Bir İstanbul İETT Klasiği: 'Leyland-Levend' Otobüsler

[Akın Kurtoğlu]

Ön camlar, şimdikilere göre ne kadar basıkmış Leyland'larda... Şimdilerde geniş bir panoraa sunuyor bütün otobüsler. Leyland'ın içine belli-belirsiz bir gizem verirdi camlarının dar olması... Hep bir gölge, bir yarı-gizem hâli...

Akın KURTOĞLU

[yılmaz büktel]

Mert'in Leyland iç fotoğrafı yine aldı beni eskilere götürdü.

Leyland ve diğer markaların iyi kötü dış resimlerine sahibiz ama iç resimleri yok denecek kadar az.
Bu resimden iç alınlık detayını aşağıya aldım, görebildiğim özelliklerden söz edeceğim.

- İlk dikkatimi çeken filo numara levhası(1075 yazan plaket) oldu. benzer plaketleri bussing5500 ve 6500lerde görüyorduk. magırus ve mersedes321lerde de varmıydı net hatırlamıyorum ama leylandlardan sonra böyle plaketler görmedim. sizinde bildiğiniz üzere filo numaraları önceleri şablon boyama ile vuruldu ya da daha sonra çıkartma harflerle yazıldı. ama bence estetik olan buydu.

-Sol tarafta otobüsün zil tertibatı-düzeneği görülüyor. Hatırladığım Leylandlarda tiz ve kısa bir zil sesi olduğudur.

-Ortadaki kara yatık dikdörtgen kutu, Duracak levhası. zil çaldığında burada kırmızı duracak yazısı belirirdi. elden geçen bazı levhalarda rengin pembeye döndüğünü hatırlarım.

-rivayete göre şöförle konuşmayın levhasının karşısındaki sigara içilmez levhası Akın küçükken yokmuş ama ne çare ki Akın o zamanlar sigara içmiyormuş. Biraraya geldiğimizde hep buna yandığını anlatır durur
-sigara içilmez levhası altında metnini yam olarak hatırlamasam da Harp malüllerine yani gazilere yer verilmesi gerekliliği hatırlatılırdı



(+)

[mert1969]

[yılmaz büktel]

[Akın Kurtoğlu]

Zil, tek bir tokmak darbesi vururdu değil mi? Sürekli çalmazdı (İkarusların ilk geldiklerinde olduğu gibi, tıpkı bizim alt kat komşumuzun kapısının zili gibi uzun bir tremolo yapmazdı ). Sadece bir "Tınnn" sesi duyulurdu, ama tok bir sesti ve aracın içinde her yerden çok rahatlıkla duyulurdu. Bu zili de sadece arka kapının üzerindeki düğme gerçekleştirirdi. Şimdiki gibi otobüsün muhtelif yerlerinde düğme tertibatı yoktu. Evvelden yalnızca biletçi kabininin yanında vardı. Biletçiler kaldırılınca arka kapının üzerine aldılar.

Akın KURTOĞLU

[mehmet özerhun]

leyland'ların biletçi koltuğunun yanında 2 adet kırmızı düğme ile ön ve arka kapıları açma ve kapama kolu vardı

düğmelerden biri tok bir çınlama ile yaklaşılmakta olan durakta inecek yolcu olacağını
(duracak yazısının bulunduğu tabeladaki ışığı da yakarak) şöföre haber verirdi

diğer düğme ise zzzz gibi bir ses çıkararak yolcu iniş ve binişlerinin tamamlandığını
ve otobüsün hareket edebileceğini bildirirdi

otobüsün sol tarafında (biletçinin görüş alanı dışında kalan taraf) yolcuların kullanabileceği üç dört adet daha kırmızı "inecek var" düğmesi vardı

not : tramvay ve otobüslerde biletçinin vazifeleri arasında sadece bilet kesmek ve raporlamak değil aynı zamanda inen ile bineni de kontrol etmek vardı.
tek zil sesi vasıtanın hareket edebileceğini,
iki zil sesi ise inecek var'ı işaret ederdi

leyland'lar 2 ayrı zil tipi ile de bir yenilik getirmişlerdi

[mert1969]

[Akın Kurtoğlu]

Allah Allah, çok enteresan... Troleybüslerde pencere çubukları arasındaki atlamalı düğmeleri çok net hatırlıyorum ama, Leylandların pencere üstlerindeki düğmeleri hiç mi hiç aklımda kalmamış...

Akın KURTOĞLU

[Mustafa Noyan]

Sol sıra çiftli koltukların teke indirildiği dönemlermiş, duracak düğmelerini ben çok net hatırlıyorum, ama benim hatırladıklarım otobüsün sol tarafında değil de sağ cephedeydiler

[yılmaz büktel]

dünkü mesajı yazarken bu ziller aklımda idi, şeklini bile tarif edecektim ama emin olamadığım için vazgeçmiştim. neyseki Mertin Fotoğrafı bu sorunu da çözdü.