Enerji yatırımları ve özelleştirmeleri

[Deniz Gerçekçi]

2006 yılımızın sıkıntısız geçmesi dileklerimle.

 Belki ayrı başlıklar altında birkaç yazı var bu konu hakkında ama, insanlığın varoluşunu devam ettimesi için gerekli, tüm yatırımların, gelişmenin temel sağlayıcısı enerji sektöründe neler olup bittiğinden biraz da özelleştirmelere değinerek birkaç haber.

 Öncelikle, enerjide elektrik dağıtımı ve özelleştirmesi hakkında birkaç bilgi vermek istiyorum.
 
Öncelikle şunu kabul etmemiz gerek, devlet bu işi beceremiyor, yıllardır kaçak ve kayıp elektrik oranı yüksek.

 Dağıtım özelleştirmeleri, tüm halkı çok ilgilendiren, bazılarına çok yarayacak, bazılarını çok üzecek bir gelişme olacak. Etkin denetim, etkin yasalar sonucu enerji sıkıntımızı büyük oranda giderecek. Yıllardır kaçak elektrikten yakınır çoğumuz ve bu nedenden dolayı elektriğin yüksek fiyatından. Halkı direk ilgilendiren yönü, dağıtım şebekelerin özelleştimeleri ile bu kayıpların çok çok düşmesi belki sıfır olması ve elektriği önlenen kaçak oranında ucuza alabilmemiz tabi kaçak elektrik kullananlar buna üzülecek.
 
  Tabi tüm halka olan toplu yararı da, kurumların, sanayinin elektriği çok daha ucuza mal etmesi ve girdilerinin düşmesi sonucu dünya ile fiyatta ve kalitede daha çok rekabet edebilir hale gelmesi. Enerji birim fiyatını düşürmeliyiz, kayıpları önleyeceğiz, ucuz ve çevreci enerji kullanacağız ve dünyayla rekabet edebileceğiz.
 
  Bugün dünya, dağıtım şebekesi özelleştimelerini 90'lı yıllarda tamamlanmıştır ve devlet artık, serbest piyasa ekonomisini gereği olarak elini bu sektörden de çekmiştir, verimlilği arttırmıştır.
 
  Evet özelleştime sattım oldu diyecek birşey değil gerçekten çok önemsenmesi gerek, eniye boyuyla tartışılması gerek, özellikle de stratejik özelleştimeler ve yasaların özel şirketleri yanlış yapmayacak şekilde yönlendirmesi gerekli, dünyada enerji özelleştirmelerinde bu tür sorunlar olmuştur, halk sıkıntıya düşmüştür ama etkin denetim, yasa, eleştiriler bu riski ortadan kadıracaktır.
 
Sonuç olarak, enerji en çok ihtiyaç duyduğumuz temel faktör ve bu yüzden doğalgaza, fosil yakıtlara milyarlarca dolar ödüyoruz her yıl, Ülkemin fosil yakıtlardan elektriği elde etme oranı yüzde 80'lerde yüzde 20 ye yakını hidroelektrik, küçük miktar da diğer enerji kaynakları kullanılmakta. İşte bu bağlamda üretilne elektriğin israf edilmemesi çok önemli bir rol üstlenmekte ve dış kaynaklara bağımlılığımızı direk olarak azaltmaktadır.

Yapılan bu özelleştirmelerin sadece bir devir, en fazla 49 yıllık işletme hakkı verilmesi, Devletin yaşanan bir olumsuzlukta, etkin işletememe devam ettiğinde her an özellştirilen bu dağıtım şebekelerine bedelsiz el koyma yetkisi olduğunu hiç bir zaman unutmamlıyız.

Kaynaklar:
http://www.oib.gov.tr/ypk_strateji_belgesi.pdf ( Neden elektrikte özelleştirme)
http://www.eia.doe.gov/emeu/pgem/electric/ch4l4.html
http://multinationalmonitor.org/hyper/issues/1989 ...gold.html( Bir yabancı gözünden Türkiye ekonomisi ve elektrik özelleştirmesine birkaç atıf)
http://jubileesouth.org/news/EpZlEkkEkEzoYeOfYF.shtml
http://energylinx.co.uk/distribution_network_operators.htm
http://www.oib.gov.tr/baskanlik/mevzuat.htm (Özelleştime kanunları)
http://www.oib.gov.tr/program/uygulamalar/ok_faal ...gileri.htm ( Enerji özelleştirmelerinde yıllık faaliyet verileri)

Jeotermal, fosil yakıt, güneş, hidrojen, rüzgar,hidro, vs hakkında yenilikleri duymak ve dile getirmek dileğiyle.

[Başdoğan]

Resmi Gazete’de yayımlanan 2006 Yılı Yatırım Programı’na göre, yatırımlardan aslan payını ulaştırma sektörü alacak. Sektöre bu yıl 5 milyar 395 milyon YTL tutarında yatırım yapılacak. Programa göre devlet bu yıl, toplam 17 milyar 521 milyon YTL tutarında yatırım yapacak. Programda genel ve özel bütçe kapsamındaki kamu idareleri, bilgi amacıyla toplama dahil edilmeden düzenleyici ve denetleyici kuruluşlar, iktisadi devlet teşekküller ve KİT’ler ile bunların bağlı ortaklıkları, sosyal güvenlik kuruluşları, döner sermayeli kuruluşlar, İller Bankası, fonlar ve büyükşehir belediyeleri ile Özelleştirme İdaresi Başkanlığı tarafından gerçekleştirilecek yatırım projeleri sektörel bazda düzenleniyor. Yatırım Programı’nda ortalama dolar kuru 1.4184 YTL, ortalama euro kuru ise 1.7863 olarak dikkate alındı. Köye yönelik hizmet yatırımları için bu yıl 600 milyon YTL’lik ödenek ayrılırken, bunun 102 milyon YTL’si toprak ve küçük su kaynaklarını geliştirme, 300 milyon YTL’si köy yollarına, 180 milyon YTL’si köy içme sularına, 18 milyon YTL’si ise köy kanalizasyonlarına harcanacak.

Sırada enerji var
Sektörel bazda yatırımlara bakıldığında ise 2006 yılında yatırımlardan aslan payını ulaştırma sektörünün alacağı görülüyor. Nitekim, bu yıl ulaştırma yatırımları için 5 milyar 395 milyon YTL tutarında yatırım yapılacak. Yatırım bütçesinde enerji için 2 milyar 489 milyon, eğitim için 2 milyar 446 milyon, tarım için 1 milyar 336 milyon, sağlık için ise 1 milyar 242 milyon YTL ayrıldı. Genel ve özel bütçeli kuruluşların yapacağı toplam 12 milyar 118 milyon YTL tutarındaki yatırımın 2 milyar 625 milyon YTL’si DSİ tarafından gerçekleştirilecek. Karayolları Genel Müdürlüğü 1 milyar 689 milyon, Milli Eğitim Bakanlığı da 1 milyar 228 milyon YTL yatırım yapacak.

Yatırım rekoru THY’de
Özelleştirme kapsamında yer alan kuruluşlar içinde ise yatırım rekoru 700 milyon YTL ile THY’de olacak. Bu yıl toplam 1 milyar 455 milyon liralık yatırım gerçekleşeği bu alanda, TEDAŞ 485 milyon, Petkim 120 milyon, TEKEL 80 milyon, Şeker Fabrikaları 33 milyon YTL, Yeniköy Elektrik Üretimi A.Ş. de 17 milyon YTL tutarında yatırım yapacak. Denizcilik İşletmeleri 12.5 milyon YTL, Kemerköy Elektrik Üretimi A.Ş. 8 milyon YTL yatırım planlarken, Sümer Holding’in yatırımı 100 bin YTL’de kalacak.

Kaynak: Türkiye gazetesi

[Deniz Gerçekçi]

Özel sektörden bir HES yatırımı haberi vermek istiyorum.

Kumköy santrali ihalesi IC İçtaş'ın

Samsun'da kurulacak Kumköy Hidro Elektrik Santral (HES) üretim lisansı ihalesinde en yüksek teklifi 37 milyon 551 bin YTL ile IC İçtaş Enerji Üretim ve Ticaret A.Ş. verdi.

Kumköy HES üretim lisansı için Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu'nda (EPDK) dün gerçekleştirilen ihalede, katılımcı firmaların teklifi açıldı. Projenin büyük ölçüde DSİ tarafından tamamlandıktan sonra özel sektöre açılması, ihaleye ilgiyi artırırken, ihaleye başvuran 23 firmadan 19'u teklifte bulundu. İhale sonrasında hidrolik santral için en yüksek teklifi IC İçtaş verdi.

IC İçtaş Genel Müdürü İrfan Kafdağlı, Devlet Su İşleri (DSİ) tarafından santralin yüzde 70'inin tamamlandığını belirtirken, 2 yıl içinde yatırımı tamamlamayı ve yıllık 100 milyon kilovatsaat (kwh) elektrik üretmeyi hedeflediklerini söyledi.

[Hakan]

Guzel bir baslik acmissiniz, verdiginiz linklerde ilginc bilgiler var.

Enerji gercekten Turkiyemizin en buyuk sorunlarindan biri. Sinirli miktarda dogal kaynagimiz oldugu icin disa bagimli bir durumdayiz.  Yerli kaynaklarimizi uzun yillardir degerlendirme konusunda basarili olamadik.

Turkiyenin elektrik tuketimi yaklasik 130/140 milyar kilowatt civarinda. Nufusu Turkiyenin %20si olan Hollandanin tuketimi ile karsilastirilabilir duzeyde.  Turkiyenin enerji talebi onumuzdeki yillarda ekonomi buyudukce daha hizla artacak, sorun gittikce buyuyecek, disa bagimliligimiz (ozellikle Rusyaya) dis politikada elimizi zayiflatacak.

Fakat olumlu gelismeler de var. Ruzgarin onu acilmali, Danimarka gecen sene tuketiminin %20sini, Ispanya %8ini, Almanya %6sini ruzgardan sagladi. Turkiye ozel yatirimin onunu acarsa %10'a kisa surede ulasabilir.

Hidroda hala kullanilmayan cok buyuk bir potansiyel var.  Turketimimizin ucte biri sudan geliyor, yeni barajlari kisa surede bitirebilirsek Hidro daha yuksek ranlari karsilayabilir. Mesela Avusturya tuketiminin %70ini hidrodan karsiliyor. Bunu artimak icin DSInin yapacak daha cok isi var. Fakat problem butcenin buyuk bir bolumu enerji yatirimlari yerine faize gidiyor. IMF su anda hukumetin elini kolunu baglamis durumda. Varsa yoksa faizin zamaninda odenmesi. Devlet vergileri artirdikca artiriyor ama gelirler faize gidiyor maalesef.

[Deniz Gerçekçi]

Hes yatırımları kısa sürede özel sektör eliyle gerçekleştirilebilcek düzeyde ve tüm potansiyel belirlenmiş durumda, özel sektörün Hes yatırımlarına çok büyük ilgisi var ama daha yapılacak çok iş var ve yabancı firmaları bu sektöre yönlendirmek önemli kanımca bir an önce üretimin karşılınması için. Şu an Hes yatırımların hepsi bitirilse tüm elektrik ihtiyacımızı buralardan karşılayabiliriz ama 10 yıl sonra yetmeyecektir tabii ki bu.

[nedimussoy]

Bu kadar yatırıma, bu kadar parayı nereden buluyor bunlar.

Amma da çalmışlar ha...



Bu yılın ilk beş ayında 101 elektrik santralini devreye alınarak, her iki günde en az bir elektrik santrali hizmete açılmış oldu.
http://www.timeturk.com/tr/2014/06/26/turkiye-de- ...6w-odoaySM

[Yakup]

Devlet, 78 santral sattı 40 milyar gelir sağladı

Satışa çıkarılan Yenice HES'in de özelleştirilmesi sonrası devlet 79 santral satmış olacak. Bu satışlardan kasaya giren meblağ ise 40 milyarı lirayı geçmiş olacak.