İstanbul Siyah Beyaz Nişantaşı Sarayları

[MeReK]

*Aşağıda tanıtılanlar Nişantaşı'ndaki konak ve saraylar'ın sadece bir kaçıdır.

J.Pervititch'in 1924 yılında hazırladığı Nişantaşı Haritası:

 

(+)

Eski Teşvikiye Mahallesi:

 

(+)

Ahmed Fehim Paşa Sarayı (1899),
Nişantaşı Lisesi olarak da kullanıldı,
1940'da yıktırıldı:



(+)


 

(+)

Ahmed Reşid Bey Konağı (1869)
1939'da yıktırıldı:

 

(+)

Akosman Konağı
Dominik Cumhuriyeti Konsolosluğu olarak kullanıldı
1978'de yıktırıldı:

 

(+)

Çiftesaraylar (1853)
Abdülmecid'in emri ile ikiz saray olarak yaptırıldılar
1945'de yıktırıldılar:

 

(+)

Ferik Süleyman Paşa Sarayı:
(Hüsrev Gerede Cad.)



(+)

Hasekitarlası Sarayı (1790):
1932'de yıktırıldı
(Spor Cad.)

 

(+)

Ibrahim Şükrü Paşa Konağı (1880)
1972'de yıktırıldı:

 

(+)

Kilerci Osman Paşa Konağı:

 

(+)

Münire Sultan Sarayı (1850)
Şişli Terakki Lisesi olarak da kullanıldı
1964'de yıktırıldı:

 

(+)

 

(+)


 

(+)

Sarayın Limonluğu ve seyir köşkü:

 

(+)


 

(+)

Necip Paşa Konağı (1866)
Işık Lisesi olarak kullanıldı
1962'de yıktırıldı:

 

(+)

Reşid Mümtaz Paşa Konağı (1860)
1940'da yanarak yok oldu:



(+)

Rızkullah Hayat Apartmanı (1910)
Nişan taşının hemen yanındaki bina ilk apartmanlardandır
1969'da yıktırıldı:

 

(+)


 

(+)

Şadiye Sultan Sarayı (1878)
Nişantaşı Sarayı olarak da bilinir
1920 yılında yıktırıldı:

 

(+)


 

(+)

Sarayın limonluğu:



(+)


 

(+)

Sadrazam Halil Rıfat Paşa Sarayı (1895)
1944'de 1 gecede yıktırıldı:



(+)

Sarayın limonluğu:

 

(+)


Süreyya Paşa Konağı (1885)
1930'da yıktırıldı:

 

(+)


 

(+)

Sarayın seyir köşkü:

 

(+)


 

(+)


 

(+)

Valide Sarayı (1850)
Maçka Sarayı olarak da bilinir
1942'de yıktırıldı:

 

(+)

[erinch]

Bu yıkımlar sadece Nişantaşı' na özgü değil. İstanbul başta olmak üzere tüm Türkiye' de en güzel sivil mimarlık örnekleri ağırlıklı olarak 1950' lerden başlayan bir süreç içinde yokedilmiştir.
Birçok yerde olduğu gibi İstanbul' un Anadolu yakasında da 19.yy sonunda levanten aileleri ve saray eşrafı tarafından yaptırılan ahşap köşkler ve 20. yy başında yaptırılan Cumhuriyet Dönemi konut yapıları, 1950' lerden başlayıp 1980' lerde iyice artan bir ivmeyle yakılmış, yıkılmış yerlerini çok katlı apartmanlara bırakmıştır.
Tabi Nişantaşı gibi kent merkezine yakın bir bölgede böyle geniş bahçeli konutlardansa, yoğun bir yapılaşmanın olması herkes açısından daha karlı olduğundan yıkımlar daha erken başlamıştır.
Suçlu ise bir kişi, iki kişi değildir, kolay yoldan zengin olma  zihniyetidir.
Bu zihniyet rant uğruna yıkımlara izin veren yerel yönetimlerde, oy uğruna herşeye göz yuman hükümetlerde, 3-5 dairem daha fazla olsun diye imar izni peşinde koşanlarda .....     (liste daha uzar gideer) kısacası toplumun her kesiminde görülmektedir.

[Sina]

Bir geçiş dönemiymiş o yıllar ve yeni bir devletin kurulması ile belki de tarihine karşı hainmişler gibi, Osmanlı'dan kalma eserler bunların içinde azınlıkların da yaşadığı evler ve diğerleri doğrudur harap oldu. aslında bir çoğu da dönemin evlerinin ahşaptan olması sebebiyle yanması ile de alakalıdır. İstanbul'un o zamanlaren büyük sorunu yangınmış. Böyle okuduk, biliyoruz.

Bu arada bu tip konularda muhafakar olup, olayı abartmamak da lazım. Mesela, önümüzde bir AKM yıkılsın mı yıkılmasın mı olayı var! Herşeyi gözü kapalı korumak, muhafaza etmenin garip bir durumu!

Ama şu da bir gerçekki, Merek'in hazırladığı başlıktaki yapılar korunmayı fazlasıyla hakeden yapılarmış.

[yasin boynuegri]

Kazandibi deden için gerçekten çok zor bir durummuş. Allah rahmet versin. Hiçbir insan hayatta beddua hakedecek bişey yapmamalı kanaatindeyim aynı şekilde hiç kimseye kalpten beddua etmedim edemem. Deden gibi o binaları yıkan insanların birçoğunun da kendilerine göre haklı sebepleri olabilir ama hiçbir hak kamusal haktan daha "hak" değildir.

Bu konu tabiki ne yalnızca Nişantaşı' na ne sadece İstanbul' a ne de birkaç insana maledilebilir. Mesele zihniyetde. Mesele tarihi yapıların tek suçunun geçmiş siyasal dönemleri çağrıştırıyor olmasında. Mesele tarih bilincimizin yok olmaya yüz tutmuş olmasında. Mesele kent dokularının da aynen bizler gibi yaşayan, nefes alan, yaşlanan biyolojik organizmalar olduğunu bir türlü aşılayamayan eğitim sistemimizde. Mesele kentsel arazi rantında, parada vesaire..

Ama günümüz Türkiye insanı bu meselelerin hepsini geçmişte hiç olmadığı kadar tartışmaya başladı ve bilim toplumlarında görülen hemen her konuda hızla bilinçlenme evresine girdi. İnşallah bu bilinçlenmenin de hızla tüketildiği değil bilimle desteklendiği ve kalıcılık kazandığı bir Türkiye' ye önümüzdeki onyıllar içerisinde ulaşırız. Bu şekilde Gökkafesi de yıktıracak, ülkemizin her bölgesine dengeli yatırımı da yaptıracak (ki geri göçü başlatma adına bu çok önemli), kalan tarihi mirasımızı da kurtaracak etkin sivil toplum örgütlenmelerine gidebiliriz. Zaten yaşam alanlarımızı mahveden darboğazlardan çıkmanın başka yolu da yok.

[umit1]