İstanbul Havalimanı

[Serkan Guzel]

Mevcut terminal binasının kapasitesi doldu mu ?

Bütün operasyonlar rahatlıkla yürütülebilmektedir.

Kapasite dolduğunda ikinci terminal binası, 1 - 1.5 yıl içinde yapılıp devreye alınır.

Koskoca hava alanı bütün fonksiyonlarıyla birlikte 3.5 yılda tamamlanıp hizmete alındı.

İkinci terminal binasını erkenden yapıp da, atıl kapasite olarak bekletmenin gereği var mı ?

Yani, bir ihtiyaç olarak; "artık ikinci terminal binasına görev vermemiz gerekiyor" denildiği zamanlarda, ikinci terminal binasının yapımına başlanacaktır, diye değerlendirmekteyim.

[mafakyanc]

Bu 2. Terminal'in ne şekilde olacağı, hangi kapasitede yapılacağı kamuoyu (yani bizler) tarafından daha açığa kavuşmuş değil. Kaldı ki IGA, DHMİ2den bu Y.İ.D. Projesinde bazı revizyonlar yapılmasını talep etti ve bu istekler DHMİ içerisinde de birtakım fırtınalar kopardı, istifalara yol açtı... Bu değişikliklerin tam olarak ne olduğunu bilmemekle birlikte (bunlar da açıklanmış değil) 2. Terminali de etkileyecek birtakım konular olması çok muhtemeldir.

Temelde 3 terminalli olarak yapılan ilk master planın artık iki terminalli olarak tamamlanmasında bir eğilim var. (BU arada: pist sayısında bir değişiklik olmayacak gibi gözüküyor. Yani yine 6 pist olacak ama ne süreçte?)

2 Terminalli olarak tamamlanması alternatifinde de iki olasılık var:

1) Kapasitesi yine 90-100 milyon yolcu/yıl olacak ikinci devasa bir "ikiz" terminal yapmak ve toplam kapasiteyi 180-200 milyona yükseltmek.
2) Daha düşük kapasiteli (50-60 milyon yolcu/yıl) ve haliyle daha küçük boyutlu bir terminal yapıp projeyi 140-160 milyon yolcuyla bitirmek.

DHMİ'den resmi bir açıklama yapılmasa da 2. şık olasılığını işaret edebilecek bazı telaffuzlar oldu yakın geçmişlerde.

Tabi, bütün bunların yanında 2. Terminal ve ilave pist(ler) için IGA'nın önünde ciddi bir finansman sorunu söz konusu. Geçmişte yapılmış olan kredi anlaşmaları re-finansman modeliyle bir şekilde IGA lehine sonuçlandırıldı ama yeni fazlar için IGA ne kadarlık bir finasmanı nereden bulacak konusu henüz somut bir durumda değil.

2. Terminal'in zamanı geldiğinde ve kazama vurulduktan sonra 1-1.5 yıl sonrasında yapılabileceği görüşü tam olarak bir hayalperestlik. Herşeyden önce IGA bu inşaatı öyle 1.5 yılda yaptırabilecek kapasitede ve de teknik birikimde değil. Ama 2-2.5 yıllık bir süreç, 50-60 milyonluk bir 2. terminal için gerçekçi olacaktır.

2022'yi IGA yaklaşık 65 milyon yolcuyla tamamlamış oldu. İlk söylemlere bakarsanız yıllık yolcu 80 milyona vardığında 2. Terminal'in temeli atılacak (her ne büyüklükte olacaksa...). Araya Covid pandemisinin girmesiyle de IST henüz tam ve uzunca vadeli potansiyelini ispatlayamadı. Yani bir yıldan diğer yıla % (şu kadar) bir yolcu artışı diye bir genelleme koyulamaz. Ama 2023'ten başlayarak yıllık %5 ardışıl artış var sayarsak 80 milyona erişim tam olarak 2027 sonuna denk gelecektir. 2. Terminal'in temeli de 2028 başı atılabilir (ya da biraz daha erken davranılırsa 2027 ortalarında...)

Denilecektir ki, 2-2.5 yıl diyorsun, 2. terminal zamanında yetişir mi?

Evet yetişir! Mevcut Terminal'in nominal yıllık kapasitesi 90 milyondur. B sayı nasıl tesbit ediliyor? İnanın ben de bilmiyorum ve cevabını ben de merak ediyorum ama formülünün içinde terminal yapısındaki WC'lerin kapasitesinin dahi olması gerektiğini söyleyebilirim... Ama bu kapasite biraz (hafiften) zorlamayla 100 milyonu rahatlıkla kaldırır. 2027 sonu 80 milyonla biterse, 2028 sonu 84 milyonla, 2029 sonu 88-89 milyonla ve 2030 sonu da 93-94 milyonla biter (yine yıllık ardışıl %5 artışlarla..). Bu 3 yıllık süreçte de 2. Terminal havada karada bitirilebilir.

IST Havalimanı'nın aslında çok da hoş olmayan bir özelliği var.(*) Bu havalimanındaki uçuşların muhtemelen %80 (belki biraz daha fazlası) THY tarafından icra ediliyor. Yani bu 2022 yılı sonundaki yaklaşık 65 milyon yolcunun ciddi bir bölümü aktarma (transfer) yolcularıdır. DHMİ bu detayları açıklamıyor ama THY verilerinden sadece dıştan-dışa transferlerin 25 milyon olduğunu biliyoruz. Diğer transferlerle birlikte bu sayı herhalde 40 milyonu bulacaktır. Transfer yolcu demek terminali daha uzun süreler için kullanan yolcu demektir ki bu da terminalin kullanımını, anlık (günlük) kapasitesini olumsuz etkileyen bir faktördür. Ama gerek ülkenin ekonomik koşulları ışığında, gerekse de THY'nın işletme politikası çerçevesinde O & D denilen (=Origin to Destination) yolcu artışında ciddi oranlarda artış öngöremeyiz. (O & D yolcusu, örneğin İstanbul'un içinden gelen ve New York'a gidip gelen ve seyahatini yine İstanbul'da sonlandıran yolcu...)

(*) Aynı durum Körfez'de Dubai ve Doha, Güneydoğu Asya'da Hong Kong ve Singapur havalimanlarında da var ama bu dördünde iç hatlar zaten hiç yok. Transferler hep "dıştan dışa" olanlar. IST'a benzer durumlara Paris CDG, Londra Heathrow, Frankfurt, Kore/Seoul Incheon, Çin Beijing, Shanghai Pudong, Guangzhou Hindistan Delhi ve Mumbai ve Japonya Tokyo/Haneda havalimanları daha uygun. (Yıllık yolcu trafiği - pandemi öncesinde - 40 milyon mertebesi ve üzerinde olan havalimanlarından bazılarını örnek aldım...)

[Serkan Guzel]

Hangi öngörüyle ikinci terminal binasının 1 - 1.5 yılda yapılamayacağını iddia ediyorsunuz ? Koskoca hava alanını 3.5 yılda tamamlamış bu müteşebbis, terminal binasını rahatlıkla 1 - 1.5 yıl içinde yapabilecek yeteneğe ve tecrübeye sahiptir.

Ha ! Finansman vb gerekçelerle, yapımına erken başlayıp zamana yaymak da isteyebilir. O tamamen girişimcinin tercihine bağlı olacaktır.

Burada önemli olan; bu girişimci çok hızlı imalat yapabiliyor mu ? Evet yapabiliyor. Yani bu girişimcinin hızla iş yapma becerisi var. Bu beceri nereden geliyor ? Tabi ki tecrübesinden geliyor.

Bütün bunlardan da önemli olan; kapasitedir. Hava alanında mevcut terminal binası için kapasite zorlanmaya başlandığında, girişimci ikinci terminal binası yapımına otomatikman başlar zaten... Neden ? Daha çok yolcu transferini gerçekleştirip, daha çok kazanmak için...

Hatta bu trafik durumuna bağlı olarak, önceden planlanmış pistlerden birini daha yaparak sisteme entegre edecektir.

Özetle; yine ilk başta söylediğime geliyoruz. Küresel pandemi yaşandı ve havayolu yolcu taşımacılığında, yolcu sayıları azaldı. Bütün dünya ülkeleri için, hala da pandemi öncesindeki rakamlara ulaşılamadı. Dolayısıyla, geleceğe yönelik projeksiyonlar ileri yıllara ötelenmiş oldu.

Tespitler bu iken, girişimci, terminal binasının yapımına erken başlarsa, elinde atıl kapasite oluşmasına neden olur. Atıl kapasite oluşmasına neden izin versin ki ?

[mafakyanc]

Saçmalamaya gerek yok, Serkan Güzel. (Bizzat sizin tabirinizle lay lay lom yapmaya da...)

Koskoca Havalimanının bir ekip inşa etmedi. Yani sadece bir ekip diyelim önce pistleri inşa edip, sonra terminali (arkasınaki kapalı otoparklar dahil), sonra da ATC kulesini inşa etmedi... Hepsi ayrı ayrı ekiplerce (ekipten de kastım: işe başlayan 5 ortağın aralarında yaptıkları iş bölüşmesine göre) yapılmıştır.

Mevcut terminalin temeli Haziran 2014 yılında atıldı (bundan öncesinde de ayrıca bir hafriyat faslı var...). 2018 yılı Ekim sonu da birtakım eksikliklerle hizmete açılmış oldu. Yapım sürecinde ciddi bir finansman sıkıntısı da olmadı, yani para yetmedi diye ertelenen bir inşaat süreci yaşanmadı. Kaç yılda yapılmış olduğunu hesaplayabilmek için alim ya da sizin gibi elektronik mühendisi olmaya gerek yok, sanırım.

Kafadan bir şeyleri (tabir-i caizse işkembe-i kübradan) atıyor, sonrasında da bunu yalanlayan çıktığında yenilen pehlivan güreşe doymazmış misali halen dediğim dedik modunda ısrar ediyorsunuz.

2014'den 6 ay, 2015'den 12 ay, 2016'dan 12 ay, 2017'den 12 ay, 2018'den 10 ay: terminal tamı tamamına 52 ay!... Şimdi terminalin inşa edilmiş olduğu bu süreç yani 52 ay, 1-1.5 yıl mı olarak kabul edilmeli? (Hani istatistikçiye sormuşlar: "2+2 kaç eder?" diye, o da "cevabın kaç olmasını istersin?" demiş; bu hesap! )

Ha, IGA'ya yer teslimi resmen 1 Mayıs 2015'te yapılmıştır. Yani aradaki 10 aylık sürede terminal yapımı sahasında IGA artık nasıl bir statüyle iş yapmışsa, öylece yapmıştır. 1 Mayıs 2015'ten 29 Ekim 2018'e kadar olan süreç 42 aydır ve bu da IGAile yapılmış Y.İ.D. Sözleşmesine göre 1. Fazın bitirilme zorunluğu olan süreçtir! (Hatta burada bile iş kitabına uydurulmuştur: 1. Faz, 1A ve 1B olarak sonradan ikiye ayrılmış ve süresi sonunda aslında Faz 1A bitirilebilmiştir... 3. pist olan 18/36 pisti Faz 1B olarak daha sonraya "bırakılmış" ve o pist bile olması gereğinden daha kısa ve yine kitabına uydurularak daha dar yapılmıştır!...) Bak, bunlar tarihi, ispatı belgesi bilgisi olan gerçeklerdir; herhalde bunlara da bir itirazın olamaz Bay Serkan Güzel!

[Serkan Guzel]

Yahu ben ne anlattım, sen ne anlatmışsın !... Yani saçmalama derken saçmalamışsın, farkında değilsin.

Müteşebbisin 1 - 1.5 yıl içinde yapabilme konusunda yeteneği ve tecrübesi olduğunu belirttim. Ki, yapılanı ortada... Adamlar bütün fonksiyonlarıyla birlikte, koskoca hava alanını, sözleşmede öngörülen süreden önce 3.5 yılda hizmete aldılar.

Bir tane terminal binasını mı yapamayacaklar ? Bari önceki yapılan işlere bak da, yapabilecekleri hakkında bir kanaat geliştir. Bu kadar kör gözlü olmayın.

Geriye kalan yazdıkların eyyam dolu... Yani lay lay lom.

Kalanına yanıt verip de kendimi yormayayım. Zira anlamayacaksın.

**********

Bu işlerde yapım süresinin bir başka ayağı; temin edilen finansmanın uygun koşullarda temin edilip edilmediğine bağlı olarak değişkenlik gösterir. Girişimci temin ettiği finansmanın koşullarına göre, imalatını modeller. Yani, hızlı yapınca avantajlı oluyorsa hızla, yavaş yavaş yapınca avantajlı oluyorsa, yavaş yavaş yaparak, temin ettiği finansmanın kendisine olan maliyeti asgariye indirmeye çalışır.

[mafakyanc]

Bak, halen anlamakta ısrar eden keçi karakterli bir insansın sen Serkan Güzel. Nasıl mühendis olmuşsun, hayretler içindeyim.

Ben diyorum ki o terminal tamı tamına 52 ayda (temel atma gününden itibaren) inşa edildi. Terminali inşa eden ekip (A) ekibiydi, pistleri inşa eden ise (B) ekibiydi. Aksini ispat edebilecek durumda mısın? Tarihler belli. Ben yanlış söylüyorsam çıkıp ispat edersin; yoksa ben seni ordinaryüs lay lay lomcu ilan ederim. Hadi bakalım, hodri meydan!

(A) + (B) ekipleri bu işi (projeyi) 52 ayda ancak bitirebildiler: 42 ay konusu (senin 3-3.5 yıl demen) ise "işi kitabına uydurmaktı". Sen Devlet ihalelerinde bulunduğun için o dümenleri eminim benden iyi biliyorsundur.

Müteahhit tabi ki bu ilk işten dolayı bir deneyim kazandı. Ama bu deneyim 52 ayda yaptıkları bir işi yeni bir terminal için, senin garip mantığına göre 12-18 ayda teknik olarak (gece gündüz çalışarak, finansman darboğazı vs. de olmadan) bitirebileceklerinin bir garantisi midir? Bu nasıl bir analizdir?

Kaldı ki sen de ben de yeni yapılacak 2. terminalin ne kapasitede, ne boyutta olacağını dahi bilmiyoruz. Ama ben sayısal varsayımlar ortaya koyarak konuşuyorum, sen ise aldığın diplomayı utandırarak aklınca tribünlere oynuyorsun.

Bak bu işi bilmediğin ve salladığın şuradan bile belli: IGA için adamlar "3.5 yılda süresinden önce hizmete aldılar!" diye ahkâm kesiyorsun. Süre zaten 3.5 yıldı (anlayabilmen için tercümesi 42 ay, yani 12*3.5=42 ay) ve o süre ayak oyunlarıyla 1 Mayıs 2015'te başlatıldı. Peki de IGA, ihaleyi kazandıktan sonra en az bir yıl boyunca sahada piknik mi yapmaktaydı? Süresinden önce bitirilmiş bir şey de yok. Burada dahi cehaletini ortaya koymuşsun!... (Bilgi sahibi olmadan fikir sahibi olmak böyle bir yeteneksizlik olsa gerek!!! )

Kifayet-i müzakere; benim hayalperest uydurmacılarla kaybedecek vaktim yok!

[Serkan Guzel]

Yahu aynen yahu, aynen...

Ben de sana hayret ediyorum. Sen nasıl mühendis oldun ?

Nasıl bu kadar iddialı konuşabiliyorsun.

Ben "ortada yapılmışı var" diyorum.

Yahu gerek yok seninle polemik içine girmeye... Çünkü anlamak istemeyeceksin.

Yapımı başlayınca, sen - ben hayatta olursak, birlikte müşahit oluruz nasıl olsa...

Değilse, yapılırdı - yapılamazdı diye iddialaşmak, Karadenizli fıkrasına dönecek.

[mafakyanc]

Yukarıda mesajıma ilave ettiklerimi bir zahmet okuyuver de, kendinden azıcık utan derim...

Resmen yalan bilgilerle burada insanları uyutmaya çalışmaktasın!

Evet yaşarsak göreceğiz elbet, umarım ben o kadar yaşarım. Senin için aynı temennide bulunamayacağım. En azından bu Türkiye Cumhuriyeti ve bekası açısından...

Ha, ben İTÜ'den mezunum? Sendeniz?

[Serkan Guzel]

Yahu hala aşağılamaya çalışıyorsun.

Akıl sağlığını da kaybetmişsin. Çünkü benim mesajlarımı beka sorunu gördüğüne göre epeyce bi tırlatmışsın.

Bir de marka giyinir gibi üniversite yarıştırmaya çalışman gerçekten çocukça olmuş.

Neyse... Bu muhabet epeyce uzadı. Senin zırvaların seninle kalsın.

[Yiğitler]

İGAya 2.terminal inşaatını yakın dönemde beklemiyorum. Kaldı ki hükümet değişirse herhalde 1milyar Euro borcunu odemenin sünnet olduğu hatırlatılacaktır ısrarla İGAya. Hükümet degismesede Türkiye'nin ekonomik kriz,deprem sonrası öncelikleri değisti 8 yılda. CEO nün bir demecinde söylediği gibi "kapasitesinin yarısını doldurmamíşken..." bu İGA da ticari alanlar ve bir pist dışında yeni büyük inşaat beklenmemesini anlatíyor.