Erzurum - Karaz (Öznü) Köprüsü

2 yıl önce - Sal 22 Arl 2020, 13:53

Araplar'ın Anadolu'ya Geçiş Köprüsü Olan Karaz

Erzurum Karaz (Öznü) Köprüsü
Karaz Mahallesi (Köyü)'nin 5 km. kadar kuzeydoğusunda, Uluslararası Erzurum Havalimanı ve çevre yolunun hemen sağında bulunmaktadır. Karasu üzerindeki açıklığı geçmek amacıyla inşa edilmiştir.

Karaz Köprüsü'nün Araplar'ın Anadolu'ya Geçişinde Kullanıldığı Rivayeti

Hazreti Ömer zamanında Arapların Anadolu 'ya geçiş kapısı olarak Karasu üzerine yaptıkları köprülerden günümüze kadar kalan ender köprülerden biri olduğu rivayeti ile meşhurdur. Daha sonraları ise köprü Osmanlı dönenimde onarım görmüş veya tekrardan yapılmıştır.

Kitabesi Olmayan Köprünün 16. Yüzyılda Osmanlılar Tarafından Yapıldığı Tahmin Edilmektedir

Yapının kitabesi bulunmamaktadır. Ancak Erzurum'un Osmanlı topraklarına katıldığı ve imar faaliyetlerinin yoğunlaştığı XVI. yüzyılda inşa edildiği tahmin edilmektedir. Köprü, 1980-1984 yılları arasında Karayolları Genel Müdürlüğü'nce onarılmıştır. Bu esnada, eskiyen taşlar değiştirilmiş, selyaraların çevresi de üçgen biçiminde beton ile takviye edilmiştir.

Karaz Köprüsü; Doğu-Batı doğrultusunda 135 m. uzunlukta, 6.25 m. genişlikte sekiz gözlüdür. Bunların yedisi, suyun hızlı ve sert aktığı yerde basık sivri kemerli, sekizincisi ise en uçta daha küçük, yuvarlak kemerli olarak inşa edilmiştir. Köprü açıklıkları ve yükseklikleri birbirine eşit olmayıp, bir kısmı basık sivri, bir kısmı da daha dar sivri kemerli olarak düzenlenmiştir.

Suyun geliş yönü olan menba tarafında, üzerleri yarım piramidal külahla örtülü ve üçgen tabanlı selyaranlar, suyun gidiş yönü olan mansap yönünde de altı adet yuvarlak tabanlı topuk bulunmaktadır.

İki uçtan ortaya doğru hafif bir meyil ile orta noktaya ulaşılan köprünün yerden yüksekliği 6.60 metredir ve iki yandan taş korkuluklarla sınırlandırılmıştır. Köprüde malzeme olarak, cephelerde düzgün kesme taş, aralarda bol harçlı moloz taş malzeme kullanılmıştır.

Karaz Köprüsü günümüzde sağlam durumda olup çevre köylerle ulaşımı sağlamaktadır.

Kaynak: Sanat Tarihi Açısından Erzurum, Atatürk Üniversitesi

Fotoğraflar: Kapak fotoğrafı için İbrahim Yaşar, Nihat Kılıçoğulları

https://erzurumportali.com/shf/3974/Karaz-Oznu-Koprusu