Oktay Kasman
16 yıl önce - Sal 06 Mar 2007, 03:54
Hayata başladığım ve halen yaşamakta olduğum Kurtuluş Semtinde 1940 lı yıllardan kalan en eski kişilerden biriyim.Topu topu on kişi ya kaldık ya da daha az.Tahta Binadaki Kurtuluş İlk Okulunun (49.İlkokul) üç sınıf olduğu,Tramvayın tek ray üzerinde çalıştığı,Bozkurt Caddesinin Tepealtı civarında bittiği,kalan yerlerin hep bostan olduğu,ikinci cihan harbi zamanında Okmeydanında Projektörlerin geceleri uçak aramak maksadı ile karanlık gökyüzünde dolaştığı,Kurtuluşta Camii olmadığı için Feriköy Camiinin kandillerine bakıp Kurtuluşta iftar açıldığı yıllardı.Okmeydanı ve daha gözün görebildiği yerlere kadar kırlık,yeşillikti.İnsan sayısı az olduğu için bütün yerliler birbirlerini tanır,yabancılar hemen belli olurdu.Nerdeyse roman yazacak kadar hatıralar geçmişte kaldı.Simon beyin çekmiş olduğu harika fotoğraflardaki Kurtuluş Caddesinin büyük bölümü yoktu,o yeni apatrmanların yerinde o zamanlar önleri bahçeli,iki katlı evler vardı.Cadde 1970 lere kadar Parke taşları ile kaplıydı.Aradan 60 yıl geçti,çok şeyler değişti,(Oktay Akbal ın Romanındaki gibi;Önce Ekmekler Bozuldu.) İnsanlar değişti Kurtuluşta, bütün İstanbulun eski semtlerinde olduğu gibi.Sonra her şey.Bu gün hala Kurtuluş,Şişli Kazasına bağlı,daha mütevazi kişilerin yaşadığı bir yerleşim alanıdır.Ama asla Varoş değildir.
Kurtuluşun Tarihi
Kurtuluş adı bu semte 21.Ocak.1929 gecesi meydana gelen yangından sonra Belediye tarafından verilmiştir.Semtin Tatavula,Taula,Tatagula,Tataulon gibi değişik adları olmasına karşın 19.Yüzyıl ortalarındaki söyleniş şekli Tatavla olmuştur.Cenevizlilerin atlarının ahırlarının burada bulunmasından dolayı At Tavlasından geldiği sanılmaktadır.İstanbulun Fethinden sonra bu semte yerleşim,Kanuni Sultan Süleyman devrinde, 1530 lu yıllar arasında başlamıştır.Seferden dönen Osmanlı Donanmasının esir alıp getirdiği,gemicilikten iyi anlayan Rum kökenli korsanları,Kasımpaşa Tersanesinde çalıştırmaya başlamışlardır.Tersanede bir müddet çalıştırdıkları bu esirler itimat kazandıktan sonra azat edilirler,Kasımpaşaya en yakın yer olan Tatavlada Mahalle kurarak ikamet ederlermiş.Özellikle 1566 yılında Sakız adasının fethinden sonra gelen Sakızlı gençler,geri dönmeyerek İstanbulda yaşayan yerli Rum kızları ile evlenerek Tatavlaya yerleşmişlerdir.Rumların çokça uğraşarak aldıkları 1793 tarihli bir fermana göre de Tatavlaya Rumlardan başka bir milletin yerleşmesi yasaklanmıştır.Bu durum 20.Yüzyılın ilk yarılarına kadar yürürlükte kalmıştır.Kaynak;Orhan Türker.Osmanlı İstanbulundan Bir Köşe Tatavla.
|
