Ana Sayfa 882 bin Türkiye Fotoğrafı
Akın Kurtoğlu

8 yıl önce - Çrş 30 Ksm 2005, 16:08
İstanbul'a Tarih Boyunca Verilen İsimler


Construction İSTANBUL'A TARİH BOYUNCA VERİLEN İSİMLER Construction

Birkaç yıldan beri elimdeki tüm kaynakları tarayarak, İSTANBUL'un kuruluşundan bugüne kadar almış olduğu isimlerin bir listesini yapmaya çalışmıştım. Sonuçta 165 kadar isim bulup, bunları alfabetik olarak sıraladıktan sonra, İstanbul’a bu isimleri hangi ulusların/devletlerin yakıştırdığını da yanlarına iliştirmiştim. Yıllardan beri dosyanın içinde tozlanacağına, hiç değilse araştırma yapan arkadaşlar çıktığında, onların bu çalışmalarına bir nebze yardımcı olur isteğiyle sitede listeleyeyim dedim ve de aşağıya listeledim bile!...  

ŞEHRE VERİLEN İSİMLER İSMİ VEREN ULUS/DEVLET
Ağrandone -
Alexandre Süryaniler
Aliyona Çekler
Alma Roma Romalılar
Almus Roma -
Alyana Çekler
Anthusa Lâtinler
Antoneinia -
Antonia Antonino Caracalla’ya izafeten
Antonina MS.196’da
Antoninia MS 196’da
Âsitân Osmanlılar
Âsitâne Osmanlılar
Âsitâne-i Aliyye Osmanlılar
Âsitâne-i Devlet Osmanlılar
Âsitâne-i Hümâ Âşiyâne Osmanlılar
Âsitâne-i Pâdişâhî Osmanlılar
Âsitâne-i Saadet Osmanlılar
Âsitâne-i Saadet-Âşiyan Osmanlılar
Âsitâne-i Şâh-ı Cihân Osmanlılar
Astanbul -
Astanbulin -
Atakent 1930’da gerçekleşmeyen teklif!
Augusta Antononia Romalılar, 3.yy
Belde-i Mahruse   -
Beldetü’l-Tayyibe   Arablar
Bilâd’i-Selâse   Arablar: “Üç belde”
Bizantıyye   Arablar
Bizantion   Bizanslılar
Bizantium   Lâtinler
Bozantin   -
Bulin   -
Buzantion   Megaralılar
Buzantiya   -
Büzantion   Megaralılar
Byzans   -
Byzas   -
Cezâre-i Heft Cebel   -
Cizant Kağak Ermeniler
Constantinople   Fransızlar
Constantinopoli   İtalyanlar
Cospoli   Lâtinler/İtalyanlar’dan kısaltma
Çakdurkan   Moğollar
Çar’gorod   Ruslar
Çaregrad   -
Çargrad   Ruslar: “Çar Şehri”
Çarigrad   -
Çezar Kayzer   Doğulular
Darü’l-Hilâfe   -
Darü’l-Hilâfetü’l-Âliyye   -
Darü’l-İslâm   Arablar
Darü’l-Mülk   Arablar
Darü’s Saltanatü’l Âliyye   Türkler
Darü’s Saltanatü’l Seniyye   Türkler
Darü’s-Sâde   -
Darü’s-Saltana   -
Der-Âliyye   Anadolulular
Dergâh-ı Selâtin   -
Der-i Devlet   -
Der-i Devlet-i Âliyye   -
Der-i Saadet   Türkler
Dersâdet   -
Eis Tin Polin   Grekler
El-Farruk   Arablar
Escomboli   -
Esdanbul   -
Estambol   -
Estefanye   Finlandiyalılar
Gosdantnubolis   Ermeniler
Granduye   -
Gûlgûle-i Rûm   Rumlar
Hakanü’l-Bahreyn Osmanlılar
Herakliyon   İsveçliler
Istanbul Osmanlılar
İslâmbol Osmanlılar
İslâmbul -
İstambol Osmanlılar
İSTANBUL Günümüzde
İstanpol -
İstanpolis -
İstanpul Ermeniler
İstefaniye Felemenkler
İstimboli -
İstimpol Ermeniler
İstinbol Ermeniler
İstinbolin Türkler
İstinpol -
İstinpolin Grekler
Kalipolis -
Kanaturye Lehler
Kayser-i Zemin Fars/İran
Konstantin Opol Avusturyalılar
Konstantina el Uzmâ -
Konstantinîyye İranlılar
Konstantinîyye el Mahrusa Arablar
Konstantinîyye el Mevkıyye Arablar
Konstantinîyye’t-ül Mahrusat-ül Mahmiyye Arablar
Konstantinobolis Ermeniler
Konstantinopol Germenler
Konstantinopol Fransızlar
Konstantinopolis Bizanslılar
Konstantinu K’alak Rumlar/Ermeniler
Konstantinu Polis Ermeniler
Konstantinye-i Kûbra Arablar
Kospoli İtalyanlar
Kostin Portekizliler
Kostyantine Grad Rumlar
Kostye Portekizliler
Kunstantinîye   Arablar
Kustantıyniyye Arablar
Mahmiyye-i İstanbul -
Mahrûsa-i İstanbul -
Mahrûsa-i Saltanat Osmanlılar
Mahrûse Türkler
Makarr-ı Saltanat Osmanlılar
Makedonya Lâtinler
Megapolis -
Miklagord İskandinavlar
Miklagrad Vikingler/İskandinavlar: “Mihail’in Şehri
Nea Roma -
Nesa Romes -
Nor Harmn İskandinavlar
Nor-Hromn Ermeniler
Nova Roma Bizans: 5.yy
Pây-i Taht Osmanlılar
Pây-i Taht-ı Saltanat Osmanlılar
Poli Kafkasyalılar
Polis Grekler
Pozanta -
Pozantyam Frenkler
Roma Konstantinum -
Roma Nova -
Sakalye Tatarlar
Secunda Roma Bizanslılar - MS.330
Sitanbul -
Stanbolu -
Stenpolis -
Stimbol -
Stinpol -
Stinpoli -
Stinpolis -
Sultanü’l-Berreyn Osmanlılar
Südde-i Saadet -
Südde-i Saltanat -
Şehir -
Şehr-i Âzâm -
Şehr-i Konstantin Arablar
Taht-ı Rûm Hintliler
Tarigrad Romenler
Tekfûriye Moskovalılar
Tsargorad Ruslar
Tsargorod Ruslar: “İmparator Şehri”
Tsargrod Slavlar
Tsarigrad Slavlar
Urbis İmperiosum -
Urbs -
Ümmüd’d-Dünyâ Arablar
Vezendovar Macarlar
Vizantion Grekler
Vizendovar Macarlar
Vizendovina Yahudiler
Vizendoyne Yahudiler
Yağfurye Frenkler
Yankoviçe Süryaniler
Yeditepe Türkler
Zavegorod Ruslar



Megaralılar’dan itibaren 164 kadar isim yakıştırılan şehrimiz, 165. ve son olarak 29 Mayıs 1453’de, günümüzde kullanılan; "İSTANBUL" adını giydi üzerine... Ve inşallah sonsuza kadar da bu ismini üzerinden sıyırıp atmayacak, bu isimle anılmaya devam edecek!...  

İbrahim Akın KURTOĞLU


serkan
8 yıl önce - Çrş 30 Ksm 2005, 17:33

Çok güzel bir çalışma, teşekkürler..

Mustafa Noyan

8 yıl önce - Prş 01 Arl 2005, 10:14
Stanpolis


Akın Kurtoğlu Bey,
Tebrikler mükemmel bir çalışma daha başlatmışsınız, ilk katkı benden olsun:

Stenpolis veya Stanpolis 1204 de Venediklilerce İstanbul işgal edildiğinde kullanılmış,  Haçlı askerlerinin şehri doğru hareket ettiklerinde birbirlerini gayrete getirme uğraşlarında söyledikleri şehre doğru anlamına gelen tabir şehre isim olmuş.


ozlemh
8 yıl önce - Prş 01 Arl 2005, 13:14

Batılı düşünce sisteminde bir şeyi adlandırmak ona sahip olmak için atılan ilk adımdır. (Bkz. Foucault ve Paglia) Bu nedenle İstanbul'un isimler serüvenini ele alan çalışmanız benim açımdan iki kere anlam kazanıyor, çok teşekkürler.

Bu değerli çalışmaya kentin kuruluş efsanelerinin küçük bir özeti ile katkıda bulunmak isterim. Bu özet dört temel kuruluşa değiniyor, bununla birlikte burada yer almayan sayısız efsaneler ya da bu efsanelerin sayısız versiyonları vardır. Umarım hep beraber bildiklerimizi dokuyarak burada bir katalog oluşturabiliriz.

Esrarlı ve büyülü bir kent imgesinin oluşmasında İstanbul’un birbirinden farklı kuruluş hikâyelerinin ya bir kehanete ya da düşe yaslanmasının payı vardır. Örneğin Hera’nın gazabından kaçan İo’nun simgesi Altınboynuz ile taçlanmış İstanbul, M.Ö. 658 yılında Delfi bilicisinin kehanetinin ardına düşerek yeni bir kent kurma umuduyla sefere çıkan İo'nun torunu Megaralı Byzas tarafından Sarayburnu’nda kurulmuş ve Bizans adını almıştır.  Şehir sırasıyla Persler, Makedonyalılar Gotlar ve Romalılar tarafından saldırıya uğramıştır. Ancak kaderi Romalıların bir iç savaşı sırasında değişir.  İ.S. 311 yılında kayınbiraderinin peşine düşerek savaşan Constantinus düşünde Apollon’un simgesi olan ve Roma’nın ceasarları tarafından da benimsenen, dolayısıyla kendisine de uygun olan güneşi görmüştür. Düşte güneş ışınlarının önünde, tepesindeki haçın ucunda altın yaldız pırıltılı ve mücevherlerle bezeli erguvan renginde iki flamanın uçuştuğu yine altın yaldızla göz alıcı bir biçimde bezeli bir bayrak, bayrağın tepesinde de İsa’nın adının Yunan alfabesindeki ilk harfleri olan Khi ve Rho'yu oluşturan bir haçı içeren altın bir taç bulunmaktadır. Bu düş kuşkusuz tek anlama gelebilir: Bizans, tanrının temsilcisi olarak Constantinus tarafından yönetilen bir Hıristiyan devleti olacaktır. Üstelik kent Roma’yı hatırlatan bir coğrafi yapıya sahiptir dolayısıyla Yeni Roma burada kurulacak, Constantin’in şehri olarak anılacaktır . 1453’te Fatih Sultan Mehmet de İstanbul’u alacağını düşünde görür. Oruçlar tutulur, bol hayırlı sabah namazları kılınır, kurbanlar kesilir, etleri yemek yapılıp, güce dönüşsün diye orduya dağıtılır . Düş gerçekleşir. Doğu Kilisesinin merkezi artık Müslüman bir odaktır.  İstanbul’un fethiyle birlikte Osmanlı İmparatorluğu Doğu’ya açılan en yakın kapı olarak simgeleşmiştir.


Akın Kurtoğlu

8 yıl önce - Prş 01 Arl 2005, 20:03

ENTERESAN BİR TEKLİF!...

İstanbul'un bulunabilen adlarının içinde şüphesiz en ilginçlerinden biri de (gerçi hayata geçirilmemiş olsa da), 1930 yıllarında şehrin Bizans/Rum kökenli semt isimlerinin Türkçeleştirilmesi çalışmaları sırasında, İstanbul Şehir Meclisi'ne sunulan bir öneriydi. O yıllarda Mustafa Kemal'e "Atatürk" soyadının verilmesini takiben, İstanbul'un isminin de benzer bir biçimde değiştirilmesi üzerine kurgulanan bu enteresan teklife göre,  İstanbul'un yeni adı; "ATAKENT" olmalıydı!...  

Teklif uzun süre Şehir Meclisi'nde ve basında tartışılıyor ve sonuçta, bu ismin gereksizliği görülerek vazgeçiliyor... Sonradan 1950'lerde şekillenmeye başlayan banliyölerden birine; "Ataköy" adı veriliyor.

Bu teklif; "Ankara" için düşünülse, belki bir nebze kabul edilebilirdi belki ama, Fetih'ten itibaren 500 yıl boyunca ağırlıkla; "İstanbul" olarak anılan bu şehir için ortaya atılan ve buram buram siyaset kokan bu ismin kabul görmemesi, çok yerinde olmuştur. Sonradan yakıştırma isimler, o beldenin üzerinde eğreti dururlar ve o yerleşimin sâkinleri asla bu ismi kullanmazlar... (Yıllar önce Vatan Caddesi'ne verilen; "Adnan Menderes Bulvarı" ve Millet Caddesi'ne takılan; "Turgut Özal Bulvarı" örneklerinde olduğu gibi... Tüm İstanbullular halen bu caddeleri ilk isimleriyle kullanırlar)

Akın KURTOĞLU


yalper
8 yıl önce - Cmt 03 Arl 2005, 01:09
istanbul'un isimleri


İstanbul= Babussaade, Darulhilafe;



Diğer örnekler:
Sivas= Darululemâ;
Diyarbakır= Darulfahr
Bağdat= Darusselam; vs. vs.

Kaynak : Prof. İskender Pala
http://www.zaman.com.tr/?bl=yazarlar&alt=&trh=20051202&hn=234032&yn=22


Volkan CİHAN
8 yıl önce - Pzr 02 Nis 2006, 20:07

Anlamadığım bir şey var.Kimi yerde "Türkler" kimi yerde de "Osmanlılar" yazıyor.Aradaki fark nedir?Osmanlılar dediğimiz insanlarda Türktürler.

Tunc

8 yıl önce - Pts 03 Nis 2006, 23:57

Listelerde goremedim ........
Ispanya da ESTAMBUL deniyor. Yazilisi ve okunusu goruldugu gibidir..


Akın Kurtoğlu

8 yıl önce - Prş 13 Nis 2006, 18:11

Volkan1025 demiş ki:
Anlamadığım bir şey var.Kimi yerde "Türkler" kimi yerde de "Osmanlılar" yazıyor.Aradaki fark nedir?Osmanlılar dediğimiz insanlarda Türktürler.

Ağırlıklı olarak kullanım baz alınarak yazılmışlardır. Ortada Türklükle Osmanlılığı birbirinden ayırdeden herhangi bir aksaklık göremiyorum... Adıgeçen isimlerin bir kısmı; Osmanlı Saray Erkânı ve Devlet kademelerindeki yazışmalarda kullanılan isimler iken, bir kısmı halk arasında kullanılan varyasyonlardır. Meselâ; "Yeditepe" kelimesi halk arasında (daha çok sanatsal çalışmalarda) kullanılagelirken, "Âsitâne-i Şâh-ı Cihân" ve benzeri isimler, Resmî kademelerde zikredilmiştir. Bu ayrımı kolaylaştırmak amacıyla da, Osmanlı denilerek Saray, Türkler denilerek tüm halk kastedilmiştir. Yoksa olayda zannettiğin gibi bir ayrımcılık sözkonusu değildir ve olamaz da... Bu sitede biz; her ikisinin yekvücûd olduğunu basbas savunurken, bir taraftan da kendimizle çelişmemekteyiz. Merak etme, rahat ol!...

NOT: Yalnızca aralarda kopyalama aşamasında yanlış hücreye girmiş Türk/Osmanlı kelimeleri olabilir gözümüzden kaçan. Bunları bana bildirirsen, ayrımı kolaylıkla yaparak, gerekli değişiklikleri yerine getiririz...

İbrahim Akın KURTOĞLU


Şerif Ali
8 yıl önce - Pts 15 May 2006, 16:14

Merhaba , bu isimler İstanbul'un bana göre önemini göstermekte ve değişik kültür ve medeniyetleri barındırdığına bir çeşit kanıttır.Bilgilendirmen için teşekkür ederim.


cevap yaz
(üye olmadan da mesaj yazabilirsiniz)
Ana Sayfa -> İSTANBUL - Haberler ve Sohbet