Bosna - Hersek [KÜLTÜR]

[ruben]

Saraybosna'nın gündüzü ayrı, gecesi ayrı güzel.......



(+)



(+)

[abdullah1]

4 milyon nüfuslu Bosna-Hersek'i 1463'te fetheden Fatih bu topraklara huzur ve hoşgörüyü de beraberinde getirir. Osmanlı'nın adil ve hoşgörülü idaresi karşısında Bosna halkı, kendi rızalarıyla İslamiyet'i kabul eder. Tarih 1992'yi gösterdiğinde ise ülke, kanlı bir iç savaşa sahne olur. Hepsi Slav ırkından olmalarına rağmen, bu ülkenin insanları, din ve mezhep ayrımı sebebiyle, 3 farklı isimle anılmaktadır. Müslüman Boşnaklar, Katolik Hırvatlar ve Ortodoks Sırplar... Bu ayrım, iç savaşın da temelini oluşturur. 1992-1995 yıllarındaki iç savaş sonucunda, ülke toprakları da 3 bölüme ayrılmıştır; Bosna-Hersek Federasyonu, Sırp Cumhuriyeti ve özerk bölge. Bosna, 1992'de bağımsızlığını kazanır; ancak aynı tarihte ülkede savaş başlamıştır. Savaş 1995'te son bulur. Savaş sırasında hayati öneme sahip bir tünel kazılmış. Boşnakların, her türlü yardımı, tehlikelere maruz kalmadan alabilmeleri için yapılan, 800 m.lik bir tünel bu. Tünelin başladığı yerdeki evin sahibinin izlenimlerinden, 2,5 yıl boyunca, yaklaşık 3 milyon insan tarafından kullanıldığı anlaşılıyor. Osmanlı bölgeden çekileli yüzyıl geçmiş olmasına rağmen bu ülkede hiçbir yabancılık çekilmiyor. Bir yanda Osmanlı döneminden kalma tarihi yerler, bir yanda insanların yüzlerindeki sıcak tebessümler insana kendi vatanındaymış hissini veriyor. Ülkenin Hersek adlı bölümünde tarihi Mostar şehri yer alıyor. Hersek'te üretilen bal meşhur. Söylenenlere göre, Bosna balı şeker hastalığına, Hersek balı da mide rahatsızlıklarına ve bronşite iyi geliyormuş. Avrupa'nın en güçlü su kaynağı Buna Nehri. Nehrin kaynağının yanı başında bulunan Blagay Tekkesi ise muhteşem manzarasıyla ilgiyi fazlasıyla hak ediyor. Poçitelli, etrafı tamamen surlarla çevrili ve camisiyle, hamamıyla, medresesiyle tam bir Türk köyü görünümünde olan güzel bir yer.

[abdullah1]

Bosna Hersek’in her karışında ecdadın izine rastlayabiliyorsunuz. Burası bir Manastır bile olsa. Osmanlı büyüklüğünü her dilden, her ırktan, her dilden insana gösterdiği gibi, Hıristiyanlara da göstermiş ve onlar da bunu seve seve kabullenmiş. Fonitsa Başkent Saraybosna’dan 50 km uzaklıkta. Fatih Sultan Mehmed'in fermanının saklandığı manastır bir dağın yamacında yer alıyor.

Manastırda yer alan Fatih Sultan Mehmed’in Hıristiyanlara verdiği ferman günümüze kadar muhafaza edilerek gelmiş. Bu fermana ahitname diyor Boşnaklar. Bosna Hersek 1463 yılında Fatih Sultan Mehmet Han tarafından fethedilmişti. Şanlı Padişah Bosna’yı fethettiği zaman Osmanlı devlet politikasının gereği olarak bölge halkına dini serbestlik tanımış, mal ve can güvenliği sağlanmıştı. Bu İnsan Hakları Evrensel Beyannamesinden çok daha önce dünyaya insan haklarının anlatılmasıydı ve örnek olunmasıydı. Fatih Sultan Mehmed Latin papazlarına gönderdiği fermanda şöyle der:

"Ben ki Sultân Mehmed Hanım. Cümle avâm ve havâssa ma‘lûm ola ki, işbu dârendegân-ı fermân-ı hümâyûn Bosna ruhbânlarına mezîd-i inâyetim zuhûra gelip buyurdum ki, mezbûrlara ve kiliselerine kimse mâni‘ ve müzâhim olmayıp ihtiyâtsız memleketimde duralar. Ve kaçup gidenler dahi emn ü emânda olalar.

Gelüp bizim hâssa memleketimizde havfsiz sâkin olup kiliselerine mütemekkin olalar. Ve yüce hazretimden ve vezîrlerimden ve kullarımdan ve reâyalarımdan ve cemî‘-i memleketim halkından kimse mezbûrelere dahl ve ta‘arruz edip incitmeyeler, kendülere ve cânlarına ve mâllarına ve kiliselerine ve dahi yabandan hâssa memleketimize âdem gelirler ise yemîn-i mugallaza ederim ki yeri, göğü yaratan Perverdigâr hakkıçün ve Mushaf hakkıçün ve Ulu Peygamberimiz hakkıçün ve yüz yirmi dört bin peygamberler hakkıçün ve kuşandığım kılıç hakkıçün bu yazılanlara hiçbir ferd muhâlefet etmeye. Mâdâm ki bunlar benim emrime mutî ve münkâd olalar. Şöyle bilesiz."

Bu ferman suretinde de görüldüğü üzere, buralarda yaşayan bölge halkına mal, can güvenliği verilmiş, dini serbesti tanınmış, onların geniş bir hürriyet ortamında hayatlarını sürdürmeleri sağlanmıştı.

Bu ahitname Hıristiyanların buralarda yaşayabileceği anlamına geliyordu. Böylece Sultan, Katoliklerin kendi papazlarıyla buralarda yaşamasına, faaliyetlerini devam ettirmelerine ve kendi dinlerini muhafaza etmelerine izin veriyordu.

Ecdat insan hakları konusunda dünyaya örnek olmuştu. 1463’ten 1878’e kadar 415 yıl Bosna Osmanlı toprağı olarak Osmanlı adaletinin güvencesinde ve huzur içinde yaşamış. Kim olursa olsun, insana insanca muamele ecdadın çok önem verdiği konulardandı ve itinayla vazifelerini yerine getirmişlerdi. O yüzdendir ki Avrupa’nın göbeğinde ortalığı kan gölüne çeviren Bosna savaşı sırasında Manastır ahalisi ile Boşnaklar hiç çarpışmaya bile girmemişti… Çünkü onlara Ahitnameyi Fatih Sultan Mehmed vermiş ve asla o günü unutmamışlardı. Osmanlı Devleti’nden sonra bölgeyi işgal eden Avusturya-Macaristan İmparatorluğu ise burada sadece 40 yıl hüküm sürebilmiş.

[Hakan Aydın]

Sebil


(+)




(+)

Aynısından Bursa'ya da yapıldı...

[Hakan Aydın]

Travnik

Vezirler şehri olarak bilinir. Zamanında Osmanlı'ya çok vezir yetiştirmiş. Şehre hakim biryerden bakıldığında bir fotoğraf karesine 30 cami minaresi girdiği söylenir.



(+)




(+)




(+)




(+)