Ana Sayfa 1 milyon Türkiye fotoğrafı
Bursa'nın Çeşmeleri
123 ... 171819   sonraki »

ANA SAYFA -> BURSA
cevap yaz
(üye olmadan da mesaj yazabilirsiniz)
sayfa 1
Ebru K.Türk
11 yıl önce - Pzr 09 Nis 2006, 20:15
Bursa'nın Çeşmeleri


Bursa'nın Çeşme ve Su Şebekesi Tarihi

BURSA'yı kuran, bilhassa ilk içme suyu şebekesini yapan Kartaca Kumandanı (Hannibal) Anibal’dir. Bursa’nın ilk kurulduğu yer, Hisar, Orduevi ve civarıdır.

Pınarbaşı Menbaına göre; Anibal’in kurduğu künk şebeke, günün ihtiyaçlarını karşılamak için Osmanlılar ve Cumhuriyet devirlerinde genişletilmiştir. Şehir büyüyüp Hisar’ın dışına yayıldıkça Pınarbaşı Menbaı ihtiyaca cevap vermemeye başlamıştır. Bu durumda Şehrin su ihtiyacı Uludağ’dan karşılamıştır.

Başkent, Edirne ve İstanbul’a taşınmadan evvel, Bursa’da iken, şehrin bugünkü belediye hizmetlerini kadılar ve devletin başı olan padişah yapar veya yaptırırdı. Payitaht, Edirne’ye oradan da İstanbul’a taşındıktan sonra bu hizmetleri diğer devlet hizmetleri ile beraber kadılar yürütmüştür.

 


 
Dünya'nın en eski evden eve su şebekesine sahip Bursa Çeşmelerinden örnekler..



Yalnız şehrin su ihtiyacı karşılamak mahalle bazında olup, bu görev de aslen mahalle muhtarlarına aitti. Mahalle muhtarı,  yetecek miktarda suyu bulup mahallesine getirir ve gerekli yerlere sokak çeşmesi yapardı. Eğer suyun debisi fazla ise evden eve akan geleneksel Bursa çeşmesi tipinde şebeke yaptırırdı. Evden eve akan çeşmenin dağarından (bir nevi çeşme yalağı) herhangi bir kapla dışarı alınan su, komşuya giden akar suyu kirletmemek için dağarın dışında kullanılırdı. Suyun isalesi, şebekenin yapılması ve bakım masrafı, muhtar tarafından mahalleliden toplanan ve mahalle sandığında bulunan paradan karşılanırdı. Eğer bulunan su  çok fazla ise, su komşu mahallelerle birleşilerek  getirilirdi. Böyle durumlarda  suyun isale ve işletme masrafı da mahalleler arası kurulan 'Mahallat Komisyonu' tarafından karşılanırdı. Bunun dışında, Türk ve İslam örf ve adetlerine göre hayır için mahallelerde sokaklara su getirip çeşme yapan kişiler bulunmaktaydı.



Geleneksel Bursa Çeşmelerinin Çalışma Prensibi



Projesi 1905 yılında, devrin Bursa Valisi Reşit Mümtaz Paşa tarafından yapılan Gökdere İsale Hattı ve Şebeke inşaatının bitimine kadar Bursa’nın su ihtiyacı bu şekilde karşılandı. 1911 yılında tamamlanan çalışma ile ; bir dere kaptajı, dere geçit köprüleri ile beraber 1500m. İsale hattı, bir filtre, iki adet 1000 tonluk depo,  75 km. şebeke hattı ile 150 adet sokak çeşmesi faaliyete geçmiştir.



En son Ebru K.Türk tarafından Pzr 07 May 2006, 21:30 tarihinde değiştirildi, toplamda 1 kere değiştirildi


ugursurmeli
11 yıl önce - Pzr 07 May 2006, 20:33
Bursa'nın Çeşmeleri...




 

(+)



Emir Sultan Çeşmesi (Yıldırım)

Emir Sultan Camisi avlusunda, batı merdiveninin altında bulunan çeşme, kitabesinden öğrenildiğine göre 1851 yılında yaptırılmıştır. Banisi bilinmemektedir. Kitabede;

Maşallah
Sarf-ı makdur eyleyip bir zatı âli eyledi çeşmesar-i bi’r-i cudinden revan-ı ma’i tahur
Eyleyen def’i atş bu ayni cariden desün sahibin ya Rab emin eyle ilâ yevmin nüşur
Eyleyip tarsîn-i cevherle dedim tarihini nuş iden bu âbdan dil teşnegân bulsun sürur 268 (1268) yazılıdır.





 

(+)


 

Darüssaade Ağası Çeşmesi (Yıldırım)

Emir Sultan Camisi’nin köşesinde bulunan çeşmeyi 1743 yılında, aynı zamanda camiyi de onaran Darüssaade Ağası yaptırmıştır. Hamam Sokağı başındaki bu çeşmenin nesih yazılı 80x80 cm. ölçüsünde kitabesi bulunmaktadır.

Kitabe;

Kâtib-i darüs-seade menbaı aynı ata ya’ni hemnam-ı rusül cuyinde birr-ü sevab
Yüz sürüp er veliyyünnimete akdı çü su böyle ra’na çeşme ihya ettiğim ayn-ı savab
Böyle nice hayr tevfik ede banisin Huda merkezinde ede izzile mekin-ü kâmyab
Ni’meta dedi bu yekta mısra tarihile gel Muhammed aşkına bu çeşmeden iç âb âb nâb 1156 (1743)





 

(+)


Zehra Hanım Çeşmesi (Yıldırım)

Emir Sultan Camisi’nin merdivenlerinin solunda, üç gözlü büyük bir çeşme olup, kitabesinden Beytülharem Suresi Emini Hacı Mustafa zevcesi Zehra adına Fatma hanım tarafından 1838 yılında yaptırılmıştır. Ayna taşındaki talik yazılı 50x110 cm. ölçüsünde kitabesi bulunmaktadır:

Nâzır-ı Filibe emin-i sure-i beytil harem ya’ni el-hac Mustafa Ağa’yı memduh-us sıfât şehr-i Bursa’da müsellim olduğu hengâmdan
Zevcesi hem nam-ı Zehra kıldı terki mimkinat oldu bab-ı Sultan-ı Emire canşin pişgâh-ı merkadinde akdı bu kand-ü nebat (Nöbet şekeri)
Oldu icra bunda bu âb-ı hayat can feza kıldı şadan sanki Ervah-ı şehidân-ı Fırat ta ki reyyan eliyle atşanı bu nevselsebil
Defterinden eylesün her karta mahvi seyyi’at kilk-i Zaiktan bu mervarid (inci) İzzet-tarih akdı nev buldu ruhu Fatma hanım bu madan nev hayat 1254.

Fatma Hanım’ın mezarı çeşmenin bitişiğindedir.



 

(+)



 

(+)


Beşir Bin İbrahim Çeşmesi (Yıldırım)

Emir Sultan Mezarlığı yakınındaki bu çeşmeyi Beşir Bin İbrahim isimli bir kişi 1743 yılında yaptırmıştır. Çeşmenin üzerinde nesih yazı ile kitabesini de aynı kişi yaptırmıştır. Bu kitabede;

Hâzin-i gencine-i mahremsaray-ı saltanat bende-i makbul-i hâss-ı hazrat-ı Mahmud Han, pür himem Beşir Ağa kim oldu hüsnü hatla
Hoşnüvisan-ı cihan içre müşarün bil-benan celb-i hayr için veli ni’meti Şahinşehe böyle dilcu çeşme bünyad etti sami mekân
Hem Emir Sultan’ın ez cümle ravan-ı pakini eyledi hakka ki bu ziyba eserle şadıman sâyei lüftunda Mevlâ şehriyar âlemin
Nail-i ecreyleyip olsun mekin-i kârman yek kalemden yazdı Ni’met bi nukat tarihini çeşmesarında Beşir Ağa eder Kevser revan 1156
Ketebehu-l-fakir el-muhtac ilâ rahmeti Rabtihil-kadir Hâzin-i Şehriyari Beşir. Şairi Ni’met, Hattatı Beşir Ağa’dır. Yazılıdır.


ugursurmeli
11 yıl önce - Pzr 07 May 2006, 20:55
Bursa'nın Çeşmeleri...


Ulu Camii Çeşmesi (Heykel)

 
 


 


 

(+)




Mert Doğan
11 yıl önce - Pts 08 May 2006, 14:26

Bu çeşmeleri görünce eskiden her sokak başında varolan çeşmeler aklıma geldi. Bursa halkı eskiden pek çok şeye para vermek nedir bilmezdi.Çok çok garip gelirdi bazı şeyleri satın almak. Mesela asla dut ve şeftali yemek için para verilmezdi. Aynı şey Su içinde geçerliydi. heryerde buz gibi suyu akan çeşmeler vardı. Şimdi pek çoğu kapandı gitti.Evliya çelebinin seyahatnamesinde Bursa hakkında söylediği bir sözü aklıma geldi.

"...Velhasıl Bursa sudan ibarettir..."


K.Oktar ARKIN
11 yıl önce - Pts 08 May 2006, 15:32
/


Ah bide restore edilip temizlenseler....



sayfa 1
cevap yaz
(üye olmadan da mesaj yazabilirsiniz)
123 ... 171819   sonraki »
ANA SAYFA -> BURSA