Çankırı - Yapraklı - Şeyh Osman (Tatlıpınar) Köyü

7 yıl önce - Sal 10 May 2016, 09:14

Tatlıpınar, Çankırı ilinin Yapraklı ilçesine bağlı bir köydür. Köy Çankırı'ya 30 km mesafede bulunan; önünden çay akan ve çayırlığı olan, yazın sıcak, kışın ise çok soğuk geçtiği, meyve-sebze yetiştiriciliği yapılan bir köydür. Köyde elma yetiştiriciliği kapasitenin altında yapılmaktadır.

Köyün adının, Horasan evliyalarından Ahmet Yesevi Hazretlerinin öğrencilerinden Şıh (Çankırı ve çevresinde Şeyh tabiri "Şıh veya Şık" şeklinde telaffuz edilmektedir) Osman adında bir zatın. Doğan Bey isimli bir başka zatla birlikte buraya yerleşmesinden kaynaklandığı söylenmektedir. İddiaya göre, Doğan Bey, bu günkü Doğanbey Köyü1 nü, Şıh Osman ise 1967 yılına kadar kendi adıyla anılan ve bu tarihten sonra Tatlıpınar ismini alan bu köyü kurmuştur. Bu dönem, Anadolu kapılarının Türkler’e açıldığı dönemdir. Şıh Osman 1300’lu yıllarda iki tane cami yaptırır. Birisi 1300 yılında Tahta Köprü mevkiinde bulunan Çankırı?daki Şıh Osman Camii, diğeri ise 1301’de Şıhosman (Tatlıpınar) köyünde yapılan camidir. Köyü de çevredeki 9 köy halkından gelen vatandaşları bir araya toplayarak bu zatın kurduğu söylenmektedir.

Öldüğünde köyün kuzeyinde bir türbe yapılarak buraya gömülmüştür. Rivayete göre kabrinin üzerine çatı yapmaya kalktıklarında çatılar devamlı yıkılmış, bu nedenle kabri sade bir mezar şeklinde bırakılmıştır. Köyün tarihi ile Şıh Osman’ın hayatı adeta özdeşleşmiştir. Köyün doğusunda Kaymaz Köyü ve jkizören Beldesi, güneyinde Yeniceköy, batısında Akyazı ve Doğanbey, Kuzeyinde Kıvçak köyleri yer alır. Ulaşım durumu iyidir. Köy yolu, grup köy yolları içindedir. Yakın köye bağlantısı 4 km. kadardır. Çankırı’ya 30 km.. İlçeye ise 25 km. uzaklıktadır. 53 aboneli otomatik telefon santrali mevcuttur. Düzenli akan içmesuyu yoktur. Sulama kanalı olmadığından sulama çalışmaları düzenli değildir. Fakat bağ ve bahçeler Acıçay kenarında uzanır. Sebze bakımından zengindir ve üretim bakımından çeşitlilik gösterir. Tarım ürünlerinden arpa, buğday, pancar, fiğ, korunga, yonca, mercimek yetiştirilir. Hayvancılıkta küçükbaş hayvan sayısı başta gelir. Buğday, arpa, fiğ, mercimek, hayvan, süt, peynir, yağ gibi ürünler pazarlanmaktadır. Köyde mevsimlik ve sürekli göç yaşanmaktadır.

Zaimzade İbrahim Ağa Konağı 19 yy. ortalarında Zaimzade İbrahim Ağa tarafından, ahşap çatı arası kerpiç dolgu malzemesi kullanılarak inşa ettirilmiş olup, üzeri kırma çatılı ve alaturka kiremitle kaplıdır. Çatı şahlarının birleştiği yere küp yerleştirilmiştir. İkinci katta bulunan arka sofaya, kat farkından yararlanılarak, güney cephesindeki sokaktan direkt olarak geçilmektedir. İkinci katta bulunan iç odaya girişler sofadan sağlanmaktadır. Kuzeydoğudaki oda yazlık olarak kullanılmakta, pencereleri batı yönünde yer almaktadır. Doğuda yer alan pencereler ile kuzeydoğudaki odayla fiziki irtibat sağlanmış olup, üç pencere daha sonra kapatılmıştır. Bu odanın kuzey duvarında çeşitli yazılar ve hüsnü hat sanatı ile besmele-i şerif yazılıdır. Duvarda kazıma biçimli ateşleme sistemi çakmaktaşla soflanmış olan tek namlulu bir de tabanca mevcuttur.

Bu duvara daha sonra da çeşitli yazılar ve 1312 tarihi yazılmıştır,Güney cephe hariç, üç tarafında boydan boya uzanan, oturmaya elverişli sekiler bulunmaktadır. Kuzey batıdaki oda, kışın kullanılmaktadır. Tavan örtüsü söbük vaziyetledir. Odanın güneyinde şerbetlik kısmı mevcuttur. Oturmalık bölümünden tecrit etmek için önüne ahşap iki adet sütunce yapılmıştır. Sütüncelerin üst kısımları işlemelidir ve birbirine işlemeli kemerlerle birleştirilmiştir. Odanın üç yanını boydan boya zeminde seki, Tavana yakın yerde de raflar dolanmaktadır. Güneydoğudaki odanın doğu ve güney duvarları yıkık olup, yüklük olarak kullanılmıştır. Odaların zemini altıgen döşeme tuğlalar ile kaplıdır. Oda kapılarında kemer süslemeleri kullanılmıştır. Odayı yaptıran Zaimzade İbrahim Ağahm Mezarı, Şıh Osman Mezarlığındadır. Tatlıpınar Köyünde 1980 nüfus sayımına göre 106 hanede toplam 654, 1990 nüfus sayımına göre ise, 294 erkek, 342 kadın olmak üzere toplam 636 kişinin yaşadığı tespit edilmiştir. En kalabalık ailede birey sayısı 20 kişidir.

Köyde hayat sabah namazı ile başlar, sabahın ilk ışıkları ile yayılıma çıkan keçi, koyunların çan sesleri yankılanır sokak aralarında. Ardından damdaki ineklerin saman ve yeminlerinin verilmesi altlarının temizlenmesi, sağılması ve çeşmeye götürülerek sulanması hayatın bir parçasıdır. Gün doğarken tarlanın bahçenin yolu tutulur. Mevsimine göre yapılacak işler kadını ,erkeği, çoluk- çocuğu ile bağda- behçede onları bekler. Kimi küreğini-belini, tırpanını- anadudunu, kimi de içecek suyu ile azığını alarak yollara koyulurlar.

Köyün aşı -ekmeği, suyu- tuzu bir başkadır. Tandırda yeni yapılan yufka ekmeğinin kokusu öte sokaktan gelir buram buram, tavukların altından aldığımız tazecik yumurtalar, yeni sağılmış sıcacık süt. Dalından koparılmış taze elmalar armutlar, behçeden topladığınız domates biber salatalıkların tadı bir başkadır. Tertemiz havası, yağmur yağdığında toprağın kokusu bir başkadır köyde. Köyde hayat müşterektir. Kadın; erkeği ile tarlada tapanda bağda behçe birlikte çalışırlar. Erkek pancar sökerse kadın keser, erkek hayvanlarını sularsa kadın sağar, erkek tırpan sallarsa kadın onu toplar.

Yaz mevsiminde herkes bağda bostanda işte güçte olunca düğünler ancak kışın yapılır. Uzakdakiler de kışın döner köye kız isteme, söz kesme, nişan yapma geleneklere bağlı bir şekilde yapılır. Düğünler üç gün sürer Cuma sabahı bayrak dikilir. Cumartesi çeyiz erkek evinden kız evine götürülür. Pazar günüde gelin getirilir. Düğünler hep davul zurna eşliğinde yapılır erkekler gündüz oyunlar çıkarır, halaylar çeker, gece ise köy odasında kendi aralarında eğlenirler. Köyde bulunan düğün salonunda ise yalnız bayanlar kına ve nişan da toplanır ve eğlenirler.

Çankırı iline 29 km, Yapraklı ilçesine 19 km uzaklıktadır.

Köyün iklimi, karasal iklim etki alanı içerisindedir.

Köyün ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayalıdır.

Köyde ilköğretim okulu vardır. Köyün içme suyu şebekesi vardır ancak kanalizasyon şebekesi yoktur. PTT şubesi ve PTT acentesi yoktur. Sağlık ocağı ve sağlık evi vardır. Köye ulaşımı sağlayan yol asfalt olup köyde elektrik ve sabit telefon vardır.

1997'deki nüfusu 420 kişi
2000'deki nüfusu 391 kişi

(+)