Matematik olarak dediklerin mantıklı ama pratiği zayıf. Hızlı metro olan yerde yavaş metroya biniş çok az olur. Sadece ara duraklar için biniş olabilir. O da kurtarmaz. Ayrıca böyle 4 raylı bir hattın maliyeti ne olur, buna değer mi?
Bu 4 hat olayini Avrupa'da aktarma icin yaptiklari hatlar var. Durakta inecek olan yolcu sag kapidan cikarken aktaracak olan sol kapidan cikip diger hatta biniyor gibi. Tabi sehrin metro hatlari butuncul bir planlama gerektiriyor, bizde oyle birsey pek yok. Bir de fiyatlamada bolge mantigi da olmadigindan yolcu illaki turnikeden gecip biletini okutacak. Guzel fikirler ama HIZRAY a ulasmamiz bile zorken 4 hat suanda luks gibi gorunuyor.
5.5 yıldır beklenen Söğütlüçrşme-İncirli Metrosu ile Halkalı-Sabiha Gökçen Metrosu'nun orta bölümü aynı olmasına karşın 2'si arasınd abazı farklılıklar var. Bu farklılıklardan birisi de diğer hatlara verilecek entegrasyon. Söğütlüçeşme-İncirli metrosunun güzergahı yarı yarıya kısa olduğu içni bazı hatlara aktarma imkanı veremiyor. Aşağıdaki hat ve işletmelere aktarması yok:
20 milyar dolara kanal yapan, 5 milyar dolara büyük tünel yapan, 3-4 milyar dolara kuzey YHT yapan, her türlü projeyi yapacağını vaad eden ama papaz kumarına saplanan bir dönemdeyiz. Hala daha vaad etmeye çalışmak yanlıştır.
Gene işkembeden sallamaya başladın! Hep planlanmış ama yapılamamış bir iki projeyi anlatıyorsun, bir de yapılıp bitirilen onlarca büyük projeyi anlat bakalım? Ufkun yetmez tabi.
Daha çok bağlantı veriyor dediğin de, bir iki tane önemsiz hattan ibaret. Asıl önemli olan havalimanı gayrettepe hattına bağlantı vermiyor! Kaldır at sen o hızlı metroyu!
Söğütlüçeşme İncirli metrosu da uzatıldıgı zaman 14 hatta entegre olabiliyor.. marmarayla 2 ayrı noktada entegre olabiliyor.
Hızrayın bazı bağlantıları çok saçma yerlerde, sırf bağlantı var densin diye yapıldığı o kadar sırıtıyor ki! Mesela M4 bağlantısı. Taa maltepede oluyor. Ne kadar saçma. Mesela M11 bağlantısı, taa Halkalıda oluyor. Saçma ötesi. Neden gayrettepede değil?-
Ayrıca mesele sadece daha fazla hatla entegre olmakla da bitmiyor, ana hat metrosu dediğin hattın durakları hep merkezi semtlerde olur. Genelde önemsiz semtlerden geçen bir hat ana hat metrosu olmaz, hizray gibi uydurma bir çizim olur anca.
3 katlı tünelin maliyetinin 3.5-4 milyar $ oalcağı medyaya yansıyan haberlede var. Kabaca bir hesap yapıldığında yatırımın geri dönüşü tahmin edilebilir. Araç geçiş ücreti üzerinden gidrsek, 1 otomobil 4 $'a geçerse (Avrasya Tüneli emsal), yılda 25 Milyon araç garantisi verilirse yıllık gelir 100 Milyon $ olur. Bu da 40 yıl demektir (100.000.000 X 40 yıl=4.000.000.000 $). 2060 tarihi böyle ortaya çıkar.
40 yıl olan işletme süresini 20 yıla indirmek için araç geçiş ücretini 8 $ yapmak gerekir. Yani 8 $ X 25.000.000 araç= 200.000.000 $ X 20 yıl= 4 milyar $ olur. 2040 elde edilir. Bunlar kabaca yapılan hesaplamalar. İhale ortamında daha detaylı analizler yapılarak teklif verilir. Bir çok parametre düşünülür. İşletme maliyeti, finansman maliyeti, risk primi, kar beklentisi gibi bir çok detayı hesaplayarak en iyi fiyatı vermeye çalışırlar. Devlet de en optimum rakamı bulmaya çalışır ama bu şartlar altında bu ihalenin yapılması zordur. Döviz kuru dalgalı, patlamalı gidiyor, dün baktığımda 7.8 idi, nereye gideceği belli değil.
Hızray ihalesini de yapmak zordur ama metro olduğu için 1 vagon 3-4000 yolcu taşıyabildiği için otomobil geçişinden farklıdır. Günlük 750.000 yolcu hedefinin 500.000'i tutsa, bilet ücreti kademeli olarak, ortalama 6-7 TL yani 1 $ olsa diye bir maliyet hesabı yapılabilir. Günlük 500.000 $ gelir elde edilebilir. Bu rakam tünelde arabalar için 300.000 $ oluyor (75.000 araç X 4 $). Hızray daha şanslı olabilir yani. Aylık gelir 15.000.000 $ olur (500.000 yolcu X 30 gün= 15.000.000 $). Bu da yıllığa vurulduğu zaman 180.000.000 $ oluyor. 27-28 yılda 5 milyar $ ediyor. 2047 demek !
Yolcu sayısı 500 bin değilde 750.000'i bulursa süre azalıyor, yıllık gelir 270.000.000 $ oluyor çünkü. Bu da 18 yıl demek. Raylı sistemler zaten bu sürelerde amorti ediyor. Maliyet 5 milyar $ değilde 4 milyar $ olursa, 13-14 yıl gibi bir sürede kendini amorti edebilir. 2021'de onaylanıp 2022'de inşatına başlanabilirse ve 2026 gibi bitirilebilirse, 2040 gibi devlete geçer zor işler tabi.
Ama ya tünel yda hızray mutlaka yapılması lazım. Hızray yapılırsa Söğütlüçeşme-İncirli Metrosu'nun boğaz kısmı yapılmış olacak ama kara kısımları yine de yapılmak zorunda ! Mecidiyeköy-İncirli bölümü mutlaka olmak zorundadır. Bunu da İncirli-Beylikdüzü hattıyla bütünleştirip, MECİDİYEKÖY-BEYLİKDÜZÜ EKSPRESS METRO olursa, tadından yenmez, ilaç gibi olur. Ama çok pahalıdır, bu yüzden ufak ufak lokmalarla gitmek lazım. Altunizade-Mecidiyeköy metrosu yapılırsa 4-5 km ile sorun kısmen çözülür. Zincirlikuyu-Ortaköy yada Kuruçeşme/Bebek füniküleri yapıp vapurla Beylerbeyi'ne geçmek ve fünikülerle Altunizade'ye çıkmak da bir yol olabilir. Batı yakası için Küçükçekmece-beylikdüzü Metrosu ve M1'de Otogar-Mecidiyeköy bağlantısıyla bu iş hallolur. Hatta Otogar-Alibeyköy bile yetebilir, M7 ile aktarma yaparak Mecidiyeköy'e gider.
2 projeyi birbirinin düşmanı gibi görmemek lazım. Birbirinin tamamlayıcısı olarak görmek lazım. Her 2 proje de kentin iyiliği için yapılır. Devlet yapıyorsa devlet, belediye yapıyorsa belediye. Her ikisi de anayasal kurumdur, halkın vergileriyle iş yapar. Projeler kimsenin babasının tapulu malı değildir. Devlette devamlılık esastır. Herşeyin sahibi Yüce Türk Milleti'dir.
Hızray 750 bin yolcu diyorsun da, Asya Avrupa aksindaki toplu taşıma araçlarında (marmaray, metrobüs ve otobüsler) günlük kaç yolcu taşınıyor, bunun bilgisi var mı? Bunun kaçta kaçını hızray alır? Neye dayanarak 750 bin?
Çok ezbere atılmış bir rakam bu 750 bin.
Mecidiyeköy İncirli Beylikdüzü gibi bir aks üç katlı tünelin devamı olarak gerçekleşecektir zaten.
Ben ibb imaroğlunun yerinde olsam iyonya çizimlerinin reklamını yaparım metrobüslerde! Hızraydan daha mantıklı gözüküyor!-
Marmaray'ın kapasitesi 1.5 Milyon ama 2019 rakamı 350.000 civarında yolcu taşıyordu. Metrobüs de 1.1 Milyon taşıyordu. Otobüs ve özel araçlar da var. 2 kıta arası yoğun. Hızray için söylenen 750.000 yolcu rakamı toplam kapasiteyi gösteriyor olmalıdır. Bu kapasitenin % kaçı dolacak? Bunu hesaplamak lazım.
Hızray Fizibilite Denemesi-Senaryo 1:
1 tren seti: 3-4000 yolcu
Günlük hedef: 750.000 yolcu
Gerçekleşen: 500.000
Bilet ücreti: 6-7 TL yani 1 $
Günlük Gelir: 500.000 $
Aylık gelir 15.000.000 $ (500.000 yolcu X 30 gün= 15.000.000 $).
Yıllık gelir: 180.000.000 $ oluyor.
YİD Süresi: 27 yıl (5.000.000.000 $ / 180.000.000 $)
Bitiş: 2047
İnşaat süresi: 4 yıl
Nihai bitiş: 2051
Hızray Fizibilite Denemesi-Senaryo 2:
1 tren seti: 3-4000 yolcu
Günlük hedef: 1.000.000 yolcu
Gerçekleşen: 750.000
Bilet ücreti: 6-7 TL yani 1 $
Günlük Gelir: 750.000 $
Aylık gelir 22.500.000 $ (750.000 yolcu X 30 gün).
Yıllık gelir: 270.000.000 $
YİD Süresi: 18 yıl (5.000.000.000 $ / 270.000.000 $)
Bitiş: 2038
İnşaat süresi: 4 yıl
Nihai bitiş: 2042
İşletme maliyeti, finansman maliyeti, risk primi, kar beklentisi gibi bir çok detayı hesaplayarak en iyi fiyatı bulmak lazım. 32 km'lik Söğütlüçeşme-İncirli metrosunun 1 milyon yolcu taşıyacağı tahmin ediliyorsa, 63 km'lik Hızray haydi haydi taşır ! Daha çok uzun ve daha çok hatla aktarması var. En çok tartışılan Otogar-Halkalı bölümü için İETT aktarmalarına bakmak bir fikir verebilir.
-Otogar
İETT (303 B, 39 O, 75 O, 76 O, 83 O, 33, 33M)
Bu arada Maliye Bakanı'nın az önce açıkladığı YEP, Yeni Ekonomi Programı 2020-2023'e göre, 3 katlı tünel işi rafa kaldırılmış görünüyor. Sadece o değil, büyük mega inşaat projeleri iptal edimiş. Enerji, sağlık, eğitim, teknoloji, üretim gibi alanlara kaynak aktarılacakmış. Lojistik demiryolu için hedefler var ama 3 katlı tünel karayolu geçişi için ışık yok. Kanal İstanbul da 2023'e kadar yattı ! Dolar da 7.8 TL olmuş.
Ne güzel seneryolar. Bence bu projeyi İBB öz kaynaklari ile yapmalı. YİD i istemiyoruz.Ama önce Şehir tiyatrolarının emektar sanatçılarının ödenmemiş alacaklarını bı zahmet ödesin İBB. Sonra gelsin hizray. önce karnimiz tok olacak ki hayaller kurabilelim
Öz kaynakla yapılsa keşke ama çok zor sanırım. İBB'nin 1 yıllık bütçesine denk geliyor. Ama 3. senaryoyu da yazayım. Biraz optimist olsun. Maliyeti düşürüp yolcu sayısını yükseltelim.
Hızray Fizibilite Denemesi-Senaryo 3:
1 tren seti: 3-4000 yolcu
Günlük hedef: 1.200.000 yolcu
Gerçekleşen: 1.000.000 yolcu (Aktarma ve teşvik uygulamalarıyla gerçekleşebilir)
Bilet ücreti: 1 $
Günlük Gelir: 1.000.000 $
Aylık gelir 30.000.000 $ (1.000.000 yolcu X 30 gün).
Yıllık gelir: 360.000.000 $ (30.000.000 $ X 12 ay)
Maliyet: 3.600.000.000 $
YİD Süresi: 10 yıl (3.600.000.000 $ / 360.000.000 $)
Bitiş: 2030
İnşaat süresi: 4 yıl
Nihai bitiş: 2034
önce karnimiz tok olacak ki hayaller kurabilelim