.

Medreseye girişte sağda mescidi bulunmaktadır. Ahşap minberi sonradan yapılmıştır. Mihrabın büyük bir kısmı günümüze kadar gelebilmiştir. Çini ile kaplı olup üzerinde Ayet-el Kürsi yazılıdır. Üçgenler ile kubbeye geçişin sağlandığı mescidin kubbesi ve etekleri de çini tezyinatlıdır.

Girişin solundaki kare planlı kubbeli oda ise Dar-ül Hadis bölümüdür. İç duvarları sıvanmıştır. Üzeri açık dikdörtgen planlı iç avlunun ortasında bir havuzu olması gerekir. Bugün yapının içinde bu havuzun mermer taşları hala durmaktadır. Anadolu’da bilinen en büyük Selçuklu havuzudur. 22 köşeli poligonil bir plana sahiptir.

Avlunun kuzey ve güneyinde altı sütun üzerine inşa edilmiş bir revak kısmı bulunmaktadır. Bu revakların gerisinde küçük kapılardan hücrelere girilir. Doğu yönündeki ana eyvanı yıkılmış yerine mevcut taş ve kitabelerle bir duvar örülmüştür. Kuzey ve güneydeki yan eyvanların içi çini tezyinatla süslüdür.

Taç kapı:


(+)



(+)



(+)



(+)



(+)

Dış cepheden detaylar:


(+)



(+)



(+)



(+)



(+)



(+)



(+)



(+)



(+)



(+)



(+)



(+)



(+)



(+)



(+)



(+)



(+)

İç cephe ve çini işlemeler:


(+)



(+)



(+)

Minareler ve sırlı tuğladan kaval silmeleri:


(+)

Ve "On İki Hayvan" figürü:


(+)



kadirbaba
8 yıl önce - Çrş 09 Ağu 2006, 04:28

SİVAS'TAN ARŞ'A UZANAN GÖK MEDRESE

Gök Medrese aynı adı gibi kozmolojik öğeleri süslerinde saklıyor. Tasavvufun iki alemi  (görünen: Âlem-i Şehadet ve görünmeyen: Âlem el-gayb) Gök Medrese'nin motiflerinde buluşuyor.

Tasavvuf inancına göre görünen âlemin, ruhanî ve nuranî olan ve ancak akledilebilen görünmeyen dünyaya karşılık gelmek üzere yapıldığı ve bu dünyadaki her şeyin, diğer görünmez dünyadakinin bir simgesi olduğunu söylenir. Görünen âlemdeki her şey diğer âlemin güneşinin bir yansımasıdır. İslâm kozmolojisi genelinde 'hissedilen dünya', nur üstüne nur kaynağı Allah ile gölge dünyası arasında bir aracı ülke olan tinsel dünyanın gölgesidir. Bu görüşe göre bu dünyadaki her şey bir simge, daha yüksek gerçekliğin bir yansıması ya da gölgesidir. İşleri yerli yerinde düzene koyan Allah'ın kurulduğu taht göklerden öte olan El-âlem El-gaib'tır. O'nun katında hazineleri ile kainatta yarattığı her şeyin 'temsili' bulunur.



Gök Medrese'de bu Tasavvuf'un bu baş konusu, İslam Kozmolojisi betimlenmiştir. Üstteki resimde gördüğümüz en alttaki sekiz kollu yıldız dünyayı temsil eder. İçindeki yazı da Allah yolunun kulu ve dünyanın yüz akı Selçuklu Sultanı'nı temsil eder.  Onun hemen üstündeki bitkisel motif hayat ağacı ya da bir başka deyişle kozmos ağacıdır. Ağaç kollarıyla yayılan kainatı temsil eder. Ağaç dallarının en üstünde kanatlı, insan yüzlü bir varlık bulunur. O da bu kainatın koruyucusu, bekçisidir. Hayat ağacının üstündeki yine sekiz kollu olan yıldız dünyadan görünmez aleme geçişi, yani bir anlamda Arş'ı temsil eder. Dünya'nın ve Selçuklu Sultanı'nın yıldızının bu yıldıza göre daha küçük ve soluk oluşu sultanın ve dünya ehlinin aczini belirtir. Orta Asya Türk mitolojilerinde dünya ile gök arasındaki kapı Kutup Yıldızı'dır. Türkler müslüman olduktan sonra da bu temsili kullanmaya devam etmiş ve Kutup Yıldızı'nı Arş'a yormuşlardır. Yıldızın içindeki kapı şeklindeki oyuk bu iki dünya arasında geçiş özelliğini görselleştirir. Arş motifinin üstünde nazardan korunmak için yazılmış yazılar bulunur. Allah bu temsili ve yaratılmış âlemi kötü şeylerden sakınsın diye yazılmıştır. Onun da üstünde cennet, görünen âlemin ötesindeki ve hepsinin üstündeki mekân temsil edilmiştir. Motiflerin soyutluğu Tasavvuf'un olgunluğunu gözler önüne sermekte.

Sivas'tan Arş'a uzanan bu Göklerin Medresesi'ni yapan ecdâdımıza Allah gani gani rahmet versin.


tufanyıldırım

7 yıl önce - Cum 02 Şub 2007, 01:43



(+)


İsmail Erdoğan
7 yıl önce - Pts 26 Şub 2007, 15:08

Gök Medrese'de restorasyon çalışmaları devam ediyor:



(+)



 

(+)



 

(+)



 

(+)



 

(+)



gökhan tohumcu
7 yıl önce - Prş 09 Ağu 2007, 12:03
sivas gök medrese planı





cevap yaz
(üye olmadan da mesaj yazabilirsiniz)
Ana Sayfa -> Diğer Şehirler