Şerbet

[Mehmet DK]

Şerbet

Şerbet güğümündeki zile vurarak gelişini belli eden, bağıran, mâniler düzen şerbetçileri artık görmesek de şerbet kültürümüzü tekrar sofralarımıza döndürmek mümkün..

Eskiler bilirler; köşe başlarını tutan, sokak sokak gezen şerbet erbaplarını… Sattıkları şerbet kırmızısıyla, yeşiliyle, pembesi ve mavisiyle Türk mutfağının lezzet taşlarından biriydi. Tadı ve sağlıklı olması sebebiyle şerbet, Osmanlı’da saray ve halk sofrasından hiç eksik edilmediği gibi bazen su yerine bile içilirdi.
Birkaç yıl öncesine kadar şerbet neredeyse yok denecek kadar az üretilirken şimdilerde birçok evde ve işletmede rastlamak ve bu geleneksel lezzeti yudumlamak daha bir mümkün hâle geldi.
Buz gibi meyan şerbetinin buruk tadı, demirhindi şerbetinin mayhoş lezzeti, Mevlevi mutfağından sirkencubinin afilli tadı artık yeniden sofralarımıza döndü denilebilir.



Hardaliye şerbeti

Şerbetler, ya hazır şuruplar sulandırılarak alaminüt hazırlanırlar. Yahut, en başta gelen limon ve portakal gibi diğer bütün meyvaların mevsimlerinde tazelerinin sıkılıp usareleri alınarak yapılır.
İstenilen lezzet ve tat bulununcaya kadar şuruplara yalnız su katılıp karıştırılır.
Ya da taze meyvaların usarelerine de münasip miktarda su ve şeker ilâve edilerek meydana getirilir ve yaz mevsiminde mutlaka soğutulmuş buzlu olarak içilirse daha nefis olur.
Muhtelif şurupların bir araya getirilerek ve karıştırılmalariyle de türlü şerbetler tertip edilir. En ziyade portakalla limon, portakalla mandalina ve turunç, menekşe ile limon ve vişne ile çilek birleşebilirler.
Şerbetler serinletici içecek olarak günün her saatinde ikram edilebilecekleri gibi yemeklerle beraber ikram edilirler. Geçmişin, konak, köşk ve saray sofralarmda hususi ibrikleri ile her yemekte su yerine şerbet içerlermiş.
Bugün dahi Ramazan sofralarında yemeklerle beraber şerbet ikram edilir. Anadolu'da her doğumdan sonra şerbet ikram edilir. Bu bakımdan şerbetler günlük hayatımızda, tatil gezintilerimizde ve misafirlerimize her zaman ikram edebileceğimiz serinletici, iştah açıcı içeceklerdendir.



Benim küçüklüğümde Istanbul'da bu kültürümüze evlerde pek önem verilmez, genellikle hazır içecekler tüketilirdi. Ama Sirkeci'de ve Kadıköy'deki bazı şekerlemecilerde satılan " Örnek olarak Hacı Bekir vb. diyebilirim ) şerbetlerden ( Meyan Kökü favorilerim arasındaydı ) zevkle içerdim. Artık bende zamanımızın hazır içeceklerine alıştım ve bu şerbetleri pek içemiyor oldum. Zaten her yerde de satılmıyor olmaları, bu tüketim alışkanlığımı gittikçe azalttı diyebilirim.

Konu ile benzer iki başlığımızın mevcut olduğunu gördüm ve onlarda ilginizi çekebilir diye aşağıya ekliyorum.

1- Kahramanmaraş Mayam Şerbeti
2- Gaziantep - Meyan Şerbeti, Meyan Şerbetçileri ve ...l Kültürü

Umarım sizlerinde bu konu hakkında paylaşımları olacaktır. Belli mi olur belki bu yoğun paylaşımlar sayesinde tüm asitli içecekleri bir kenara koymaya başlayabilir, kendi öz içeçeğimiz şerbetleri yeniden eskisi gibi tüketmeye ve Cola'nın vb. hazır içeceklerin papuçlarını dama atmaya başlayabiliriz..

[Nazmi]

(+)



(+)

Kilis'te meyan şerbeti ve limonata satan amca.

15 yıl önce Kilis'te bir dönem kalmıştım. Sürekli görürdüm bu amcayı. Geçtiğimiz senelerde yine Kilis'e gitme dururmum olmuştu. Aynı amcayı, aynı arabayla bu işi yaparken görmek nedense mutlu etmişti beni. Hem fotoğrafını çekmeme izin verdi, hem de şerbet ikram etti. ALLAH uzun ve hayırlı ömürler versin amcaya.

[talha58]

Şerbetlerden Demirhindi Şerbeti çok güzel bir şerbet gerçekten. Demirhindi şerbetininin tam kıvamlısını her yerde bulmak da kolay değil.
Yukarıdaki meyan kökü bizim Sivas'ta küçüklüğümüzden beri çok severek tükettiğimiz bir bitkiydi. Çok da yaygındır. Kızılırmak çevrelerinden toplanıp pazarlarda satılırdı. Şerbet olarak değil de kuru olarak çok tüketirdik. Gerçekten farklı bir tadı vardır.

[Emir ERTEN]

Geçen gün A101'den pakette Osmanlı şerbeti aldım. Tadı güzeldi fakat fazla kıvamlıydı.

[Mehmet DK]

(+)

Türklerin, 11. yüzyıldan beri meyvelerin suyunu sıktıkları ve şerbet tükettikleri biliniyor. Bugün genellikle nişan, sünnet töreni, mevlit okutma veya doğum sonrası gibi özel günlerde, kutlamalarda ve Ramazan aylarında varlıklarını hatırladığımız şerbetler, bir zamanlar atalarımızın sofralarından hiç eksik olmazdı. Hatta ünlü mutasavvıf Mevlana’nın bile “Hayatta en çok sevdiğim şeyler, semâ, hamam ve şerbettir” dediği rivayet edilir. Alıntı.....

Cam'dan muhafazalar içerisinde sunulmuş şerbet numunelerinin fotoğrafını, Kadiköy'deki ünlü ve tarihi şekerci Cafer Erol'da bulunduğum esnada çektim. Öğrendiğim kadarı ile bu şerbetler, tamamen meyvelerin kendi şekerlerini içeriyorlarmış ve kesinlikle her hangi bir şekilde rafine şeker katkısı yokmuş. Bu yüzden de şeker hastaları "fazlasına kaçmadan" tüketebilirmiş. Bu izahı alan ben deniz tabii ki içmeden durur mu ? durmaz, ve buz gibi soğuk bir Demirhindi şerbeti içtim... Mükemmeldi... Kadiköy'den geçerseniz uğrayıp denemenizi tavsiye ederim, uğrayıpta içtiğiniz zaman değdiğine kendiniz de şahit olacaksınız..

Not : Hangi tür şerbet, hangi renkte olduğu seçilebilsin diye bizzat tuğralı olarak yükledim. Okumak icin büyütmeniz kafi...

[Mehmet DK]

Osmanlı döneminden...

Modern dünyada ise hazır meyve sularının, gazlı içeceklerin ortaya çıkması ve yaygınlaşmasıyla büyük şehirlerde ve evlerde dahi şerbetleri görmek zor. Fakat Anadolu’nun bazı şehirlerinde bu gelenek azalsa da hala varlığını sürdürüyor.

[Mehmet DK]

(+)

[yusuf kutay]

Üzümü en iyi şekilde değerlendiren Kahramanmaraş'ın şıra kültürü de buna bağlı olarak çeşitliliği ile dikkat çekiyor. Üzüm suyundan yapıan pekmez, bastık, sucuk ve pestil geçmişteki lezzetleri günümüze taşıyor. İşte o lezzetler arasında yer alan Kahramanmaraş özgü ravanda şerbeti ise kış aylarının vazgeçilmezleri arasında yerini alıyor. Arıların yaraladığı kabarcık üzümlerinin toplanarak süzülmesiyle ortaya çıkan bu farklı lezzet Kahramanmaraş la da özdeşleşmiş durumda. Ravanda şerbetinin en önemli özelliklerinden biri de güneşte bekletilerek doğal ortamda ortaya çıkması olarak değerlendiriliyor. Demir ve vitamin deposu olan ravanda şerbeti hem mideyi rahatlatıyor hem de insana ferahlık veriyor.

[Duha06]

Bizim evde reyhan şerbeti hiç eksik olmaz özellikle çocuklar çok seviyor disardan soda dışında başka içecek almıyoruz.

[Mustafa aydeniz]

Şerbet iyidir hoştur da sağlık açısından içinde şeker olduğu için iyi değildir. Benim eşim evde kendisi kombucha yapıyor Ailece severek içiyoruz. Hemde çok faydalı. Kombuçha nedir diye soracak olursanız çayın fermante edilmiş hali insan için çok faydalı bir içecek.