1920'den sonra il olan ya da ilken ilçe yapılan yerleşim birimleri

[emrenmert]

Çanakkale: Kale-i Sultaniye adıyla bilinen il, 19. yüzyılın sonlarında çanakçılığın yaygınlaşmasıyla Çanakkale adını almıştır.
Çorum: 1914'te padişah fermanı ile Ankara'ya bağlanan Çorum, 1924'te il olmuştur.
Tekirdağ: 1922'de Edirne'den ayrılıp il olmuştur
Kırklareli: 1924'te Edirne'den ayrılıp il olmuştur
Çatalca: 1914'te Edirne'den ayrılıp il olmuş, 1926'da İstanbul'a bağlanmıştır.
Bitlis: Van'ın Bedlis ilçesi, 1923'te Bitlis adıyla il yapılmıştır.
Üsküdar: 1900'lerin başlarında İstanbul Anadolu Yakası, Üsküdar adıyla il yapılmış; 1926'da ise İstanbul'a bağlanmıştır.
Beyoğlu: 1914'te Haliç'in kuzeyindeki tüm yerleşim birimleri Beyoğlu adıyla il yapılmış, 1930'da ise İstanbul'a bağlanmıştır.
Ağrı: 1927'de il olmuştur.
Şebinkarahisar: 1920'de Sivas'tan ayrılmış, daha önce Trabzon'un ilçesi olan Giresun'u da bünyesine katarak il olmuştur. 1933'te ise ilin merkezinin Giresun'a taşınması ile Giresun ilinin ilçesi olmuştur.
Genç: Genç ilçesi, 1936'ya kadar il idi. 1936 da ise ilin merkezi Çapakçur ilçesine taşındı. Ancak ilin adı değiştirilerek hem Çapakçur kasabasının, hem de ilin adı Bingöl yapıldı. Bingöl adı ise, Muş'un Varto ilçesinde yer alan Bingöl Dağları'ndan gelmektedir.
Artvin: 1933'te Rize'ye bağlanan Artvin, 1936'da Çoruh adıyla il yapılmış; 1956'da yeniden Artvin adını almıştır.
Kırşehir: Daha önce il iken 1954'te ilçe yapılmış, 1958'de yeniden il olmuştur.
Uşak: Kütahya'dan ayrılarak 1953'te il olmuştur.
Sakarya: 1954'te, Kocaeli iline bağlı olup Sapanca Gölü'nün doğusunda yer alan tüm ilçeler birleştirilip merkezi Adapazarı ilçesi olan Sakarya ili haline getirilmiştir. İl, adını meşhur Sakarya Nehri'nden alır. Sapanca ilçesi ise, 1957'de Sakarya'ya bağlanmıştır.
Aksaray: 1989'da Niğde'den ayrılarak il olmuştur.
Bayburt: Daha önce Erzurum'un bir ilçesi olan Bayburt, 1927'de Gümüşhane'nin ilçesi olmuş; 1989'da ise il yapılmıştır.
Karaman: 1989'da Konya'dan ayrılarak il olmuştur.
Kırıkkale: 1989'da Ankara'dan ayrılarak il olmuştur.
Batman: 1990'da Siirt'ten ayrılarak il olmuştur.
Şırnak: Siirt'in bir diğer ilçesi Şırnak da, 1990'da il olmuştur.
Bartın: 1991'de Zonguldak'tan ayrılarak il olmuştur.
Ardahan: 1992'de Kars'tan ayrılarak il olmuştur.
Iğdır: 1992'de Kars'tan ayrılarak il olmuştur.
Yalova: Daha önce Kocaeli'ye bağlı olan Yalova, 1927'de İstanbul'un ilçesi yapılmış; 1995'te ise Bursa'nın ilçesi Armutlu'yu da bünyesine katarak il olmuştur.
Karabük: 1995'te Çankırı'nın Ovacık, Eskipazar ve Karabük ilçeleri ile Zonguldak'ın Eflani, Safranbolu ve Yenice ilçeleri birleştirilerek "Karabük" adıyla il yapılmıştır.
Kilis: 1995'te Gaziantep'ten ayrılarak il olmuştur.
Osmaniye: 1996'da Adana'dan ayrılarak il olmuştur.
Düzce: 12 Kasım 1999'daki büyük Düzce depreminin ardından, ilçenin hızla yeniden kalkınmasının sağlanması için 2000 yılının başında Bolu'dan ayrılarak il yapılmıştır.

***
Ayrıca;
Antep 1921'de Gaziantep, Maraş 1973'te Kahramanmaraş, Urfa ise 1984'te Şanlıurfa olmuştur.

***
Bunların yanı sıra 30 ilimizin büyükşehir oluş tarihleri de şöyle:

Adana: 1986
Ankara: 1984
Antalya: 1992
Aydın: 2013
Balıkesir: 2013
Bursa: 1987
Denizli: 2013
Diyarbakır: 1993
Erzurum: 1993
Eskişehir: 1993
Gaziantep: 1986
Hatay: 2013
İstanbul: 1983
İzmir: 1986
Kahramanmaraş: 2013
Kayseri: 1988
Kocaeli: 1993
Konya: 1987
Malatya: 2013
Manisa: 2013
Mardin: 2013
Mersin: 1993
Muğla: 2013
Ordu: 2013
Sakarya: 2000
Samsun: 1990
Şanlıurfa: 2013
Tekirdağ: 2013
Trabzon: 2013
Van: 2013

[talha58]

Şebinkarahisar'ın durumu ilginç olmuş

[CengizHan Pala]

Şebinkarahisar ve Kırşehir'İn durumu aynı. İl iken, ilin merkezi ilçesine taşınmasından dolayı ilçeye dönüşmüş.

Kırşehir'i ilçe yapan Adnan Menderes'dir. Mebus çıkaramadığı tek ili cezalandırmıştır.

**********

Eminönü: İlçe iken 2008 deki düzenleme ile Fatih'e katılmıştır. Statüsü iptal edilen ilk ve tek metropol ilçedir.

[gürsel6855]

İstanbul'un Ankara ve İzmir'den sonra 1993 yılında büyükşehir olması imkansız. Tarih yanlış düzeltilmesi gerekiyor.

[Keremburada]

(+)

Haritada böyle gösterdim...

[Mustafa Yüzer]

Ankara İzmir ve İstanbul aynı tarihte büyükşehir oldu.

[kaan fahriyel]

Türkiye de il ve şehir isimlerinin aynı oluşu esasında karmaşıklığa yol açmakta ve küçüklük kompleksine giren ilçelerin il olma sevdasına düşmesine yol açmakta

il kelimesi aslında yer-yurt-ülke demek ama nasıl becerdiysek bu kavramında içine etmeyi başardık

açıklayıcı olur mu bilmem ama misal ;

bursa nın ismi eskiden olduğu gibi hüdavendigar olsaydı bugün acaba inegöl il olmak istermiydi ?
yada balıkesir in ismi eskiden olduğu gibi karesi denseydi bandırma il olmak istermiydi

hüdavendigar ilinin merkezi bursa
karesi ilinin merkezi balıkesir
içel ilinin merkezi mersin
hatay ilinin merkezi antakya
haseki ilinin merkezi kamışlı(suriye de)
seyhan ilinin merkez şehri adana

1920 lerde alınan karar bugün yaşamış olduğumuz bu tahaflığa da neden oldu , osmanlı nın son dönemleri batılılaşma alanında çok zayıf kalması , bu eski yapıya karşıda bir nevi antisempatiyi devlet nezninde beraberinde getirdi ve böylesine küçük bir konuda dahi kendisini gösterdi......

[Abdullah Egemen]

[hakan023]

https://tr.m.wikipedia.org/wiki/Malatya#Tarih.C3.A7e

[Ahmed Akay]

15 Temmuz 1953 tarihine kadar Kütahya'nın ilçesi olan Uşak, kendisine bağlı Sivaslı, Ulubey, Banaz ve Karahallı bucaklarının ilçe haline getirildiği düzenlemeyle il olmuştur. Aynı tarihe kadar Manisa'nın ilçesi olan Eşme ilçesi de (Güre, Sirge ve İnay bucaklarıyla birlikte), Uşak'a bağlanmıştır. Bu yıldan sonra Kütahya ili Gediz ilçesinden 13 köy ve Altıntaş ilçesinden 3 köy; Manisa ili Selendi ilçesinden 1 köy ve Afyonkarahisar ili Sandıklı ilçesinden 1 köy Uşak'a bağlanmıştır.