emrenmert
1 yıl önce - Pts 22 Ağu 2022, 02:54
Anap ile beraber başladı diyemeyiz, 2000'e kadar 70'ler hariç sık sık bir yerler il yapılmış. 1820 sonrası il olan ve ilken ilçe yapılan yerleri şöyle bir sıralayalım:
Adana: 1867'de il oldu
Adıyaman: 1955'te il oldu
Afyon: 1914'te il oldu, 1923'te Afyonkarahisar adını aldı.
Ağrı: 1927'de il oldu.
Amasya: 1923'te il oldu.
Antalya: 1924'te il oldu.
Artvin: 1936'da il oldu.
Aydın: 1923'te il oldu.
Balıkesir: 1923'te Karesi adıyla il oldu, 1926'da Balıkesir adını aldı.
Bilecik: 1924'te il oldu.
Bingöl: 1872'de Genç ilçesi il oldu. 1945'te de Çapakçur ilçesi il yapıldı ve Bingöl adını aldı, böyle Genç ili ve Çapakçur ilçesi tarihe karıştı.
Bitlis: 1922'de Van'ın ilçesi olan Bitlis, 1936'da il oldu.
Bolu: 1908'de il oldu.
Burdur: 1920'de il oldu.
Bursa: 1864'te il oldu.
Çanakkale: 1533'te Cezâyir-i Bahr-i Sefîd ili kuruldu. Çanakkale, merkezi Gelibolu olan bu ilin ilçesi oldu. 1876'da Cezayir-i Bahr-i Sefid ili lağvedildi ve Biga ili kuruldu. 1927'de de ilin merkezi Çanakkale'ye taşındı ve ilin adı da Çanakkale oldu.
Çankırı: 1922'de kurulan Ilgaz ilinin ilçelerinden biri de Çankırı idi. 1925'te Ilgaz ili lağvedildi, Çankırı da il oldu. (Çok daha eskilerde Kastamonu'nun ilçesi olan Çankırı, 1918-1922 yılları arasında da ildi.)
Çorum: 1863'te Yozgat'ın ilçesi yapılan Çorum, 1894'te Ankara'ya bağlandı. 1921'de de il oldu.
Denizli: Aydın iline bağlı olan Denizli, 1923'te il oldu.
Elazığ: 1875'te il oldu.
Erzincan: 1900'de il oldu.
Eskişehir: 1451'e kadar Ankara'ya bağlı olan Eskişehir, o tarihte Kütahya'ya bağlandı. 1841'de Bursa'ya bağlandı ve sonunda 1923'te il oldu.
Gaziantep: Halep'in bir ilçesi olan Antep, 1918'de Halep'in işgal edilmesinden sonra il yapıldı. 1921'de Gaziantep adını aldı.
Giresun: Trabzon'un ilçesi olan Giresun, 1923'te il oldu. 1933'te ise lağvedilen Şebinkarahisar ili, Giresun'a bağlandı.
Gümüşhane: Erzurum'un ilçesiyken 19. yüzyılın sonlarında Trabzon'a bağlanan Gümüşhane, 1925'te il oldu.
Hakkari: Osmanlı döneminde Musul'a bağlı olan Hakkari, 1923'te Van'a bağlandı. 1933'te de il oldu.
Hatay: 1918'e kadar Halep'e bağlı olan Hatay, o yıl Osmanlı Devleti sınırlarından çıktı. 1924'te, Suriye'nin bir ili haline getirildi. 1938'de Türkler tarafından yönetilen bir devlet haline geldi ve 1939'da Türkiye Cumhuriyeti topraklarına katıldı.
Isparta: 1920'da il oldu.
Mersin: 1922'de Adana'dan ayrılarak il oldu. 1933'te Silifke merkezli İçel ilinin lağvedilerek Mersin ile birleimesinden sonra bugünkü sınırlarına ulaştı. 2002'ye kadar resmi adı İçel olan Mersin ili, 2002'de Mersin adını aldı.
İstanbul: Edirne'nin bir ilçesi olan Çatalca, 1923'te il oldu. 1927'de lağvedilen Çatalca ili, İstanbul'a bağlandı. Ayrıca, İstanbul'un Anadolu Yakası da 1923'te Üsküdar adıyla il yapıldı ve 1927'de yeniden İstanbul'a bağlandı.
Kars: 1918'de Ruslar'dan geri alınarak Türkiye'ye katıldı, 1920'de de Erzurum'dan ayrılarak il oldu.
Kastamonu: Samsun il sınırından Gebze'ye kadar geniş bir alanı kaplayan Kastamonu; 1907'de Bolu'nun, 1918'de Çankırı ve Sinop'un, 1919'da Kocaeli'nin, 1923'te de Zonguldak'ın il olmaları ile bugünkü sınırlarına gelmiştir.
Kayseri: 1515'te fethi ile birlikte Karaman'a bağlanan Kayseri, 1825'te il oldu.
Kırklareli: 1923'te il oldu.
Kırşehir: 1924'te il olan Kırşehir, 1954'te lağvedildi. İl merkezi Nevşehir'e bağlanırken bazı ilçeleri Yozgat'a, bazı ilçeleri de Ankara'ya bağlandı. 1958'de yeniden il oldu.
Kocaeli: 1919'da il oldu.
Kütahya: 1923'te il oldu.
Malatya: 1923'te il oldu.
Manisa: Saruhan ili, 1927'de Manisa adını almıştır.
Kahramanmaraş: 1522'de fethedilen Dulkadir ili, 1831'de Maraş adını almıştır. 1847'de Adana'ya, 1856'da da Halep'e bağlanan Maraş; 1923'te il olmuş ve 1973'te Kahramanmaraş adını almıştır.
Mardin: 1923'te il oldu.
Muğla: Aydın'ın Menteşe ilçesi, 1913'te Muğla adını alarak il olmuştur.
Muş: 1929'da il oldu.
Nevşehir: 1436'da Karamanoğulları'ndan alınan Muşkara köyü, 1725'te Nevşehir adını aldı. 1865'te Niğde'nin ilçesi yapıldı, 1902'de ise Ankara'ya bağlandı ve 1954'te il oldu.
Niğde: Pozantı'nın bir köyü olan Niğde, 1908'de ilçe ve 1924'te il olmuştur.
Ordu: 1921'de il oldu.
Rize: 1922'de Trabzon'dan Batum'a kadar olan bölge, Çoruh adıyla il yapıldı. 1936'da da Çoruh ilinin merkezi Artvin'e taşındı ve Rize ili kuruldu. 1956'da da Çoruh ilinin adı Artvin yapıldı.
Sakarya: Kastamonu'nun bir ilçesi olan Adapazarı, 1919'da il olan Kocaeli'ne bağlandı. 1954'te ise Kocaeli'nden ayrılarak yeni kurulan Sakarya ilinin merkezi yapıldı.
Samsun: Samsun ilçesi, 1928'e kadar Canik ilinin merkeziydi. 1928'de alınan bir kararla Canik ili lağvedildi ve ilin adı Samsun oldu.
Siirt: Hasankeyf'in bir köyü olan Siirt, 1864'te Diyarbakır'ın ilçesi oldu. 1892'de Bitlis'e bağlandı ve 1919'da il oldu.
Sinop: 1918'de il oldu.
Tekirdağ: 1923'te il oldu.
Tokat: 1920'de il oldu.
Tunceli: Erzurum'un bir ilçesi olan Tunceli, 1879'da Dersim adıyla il oldu. 1892'de Elazığ'a bağlandı ve 1936'da Tunceli adıyla yeniden il oldu.
Şanlıurfa: 1516'da fethedilen Urfa, o dönemde Rakka iline bağlandı. 1865'te Halep'e bağlandı ve sonunda 1920'de il oldu. 1984'te de Şanlıurfa adını aldı.
Uşak: 1390'da fethedilen Uşak, 1402'de Germiyanoğulları'na kaptırıldaysa da 1429'da geri alındı. O tarihlerde Kütahya'nın ilçesi olan bu kasaba, 1867'de Bursa'ya bağlandı. 1908'de yeniden Kütahya'ya bağlandı ve 1953'te il oldu.
Yozgat: Binlerce yıllık bir il olan Yozgat, Osmanlı döneminde Bozok adıyla bilinirdi. 1927'de Yozgat adını aldı.
Zonguldak: 1923'te il oldu.
Aksaray: Konya'nın ilçesi olan Aksaray, 1920'de il yapıldı. 1933'te Niğde'ye bağlanan Aksaray, 1989'da yeniden il oldu.
Bayburt: 1514'te fethedilen Bayburt, o yıl Trabzon'a bağlandı. 1825'te Erzincan'a, 1881'de de Erzurum'a bağlandı. 1927'de Gümüşhane'ye bağlandı ve 1989'da il oldu.
Karaman: 1989'da il oldu.
Kırıkkale: 1989'da il oldu.
Batman: 1990'da il oldu.
Şırnak: 1990'da il oldu.
Bartın: 1991'de il oldu.
Ardahan: 1992'de il oldu.
Iğdır: 1992'de il oldu.
Yalova: 1995'te il oldu.
Karabük: 1995'te il oldu.
Kilis: 1995'te il oldu.
Osmaniye: 1996'da il oldu.
Düzce: 2000'de il oldu.
|
