Ana Sayfa 930 bin Türkiye Fotoğrafı
ümit 806

8 yıl önce - Pzr 16 Nis 2006, 14:28
İstanbul cadde ve sokak levhaları ve kapı numaraları


Evet efendiim, nihayetinde otobüs tabelaları sebebi ile İETT ve otobüs merakına dönüşen oldukça eski, taa küçüklüğümden kalma bir merâkım da, cadde - sokak levhaları ile kapı numaraları idi.

Annemin Beykoz'da oturan rahmetli teyzesi İlhan Hanım, ben daha çok küçükken ışıklı şeylere, sayılara vb. olan ilgimi farketmiş. Benim hatırlamadığım bir anısını da sürekli anlatır dururdu. Ben daha 3 - 4 yaşlarımda iken bir kaç gün bizde kalsın diyerek beni yanlarına almışlar. Bir Cumartesi günü pazara giderlerken ben "ben pazara gelmek istemiyorum" diye tutturmuşum ve beni istemeyerek de olsa evde bırakmışlar. Bu iki yaşlı ve tonton insan akılları evde kaldığından pazar alışverişinden pek verim alamadan eve dönmüşler. Döndüklerinde ben saatli maarif takvimin yapraklarından makasla kestiğim büyük büyük rakamları yalayıp kapılara yapıştırarak numara vermekle meşgulmüşüm. Rahmetli nineciğim o zamandan kadranlı saate bakarak saati üç aşağı beş yukarı söyleyebildiğimi, sayıları bildiğimi, okumayı ise bir iki yıl sonra TRT1'deki köylülere okuma yazma öğreten akşam programından öğrendiğimi söylerdi. Ben bunları hatırlayamıyorum.

Kapı numaralarına olan merâkım ileriki yıllarda da sürdü. Annemin aldığı pastel boyaların mavi renklisi ile defterden yırttığım sayfalara kapı numaraları yapardım.

Yine okul sayesinde tanıştığım suluboya ile ilk denediğim şey yine bir kapı numarası yapmaktı.

Dedemlerin o zamanlar Beykoz'a bağlı olan Hüseyinli Köyü'ndeki evinde kapı girişinin iki  yanında iki ahşap duvar vardı ve bunun üzerine eliptik şekilli, bordo renk üzerine beyaz boyalı 59 ve 63 numaraları çakılıydı. Evin yeni numarası ise 27 olmuş, bu numara kapının yanına yağlı boya ile boyanmıştı. Dedem bu ahşap duvarları yıkıp briketten duvar örerken o kapı numaralarını istedim. Elindeki keserle yaptığı pratik bir hamle ile iki numarayı da söktü. Fakat amcamın oğlu numaralardan birini isteyince neredeyse pırıl pırıl olan 63 numarayı ona, beyaz yazı kısmı hariç her tarafı paslı olan 59 numarayı da bana vermişti.

Amcamın oğlu o zamanlar muşmula dediği bir meyveye tavuk tüyü saplayıp havaya atmayı çok severdi. O kapı numarasının çivi deliğine de saman balyalarından kopardığı bir tel dolayıp havaya savurmaya başladı. Çok geçmeden 63 numaranın serüveni komşu evin çatısında son buldu.

Ben elimdeki 59 numarayı sürekli yıkıyor, sanki pas çıkınca altından numara cillop gibi çıkacakmış hissi ile beyhude çabalıyordum. Annem paslı tenekelerle bu kadar uğraşmamı istememiş olsa gerek, elimden kaptığı gibi numarayı dedemin ahırın camından kürekle dışarı attığı gübre yığınının içine gönderdi.

İşte böyle sevgili wow'cular. Geçenlerde babamla Cerrahpaşa'ya giderken Taksim civarında o kapı numaralarından gördüm. "Hah" dedim, "wow'lık bir konu daha". Sonra az ileride bu kapı numaraları ile kardeş sayılabilecek sokak levhalarından gördüm. O sokak levhalarından görmeyeli de yıllar olmuştu. Taksim civarına gidip resim çekmeyi kafaya koydum.

Geçen hafta ani bir iş çıktı ve Taksim'e gidemedim, fakat işyerinin bulunduğu Şişli Halide Edip Adıvar Mahallesi'nde bir gezinti yaptım; geçen pazar günü bazı arkadaşlarla görüşmek için gittiğimiz Küçükayasofya Camii çevresinde resimler çektim. Dün de Taksim çevresindeydim. Daha sonra bir abiye uğradım ve bir vesile ile konu buraya geldi ve çektiğim resimleri kendisine gösterdim. Bana bu tür eşyaların antikacılarda bulunabileceğini söyledi. Gidip bir antikacıdan iki tane kapı numarası aldım. Dayanamayıp antikacıya da makinedeki resimleri gösterdim tabi. Adam gördüğü bir sokak levhası resmi üzerine "Bunların temizleri 100 $'dan başlayan ve tabelanın büyüklüğüne göre gitgide artan fiyatlara gidiyor" dedi.

Evet. Şimdi elimde biriken resimlere geldi sıra...



(+)

Bu sokak levhaları benim hatırladıklarımdan en eskileri. Sokak levhasının altındaki ok tek yönlü. Bu ok sokağın oradan başladığını gösteriyor. Sokağın ortasındaki bir üç yolağzında olsaydı o tabelada iki ayrı yöne iki kısa ok olacaktı ve okların ortasında da bir nokta...

Bu sokak levhaları ile kardeş kapı numaraları da şöyleydiler :




Daha sonra Mavi boyalı, beyaz çerçeveli sokak levhaları ve kapı numaraları gelmiş olmalı. Bu levha ve numaralar da ben küçükken var idiler.



(+)


Bu sokak levhaları ile kardeş kapı numaraları da aşağıdakiler gibiydi :

Şeklen bunlara benzeyen fakat genellikle renk ve yazı fontları farklı olanları da vardı ve bunlar genellikle köylerde falan olurdu :


Daha sonra, 1988-90 yılları arasında olsa gerek, bu son sokak levhaları ve kapı numaraları takılmaya başlandı. Ben o zamanlar ortaokuldaydım ve Altunizade'de, Burhaniye Mahallesi'nde oturduğumuz zamanlardı. Ellerinde matkap, çantalarında alüminyum gibi duran numaralar ile mahallemizi kapı kapı gezip bunları takan işçileri hatırlıyorum..



(+)


Bu levhalarla birlikte takılan kapı numaraları da şunlardı:


Bu yukarıdaki kapı numaralarının mavi beyaz yerine metalik üstü siyah modelleri de mevcut. Bu numaralar pek çok semtte hâlen görevlerini sürdürmekteler.

Bu da Küçükayasofya civarından yeni bir sokak tabelası :



Bu aşağıdaki evler de değişik zamanlarda kapı numarası çakılan bol numaralı evlerden...


(+)



(+)


Ümraniye Belediyesi bir kaç yıl önce plastik ve numaraları çıkarılıp takılabilen kapı numaraları üretip ilçe genelinde eski numaraları söktü ve yerlerine bu ruhsuz, estetiksiz plastik şeyleri taktı. Eminönü Belediyesi ise kapılara Mahalle, sokak ismi de yazan kapı numaraları çakmış ama eski numaralara hiç dokunmamış.

Son 10 yıl içerisinde ise köşebaşlarına dikilen metal direklere monte edilen sokak levhaları yaygınlaştı.


Murat Erol 2
8 yıl önce - Pzr 16 Nis 2006, 23:55

ben de  kapı  no ve cadde/sokak levhalarını  fotoğraflarım . En küçük  no 1/2 bende :)Başka  yok mu  bu konu ile ilgilenen?


Rifat Behar
8 yıl önce - Cmt 22 Nis 2006, 20:23

Bu konuyla direk alakalı değil ama, Türkçe'nin doğru kullanılışı açısında
bimem ne Sokak değil bilmem ne SOKAĞI şeklinde yazılmalı. "Bilmem ne Cadde" değil "Bilmem ne Caddesi" şeklinde yazıldığı gibi......

Bu konuda TOMBAK dergisinin eski bir sayısında tafsilatlı bir makale vardı. Bir koleksiyoner koleksiyonunu tanıtıyor. İlgilenenlere....


simon

8 yıl önce - Prş 01 Hzr 2006, 00:26

Konuyla ilgili iki fotoğraf.






En son simon tarafından Prş 01 Hzr 2006, 00:42 tarihinde değiştirildi, toplamda 1 kere değiştirildi


ümit 806

7 yıl önce - Sal 09 Oca 2007, 13:23

Önceki akşam Fındıklı civarında bir evde şu aşağıdaki levhaya rastladım.


Üstte Dersa'âdet Elektrik Şirketi yazıyor. Antika değeri epey yüksek bir levha olmalı.


Armağan Örki
7 yıl önce - Sal 09 Oca 2007, 21:26

İstanbul değil ama; Kuşadası/Güzelçamlı'dan bir bahçe giriş kapısı:


ümit 806

7 yıl önce - Cmt 13 Oca 2007, 01:35

Alıntı:
ben de  kapı  no ve cadde/sokak levhalarını  fotoğraflarım . En küçük  no 1/2 bende


Ben daha küçüğünü buldum, 2/7.


Değişik fontlu iki tane daha:


Eski bir sokak levhası daha:



Eskiden bu kapı numaralandırma işine daha çok özen gösteriliyormuş sanırım, her bina için gereken tek tek saptanıp emaye fırınına öyle sokulmuş. Aynı bina için iki farklı zamanın numaralandırması.. hangisi daha güzel siz karar verin




Necdet Cevahir
7 yıl önce - Pts 12 Şub 2007, 21:25

Arkadaşlar bende eskilerden birşeyler buldum nette. Umarım beğenirsiniz..

Eski İstanbul Sokak Tabelaları ;

 
1880' lerden sonra İstanbul' da kurulan sigorta şirketlerinin
konak ve binaları süsleyen levhaları.

   

1913 yılından sonra İstanbul' da Dersaadet Elektrik Şirketinin
kullandığı elektrik kapı levhaları.

 
Numerotaj memuru Osman Nuri (Ergin) Taksim alanının köşesindeki
su makseminin duvarına, Cadde-i Kebir tabelasının yerine "İstiklal Caddesi"
yazılı yeni tabelayı mıhlıyor. 1927

 
Ve o mevkide umumi telefon bulunduğunu belirten bir levha


ümit 806

7 yıl önce - Pts 26 Şub 2007, 01:17

Kasımpaşa civarındaki Küçük Piyale Mahallesi'nden

1.) Emaye kapı numarası levhasına numara şablonla yazılmış.


2.) Daha çok Eminönü ve Fatih ilçelerinde rastladığımız, yeni kapı numaralarıyla uyumlu sokak levhaları Beyoğlu ilçesinde de yavaş yavaş kullanılmaya başlanmış.


Peki, bu yeni sokak levhaları ve kapı numaraları bütün ilçelerde bir standarda mı girecek ? Eğer öyle olacaksa bu çok iyi, fakat diğer ilçe belediyelerine bu konuda bilgi verilmesi gerekmez miydi ? Zîrâ Ümraniye Belediyesi 10 yıl önce dikilen ve artık çürümeye başlayan sokak levha direklerini ve bununla birlikte sokak levhalarını yenileyeli daha 2 ay bile olmadı.


Ali Melih Atafırat

7 yıl önce - Pts 26 Şub 2007, 01:30

Necdet Bey'in göndediği TELEFON tabelası 70'li yılların başına kadar telefon kulübelerinin üzerinde vardı. Bu levhayı kim yapmış bilmiyorum, ama çok güzel bir zeka ürünü olduğu muhakkak. Telefonu icad eden  Graham Bell'in soyadını (çan) kullanmış.

Selamlar

Ali Melih Atafırat


cevap yaz
(üye olmadan da mesaj yazabilirsiniz)
Ana Sayfa -> İSTANBUL - Haberler ve Sohbet