Ana Sayfa 1 milyon Türkiye fotoğrafı
Bir İstanbul İETT Klasiği: 'Leyland-Levend' Otobüsler
123 ... 888990   sonraki »

ANA SAYFA -> ULAŞIM
cevap yaz
sayfa 1
Kemal Çevik
13 yıl önce - Prş 29 Hzr 2006, 18:14
Bir İstanbul İETT Klasiği: 'Leyland-Levend' Otobüsler


Arkadaşlar,

Ben de birçoğumuz gibi merak ediyordum, bakın nelere ulaştım:


-Bizim Leyland’lar özel üretim, ama İstanbul için değilmiş.

-Eğer hurdalıkta ya da şurada burada adam edilebilecek bir tane yoksa başka hiçbir yerde bulmak olası değilmiş, olmamış bile…

-Ingiltere’de fabrikası kalmadığı gibi üretimin yapıldığını hatırlayan  son kişi 2002 de bu dünyadan  göçmüş

-Zamanın Ingiliz, Türk ve British Motor Corporation yetkililerinin bir dizi anlaşmazlığı sonucunda sadece  300 adet üretilmiş

-Yedek parça sıkıntısının kaynağı IETT bütçesi değil, bu üretimin bir daha gerçekleşmeyeceğini düşünen Ingiliz yan sanayii imiş

-Levend, 1920’lerde Avustralya’da yeni doğan bebeklere yaygın olarak verilen bir isimmiş.

Ayrıntılar Colin Greth'in mesajlarını çevirip düzenledikçe gelecek....

Akın bey,

Bu başlığı ben burada açtım ama doğru yerde mi çok emin değilim, devam etmeden önce daha uygun bir yer varsa oraya alın lütfen.

Görüşmek üzere
Kemal ÇEVİK


Akın Kurtoğlu

13 yıl önce - Cum 30 Hzr 2006, 01:32

Alıntı:
Akın bey,

Bu başlığı ben burada açtım ama doğru yerde mi çok emin değilim, devam etmeden önce daha uygun bir yer varsa oraya alın lütfen.

Yooo üstadım... Tam da yeri   Zaten ne zamandır Leyland'larla ilgili münferit bir başlık açmak düşüncesindeydik. Size kısmet oldu bu başlık. Ayrıca diğer başlıklar altındaki Leyland'larla ilgili mesajları bulan arkadaşlar, bu başlık altına bir mesajla adıgeçen bilgileri link şeklinde verirlerse, onları da buraya taşıyacağız...    

Akın KURTOĞLU


Kemal Çevik
13 yıl önce - Cum 30 Hzr 2006, 01:37
Öyleyse devam


Arkadaşlar,

Birçoğunuz gibi  ben de internetin altını üstüne getirip bizim Leyland'ların izini bulmaya çalışıyordum. Bu aramalar sırasında özellikle iki katlı Leyland Atlantean ile ilgili onlarca site, grup buldum. Aklıma yatanlara  bizim resimlerden birini iliştirerek bu modeli tanıyıp tanımadıkları soran bir mesaj yolladım. Bunu yaparken com.tr uzantılı değil mahsus .fr uzantılı bir mail adresi kullandım, kendimden fazlaca detaya girmeden  Fransa'dan bir meraklı diye bahsettim. (Kemal adı Kamel, Kemel gibi versiyonları ile buralarda bir hayli var)

Gelen cevaplar genellikle çok iç açıcı değildi, genelde ciddi bir şekilde yazılmış, "Sayın Cevik, bu modeli hiç görmedik..", ya da, " biz sadece iki katlılar ile ilgineniyoruz.." gibi basmakalıptılar.

Bu ayın başında ise  şu günlerde emekli olacak olan  öğretmen Colin Greth’ten bir mesaj geldi, şöyle başlıyordu

« Dear Kemal, are you from Turkey, particularly from Istanbul… ».


Tam anlamıyla şaşkına dönmüştüm, okudukça bir iskemlemden düşmediğim kaldı. Colin beyin amcası Gelibolu’da kaybolmuş, babası da doğumunu bu acı olaya borçlu. Dedesiyle anneannesi  20 yaşında kaybetikleri oğullarının yerine yenisini yapamaya karar vermişler (aynen kendi laflarının tercümesi). Colin ise  gene kendi ifadesine gore İkinci Dünya savaşının sona ermesi  şerefine  bu dünyayı görmüş. (Şubat 1946 doğumlu, avrupada savaş mayıs 1945 de  bitmişti).

Leyland’dan once bir Gelibolu faslı yaptıktan sonra konuya geldik.

Hayli karışık bir mesaj trafiğimiz oldu, ama tarihçeden başlamak istiyorum.



Kemal Çevik
13 yıl önce - Cum 30 Hzr 2006, 02:13
British Leyland


Bu karmakarışık bir evlenme boşanma hikayesi. 1900'lü yıllardan itibaren birleşen, ayrılan bir sürü otomotiv ve demir çelik şirketi 1968 yılına  gelindiğinde 4 grup olarak kalırlar:

BMH (British Motor Holdings) en son 1966'da Press Steel, otomotiv sektörüne saç ve kaporta parçaları üreten, Jaguar ve British Motor Corporation, Austin, Morris, Voleseley'den oluşan, Rover ve Triumph, Standart, Dawson markalarını barındıran Leyland.

Bunlardan devasa bir grup doğar: British Leyland Motor Corporation, daha sonra 1975'de British  Leyland Limited adını alır. Ancak bu "mutluluk" uzun sürmez 1980'lerden itibaren bu poligami dağılır, kimisi FORD ile flört eder, kimisi BMW ile yaşamaya başlar. Aslında işin bu tarafı bizi pek ilgilendirmiyor, bu karagaşanın içinde bizim için önemli olan British Motor Corporation, ile Leyland Motors.

British Motor Corporation, yani "bizce BeMeCe" 1964 yılında İzmir'de üretime başlamıştır bile. BMC önde gelen bir ticari araç (kamyon, kamyonet) ve traktör üreticisidir o yıllarda özellikle Ingiliz Uluslar Topluluğu'nda. Leyland ise hatırı sayılır bir otobüs üreticisi. Ne var ki her ikisi de bu çevrenin dışına çıkıp dünya çapında olmak istemektedirler.

Her ikisi de soldan akan trafiğe göre araçlar üretmekte oldukları için, bizim gibi sağdan çalışan ülkelerde tanınmamakta, tanınsalar da ellerinde model ve üretim yapacak fabrika yoktur. BMC'nin Türkiye'yi seçmesinin en önemli iki nedeninden biri bizim kamyon cenneti olmamız, diğeri de bizde üretip soldan direksiyonlu pazara üretim yapacak bir yer bulmak imiş. Nitekim bugün farklı sermaye yapısında olsa da bu amaca BMC Sanayi ve Ticaret A.Ş. ulaşmış bulunmakta.

Aynı dertten muzdarip Leyland'ın elinde ise soldan direksiyonlu, sağdan direksiyonlu başka hiçbir modele benzemeyen bir proje 1965'den beri hazır ve nazır olmasına rağmen satacak hiç bir müşteri bulamamışlardır. taa ki.....


Kemal Çevik
13 yıl önce - Cum 30 Hzr 2006, 02:57
Levend


Levend 1920'lerde Avusturalya'da yaygın olarak kullanılan bir erkek adı. BMC'nin ürettiği ilk hafif ticari aracın markası da aynı zamanda. Büyük olasılıkla FIAT/MURAT ses benzeşmesini BMC'nin Avusturalya'lı ortakları da düşünüp LEVEND 'i marka olarak kullanmayı seçmişler.

BMC ile Leyland'ın aynı grupta buluştuğu sıralarda IETT otobüs ihalesi açıyor. Artık İzmir'deki fabrikanın da sahibi olan Leyland fırsat bu fırsattır diye atılıyor ortaya. Planı elindeki projeyi gerçeğe dönüştürmek ve soldan direksiyonlu bir modeli pazara sürmek, hayali bunu İzmir'de üretmektir.

Burada bir parantez açalım. Leyland o güne kadar bir tek Hollanda için 1962'de 125 adet soldan direksiyonlu otobüs üretmiş, ancak mevcut tesislerde bu üretimi yapmak tam bir felaket olmuştur. Maliyet umulanın çok üstüne çıkmış, aksayan üretim diğer müşterilerin küsmesine neden olmuş.

Hayal etmek iyidir hoştur da, İzmir'de üretim yapmak o devirde kolay değildir, araçlar CKD yollansa bile doğru dürüst bir montaj yapmak henüz mümkün değildir. Türkiye'de yan sanayi henüz üretime/montaja ayak uyduracak düzeyde değildir. Bombeli ön camdan koltuklara, perçinden tavan sacına kadar herşeyin taşınması gerektiği  anlaşıldığında ihale kazanılmıştır bile.

Çaresiz Dover fabrikası kurban seçilir ve üretimin iki parti halinde burada yapılmasına, araya sıkıştırılmasına karar verilir. Colin beyin mesajlarından anladığıma göre de soldan direksiyonlu araçlara verilmiş olan Levend markası belki de bir gün üretimi Türkiye'de yapılır diye bu modele de verilir.

Bildiğiniz gibi özellikle üretim miktarı düşük olan ticari araçlarda yeni bir modele geçilirken eğer teknolojik olarak miadını doldurmamışsa bir öncekinin alt yapısı, karoseri parçaları özellikle 60'lı yıllarda mümkün meretebe korunur, maliyetler aşağı çekilmeye çalışılırdı, ancak bizim Leyland'lar bir ilk olduğu, ve bir imaj yaratılmak istendiği için sağdan direksiyonlu kardeşlerinden oldukça farklı bir yapıya ve çizgiye sahipmişler. Bunu kim mi söylemiş.....



ümit 806

13 yıl önce - Cum 30 Hzr 2006, 11:54

Alıntı:
Bu ayın başında ise  şu günlerde emekli olacak olan  öğretmen Colin Greth’ten bir mesaj geldi, şöyle başlıyordu

« Dear Kemal, are you from Turkey, particularly from Istanbul… ».

Ne yalan söyleyeyim, gözlerim sulandı inanın. Bizim için olduğu kadar Avrupalı için de İstanbul ile özdeşleşmiş demek ki bu araçlar. Kılpayı yetiştim ben bu otobüslere.

Gazetelere tam sayfa ilan verelim, elbet bir yerden bir tane çıkar yahu.


M.Ali Sade
13 yıl önce - Cum 30 Hzr 2006, 22:10

Kemal bey ,
1970 li yıllarda Leyland'ın 6x4 (Türkiye'de ilkti) Super Comet modeli bir de kamyonu Mersin de üretilmişti.Fiber-Glas kabinli ve oldukça güçlü bir kamyondu.Bunun hakkında da bilginiz var mı?



Kemal Çevik
13 yıl önce - Cmt 01 Tem 2006, 00:17

M. Ali bey,

Kamyonu hatırlıyorum, reklamları bile gözümün önünde, ama sanırım bu BMC'nin değil, Çukurova grubunun üretimiydi, daha sonra grup BMC'yi alınca herhalde İzmir ağırlıklı üretim yapıldı. Yarı tahminden öteye geçmeyen bu biligiden başkası yok ne yazık ki elimde.

Görüşmek üzere
Kemal ÇEVİK


yasar22
13 yıl önce - Cmt 01 Tem 2006, 00:32

M.Ali bey, Kemal bey,

Bahsetmiş olduğunuz Leyland Commet böyle bir şeymi acaba?

http://ccmv.fotopic.net/p28528898.html


M.Ali Sade
13 yıl önce - Cmt 01 Tem 2006, 05:19

Yaşar bey,
Hayır değil,bu da değişik ve yurdumuzda görünmeyen alçak kasalı (low bed) bir model.Bizdekinin kupası aşağıdaki linktekinin aynısıydı.Ancak bunun 6x4 olanıydı.

http://ccmv.fotopic.net/p28553647.html



sayfa 1
123 ... 888990   sonraki »
ANA SAYFA -> ULAŞIM