Hayır otobüsler Akın Kurtoğlu'nun dediği şekilde durmazlardı o durakta.
Hayır, otobüsler tam da o şekilde (yüzleri çay bahçelerine dönük) dururlardı. Altyoldan gelenler de Bahçelievler-Emek ve Fidyekızık, Değirmenlikızık'ın arabaları olur, burada tam söylediğim şekilde kısa bir bekleme yaparlar, ardından da yukarı doğru kıvrılarak Çakırhamam-Postane üzerinden Heykel'e ulaşırlardı. Bahçelievler'in 24A numaralı olanı (Emek) ringi bu şekilde işlerdi meselâ... 2 arabası vardı ve 60 dakikalık turlarda çalışırdı. Ekürisi 24 Bahçelievler ise yukarıdan dönüş yapardı. Bunun da 60 dakika içinde 4 arabası vardı, bu da ringti. Her iki hat da birbirini 60 dakika tur altında 10'ar dakikalık sabit frekanslarda izlerlerdi.
Alıntı:
Sanırım Akın Kurtoğlu burayı Fomaradaki bir ara çevre belediyelerin otobüslerinin kalktığı İller Bankası'nın altındaki, şimdi yeni işhanı yapılan alan ile karıştırıyor.
İller Bankası'nın arsasını çok iyi hatırlıyorum elbet... Gemlik, İnegöl, Mudanya vesair arabaları bir süre buradan, tozlu topraklı araziden hareket ettirildiler. Orası başka. Buraya çaprazlamasına bakan meydanın üzerinden de Kurşunlu ve Gemsaz belediye otobüsleri kalkardı. Benim kastettiğim yer orası değil. Herhalde Çağatay yanlışlıkla terminüsleri karıştırıyor.
Gökhan'ın yaptığıda iş mi yani?
Bir nostaljik fotoğraf bulur, siteye koyar, neresi olduğuna dair topuda üstadlara atar, herkes burada birbirini yer. Hele bir ihtiyar amca var, onunkiler zaten hep yanlış çıkar..
Yemeyin birbirinizi arkadaşlar, orası Emirgan durağı zaten, tartışmanıza gerek yok..
Hayır, otobüsler tam da o şekilde (yüzleri çay bahçelerine dönük) dururlardı. Altyoldan gelenler de Bahçelievler-Emek ve Fidyekızık, Değirmenlikızık'ın arabaları olur,
Velahavlee! Bir kere ben doğma büyüme Bursalıyım. Çocukluğum ve gençliğim tartışmanın olduğu yerlerde geçti. Ben yanlış hatırlıyorum da İstanbul'lu Akın Kurtoğlu doğru hatırlıyor öyle mi?
Kardeşim o durak yola paralel bir duraktı dik değil. Bahsettiğimiz cadde Cemal Nadir Güler Caddesi olup, Altıparmak ve Atatürk Caddelerini birbirine bağlayan duble bir caddedir. Aynı cadde bugün de aynen durmaktadır(Zafer Plaza'nın önündeki cadde). Bu cadde doğu-batı doğrultusundaki Altıparmak ve Atatürk Caddelerinin aksine kuzey-güney doğrultusunda ilerler. Çatalfırın'daki köprülü kavşaktan itibaren başlar ve güneyde Çakırhamam kavşağı ile Atatürk Caddesine bağlanır. Tartışma konusu olan duraklarımız ise bu caddenin Atatürk Caddesinden geliş istikametinde, kuzeye doğru bakıldığında caddenin doğu yönünde kalırdı. Tam da şimdiki Zafer Plaza'nın olduğu yerde yani. Atatürk Caddesi yönünden gelen otobüsler yola paralel olan peronlara girerek durak yaparlar ve buradan da ya Çatalfırın-Altıparmak yönüne ya da hemen durak alanının sonundan doğuya dönerek Şehreküstü yönüne giderlerdi. Yani buradaki peronlar öyle Akın Kurtoğlu'nun iddia ettiği gibi, yola dik filan değil, paraleldi. Zaten Akın Kurtoğlu'nun yazdıklarının hatalı olduğu;
Alıntı:
burada tam söylediğim şekilde kısa bir bekleme yaparlar, ardından da yukarı doğru kıvrılarak Çakırhamam-Postane üzerinden Heykel'e ulaşırlardı.
cümlesinden de anlaşılıyor. Çift yönlü bölünmüş bir caddede otobüslerin nasıl olup da yukarıya yani güney yönüne döndüğünün açıklamasını bir yapabilir mi Akın Bey? Ters yöne mi giriyorlardı yoksa?
Akın Kurtoğlu'nun bahsettiği otobüs hatlarının kalkış durağı Şehreküstü Meydanındaki şimdi yeni yapılan Kırcılar Binasının olduğu alandaki Şehreküstü ana durak bölgesiydi. İşte oradaki durak peronları Akın Bey'in bahsettiği gibi yolu dik olarak keserlerdi. Ancak otobüsler peron girdiklerinde yüzleri yine kuzeye dönük olurdu. Önündeki cadde de doğu batı doğrultusundadır.
Bu arada söylemezsem çatlarım. Akın Kurtoğlu'nu kutluyorum buradan: Kırk yıllık Emek'i yerinden kaldırıp doğuya gönderdiği için. Kardeşim Emek Mahallesi (Emek mahalle oldu artık, yakın zamana kadar belde idi...) Bursa'nın kuzey batı ucunda, Mudanya Yolu'nun doğu tarafında tam olarak Oyak Renault Fabrikası'nın tam karşısındadır. Oysaki Akın Bey tutmuş bu Emek'i tam terse Bursa'nın güneybatısına atmış. Bravo vallahi!
Bu arada bu kadar tartışmamıza sebep olan fotoğrafı yükleyen arkadaşımızdan bir ricam var: Kardeşim bir gazete küpüründen olduğunu sandığım bu fotoğrafın altında hiç bilgi notu gibi birşey yok mu? Varsa eğer onu da bizimle paylaşırsa arkadaşımız, belki daha kesin bir sonuca varmamız mümkün olabilecek bu bilgi notu sayesinde.
Velahavlee! Bir kere ben doğma büyüme Bursalıyım. Çocukluğum ve gençliğim tartışmanın olduğu yerlerde geçti. Ben yanlış hatırlıyorum da İstanbul'lu Akın Kurtoğlu doğru hatırlıyor öyle mi?
Delikanlının, hitabı ve konular arasında kurduğu alkışlanacak (!) bağlantılarına bakılırsa, yaşının bayağı bir genç olduğu rahatlıkla anlaşılabiliyor... Doğma-büyüme olmakla bir kent tanınabilseydi, İstanbul'da milyonlar bu güzel şehri her köşe-bucağına dek tanıyor, biliyor olacaklardı. Kezâ, aynı şey Bursa için de geçerli. Ama heyhat, sizler gibi doğduğunuz kenti bile yanlış tanıyan arkadaşlar sayesinde, meseleyi gerçek bilenler de arada kaynayıverip gitmek riski taşıyorlar işte böyle...
Alıntı:
Kardeşim o durak yola paralel bir duraktı dik değil. Bahsettiğimiz cadde Cemal Nadir Güler Caddesi olup, Altıparmak ve Atatürk Caddelerini birbirine bağlayan duble bir caddedir. Aynı cadde bugün de aynen durmaktadır(Zafer Plaza'nın önündeki cadde). Bu cadde doğu-batı doğrultusundaki Altıparmak ve Atatürk Caddelerinin aksine kuzey-güney doğrultusunda ilerler. Çatalfırın'daki köprülü kavşaktan itibaren başlar ve güneyde Çakırhamam kavşağı ile Atatürk Caddesine bağlanır.
Endişeye mahal yok. Yahudhâne denilen mevkidir orası... Her karışına kadar biliriz orayı. Gogılört'ten okuma yapmayın bize...
Alıntı:
Atatürk Caddesi yönünden gelen otobüsler yola paralel olan peronlara girerek durak yaparlar ve buradan da ya Çatalfırın-Altıparmak yönüne ya da hemen durak alanının sonundan doğuya dönerek Şehreküstü yönüne giderlerdi. Yani buradaki peronlar öyle Akın Kurtoğlu'nun iddia ettiği gibi, yola dik filan değil, paraleldi.
Yönlerinin aşağıya dönük olduğu zamanları önceki mesajlarda da yazdık zaten. O uygulama sonradan yapıldı. 590'ların ıskat yıllarında... Önceleri ise yüzleri Tophane'ye dönük olarak beklerlerdi. Nereden mi biliyorum? Elimde minik not defteri, tam bu yolun hizasına denk gelen masamda da çayımla cigaram, gözlerimi bu caddeye diker, orada bekleme yapan otobüslerin alınlıklarını ve filo numaralarını okuyarak not ederdim. Kime neyi öğretme çabasındasın delikanlı sen? Daha doğrusu kiminle raksetmektesin?
Alıntı:
Çift yönlü bölünmüş bir caddede otobüslerin nasıl olup da yukarıya yani güney yönüne döndüğünün açıklamasını bir yapabilir mi Akın Bey? Ters yöne mi giriyorlardı yoksa?
Çift yönlü bir caddede, yukarı dönerek gidiş yoluna katılmak Bursa'da günah falan mı yoksa? Otobüslerin bir kısmı Tuzpazarı'ndan gelir, Zafer'den yukarı döner, Çakırhamam-Postane-Yoluyla ringlerini tamamlarlardı.
Alıntı:
Akın Kurtoğlu'nun bahsettiği otobüs hatlarının kalkış durağı Şehreküstü Meydanındaki şimdi yeni yapılan Kırcılar Binasının olduğu alandaki Şehreküstü ana durak bölgesiydi.
Hayır, Şehreküstü ana durak bölgesi değil, transit plantonluk alanıydı. Şoförler kâğıtlarını Ulucami plantonluğunda imzalatırlar, Şehreküstü'nde ara geçiş saatini tamamlamak için -lazımgelirse- 2-3 dakika burada beklerlerdi. Vakti daralansa, Şehreküstü paralel duraklarının en solundaki arageçiş yolunda durarak kapılarını açar, yolcusunu alır ve tekrar yoluna devam ederdi. Bu uygulama da; genellikle köy otobüslerinin tek arabalarının Ulucami alanındaki yoğunluktan dolayı yer kalmamasından ötürü, mecburiyetten hayata geçirilen bir araçözümdü.
Alıntı:
Bu arada söylemezsem çatlarım. Akın Kurtoğlu'nu kutluyorum buradan: Kırk yıllık Emek'i yerinden kaldırıp doğuya gönderdiği için. Kardeşim Emek Mahallesi (Emek mahalle oldu artık, yakın zamana kadar belde idi...) Bursa'nın kuzey batı ucunda, Mudanya Yolu'nun doğu tarafında tam olarak Oyak Renault Fabrikası'nın tam karşısındadır. Oysaki Akın Bey tutmuş bu Emek'i tam terse Bursa'nın güneybatısına atmış. Bravo vallahi!
E, bizden de bravo... [24A] numaralı Emek ringini dahi bilmiyor isek, hiç bu konuda yorum yapmayalım küçük bey... 24A'nın çalıştığı dönemde kastettiğin yerleşme köy bile değildi neredeyse...
Alıntı:
Oysaki Akın Bey tutmuş bu Emek'i tam terse Bursa'nın güneybatısına atmış.
Kastetiğimiz 24A Emek ringi şehrin güneybatısında değil, güneydoğusundadır. Ah bu yön bilmezlik!... İnsanı ne hallere düşürüyor... Bakın size küçük bir ders: Güneşe sırtınızı verip kollarınızı iki yana açın; Sağ kolunuz doğuyu, sol kolunuz batıyı, sırtınız güneyi ve de o "çok bilmiş düşük çeneniz" de tam kuzeyi göstercektir...
Şimdi de şuna bir zahmet bakın, aşağıya 1983 senesinde tüm otobüs hatlarını tek tek dolaşarak bizzat elimle çizerek oluşturduğum 1.00x1.40 metre ebadındaki 3 parçalı mukavva üzerine karton Bursa Ulaşım haritasının bir kısmından az evvel tarayarak yaptığım alıntıyı iliştireyim, bu da muhabbette kapak olur belki...
(+)
Bakın bakalım, Emek caddesi nerede imiş? Ertuğrul Gazi'nin üzerindeki paralel cadde ve bir üzerindekinden dönerek turunu tamamlayan meşhur "24A" buydu işte... Bu harita 1983'de, yani bundan tam 27 sene evvel alınteriyle oluşturuldu evlât... Yalan-yanlış bilgilerle hedef saptırarak, hafifmeşrep kelime oyunlarıyla aslolanı reddetmek; en hafif tâbirle edepsizliktir. Bursa'yı öğrenin biraz, "Emek" verin bu hususta. Bizler size elimizden gelen yardımı yapmaya asla çekinmeyiz, emin olun...
Türker Üstün'ün fotoğrafındaki durak kesinlikle Ulucami Orhan Cami arasında, bir dönemler BOİ hareket şefliğinin bulunduğu yerdir. Arkada görülen cami ise Orhan Caminin görüntüsüdür.
Aman ya, neresiyse neresi. Şimdilerde belkide çoktan tarih olmuş 20 küsur sene önceki bir durak alanının yerini bu kadar hararetli, bu kadar agresif, giderek sertleşen bir üslupla tartışmaya daha fazla gerek yok. Hafızalarımızı tazeledik, beyin jimlastiği yapmış olduk deyip bu hararetli tartışmalı keselim burada derim ben.
Bu arada bu kadar tartışmamıza sebep olan fotoğrafı yükleyen arkadaşımızdan bir ricam var: Kardeşim bir gazete küpüründen olduğunu sandığım bu fotoğrafın altında hiç bilgi notu gibi birşey yok mu? Varsa eğer onu da bizimle paylaşırsa arkadaşımız, belki daha kesin bir sonuca varmamız mümkün olabilecek bu bilgi notu sayesinde.
Ulaşım başlıklarında uzun zamandır rastlamadığım ve keyif aldığım bir seviyeli bir tartışma oldu. Ben tartışılan konu hakkında bilgi sahibi olmadığım için sadece izledim. Şimdi notlarımı karıştırınca şöyle bir bilgi buldum fotoğrafla ilgili. İfade kesin bir yargı içermiyor ama ihtimalleri sanırım ikiye indiriyor. Yine de kesin bu iki ihtimaldir diyemeyiz.
Bu konuyu bu şekilde kapadıktan sonra daha basit olduğunu söyleyebileceğim bir fotoğraf paylaşmak istiyorum sizlerle. Bu seferki durakların yerini ben biliyorum ama yine de üstadlarımızın genel bilgisine güvenerek söylememeyi tercih ediyorum. Herhangi bir tahmin gelmez ise bir kaç gün iinde tarih ve açıklayıcı bilgileri paylaşırım .
Peronlarda görülen otobüslerden bahsedersek en önde bir Man 590'ımız var (196). Hemen arkada gözüken otobüsler ise kısa 0302'ler sanırım. Bize en yakını ise 112 olabilir.
"Şehreküstü" peronları... 9, 10, 11, 12 numaralı Karaman, İhsaniye, Çeltik, Yunuseli gibi batı köylerinin otobüsleriyle 14 numaralı Pilot Sanayii-Geçit serisinin içinden Santral Garaj yolunu takibedenleri ve 15, 17 serisi kuzey istikametinin, 20, 21, 22, 23, 27, 29 numaralı Atıcılar, Samanlı, Et Balık Kurumu serisi, Fidyekızık, Değirmenlikızık, Güllük arabaları kısa süreli yanaşırlardı. Galiba en sağdaki perondan da numarasız Kurşunlu ve Gemsaz otobüsleri hareket ederdi. Bu hatların çoğunun 1'er otobüsü mevcuttu ve dörtteüçü 80 dakikalık turlarda çalışırlardı. Dolayısıyla bu hatlardan birinin arabası 1 saat 20 dakikada bir aynı yerden geçtiği için, birbirlerine yakın yerleşmelerin hatları kendi aralarında gruplanarak aynı durağı paylaşırdı.
Heykel-Çakırhamam yönünden aşağıya doğru inen otobüsler, Zafer Plaza'dan sonra Çatalfırın'da caminin yanından sağa kıvrılırlar ve hemen ilk sokaktan tekrar yukarıya dönerek Şehreküstü peronlarına arka taraftan giriş yaparlardı. Böylece yüzleri Fevziçakmak Caddesi'ne dönük olurdu hep... Kalkışlarında da ya aşağıya, Santral Garaj'a doğru inerler, ya da hemen sola dönerek Çatalfırın yoluyla Altıparmak istimaketine yönelirlerdi. Galiba içlerinden birkaçı da sağa doğru hareketlenerek Haşim İşcan'a girerdi.
Yanaşan hatların otobüsleri de ya 0302-352 serisi kısa (4 camlı) Mercedesler, ya da MAN-590'lar idi. 5 camlı 0302'ler ise bu hatlara pek verilmezlerdi (Kurşunlu ve Gemsaz arabaları hariç).
Bu hatların içinde en kısa olanı 30 dakika tur müddetli Gazcılar ve 40 dakikalık turda çalıştırılan Fatih-Beşyol hatlarıydı (16A ve 16 hat numaralı). Bunlar da bu peronlara girerler, ama hiç beklemeden yollarına devam ederlerdi. Çünkü tur müddetleri çok sınırlıydı.
Hürriyet ve civarı arabaları ise (7 ve 8 türevleri) burayı kullanmadan, direkt Çatalfırın'dan sola sapıp yollarına devam ederlerdi. Bunların kalkış noktaları da Tiyatro Önü'ydü (Heykel'in tam karşısındaki Ahmet Vefik Paşa Tiyatrosu'nun önündeki sıra duraklar).
Ah be Gökhan Kardeş, şu bilgi notunu baştan eklesene . Hiç bu kadar tartışmaz ve o başdurağın Ertuğrulgazi Başdurağı olduğu konusunda hepimiz hemfikir olurduk ne güzel.
Yeni fotoğrafa gelince, bu kez Akın Kurtoğlu'nun yazdıklarına virgülüne varana kadar katılıyorum. Evet burası kesinlikle Şehreküstü durakları ve Akın Kurtoğlu'nun durak ve duraktan kalkan hatlarla ilgili tüm yazdıkları hakkında tamamıyla hemfikirim. Üstadımız güzel anlatmış doğrusu durak hakkındaki bilgileri.
Eh bari bende duraktaki otobüsler hakkında bilgi vereyim. En öndeki MAN 590 ikinci partide gelen MAN 590 ların 196 numaralı otobüsü. 1982 yılında 10 adet olarak ikinci MAN 590 serisi olarak filoya katıldılar ve 191-200 arası numaralandılar. Ortadaki Mercedes 302 ise 112 numaralı değil de 142 numaralı otobüsümüz. 1979 yılında dört kardeşi ile birlikte filoya katılmıştı. Bu beş kardeşe 142-146 arası filo numaraları verilmişti. Bunların en dikkat çekici özelliği 1978 de filoya katılan ve kendilerinden hemen sonra filoya katılan kısa 302 lere göre daha değişik bir boyama stiliydi. Bunların kırmızı kısmı hemen cam altlarınden başlardı ve diğer 302 lerde görülen etekteki krem renkli şeridin bunlarda yoktu.(Aynı İETT'nin 302 lerinin boyama stilinde yani) Zaten fotoğrafta da iki farklı 302 boyama stili yanyana 302 lerde izlenebiliyor. Üçüncü otobüsümüzün numarasını 137 olarak okuyorum. 1978 de 20 adet olarak alındılar ve 118-137 arası numaralandırıldılar. Bu bilgiden de anlaşılacağı gibi fotoğraftaki kahramanımız bu serinin son otobüsü oluyor. İleride arkası görülen 302 nin ise filo numarasını okumak mümkün olmuyor. Ancak sanki bana 137 numaralı otobüsün serisinden yani 118-137 arası seriden bir otobüs olduğu gibi geliyor . Tabi aynı boyama stilinde olan 147-151 arasındaki ya da 169 veya 170 numaralı 302 lerden biriside olabilir. Aslında fotoğraf renkli olsaydı bunu daha net söylerdim. Çünkü 118-137 arası otobüslerin pencere üstü renkleri krem rengiyken, 147-151 ve 169-170 numaralı olanların pencere üstü hafif griye bakan bir beyaz renkti.
Bu arada 196 numaralı MAN 590 ın yepyeni görünümünden fotoğrafın çekim yılının 1982 ya da 1983 olduğunu söyleyebiliriz.
şu bilgi notunu baştan eklesene . Hiç bu kadar tartışmaz ve o başdurağın Ertuğrulgazi Başdurağı olduğu konusunda hepimiz hemfikir olurduk ne güzel.
Bu kadar hararetli bir tartışma olacağını tahmin etmemiştim, ama güzel oldu. Tansiyonun yükseldiği anlar olmuş ama kesinlikle seviyeli bir hareket olmuş başlıkta .
Alıntı:
fotoğrafındaki durak kesinlikle Ulucami Orhan Cami arasında, bir dönemler BOİ hareket şefliğinin bulunduğu yerdir. Arkada görülen cami ise Orhan Caminin görüntüsüdür.
Fotoğraf tarihi 85-86 dönemi. Çok iyi bilmemekle beraber siteden okuduklarıma dayanarak o dönemde Ulucami peronları artık işlevini bitirmiş olmuyor muydu?
Alıntı:
Şehreküstü" peronları...
Alıntı:
fotoğrafın çekim yılının 1982 ya da 1983 olduğunu söyleyebiliriz.
Ben de ilave olarak şunu söyleyebilirim. Fotoğraf tarihi kesin olarak 1 Eylül 1983 . Şehreküstü peronlarının açılış günü. 8 ayrı peron ve 21 hat bilgisi var bende fotoğrafla birlikte
Bu fotoğraf ise Ağustos ayının son günlerinden. Peronlar ve kavşak düzenlemesi son hız devam etmekte.
Başlığa hareket getirdik madem ki; bir nostaljik tabelayla devam edelim
En son Gökhan AsGül tarafından Cum 09 Nis 2010, 01:09 tarihinde değiştirildi, toplamda 1 kere değiştirildi
Gemlik, İnegöl, Mudanya vesair arabaları bir süre buradan, tozlu topraklı araziden hareket ettirildiler. Orası başka. Buraya çaprazlamasına bakan meydanın üzerinden de Kurşunlu ve Gemsaz belediye otobüsleri kalkardı. Benim kastettiğim yer orası değil. Herhalde Çağatay yanlışlıkla terminüsleri karıştırıyor.
Bravo vallahi! 
Otobüslerin bir kısmı Tuzpazarı'ndan gelir, Zafer'den yukarı döner, Çakırhamam-Postane-Yoluyla ringlerini tamamlarlardı. 
(+)
. Hiç bu kadar tartışmaz ve o başdurağın Ertuğrulgazi Başdurağı olduğu konusunda hepimiz hemfikir olurduk ne güzel. 
. Tabi aynı boyama stilinde olan 147-151 arasındaki ya da 169 veya 170 numaralı 302 lerden biriside olabilir. Aslında fotoğraf renkli olsaydı bunu daha net söylerdim. Çünkü 118-137 arası otobüslerin pencere üstü renkleri krem rengiyken, 147-151 ve 169-170 numaralı olanların pencere üstü hafif griye bakan bir beyaz renkti.
